Auglýsing

Nefnd um bætt rekstr­ar­um­hverfi einka­rek­inna fjöl­miðla skil­aði af sér skýrslu í lok jan­úar síð­ast­lið­inn. Ein til­laga hennar var sú að áfeng­is- og tóbaks­­aug­lýs­ingar verði heim­il­að­ar í íslenskum fjöl­miðl­um. Til við­bótar mætti bæta að eðli­legt væri að leyfa aug­lýs­ingar frá veð­­mála­­fyr­ir­tækj­­um.

Lilja Dögg Alfreðs­dótt­ir, mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra, sagði í vik­unni að til­lagan væri til skoð­unar í ráðu­neyti henn­ar. Það þurfi þó að hafa „lýð­heilsu­leg sjón­ar­mið að leið­ar­ljósi.“

Rík­is­fyr­ir­tæki eykur aðgengi

Nú er það svo að á Íslandi er áfeng­is­sala rík­is­rek­in. Tekjur rík­is­sjóðs vegna áfeng­is­gjalds verða 18,6 millj­arðar króna í ár sam­kvæmt fjár­lög­um. Auk þess skilar rekstur ÁTVR líka hagn­aði. Þrátt fyrir að bannað sé að aug­lýsa áfengi á Íslandi þá aug­lýsir rík­is­fyr­ir­tækið starf­semi sína undir for­varn­ar­merkj­um, hefur aukið aðgengi umtals­vert á síð­ustu árum með fjölgun versl­ana og með lengri opn­un­ar­tíma. „Lýð­heilsu­leg sjón­ar­mið“ hafa ekki truflað þá veg­ferð mik­ið.

Auglýsing

ÁTVR fram­leiðir líka og selur gróf­kornað nef- og munn­tó­bak.  Fyr­ir­tækið er með ein­ok­un­ar­stöðu á þeim mark­aði hér­lend­is, eftir að lögum var breytt árið 2002 þar sem fín­korn­að, og minna hættu­legt, tóbak var bann­að. Frá ald­ar­mótum hefur sala á gróf­korn­aða ÁTVR­-­tó­bak­inu fjór­fald­ast. Vart hafa „lýð­heilsu­leg sjón­ar­mið“ ráðið ferð­inni þar.

Rík­is­varin veð­mála­starf­semi

Þá komum við að veð­mál­un­um. Íslensk get­­spá rekur talna­get­raunir sam­kvæmt sér­stakri heim­ild í lög­um. Árlegar tekjur eru yfir fjórir millj­arðar króna og hagn­aður 2015 var 1,4 millj­arðar króna. Þessum tekju­af­gangi var ráð­stafað að mestu til Öryrkja­banda­lags Íslands, Íþrótta- og Olymp­íu­sam­bands­ins og Ung­menna­fé­lags Íslands. Íslensk get­spá aug­lýsir sína veð­­mála­­starf­­semi umtals­vert.

Þess utan er rekin spila­kassa­starf­semi sem gengur út á að laða að veikt fólk til að spila í spila­köss­um. Þeir kass­ar, sem eru nákvæm­lega þeir sömu og má finna í spila­kassa­deilum spila­víta heims­ins, eru búnir hug­bún­aði sem er þannig for­rit­aður að hann skilar alltaf hagn­aði á end­an­um. Þeir sem reka þessa spila­kassa hér­lendis eru ann­ars vegar Happ­drætti Háskóla Íslands, sem rekur 500 spila­kassa Gull­námunn­ar. Í frétta­skýr­inga­þætt­inum Kveiki í mars kom fram að þessi starf­semi skili um 700 millj­ónum króna á ári í sjóði Háskól­ans. Þetta kall­ast víst sam­fé­lags­leg upp­bygg­ing í skóla­kerf­inu.

Hins vegar reka Rauði Krossinn, Slysa­varn­ar­fé­lagið Lands­björg og SÁA um 400 spila­kassa undir hatti Íslands­spila. Sam­kvæmt Kveiki skilar þessi rekstur þessum þremur aðilum yfir 800 millj­ónum króna á ári í hagn­að. Tekjur af þessum tveimur fyr­ir­bærum eru um níu millj­arðar króna á ári. SÁÁ býður svo þeim sem sam­tökin hagn­ast á með­ferð til að takast á við veð­málafíkn sína.

Gerir ekk­ert nema að skekkja sam­keppn­is­stöðu

Það er þannig, í alþjóða­væddum og nettengdum heimi, að íslenskir neyt­endur sjá áfeng­is-, tóbaks- og veð­mála­aug­lýs­ingar á hverjum degi. Þær eru birtar á sam­­fé­lags­mið­l­um, erlendum net­miðl­um, á erlendum sjón­­varps­­stöðvum sem sumar hverjar eru seldar í áskrift af íslenskum fyr­ir­tækj­um, erlendum tíma­­ritum og dag­blöðum og auð­vitað í allskyns afþrey­ing­­ar­efni sem íslenskir fjöl­miðlar kaupa og sýna, t.d. kapp­­leikjum í íþrótt­­um. Auk þess er hægt að taka þátt í allskyns veð­mála­starf­semi á net­inu án þess að íslenska ríkið geti komið í veg fyrir það.

Bann við þessum aug­lýs­ingum í íslenskum mið­l­um, og af hendi íslenskra fyr­ir­tækja, gerir ekk­ert nema að skekkja sam­keppn­is­­stöðu þeirra. Það leysir engan vanda sem af þessum vágestum hlýst. Vanda sem íslenska ríkið ýtir að mörgu leyti undir með með­ferð sinni á þeim sem lýst var hér að ofan.

Það væri því skyn­­sam­­legra að setja skýrar reglur um hvers konar for­varn­­ar­skila­­boð þurfi að fylgja birt­ingu slíkra aug­lýs­inga í íslenskum miðlum en að banna þeim að hafa tekjur af þeim.

Það eru „lýð­heilsu­legu sjón­ar­mið­in“ sem ættu að vera höfð að leið­ar­ljósi.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stilla úr auglýsingunni.
Ögrandi reiðhjólaauglýsing sem hnýtir í bílaframleiðendur bönnuð í Frakklandi
Auglýsing hollenska rafhjólaframleiðandans VanMoof fær ekki að birtast í frönsku sjónvarpi. Hún þykir koma óorði á bílaframleiðendur á ósanngjarnan hátt og valda kvíða hjá áhorfendum, sem er bannað þar í landi.
Kjarninn 1. júlí 2020
Gísli Sigurgeirsson
Ríkið á ekki að bjarga ferðaiðnaðinum
Kjarninn 1. júlí 2020
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
Víðir: Glatað að þykjast sýna ábyrgð með því að kvarta
„En þetta mun auðvitað ekki virka ef við sýnum ekki ábyrgð,“ segir Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn um framkvæmd hólfaskiptingar á samkomum fleiri en 500 manna sem margar kvartanir hafa borist vegna.
Kjarninn 1. júlí 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Fólk búsett hér fari í sóttkví eftir komu til landsins
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir vill að fólk búsett hér sem kemur til landsins fari áfram í sýnatöku við landamærin en fari svo í sóttkví. Því verði svo boðið upp á aðra sýnatöku eftir 4-5 daga. Hann mun leggja þetta vinnulag til við ráðherra.
Kjarninn 1. júlí 2020
Lagt er til í frumvarpsdrögum að stjórnarskrárbreytingum að forseti megi einungis sitja tvö sex ára kjörtímabil að hámarki.
Lagt til að forseti megi aðeins sitja í 12 ár á Bessastöðum
Forseti Íslands má ekki sitja lengur en tvö sex ára kjörtímabil að hámarki, verði frumvarpsdrög um stjórnarskrárbreytingar sem lögð hafa verið fram til kynningar fram að ganga. Lagt er til að mælt verði fyrir um þingræði í stjórnarskránni.
Kjarninn 1. júlí 2020
Stóru bankarnir reknir með tapi í tvö ár og virði útlána þeirra gæti rýrnað um 210 milljarða
Seðlabanki Íslands segir að kerfislega mikilvægu viðskiptabankarnir þrír séu með nægilega góða eiginfjár- og lausafjárstöðu til að geta staðist það álag sem muni fylgja yfirstandandi kreppu. Ljóst sé þó að þeir verði reknir í tapi á næstunni.
Kjarninn 1. júlí 2020
Ævar Pálmi Pálmason er yfirmaður smitrakningateymis almannavarna.
Ævar Pálmi: Búið að ná utan um hópsmitið
Yfirmaður smitrakningarteymis almannavarna segir að búið sé að ná utan um hópsmitið sem hér kom upp fyrir nokkrum dögum. Teymið telur sig hafa komið öllum sem þurfa í sóttkví, alls yfir 400 manns.
Kjarninn 1. júlí 2020
Virkum smitum fækkar – fólki í sóttkví fjölgar
Töluverð hreyfing er á fjölda þeirra sem þurfa að vera í sóttkví vegna smita sem hér hafa greinst síðustu daga. Yfir tvö þúsund sýni voru tekin á Íslandi í gær.
Kjarninn 1. júlí 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari