Nýlenduherraremba Piu Kjærsgaard

Auður Jónsdóttir rithöfundur fjallar um gamalgróna nýlenduherrarembu í danskri þjóðarsál og hvernig núverandi forseti danska þjóðþingsins, Pia Kjærsgaard, er birtingamynd hennar.

Auglýsing

Pia Kjærs­gaard er ekk­ert grín. Hún hefur árum saman verið valda­mik­ill stjórn­mála­maður og notað þau völd til að kynda undir hat­urs­orð­ræðu gegn inn­flytj­end­um, flótta­fólki og múslim­um. Á árunum þegar Dansk Fol­ke­parti, Danski þjóð­ar­flokk­ur­inn, var stuðn­ings­flokkur dönsku rík­is­stjórn­ar­inn­ar, Ven­stre og Íhalds­flokks­ins, varð Pia þekkt utan Dan­merkur fyrir reglu­leg óvægin ummæli um fólk af erlendu ætt­erni en upp­hlaup vegna orða hennar og gerða virt­ust nán­ast vera dag­legt brauð. ­Síðan þá hafa þessar skrýtnu skoð­anir náð að normalíser­ast svo að í dag þykir eðli­legt að Pia sé for­seti danska þjóð­þings­ins.

Þá bjó ég í Kaup­manna­höfn og skrif­aði stundum um hana því umræðan var í augum mínum svo nýstár­leg, þjóð­remb­ings­legur mál­flutn­ingur vold­ugs stjórn­mála­manns sem nýtti vald sitt til að smætta fólk sem minna mátti sín í sam­fé­lag­inu, múslima, flótta­fólk og inn­flytj­end­ur, og etja því saman við hópa eins og elli­líf­eyr­is­þega og Dani í lægri stétt­um. Nokkuð sem er því miður ekki óvenju­legt leng­ur.

Frjór jarð­vegur hat­urs­orð­ræðu

Í þessum jarð­vegi vold­ugra popúlista urðu skop­mynd­irnar af spá­mann­inum Múhameð til, myndir sem áttu auð­vitað sinn til­veru­rétt í lýð­ræð­is­legu sam­fé­lagi þar sem tján­ing­ar­frelsi er ein grunn­stoðin – en samt verður ekki fram­hjá því litið að í and­rúms­loft­inu sem ein­kenndi danskt sam­fé­lag þegar þær birt­ust voru þær ákveðin ögrun og kannski ekki til­viljun að þær birt­ust einmitt þar í landi, akkúrat þá, í einu stærsta dag­blað­inu, Jylland­spost­en. Þær urðu síðan kveikjan að fræg­um, eld­fimum og alþjóð­legum átökum – og það er óhætt að segja að þau átök hafi eflt popúlista í mál­flutn­ingi sín­um, hat­urs­orð­ræðu og niðr­andi tali um fólk í veikri stöðu. Tali sem auð­veld­aði þeim að herða reglur og láta til sín taka.

Auglýsing

Pia nýtti þá – og nýtir enn – vald sitt til að normalísera hat­urs­orð­ræðu og stuðla að hertri lög­gjöf gegn fólki af erlendum upp­runa – sem hefur verið gagn­rýnd af alþjóða­sam­fé­lag­inu. Hún hefur upp­skorið með elj­unni að opin­ber umræða um útlend­inga í Dan­mörku er stundum áber­andi óvægin og með því að efla þetta kjör­lendi sitt við­heldur hún valdi sínu. Nú er hún heið­urs­gestur hér á landi. Eða rétt­ara sagt: Piu var ekki boðið sér­stak­lega heldur var for­seta danska þings­ins boðið og sá for­seti er illu heilli Pia. Raun­veru­leik­inn sá að danska þingið valdi sér for­seta með svona mann­fjand­sam­legar og and­styggi­legar skoð­an­ir. En í svona skrýtnum veru­leika hefðu for­svars­menn Alþingis átt að hafa rænu á því að leita á önnur mið varð­andi ræðu­mann, jafn­vel þótt for­seti danska þings­ins sé sá sem við blasti sög­unnar vegna.

Ein­hverjir hafa sagt að gagn­rýni á veru hennar hér á landi sem heið­urs­gestur á full­veld­is­há­tíð­inni sé móðgun við danska þjóð­þing­ið. En Pia er for­seti danska þjóð­þings­ins út af skoð­unum sín­um. Það voru þær sem fleyttu henni þang­að. Og til­hugs­unin ein er óhugn­an­leg hafi maður fylgst með fram­göngu Piu síð­ustu ára­tug­ina.

Sjálfs­mynd nýlendu­herra

Það að Pia segi í ræðu sinni að hún upp­lifi sig ekki sem útlend­ing á Íslandi setur að mér hroll. Því Pia hefur mjög afdrátt­ar­lausar skoð­anir á því hverjir séu góðir útlend­ingar og hverjir ekki. Það eitt að heyra hana segja orðið útlend­ingur er merk­ing­ar­bært í sjálfu sér. Fyrir nokkrum árum las ég amer­íska grein um þjóð­ern­is­remb­ing og við­sjár­verða póli­tík í Dan­mörku þar sem sagði meðal ann­ars eitt­hvað á þá leið að Danir væru frjáls­lyndir svo lengi sem frjáls­lyndið sneri að þeim sjálf­um. Grein­ar­höf­undur greindi þar og gagn­rýndi for­dóma­þrungin við­horf í dönsku sam­fé­lagi gagn­vart fólki utan Evr­ópu og af menn­ing­ar­heimum að ein­hverju leyti frá­brugðnum hug­myndum í gömlum nýlendu­herra­ríkjum um erki­evr­ópska menn­ingu. Og klykkti út með að slík við­horf mætti rekja til þess að litla Dan­mörk væri gam­alt kon­ungs­veldi með nýlendu­herra­komp­lexa. Sam­fé­lag með inn­gróna sjálfs­mynd nýlendu­herra.

Mér varð hugsað til þess­arar greinar þegar ég sá Piu standa þarna á Þing­völlum í kápu rauð­litri eins og danski fán­inn og fagna full­veld­inu með okk­ur. Því Pia er einn heit­asti tals­maður þeirra við­horfa Dana sem þessi grein­ar­höf­undur kenndi við rembu gam­alla nýlendu­herra. Hún er nýlendu­herra dags­ins í dag. Tals­kona þess að dönsk gildi séu æðri öðrum, Danir betri en fólk sem kemur frá fátæk­ari lönd­um. Löndum sem eru eins og Ísland var þá. Þegar Danir ríktu yfir okk­ur.

Því er leitun að óheppi­legri mann­eskju en Piu til að vera heið­urs­gestur á afmæli full­veldis Íslands. Og ákveðin birt­ing­ar­mynd á með­vit­und­ar­leysi íslenskra emb­ætt­is­manna gagn­vart stjórn­málum á Norð­ur­lönd­unum að þetta skyldi fá að ger­ast.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Úlfar Þormóðsson
Uppvakningar
Kjarninn 25. júní 2022
Ingrid Kuhlman
Að hlakka til einhvers er næstum jafn gott og að upplifa það
Kjarninn 25. júní 2022
Niðurhal Íslendinga stóreykst milli ára
Íslendingar notuðu 25 prósent meira gagnamagn á farsímaneti í fyrra en árið áður og 21 prósent meira gagnamagn í gegnum fastanet. Tæplega 76 prósent notenda á fastaneti eru nú með ljósleiðaratengingu, en þeir voru þriðjungur 2016.
Kjarninn 25. júní 2022
Af kosningavöku Framsóknarflokksins í fyrrahaust.
Framsókn hirti kjósendur í stórum stíl frá hinum stjórnarflokkunum og Miðflokki
Fylgisaukning Framsóknar í síðustu kosningum var tekin frá samstarfsflokkunum í ríkisstjórn og klofningsflokki. Átta hverjum tíu kjósendum Sjálfstæðisflokks voru úr kjarnafylginu. Framboð Sósíalista hafði neikvæð áhrif á fylgi Vinstri græna og Pírata.
Kjarninn 25. júní 2022
Hraðtíska nær nýjum hæðum með tilkomu tískurisans Shein
Kínverska fatafyrirtækið Shein hefur vaxið gríðarlega á undanförnum árum og er í dag eitt stærsta tískuvörufyrirtæki í heimi. Umhverfissinnar benda á að fötin séu úr svo litlum gæðum að oft séu þau aðeins notuð í eitt skipti áður en þau enda í ruslinu.
Kjarninn 25. júní 2022
Auður Önnu Magnúsdóttir
Af hverju nýta Íslendingar raforkuna sína svo illa?
Kjarninn 25. júní 2022
Sjö molar um seðlabankavexti úti í heimi
Verðbólga veldur því að vaxtalækkanir faraldursins eru að ganga til baka, víðar en hér á Íslandi. Kjarninn tók saman nokkra fróðleiksmola um þróun mála í ríkjum bæði nær og fjær.
Kjarninn 25. júní 2022
Flokkur Sigurðar Inga Jóhannssonar andar ofan í hálsmál flokks Bjarna Benediktssonar samkvæmt síðustu könnunum.
Framsókn mælist næstum jafn stór og Sjálfstæðisflokkurinn
Stjórnarflokkarnir hafa tapað umtalsverðu fylgi á kjörtímabilinu. Sjálfstæðisflokkurinn nær mun verr til fólks undir fertugu en annarra á meðan að Framsókn nýtur mikilla vinsælda þar. Vinstri græn mælast með þriðjungi minna fylgi en í síðustu kosningum.
Kjarninn 24. júní 2022
Meira úr sama flokkiÁlit