Áfram Ísland – stefna – samvinnufærni – kraftur

Hermundur Sigmundsson, prófessor í lífeðlislegri sálfræði við Háskólann í Reykjavík og Háskólann í Þrándheimi í Noregi, skrifar um ástæðurnar að baki góðum árangri íslenska landsliðsins.

Auglýsing

Árangur íslenska lands­liðs­ins í knatt­spyrnu hefur vakið mikla athygli um stóran hluta heims­ins. Hvernig getur þjóð með íbúa­fjölda rúm­lega 330.000 náð slíkum árangri og kom­ist inn á annað stór­mótið í röð (EM 2016, HM 2018)? Þrír þættir koma upp í hug­ann: stefna, sam­vinnu­færni og kraft­ur.  

Stefna eða það sem maður í Skand­in­avíu kallar „filosofi“ er eitt af grund­vallar atriðum góðs árang­urs í íþrótt­um. Að hafa „filosofi“ fyrir leik liðs­ins og hlut­verk hvers leik­manns er lyk­il­at­riði. Það að vita hvernig þjálfað skal til að fram­kvæma stefn­una inn á vell­inum er það sem ein­kennir störf góðra þjálf­ara. Stefna (leik­skipu­lag) íslenska lands­liðs­ins sem komst inn á EM og HM er þróuð af Lars Lag­er­bäck og Heimi Hall­gríms­syni. Þegar maður horfir á íslenska liðið veit maður hverju maður á von á. Engir galdrar – en gíf­ur­leg vinnu­semi og hver leik­maður vinnur sína vinnu fyrir liðs­heild­ina.       

Sam­vinnu­færni eða það sem fremsti þjálf­ari Nor­egs í knatt­spyrnu Nils Arne Eggen kallar „rela­sjon­elle ferdig­het­er“ var lyk­il­inn að vel­gengi Ros­en­borg, frá Þránd­heimi. Nils Arne vann 14 deild­ar­meist­aratitla og kom lið­inu í átta skipti í Meist­ara­deild­ina (1995-2002). Hann var upp­tek­inn af því að finna rétta leik­menn í hverja stöðu og það voru ekki alltaf þeir sem maður myndi hafa sagt að væru bestu fót­bolta­menn­irn­ir, en þeir sem pössuðu best inn í heild­ina/lið­ið. Nils tal­aði  um „god­fot­en“ það er að segja finna sterku hliðar hvers leik­manns. Þætti sem gerði hvern leik­menn ein­stak­an, hans „god­fot“. Hann vildi að leik­menn myndu þjálfa sinn „god­fot“, þannig að það sem þeir væru góðir í yrði ennþá betra. Þetta kall­ast á fræði­máli „spesifisitet“ - sér­hæf­ing. Þú þróar það sem þú þjálfar sér­hæft.

Auglýsing

Það gat til dæmis verið hár­ná­kvæmar send­ingar af mis­mun­andi lengd inn á viss svæði – sá sem hafði slíkan „silkisend­ing­ar­fót“ átti þá að sjálf­sögðu að fram­kvæma mikið af send­ing­um. Það gat líka verið að leik­maður hefði góð skot utan teigs sem „gar­antert“ fór inn í blá­horn marks­ins – þá átti að reyna að koma honum í slíka stöðu. Eða að leik­maður hafði færni til að taka á móti bolta í hröðu hlaupi fram á við og geta skilað góðri send­ingu inn á fram­herja sem kom í hlaup inn í víta­teig.

En lyk­il­inn að vel­gengi Ros­en­borg var eins og áður sagði sam­vinnu­færni sem er hægt að skil­greina sem færn­i/­getu sem tveir eða fleiri ein­stak­lingar skapa saman en ekki einir og sér. Færni hvers ein­stak­lings vill á þennan hátt, út frá sam­vinnu­færni, vera hluta­færni. Hver og einn leik­maður tekur með sér sína hluta­færni inn í lið­ið. Hér má nefna sam­vinnu Gylfa og Aron Ein­ars á miðj­unni, Ragn­ars og Kára í hjarta varn­ar­innar eða Kol­beins og Jóns Daða í fram­lín­unni.

Þetta má segja að sé einn lyk­il­inn að vel­gengi íslenska lands­liðs­ins. Liðið verður stærra en hver ein­stakur leik­maður – saman erum við sterk­ir. Sem sagt liðs­heildin er mik­il­væg­ust. Við sem á horfum sjáum hvernig ákveðnar sam­setn­ingar á leik­mönnum innan liðs­ins gefur sterk­ari heild en aðrar sam­setn­ing­ar. Við vitum líka „nokkuð veg­inn“ hvaða menn koma til með að spila ef allir eru heil­ir.   

Kraftur, bæði lík­am­legur og and­leg­ur, er hlutur sem menn sjá. Lík­am­legur kraft­ur, styrkur leik­manna er eitt af aðals­merkjum íslenskra knatt­spyrnu­manna. Íslenskir leik­menn eru vel þjálfaðir og leika kraft­mik­inn fót­bolta. And­legi þátt­ur­inn „kraft­ur­inn“ er ekki síð­ri, íslenskir leik­menn eru þekktir fyrir að gef­ast aldrei upp, hafa sterkan vilja.

Hérna passar finnska orðið  „s­isu“ – sem þýðir að gef­ast aldrei upp. Það að gef­ast aldrei upp er mik­il­vægur þáttur í íþróttum og ófá stig höfum við náð með því að ekki hætta fyrr en flautað er af.

Strákar – gangi ykkur vel í Rúss­land­i.  

Höf­undur er pró­fessor í líf­eðl­is­legri sál­fræði við Háskól­ann í Þránd­heimi og Háskól­anum í Reykja­vík.

Þórarinn Snorri Sigurgeirsson
22. júlí
Kjarninn 22. júlí 2018
Birgir Hermannsson
Klúður Steingríms J. Sigfússonar
Kjarninn 22. júlí 2018
Bás hjá frambjóðanda Danska þjóðarflokksins
10 staðreyndir um Dansk Folkeparti
Danski þingflokksforsetinn Pia Kjærsgaard hefur verið áberandi í umræðunni í síðustu viku vegna hlutverks hennar á fullveldishátíðinni. Pia er þekktust fyrir tengingu sína við flokkinn Dansk Folkeparti, en Kjarninn tók saman tíu staðreyndir um hann.
Kjarninn 22. júlí 2018
Sá mikli uppgangur sem á sér stað á Íslandi útheimtir mikið af nýju vinnuafli. Það vinnuafl þarf að sækja erlendis.
Erlendir ríkisborgarar orðnir 23 prósent íbúa í Reykjanesbæ
Erlendum ríkisborgurum heldur áfram að fjölga á Íslandi. Án komu þeirra myndi íbúum landsins fækka. Mjög mismunandi hvar þeir setjast að. Í Reykjanesbæ voru erlendir ríkisborgarar 8,6 prósent íbúa í lok árs 2011. Nú eru þeir 23 prósent þeirra.
Kjarninn 22. júlí 2018
Klámið í kjallarageymslunum
Í geymslum danska útvarpsins, DR, leynast margar útvarps- og sjónvarpsperlur. Danir þekkja margar þeirra en í geymslunum er einnig að finna efni sem fæstir hafa nokkurn tíma heyrt minnst á, hvað þá heyrt eða séð.
Kjarninn 22. júlí 2018
Ljósmæðrafélagið hefur aflýst yfirvinnubanninu sínu.
Verkfalli ljósmæðra aflýst
Ljósmæðrafélag Íslands hefur samþykkt að aflýsa yfirstandandi yfirvinnubanni í ljósi þess að ríkissáttarsemjari hefur lagt fram miðlunartillögu.
Kjarninn 21. júlí 2018
Björn Leví Gunnarsson
Réttar skoðanir?
Kjarninn 21. júlí 2018
Guðmundur Andri Thorsson
Um kurteisi
Kjarninn 21. júlí 2018
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar