Áfram Ísland – stefna – samvinnufærni – kraftur

Hermundur Sigmundsson, prófessor í lífeðlislegri sálfræði við Háskólann í Reykjavík og Háskólann í Þrándheimi í Noregi, skrifar um ástæðurnar að baki góðum árangri íslenska landsliðsins.

Auglýsing

Árangur íslenska lands­liðs­ins í knatt­spyrnu hefur vakið mikla athygli um stóran hluta heims­ins. Hvernig getur þjóð með íbúa­fjölda rúm­lega 330.000 náð slíkum árangri og kom­ist inn á annað stór­mótið í röð (EM 2016, HM 2018)? Þrír þættir koma upp í hug­ann: stefna, sam­vinnu­færni og kraft­ur.  

Stefna eða það sem maður í Skand­in­avíu kallar „filosofi“ er eitt af grund­vallar atriðum góðs árang­urs í íþrótt­um. Að hafa „filosofi“ fyrir leik liðs­ins og hlut­verk hvers leik­manns er lyk­il­at­riði. Það að vita hvernig þjálfað skal til að fram­kvæma stefn­una inn á vell­inum er það sem ein­kennir störf góðra þjálf­ara. Stefna (leik­skipu­lag) íslenska lands­liðs­ins sem komst inn á EM og HM er þróuð af Lars Lag­er­bäck og Heimi Hall­gríms­syni. Þegar maður horfir á íslenska liðið veit maður hverju maður á von á. Engir galdrar – en gíf­ur­leg vinnu­semi og hver leik­maður vinnur sína vinnu fyrir liðs­heild­ina.       

Sam­vinnu­færni eða það sem fremsti þjálf­ari Nor­egs í knatt­spyrnu Nils Arne Eggen kallar „rela­sjon­elle ferdig­het­er“ var lyk­il­inn að vel­gengi Ros­en­borg, frá Þránd­heimi. Nils Arne vann 14 deild­ar­meist­aratitla og kom lið­inu í átta skipti í Meist­ara­deild­ina (1995-2002). Hann var upp­tek­inn af því að finna rétta leik­menn í hverja stöðu og það voru ekki alltaf þeir sem maður myndi hafa sagt að væru bestu fót­bolta­menn­irn­ir, en þeir sem pössuðu best inn í heild­ina/lið­ið. Nils tal­aði  um „god­fot­en“ það er að segja finna sterku hliðar hvers leik­manns. Þætti sem gerði hvern leik­menn ein­stak­an, hans „god­fot“. Hann vildi að leik­menn myndu þjálfa sinn „god­fot“, þannig að það sem þeir væru góðir í yrði ennþá betra. Þetta kall­ast á fræði­máli „spesifisitet“ - sér­hæf­ing. Þú þróar það sem þú þjálfar sér­hæft.

Auglýsing

Það gat til dæmis verið hár­ná­kvæmar send­ingar af mis­mun­andi lengd inn á viss svæði – sá sem hafði slíkan „silkisend­ing­ar­fót“ átti þá að sjálf­sögðu að fram­kvæma mikið af send­ing­um. Það gat líka verið að leik­maður hefði góð skot utan teigs sem „gar­antert“ fór inn í blá­horn marks­ins – þá átti að reyna að koma honum í slíka stöðu. Eða að leik­maður hafði færni til að taka á móti bolta í hröðu hlaupi fram á við og geta skilað góðri send­ingu inn á fram­herja sem kom í hlaup inn í víta­teig.

En lyk­il­inn að vel­gengi Ros­en­borg var eins og áður sagði sam­vinnu­færni sem er hægt að skil­greina sem færn­i/­getu sem tveir eða fleiri ein­stak­lingar skapa saman en ekki einir og sér. Færni hvers ein­stak­lings vill á þennan hátt, út frá sam­vinnu­færni, vera hluta­færni. Hver og einn leik­maður tekur með sér sína hluta­færni inn í lið­ið. Hér má nefna sam­vinnu Gylfa og Aron Ein­ars á miðj­unni, Ragn­ars og Kára í hjarta varn­ar­innar eða Kol­beins og Jóns Daða í fram­lín­unni.

Þetta má segja að sé einn lyk­il­inn að vel­gengi íslenska lands­liðs­ins. Liðið verður stærra en hver ein­stakur leik­maður – saman erum við sterk­ir. Sem sagt liðs­heildin er mik­il­væg­ust. Við sem á horfum sjáum hvernig ákveðnar sam­setn­ingar á leik­mönnum innan liðs­ins gefur sterk­ari heild en aðrar sam­setn­ing­ar. Við vitum líka „nokkuð veg­inn“ hvaða menn koma til með að spila ef allir eru heil­ir.   

Kraftur, bæði lík­am­legur og and­leg­ur, er hlutur sem menn sjá. Lík­am­legur kraft­ur, styrkur leik­manna er eitt af aðals­merkjum íslenskra knatt­spyrnu­manna. Íslenskir leik­menn eru vel þjálfaðir og leika kraft­mik­inn fót­bolta. And­legi þátt­ur­inn „kraft­ur­inn“ er ekki síð­ri, íslenskir leik­menn eru þekktir fyrir að gef­ast aldrei upp, hafa sterkan vilja.

Hérna passar finnska orðið  „s­isu“ – sem þýðir að gef­ast aldrei upp. Það að gef­ast aldrei upp er mik­il­vægur þáttur í íþróttum og ófá stig höfum við náð með því að ekki hætta fyrr en flautað er af.

Strákar – gangi ykkur vel í Rúss­land­i.  

Höf­undur er pró­fessor í líf­eðl­is­legri sál­fræði við Háskól­ann í Þránd­heimi og Háskól­anum í Reykja­vík.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kristbjörn Árnason
80 milljarða skattsvik á ári
Leslistinn 6. júlí 2020
Huawei á undir högg að sækja beggja vegna Ermasunds
Kínverski fjarskiptarisinn Huawei hefur mætt andstöðu franskra og breskra yfirvalda í kjölfar viðskiptaþvingana Bandaríkjanna gegn fyrirtækinu.
Kjarninn 6. júlí 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Úthlutar 400 milljónum til einkarekinna fjölmiðla
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur undirritað reglugerð um stuðning við einkarekna fjölmiðla.
Kjarninn 6. júlí 2020
Icelandair flutti rúmlega 18 þúsund farþega í júní
Icelandair flutti rúmlega 18 þúsund farþega í júnímánuði, en flutti 553 þúsund farþega í sama mánuði í fyrra. Mun minni samdráttur hefur orðið í fraktflutningum hjá félaginu.
Kjarninn 6. júlí 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Katrín: Ég vonast til þess að við finnum lausn á þessu máli
Forsætisráðherrann hefur tjáð sig um þá ákvörðun Íslenskrar erfðagreiningar að hætta að skima fyrir COVID-19 sjúkdómnum.
Kjarninn 6. júlí 2020
Veirufræðideildin ekki í stakk búin til að taka við fyrr en í lok ágúst
Karl G. Kristinsson, yfirlæknir á sýkla- og veirufræðideild Landspítala, segist vonast til þess að Kára Stefánssyni snúist hugur varðandi aðkomu Íslenskrar erfðagreinar að landamæraskimunum. Deildin sé ekki tilbúin til að taka verkefnið að sér strax.
Kjarninn 6. júlí 2020
Kári Stefánsson
Íslensk erfðagreining mun hætta öllum samskiptum við sóttvarnalækni og landlækni
„Okkar skoðun er sú að öll framkoma þín og heilbrigðismálaráðherra gagnvart ÍE í þessu máli hafi markast af virðingarleysi fyrir okkur,“ segir í opnu bréfi Kára Stefánssonar til Katrínar Jakobsdóttur.
Kjarninn 6. júlí 2020
Kjarnafæði og Norðlenska renna saman í eitt eftir tveggja ára viðræður
Norðlenska og Kjarnafæði hafa náð samkomulagi um samruna félaganna tveggja. Hátt í 400 manns vinna hjá þessum fyrirtækjum í dag. Samruninn er háður samþykki Samkeppniseftirlitsins og um 500 bænda, sem eiga Norðlenska í sameiningu.
Kjarninn 6. júlí 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar