Auglýsing

Nefnd um bætt rekstr­ar­um­hverfi einka­rek­inna fjöl­miðla skil­aði af sér skýrslu í lok jan­úar síð­ast­lið­inn. Ein til­laga hennar var sú að áfeng­is- og tóbaks­­aug­lýs­ingar verði heim­il­að­ar í íslenskum fjöl­miðl­um. Til við­bótar mætti bæta að eðli­legt væri að leyfa aug­lýs­ingar frá veð­­mála­­fyr­ir­tækj­­um.

Lilja Dögg Alfreðs­dótt­ir, mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra, sagði í vik­unni að til­lagan væri til skoð­unar í ráðu­neyti henn­ar. Það þurfi þó að hafa „lýð­heilsu­leg sjón­ar­mið að leið­ar­ljósi.“

Rík­is­fyr­ir­tæki eykur aðgengi

Nú er það svo að á Íslandi er áfeng­is­sala rík­is­rek­in. Tekjur rík­is­sjóðs vegna áfeng­is­gjalds verða 18,6 millj­arðar króna í ár sam­kvæmt fjár­lög­um. Auk þess skilar rekstur ÁTVR líka hagn­aði. Þrátt fyrir að bannað sé að aug­lýsa áfengi á Íslandi þá aug­lýsir rík­is­fyr­ir­tækið starf­semi sína undir for­varn­ar­merkj­um, hefur aukið aðgengi umtals­vert á síð­ustu árum með fjölgun versl­ana og með lengri opn­un­ar­tíma. „Lýð­heilsu­leg sjón­ar­mið“ hafa ekki truflað þá veg­ferð mik­ið.

Auglýsing

ÁTVR fram­leiðir líka og selur gróf­kornað nef- og munn­tó­bak.  Fyr­ir­tækið er með ein­ok­un­ar­stöðu á þeim mark­aði hér­lend­is, eftir að lögum var breytt árið 2002 þar sem fín­korn­að, og minna hættu­legt, tóbak var bann­að. Frá ald­ar­mótum hefur sala á gróf­korn­aða ÁTVR­-­tó­bak­inu fjór­fald­ast. Vart hafa „lýð­heilsu­leg sjón­ar­mið“ ráðið ferð­inni þar.

Rík­is­varin veð­mála­starf­semi

Þá komum við að veð­mál­un­um. Íslensk get­­spá rekur talna­get­raunir sam­kvæmt sér­stakri heim­ild í lög­um. Árlegar tekjur eru yfir fjórir millj­arðar króna og hagn­aður 2015 var 1,4 millj­arðar króna. Þessum tekju­af­gangi var ráð­stafað að mestu til Öryrkja­banda­lags Íslands, Íþrótta- og Olymp­íu­sam­bands­ins og Ung­menna­fé­lags Íslands. Íslensk get­spá aug­lýsir sína veð­­mála­­starf­­semi umtals­vert.

Þess utan er rekin spila­kassa­starf­semi sem gengur út á að laða að veikt fólk til að spila í spila­köss­um. Þeir kass­ar, sem eru nákvæm­lega þeir sömu og má finna í spila­kassa­deilum spila­víta heims­ins, eru búnir hug­bún­aði sem er þannig for­rit­aður að hann skilar alltaf hagn­aði á end­an­um. Þeir sem reka þessa spila­kassa hér­lendis eru ann­ars vegar Happ­drætti Háskóla Íslands, sem rekur 500 spila­kassa Gull­námunn­ar. Í frétta­skýr­inga­þætt­inum Kveiki í mars kom fram að þessi starf­semi skili um 700 millj­ónum króna á ári í sjóði Háskól­ans. Þetta kall­ast víst sam­fé­lags­leg upp­bygg­ing í skóla­kerf­inu.

Hins vegar reka Rauði Krossinn, Slysa­varn­ar­fé­lagið Lands­björg og SÁA um 400 spila­kassa undir hatti Íslands­spila. Sam­kvæmt Kveiki skilar þessi rekstur þessum þremur aðilum yfir 800 millj­ónum króna á ári í hagn­að. Tekjur af þessum tveimur fyr­ir­bærum eru um níu millj­arðar króna á ári. SÁÁ býður svo þeim sem sam­tökin hagn­ast á með­ferð til að takast á við veð­málafíkn sína.

Gerir ekk­ert nema að skekkja sam­keppn­is­stöðu

Það er þannig, í alþjóða­væddum og nettengdum heimi, að íslenskir neyt­endur sjá áfeng­is-, tóbaks- og veð­mála­aug­lýs­ingar á hverjum degi. Þær eru birtar á sam­­fé­lags­mið­l­um, erlendum net­miðl­um, á erlendum sjón­­varps­­stöðvum sem sumar hverjar eru seldar í áskrift af íslenskum fyr­ir­tækj­um, erlendum tíma­­ritum og dag­blöðum og auð­vitað í allskyns afþrey­ing­­ar­efni sem íslenskir fjöl­miðlar kaupa og sýna, t.d. kapp­­leikjum í íþrótt­­um. Auk þess er hægt að taka þátt í allskyns veð­mála­starf­semi á net­inu án þess að íslenska ríkið geti komið í veg fyrir það.

Bann við þessum aug­lýs­ingum í íslenskum mið­l­um, og af hendi íslenskra fyr­ir­tækja, gerir ekk­ert nema að skekkja sam­keppn­is­­stöðu þeirra. Það leysir engan vanda sem af þessum vágestum hlýst. Vanda sem íslenska ríkið ýtir að mörgu leyti undir með með­ferð sinni á þeim sem lýst var hér að ofan.

Það væri því skyn­­sam­­legra að setja skýrar reglur um hvers konar for­varn­­ar­skila­­boð þurfi að fylgja birt­ingu slíkra aug­lýs­inga í íslenskum miðlum en að banna þeim að hafa tekjur af þeim.

Það eru „lýð­heilsu­legu sjón­ar­mið­in“ sem ættu að vera höfð að leið­ar­ljósi.

Norska hagkerfið finnur fyrir viðskiptastríði Bandaríkjanna við Rússland, Evrópusambandið og Kína.
Tollastríðið lækkar olíuverð og norsku krónuna
Tollastríð Bandaríkjanna við helstu viðskiptaþjóðir þeirra hefur leitt til lægri verðs á hrávörum sem og veikingu á gengis norsku krónunnar.
Kjarninn 23. júlí 2018
Færri nota innanlandsflug
Um 8 þúsund færri farþegar fóru um flugvelli landsins á fyrri helmingi þessa árs, aðra en Keflavíkurflugvöll, en á sama tímabili í fyrra. Rúmlega 377 þúsund farþegar fóru um flugvelli landsins á þessum tíma.
Kjarninn 23. júlí 2018
Sumarútsölur ná að draga vísitöluna niður og halda henni óbreyttri milli mánaða.
Mikil hækkun á flugmiðum annan mánuðinn í röð
Flugfargjöld hækkuðu um 23% milli júní og júlí, í kjölfar 15,2% mánuðinn á undan. Samhliða verðlækkun á fötum og skóm hélst vísitalan þó nær óbreytt í júlí , en 12 mánaða verðbólga mælist í 2,7 prósentum.
Kjarninn 23. júlí 2018
Calle De Alcalá í Madríd, höfuðborg Spánar.
Nær 40% Spánverja á móti lýðræði
Tæplega fjórir af hverjum tíu Spánverjum og 35% Bandaríkjamanna eru hlynntir ólýðræðislegu stjórnarfyrirkomulagi með sterkum leiðtoga.
Kjarninn 23. júlí 2018
Hótanir á Twitter
Donald Trump forseti Bandaríkjanna fór mikinn á Twitter í nótt, eins og oft áður, og hótaði Írönum öllu illu.
Kjarninn 23. júlí 2018
Þórarinn Snorri Sigurgeirsson
22. júlí
Kjarninn 22. júlí 2018
Birgir Hermannsson
Klúður Steingríms J. Sigfússonar
Kjarninn 22. júlí 2018
Bás hjá frambjóðanda Danska þjóðarflokksins
10 staðreyndir um Dansk Folkeparti
Danski þingflokksforsetinn Pia Kjærsgaard hefur verið áberandi í umræðunni í síðustu viku vegna hlutverks hennar á fullveldishátíðinni. Pia er þekktust fyrir tengingu sína við flokkinn Dansk Folkeparti, en Kjarninn tók saman tíu staðreyndir um hann.
Kjarninn 22. júlí 2018
Meira úr sama flokkiLeiðari