Auglýsing

Sam­kvæmt þjón­ustukönnun sveit­ar­fé­lag­anna sem Gallup gerir reglu­lega er Garða­bær það sveit­ar­fé­lag sem er með hæstu ein­kunn þegar kemur að þjón­ustu leik­skóla og grunn­skóla. Reykja­vík er hins vegar það sveit­ar­fé­lag sem mælist lægst. Af þessu mætti ætla að Garða­bær sé að for­gangs­raða í dags­vist­un­ar­málum og mennt­un, en að Reykja­vík dragi lapp­irn­ar.

Kon­ráð S. Guð­jóns­son, hag­fræð­ingur Við­skipta­ráðs, benti hins vegar nýverið á áhuga­verðan flöt í þessu sam­bandi. Þar sagði hann að þessi for­gangs­röðun sé ger­leg vegna þess að sveit­ar­fé­lag eins og Garða­bær fái í raun „styrk frá Reykja­vík­ur­borg og öðrum sem taka á sig að sjá fyrir félags­legu hús­næð­i.“ Í kjöl­farið hvatti Kon­ráð höf­uð­borg­ina til að hætta að veita félags­legt hús­næði þar til að önnur sveit­ar­fé­lög tækju sig á.

Þetta er mjög rétt­mæt athuga­semd hjá Kon­ráð.

Auglýsing

Reykja­vík ber uppi félags­lega kerfið

Í lok árs 2016 átti Reykja­vík­­­ur­­borg 2.445 félags­­­legar íbúð­­ir. Í fyrra fjölg­aði þeim um á annað hund­rað. Í Garðabæ eru 35 slík­­­ar, 30 í Mos­­fellsbæ og 16 á Sel­tjarn­­ar­­nesi. Því keypti Reykja­vík­­­ur­­borg, ásamt Félags­­­bú­­stöð­um, næstum tvö­­falt fleiri íbúðir á nokkrum vikum haustið 2017 sem munu nýt­­ast þeim sem þurfa á félags­­­legu hús­næði að halda en Garða­­bær, Mos­­fells­­bær og Sel­tjarn­­ar­­nes áttu sam­tals í heild í lok árs 2016.

Það er ekki bara félags­legt hús­næði sem er sjald­séð í Garða­bæ. Þar eru líka sára­fáir útlend­ing­ar. Sem dæmi eru erlendir rík­is­borg­arar 22,3 pró­sent af íbúum Reykja­nes­bæj­ar, 12,4 pró­sent af íbúum Reykja­víkur en ein­ungis fjögur pró­sent af íbúum Garða­bæj­ar.

Sveit­ar­fé­lag­ið, sem er í svip­aðri fjar­lægð frá kjarna Reykja­víkur og Graf­ar­vog­ur, tekur ekki þátt í þeirri áskorun að aðlaga nýja Íslend­inga, með til­heyr­andi við­bót­ar­kostn­aði, heldur lætur Reykja­vík og öðrum sveit­ar­fé­lögum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu það eft­ir.

Ríkt fólk sem vill borga lægri skatta

Í Garðabæ býr mikið af ríku fólk. Í grein sem birt­ist í tíma­­­rit­inu Stjórn­­­­­mál og Stjórn­­­­­sýsla í fyrra­sum­ar, og fjall­aði um elítur á Íslandi og inn­­­­­byrðis tengsl þeirra, kom fram að flestir sem til­heyra elítu Íslands búa í Garðabæ og Sel­tjarn­­ar­­nesi. Þar búa 150 pró­­sent fleiri ein­stak­l­ingar í við­­skipta- og atvinnu­lífsel­ít­unni en vænta hefði mátt út frá íbú­a­­fjölda. Og gamlir karl­menn sem búa í þessum sveit­­ar­­fé­lög­um, og eru virkir í t.d. stjórn­­­mála­­starfi, eru lang­lík­­­leg­­astir til að vera hluti af elít­unni.

Í báðum sveit­­ar­­fé­lögum hefur Sjálf­­stæð­is­­flokk­­ur­inn alltaf haft hreinan meiri­hluta í sveit­­ar­­stjórn. Þau eru einu sveit­­ar­­fé­lögin á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu þar sem ekki er rukkað hámarks­­út­­svar. Það geta þessi sveit­­ar­­fé­lög gert vegna þess að þau taka ekki þátt í að veita sömu þjón­­ustu og hin sveit­­ar­­fé­lögin á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu.

Færri en í Graf­ar­vogi

Í Garðabæ búa 15.709 ein­stak­lingar sam­kvæmt nýj­ustu tölum Hag­stofu Íslands. Það eru færri en búa í Graf­ar­vogi, þar sem 16.931 búa. Þrátt fyrir að ein­ungis 13 kíló­metrar séu frá Egils­höll og að Garða­torgi, og að það taki um korter að keyra á milli stað­anna, eru íbúar í Graf­ar­vogi, sem eru með mun lægri með­al­tekjur og eiga mun minna af eignum en íbúar Garða­bæj­ar, að greiða fyrir mun víð­tæk­ari félags­lega þjón­ustu með útsvars­greiðslum sínum en miklu rík­ara fólkið í korters fjar­lægð.

Vegna þess að Garða­bær axlar nán­ast ekki neina ábyrgð á félags­legum úrræð­um, og losnar þannig við þá fjár­hags­legu byrði að greiða fólki félags­lega fram­færslu (í Reykja­vík fengu 2.259 ein­stak­lingar félags­lega fjár­hags­að­stoð árið 2016), þá getur sveit­ar­fé­lagið for­gangs­raðað í menntun og dag­vist­un. Efna­meira fólk­ið, sem býr í sjálf­stæðu úthverfi, veltir nær öllum félags­legum vanda yfir á höf­uð­borg­ina og önnur nágranna­sveit­ar­fé­lög og notar mis­mun­inn í að lækka skatta og fjár­festa í slíkri þjón­ustu. Og stærir sig svo að réttri for­gangs­röð­un.

Á höf­uð­borg­ar­svæð­inu búa rúm­lega 217 þús­und manns. Í Galati í Rúm­eníu og í Mann­heim í Þýska­landi, sem hvor­ugar eru þekktar stór­borg­ar, búa yfir 300 þús­und manns. Nær óhugs­andi væri í við­mið­un­ar­löndum að úthverfi gæti skil­greint sig sem sér­stakt sveit­ar­fé­lag og boðið íbúum sínum upp á lægri skatta.

Aug­ljóst er að sam­eina eigi öll sveit­ar­fé­lög á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, dreifa byrðum af þjón­ustu jafn á alla íbúa þess, skera niður í yfir­bygg­ingu og bæta um leið sam­eig­in­lega þjón­ustu þeirra allra.

Þessi ráð­stöf­un, að úthverfi á borð við Garðabæ séu sér­stök sveit­ar­fé­lög sem geti boðið lægri skatta og und­an­skilið sig félags­legri ábyrgð, er ekki bara ósann­gjörn og röng, heldur feiki­lega óhag­kvæm fyrir heild­ina. Og löngu tíma­bært að vinda ofan af henni.

Ef það er ekki hægt að fá sveit­ar­fé­lögin sjálf til að gera það ætti að setja lög um stór­aukna sam­ein­ingu sveit­ar­fé­laga. Eða að minnsta kosti lög sem skikka þau til að taka jafnan þátt í veit­ingu á félags­legri og sam­fé­lags­legri þjón­ustu.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Dagatalið mitt
Ásta Júlía Hreinsdóttir safnar fyrir útgáfukostnaði fyrir Dagatalið mitt, sem er fjölnota afmælisdagatal með texta og myndum eftir hana.
Kjarninn 20. október 2019
Árni Már Jensson
Að skilja okkur sjálf: Annar hluti
Kjarninn 20. október 2019
Paul Copley, forstjóri Kaupþings ehf.
6.400 kröfuhafar höfðu ekki sótt peningana sína
Nokkur þúsund kröfuhafa í bú Kaupþings hafa ekki sótt þá fjármuni sem þeir eiga að fá greitt í samræmi við nauðasamninga félagsins. Þeir fjármunir sem geymdir eru á vörslureikningi eru um 8,5 milljarða króna virði á gengi dagsins í dag.
Kjarninn 20. október 2019
Hvar endar tap Arion banka á United Silicon?
Arion banki á kísilmálsverksmiðju Í Helguvík sem hefur ekki verið í starfsemi í þrjú ár. Bankinn hefur fjárfest í úrbótum en óljóst er hvort að þær dugi til að koma verksmiðjunni aftur í gang. Í vikunni var bókfært virði hennar fært niður um 1,5 milljarð.
Kjarninn 20. október 2019
Örn Bárður Jónsson
Afmæliskveðja til Alþingis
Kjarninn 20. október 2019
Leikskólakennurum fækkað um 360 frá árinu 2013
Börnum af erlendum uppruna hefur fjölgað mikið á skömmum tíma. Meira en helmingur þeirra sem starfar við uppeldi og menntun er ófaglærður.
Kjarninn 20. október 2019
Jean Claude Juncker er forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.
Atvinnuleysi innan ESB ekki mælst minna frá því að mælingar hófust
Atvinnuleysi hjá ríkjum Evrópusambandsins hefur dregist verulega saman á undanförnum árum, en er samt umtalsvert meira en í Bandaríkjunum og á Íslandi.
Kjarninn 19. október 2019
Séra Jakob Rolland, prestur kaþólsku kirkjunnar í Reykjavík.
Kaþólska kirkjan vill hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi
Prestur innan kaþólsku kirkjunnar segir að kaþólska kirkjan myndi vissulega vilja hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi. Hann segir að rödd kaþólsku kirkjunnar hafi þó fengið lítinn hljómgrunn hjá stjórnvöldum á Íslandi hingað til.
Kjarninn 19. október 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari