Auglýsing

Sam­kvæmt þjón­ustukönnun sveit­ar­fé­lag­anna sem Gallup gerir reglu­lega er Garða­bær það sveit­ar­fé­lag sem er með hæstu ein­kunn þegar kemur að þjón­ustu leik­skóla og grunn­skóla. Reykja­vík er hins vegar það sveit­ar­fé­lag sem mælist lægst. Af þessu mætti ætla að Garða­bær sé að for­gangs­raða í dags­vist­un­ar­málum og mennt­un, en að Reykja­vík dragi lapp­irn­ar.

Kon­ráð S. Guð­jóns­son, hag­fræð­ingur Við­skipta­ráðs, benti hins vegar nýverið á áhuga­verðan flöt í þessu sam­bandi. Þar sagði hann að þessi for­gangs­röðun sé ger­leg vegna þess að sveit­ar­fé­lag eins og Garða­bær fái í raun „styrk frá Reykja­vík­ur­borg og öðrum sem taka á sig að sjá fyrir félags­legu hús­næð­i.“ Í kjöl­farið hvatti Kon­ráð höf­uð­borg­ina til að hætta að veita félags­legt hús­næði þar til að önnur sveit­ar­fé­lög tækju sig á.

Þetta er mjög rétt­mæt athuga­semd hjá Kon­ráð.

Auglýsing

Reykja­vík ber uppi félags­lega kerfið

Í lok árs 2016 átti Reykja­vík­­­ur­­borg 2.445 félags­­­legar íbúð­­ir. Í fyrra fjölg­aði þeim um á annað hund­rað. Í Garðabæ eru 35 slík­­­ar, 30 í Mos­­fellsbæ og 16 á Sel­tjarn­­ar­­nesi. Því keypti Reykja­vík­­­ur­­borg, ásamt Félags­­­bú­­stöð­um, næstum tvö­­falt fleiri íbúðir á nokkrum vikum haustið 2017 sem munu nýt­­ast þeim sem þurfa á félags­­­legu hús­næði að halda en Garða­­bær, Mos­­fells­­bær og Sel­tjarn­­ar­­nes áttu sam­tals í heild í lok árs 2016.

Það er ekki bara félags­legt hús­næði sem er sjald­séð í Garða­bæ. Þar eru líka sára­fáir útlend­ing­ar. Sem dæmi eru erlendir rík­is­borg­arar 22,3 pró­sent af íbúum Reykja­nes­bæj­ar, 12,4 pró­sent af íbúum Reykja­víkur en ein­ungis fjögur pró­sent af íbúum Garða­bæj­ar.

Sveit­ar­fé­lag­ið, sem er í svip­aðri fjar­lægð frá kjarna Reykja­víkur og Graf­ar­vog­ur, tekur ekki þátt í þeirri áskorun að aðlaga nýja Íslend­inga, með til­heyr­andi við­bót­ar­kostn­aði, heldur lætur Reykja­vík og öðrum sveit­ar­fé­lögum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu það eft­ir.

Ríkt fólk sem vill borga lægri skatta

Í Garðabæ býr mikið af ríku fólk. Í grein sem birt­ist í tíma­­­rit­inu Stjórn­­­­­mál og Stjórn­­­­­sýsla í fyrra­sum­ar, og fjall­aði um elítur á Íslandi og inn­­­­­byrðis tengsl þeirra, kom fram að flestir sem til­heyra elítu Íslands búa í Garðabæ og Sel­tjarn­­ar­­nesi. Þar búa 150 pró­­sent fleiri ein­stak­l­ingar í við­­skipta- og atvinnu­lífsel­ít­unni en vænta hefði mátt út frá íbú­a­­fjölda. Og gamlir karl­menn sem búa í þessum sveit­­ar­­fé­lög­um, og eru virkir í t.d. stjórn­­­mála­­starfi, eru lang­lík­­­leg­­astir til að vera hluti af elít­unni.

Í báðum sveit­­ar­­fé­lögum hefur Sjálf­­stæð­is­­flokk­­ur­inn alltaf haft hreinan meiri­hluta í sveit­­ar­­stjórn. Þau eru einu sveit­­ar­­fé­lögin á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu þar sem ekki er rukkað hámarks­­út­­svar. Það geta þessi sveit­­ar­­fé­lög gert vegna þess að þau taka ekki þátt í að veita sömu þjón­­ustu og hin sveit­­ar­­fé­lögin á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu.

Færri en í Graf­ar­vogi

Í Garðabæ búa 15.709 ein­stak­lingar sam­kvæmt nýj­ustu tölum Hag­stofu Íslands. Það eru færri en búa í Graf­ar­vogi, þar sem 16.931 búa. Þrátt fyrir að ein­ungis 13 kíló­metrar séu frá Egils­höll og að Garða­torgi, og að það taki um korter að keyra á milli stað­anna, eru íbúar í Graf­ar­vogi, sem eru með mun lægri með­al­tekjur og eiga mun minna af eignum en íbúar Garða­bæj­ar, að greiða fyrir mun víð­tæk­ari félags­lega þjón­ustu með útsvars­greiðslum sínum en miklu rík­ara fólkið í korters fjar­lægð.

Vegna þess að Garða­bær axlar nán­ast ekki neina ábyrgð á félags­legum úrræð­um, og losnar þannig við þá fjár­hags­legu byrði að greiða fólki félags­lega fram­færslu (í Reykja­vík fengu 2.259 ein­stak­lingar félags­lega fjár­hags­að­stoð árið 2016), þá getur sveit­ar­fé­lagið for­gangs­raðað í menntun og dag­vist­un. Efna­meira fólk­ið, sem býr í sjálf­stæðu úthverfi, veltir nær öllum félags­legum vanda yfir á höf­uð­borg­ina og önnur nágranna­sveit­ar­fé­lög og notar mis­mun­inn í að lækka skatta og fjár­festa í slíkri þjón­ustu. Og stærir sig svo að réttri for­gangs­röð­un.

Á höf­uð­borg­ar­svæð­inu búa rúm­lega 217 þús­und manns. Í Galati í Rúm­eníu og í Mann­heim í Þýska­landi, sem hvor­ugar eru þekktar stór­borg­ar, búa yfir 300 þús­und manns. Nær óhugs­andi væri í við­mið­un­ar­löndum að úthverfi gæti skil­greint sig sem sér­stakt sveit­ar­fé­lag og boðið íbúum sínum upp á lægri skatta.

Aug­ljóst er að sam­eina eigi öll sveit­ar­fé­lög á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, dreifa byrðum af þjón­ustu jafn á alla íbúa þess, skera niður í yfir­bygg­ingu og bæta um leið sam­eig­in­lega þjón­ustu þeirra allra.

Þessi ráð­stöf­un, að úthverfi á borð við Garðabæ séu sér­stök sveit­ar­fé­lög sem geti boðið lægri skatta og und­an­skilið sig félags­legri ábyrgð, er ekki bara ósann­gjörn og röng, heldur feiki­lega óhag­kvæm fyrir heild­ina. Og löngu tíma­bært að vinda ofan af henni.

Ef það er ekki hægt að fá sveit­ar­fé­lögin sjálf til að gera það ætti að setja lög um stór­aukna sam­ein­ingu sveit­ar­fé­laga. Eða að minnsta kosti lög sem skikka þau til að taka jafnan þátt í veit­ingu á félags­legri og sam­fé­lags­legri þjón­ustu.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Boris Johnson var í kvöld lagður inn á spítala í London.
Boris Johnson lagður inn á spítala
Boris Johnson forsætisráðherra Bretlands hefur verið lagður inn á spítala í London til skoðunar, en hann hefur verið með „þrálát einkenni“ COVID-19 sýkingar allt frá því að hann greindist með veiruna fyrir tíu dögum síðan.
Kjarninn 5. apríl 2020
Virði veðsettra bréfa dróst saman um 30 milljarða í mars
Heildarvirði allra félaga sem skráð eru á aðallista Kauphallar Íslands og First North markaðinn dróst saman um 184 milljarða króna á fyrstu þremur mánuðum ársins 2020.
Kjarninn 5. apríl 2020
Söngvaskáld gefur út Skrifstofuplöntu
Söngvaskáldið Sveinn Guðmundsson safnar fyrir útgáfu nýrrar plötu á Karolina Fund.
Kjarninn 5. apríl 2020
Frá Ísafirði. Þar og í Bolungarvík eru hertar sóttvarnaráðstafanir einnig áfram í gildi.
Hertar aðgerðir á Suðureyri, Flateyri, Þingeyri og í Súðavík
Rétt eins og á Ísafirði og í Bolungarvík hefur nú verið ákveðið að loka leik- og grunnskólum í minni bæjum á norðanverðum Vestfjörðum á meðan smitrakning nýrra smita á svæðinu stendur yfir.
Kjarninn 5. apríl 2020
Einar Helgason
Gömlum frethólki svarað
Kjarninn 5. apríl 2020
Ellefu sjúklingar liggja nú á gjörgæsludeild vegna COVID-19
Fólki í sóttkví fjölgar á ný
Í dag eru 1.054 einstaklingar með virk COVID-19 smit en í gær voru þeir 1.017. Alls er 428 manns batnað.
Kjarninn 5. apríl 2020
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar.
„Við þurfum að skuldsetja ríkissjóð verulega“
Fulltrúar stjórnarandstöðuflokkanna kvörtuðu undan samráðsleysi af hálfu ríkisstjórnarinnar í Silfrinu í morgun og sögðust telja að stjórnvöld þyrftu að bæta verulega í hvað varðar efnahagsleg viðbrögð við heimsfaraldrinum.
Kjarninn 5. apríl 2020
Hugfangin af jöklum og kvikunni sem kraumar undir
Hún gekk í geimbúningi á Vatnajökli og er með gasgrímu og öryggishjálm til taks í vinnunni. Hún heldur sig þó heima þessa dagana enda „verður maður að hugsa um landlækni,“ segir eldfjallafræðingurinn Helga Kristín Torfadóttir, dóttir Ölmu Möller.
Kjarninn 5. apríl 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari