Auglýsing

Sam­kvæmt þjón­ustukönnun sveit­ar­fé­lag­anna sem Gallup gerir reglu­lega er Garða­bær það sveit­ar­fé­lag sem er með hæstu ein­kunn þegar kemur að þjón­ustu leik­skóla og grunn­skóla. Reykja­vík er hins vegar það sveit­ar­fé­lag sem mælist lægst. Af þessu mætti ætla að Garða­bær sé að for­gangs­raða í dags­vist­un­ar­málum og mennt­un, en að Reykja­vík dragi lapp­irn­ar.

Kon­ráð S. Guð­jóns­son, hag­fræð­ingur Við­skipta­ráðs, benti hins vegar nýverið á áhuga­verðan flöt í þessu sam­bandi. Þar sagði hann að þessi for­gangs­röðun sé ger­leg vegna þess að sveit­ar­fé­lag eins og Garða­bær fái í raun „styrk frá Reykja­vík­ur­borg og öðrum sem taka á sig að sjá fyrir félags­legu hús­næð­i.“ Í kjöl­farið hvatti Kon­ráð höf­uð­borg­ina til að hætta að veita félags­legt hús­næði þar til að önnur sveit­ar­fé­lög tækju sig á.

Þetta er mjög rétt­mæt athuga­semd hjá Kon­ráð.

Auglýsing

Reykja­vík ber uppi félags­lega kerfið

Í lok árs 2016 átti Reykja­vík­­­ur­­borg 2.445 félags­­­legar íbúð­­ir. Í fyrra fjölg­aði þeim um á annað hund­rað. Í Garðabæ eru 35 slík­­­ar, 30 í Mos­­fellsbæ og 16 á Sel­tjarn­­ar­­nesi. Því keypti Reykja­vík­­­ur­­borg, ásamt Félags­­­bú­­stöð­um, næstum tvö­­falt fleiri íbúðir á nokkrum vikum haustið 2017 sem munu nýt­­ast þeim sem þurfa á félags­­­legu hús­næði að halda en Garða­­bær, Mos­­fells­­bær og Sel­tjarn­­ar­­nes áttu sam­tals í heild í lok árs 2016.

Það er ekki bara félags­legt hús­næði sem er sjald­séð í Garða­bæ. Þar eru líka sára­fáir útlend­ing­ar. Sem dæmi eru erlendir rík­is­borg­arar 22,3 pró­sent af íbúum Reykja­nes­bæj­ar, 12,4 pró­sent af íbúum Reykja­víkur en ein­ungis fjögur pró­sent af íbúum Garða­bæj­ar.

Sveit­ar­fé­lag­ið, sem er í svip­aðri fjar­lægð frá kjarna Reykja­víkur og Graf­ar­vog­ur, tekur ekki þátt í þeirri áskorun að aðlaga nýja Íslend­inga, með til­heyr­andi við­bót­ar­kostn­aði, heldur lætur Reykja­vík og öðrum sveit­ar­fé­lögum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu það eft­ir.

Ríkt fólk sem vill borga lægri skatta

Í Garðabæ býr mikið af ríku fólk. Í grein sem birt­ist í tíma­­­rit­inu Stjórn­­­­­mál og Stjórn­­­­­sýsla í fyrra­sum­ar, og fjall­aði um elítur á Íslandi og inn­­­­­byrðis tengsl þeirra, kom fram að flestir sem til­heyra elítu Íslands búa í Garðabæ og Sel­tjarn­­ar­­nesi. Þar búa 150 pró­­sent fleiri ein­stak­l­ingar í við­­skipta- og atvinnu­lífsel­ít­unni en vænta hefði mátt út frá íbú­a­­fjölda. Og gamlir karl­menn sem búa í þessum sveit­­ar­­fé­lög­um, og eru virkir í t.d. stjórn­­­mála­­starfi, eru lang­lík­­­leg­­astir til að vera hluti af elít­unni.

Í báðum sveit­­ar­­fé­lögum hefur Sjálf­­stæð­is­­flokk­­ur­inn alltaf haft hreinan meiri­hluta í sveit­­ar­­stjórn. Þau eru einu sveit­­ar­­fé­lögin á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu þar sem ekki er rukkað hámarks­­út­­svar. Það geta þessi sveit­­ar­­fé­lög gert vegna þess að þau taka ekki þátt í að veita sömu þjón­­ustu og hin sveit­­ar­­fé­lögin á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu.

Færri en í Graf­ar­vogi

Í Garðabæ búa 15.709 ein­stak­lingar sam­kvæmt nýj­ustu tölum Hag­stofu Íslands. Það eru færri en búa í Graf­ar­vogi, þar sem 16.931 búa. Þrátt fyrir að ein­ungis 13 kíló­metrar séu frá Egils­höll og að Garða­torgi, og að það taki um korter að keyra á milli stað­anna, eru íbúar í Graf­ar­vogi, sem eru með mun lægri með­al­tekjur og eiga mun minna af eignum en íbúar Garða­bæj­ar, að greiða fyrir mun víð­tæk­ari félags­lega þjón­ustu með útsvars­greiðslum sínum en miklu rík­ara fólkið í korters fjar­lægð.

Vegna þess að Garða­bær axlar nán­ast ekki neina ábyrgð á félags­legum úrræð­um, og losnar þannig við þá fjár­hags­legu byrði að greiða fólki félags­lega fram­færslu (í Reykja­vík fengu 2.259 ein­stak­lingar félags­lega fjár­hags­að­stoð árið 2016), þá getur sveit­ar­fé­lagið for­gangs­raðað í menntun og dag­vist­un. Efna­meira fólk­ið, sem býr í sjálf­stæðu úthverfi, veltir nær öllum félags­legum vanda yfir á höf­uð­borg­ina og önnur nágranna­sveit­ar­fé­lög og notar mis­mun­inn í að lækka skatta og fjár­festa í slíkri þjón­ustu. Og stærir sig svo að réttri for­gangs­röð­un.

Á höf­uð­borg­ar­svæð­inu búa rúm­lega 217 þús­und manns. Í Galati í Rúm­eníu og í Mann­heim í Þýska­landi, sem hvor­ugar eru þekktar stór­borg­ar, búa yfir 300 þús­und manns. Nær óhugs­andi væri í við­mið­un­ar­löndum að úthverfi gæti skil­greint sig sem sér­stakt sveit­ar­fé­lag og boðið íbúum sínum upp á lægri skatta.

Aug­ljóst er að sam­eina eigi öll sveit­ar­fé­lög á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, dreifa byrðum af þjón­ustu jafn á alla íbúa þess, skera niður í yfir­bygg­ingu og bæta um leið sam­eig­in­lega þjón­ustu þeirra allra.

Þessi ráð­stöf­un, að úthverfi á borð við Garðabæ séu sér­stök sveit­ar­fé­lög sem geti boðið lægri skatta og und­an­skilið sig félags­legri ábyrgð, er ekki bara ósann­gjörn og röng, heldur feiki­lega óhag­kvæm fyrir heild­ina. Og löngu tíma­bært að vinda ofan af henni.

Ef það er ekki hægt að fá sveit­ar­fé­lögin sjálf til að gera það ætti að setja lög um stór­aukna sam­ein­ingu sveit­ar­fé­laga. Eða að minnsta kosti lög sem skikka þau til að taka jafnan þátt í veit­ingu á félags­legri og sam­fé­lags­legri þjón­ustu.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Trausti Baldursson
Og hvað svo?
Kjarninn 28. september 2021
Sigrún Sif Jóelsdóttir og Grant Wyeth
Hæstiréttur leiðir dómstóla á hættulega braut í málum barna
Kjarninn 28. september 2021
Þorkell Helgason
Kosningakerfið þarf að bæta
Kjarninn 28. september 2021
Seðlabankinn stendur við Kalkofnsveg sem kenndur er við kalkofn sem þar var í notkun á síðari hluta 19. aldar.
Varaseðlabankastjórar gerast ritstjórar
Kalkofninn er nýr vettvangur fyrir greinar um verkefni og verksvið Seðlabanka Íslands sem finna má á vef bankans. Kalkofninum er ætlað að höfða til almennings, atvinnulífs, fjölmiðla og fræðasamfélags.
Kjarninn 28. september 2021
Árni Páll Árnason.
Árni Páll skipaður í stjórn Eftirlitsstofnunar EFTA
Fyrrverandi formaður Samfylkingarinnar hefur gengt starfi varaframkvæmdastjóra Uppbyggingarsjóðs EES undanfarið. Hann hefur nú verið skipaður í stjórn ESA.
Kjarninn 28. september 2021
Þau fimm sem duttu inn á þing sem jöfnunarmenn síðdegis á sunnudag verða að óbreyttu þingmenn.
Listar yfir nýkjörna þingmenn sendir á yfirkjörstjórnir
Þeir fimm frambjóðendur sem duttu skyndilega inn á þing sem jöfnunarmenn eftir endurtalningu atkvæða í Norðvesturkjördæmi á sunnudag munu verða þingmenn á næsta kjörtímabili, nema Alþingi ákveði annað.
Kjarninn 28. september 2021
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans – 9. þáttur: „Íkarus virti ekki viðvörunarorðin og hélt af stað“
Kjarninn 28. september 2021
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra úthlutaði úr Matvælasjóði í liðinni viku.
Síldarvinnslan og félag í meirihlutaeigu Samherja fengu milljónir úr Matvælasjóði
Vel á sjötta hundrað milljóna var úthlutað úr Matvælasjóði fyrr í mánuðinum. Stór fyrirtæki í sjávarútvegi á borð við Síldarvinnsluna og Útgerðarfélag Reykjavíkur á meðal styrkþega.
Kjarninn 28. september 2021
Meira úr sama flokkiLeiðari