Nýlenduherraremba Piu Kjærsgaard

Auður Jónsdóttir rithöfundur fjallar um gamalgróna nýlenduherrarembu í danskri þjóðarsál og hvernig núverandi forseti danska þjóðþingsins, Pia Kjærsgaard, er birtingamynd hennar.

Auglýsing

Pia Kjærs­gaard er ekk­ert grín. Hún hefur árum saman verið valda­mik­ill stjórn­mála­maður og notað þau völd til að kynda undir hat­urs­orð­ræðu gegn inn­flytj­end­um, flótta­fólki og múslim­um. Á árunum þegar Dansk Fol­ke­parti, Danski þjóð­ar­flokk­ur­inn, var stuðn­ings­flokkur dönsku rík­is­stjórn­ar­inn­ar, Ven­stre og Íhalds­flokks­ins, varð Pia þekkt utan Dan­merkur fyrir reglu­leg óvægin ummæli um fólk af erlendu ætt­erni en upp­hlaup vegna orða hennar og gerða virt­ust nán­ast vera dag­legt brauð. ­Síðan þá hafa þessar skrýtnu skoð­anir náð að normalíser­ast svo að í dag þykir eðli­legt að Pia sé for­seti danska þjóð­þings­ins.

Þá bjó ég í Kaup­manna­höfn og skrif­aði stundum um hana því umræðan var í augum mínum svo nýstár­leg, þjóð­remb­ings­legur mál­flutn­ingur vold­ugs stjórn­mála­manns sem nýtti vald sitt til að smætta fólk sem minna mátti sín í sam­fé­lag­inu, múslima, flótta­fólk og inn­flytj­end­ur, og etja því saman við hópa eins og elli­líf­eyr­is­þega og Dani í lægri stétt­um. Nokkuð sem er því miður ekki óvenju­legt leng­ur.

Frjór jarð­vegur hat­urs­orð­ræðu

Í þessum jarð­vegi vold­ugra popúlista urðu skop­mynd­irnar af spá­mann­inum Múhameð til, myndir sem áttu auð­vitað sinn til­veru­rétt í lýð­ræð­is­legu sam­fé­lagi þar sem tján­ing­ar­frelsi er ein grunn­stoðin – en samt verður ekki fram­hjá því litið að í and­rúms­loft­inu sem ein­kenndi danskt sam­fé­lag þegar þær birt­ust voru þær ákveðin ögrun og kannski ekki til­viljun að þær birt­ust einmitt þar í landi, akkúrat þá, í einu stærsta dag­blað­inu, Jylland­spost­en. Þær urðu síðan kveikjan að fræg­um, eld­fimum og alþjóð­legum átökum – og það er óhætt að segja að þau átök hafi eflt popúlista í mál­flutn­ingi sín­um, hat­urs­orð­ræðu og niðr­andi tali um fólk í veikri stöðu. Tali sem auð­veld­aði þeim að herða reglur og láta til sín taka.

Auglýsing

Pia nýtti þá – og nýtir enn – vald sitt til að normalísera hat­urs­orð­ræðu og stuðla að hertri lög­gjöf gegn fólki af erlendum upp­runa – sem hefur verið gagn­rýnd af alþjóða­sam­fé­lag­inu. Hún hefur upp­skorið með elj­unni að opin­ber umræða um útlend­inga í Dan­mörku er stundum áber­andi óvægin og með því að efla þetta kjör­lendi sitt við­heldur hún valdi sínu. Nú er hún heið­urs­gestur hér á landi. Eða rétt­ara sagt: Piu var ekki boðið sér­stak­lega heldur var for­seta danska þings­ins boðið og sá for­seti er illu heilli Pia. Raun­veru­leik­inn sá að danska þingið valdi sér for­seta með svona mann­fjand­sam­legar og and­styggi­legar skoð­an­ir. En í svona skrýtnum veru­leika hefðu for­svars­menn Alþingis átt að hafa rænu á því að leita á önnur mið varð­andi ræðu­mann, jafn­vel þótt for­seti danska þings­ins sé sá sem við blasti sög­unnar vegna.

Ein­hverjir hafa sagt að gagn­rýni á veru hennar hér á landi sem heið­urs­gestur á full­veld­is­há­tíð­inni sé móðgun við danska þjóð­þing­ið. En Pia er for­seti danska þjóð­þings­ins út af skoð­unum sín­um. Það voru þær sem fleyttu henni þang­að. Og til­hugs­unin ein er óhugn­an­leg hafi maður fylgst með fram­göngu Piu síð­ustu ára­tug­ina.

Sjálfs­mynd nýlendu­herra

Það að Pia segi í ræðu sinni að hún upp­lifi sig ekki sem útlend­ing á Íslandi setur að mér hroll. Því Pia hefur mjög afdrátt­ar­lausar skoð­anir á því hverjir séu góðir útlend­ingar og hverjir ekki. Það eitt að heyra hana segja orðið útlend­ingur er merk­ing­ar­bært í sjálfu sér. Fyrir nokkrum árum las ég amer­íska grein um þjóð­ern­is­remb­ing og við­sjár­verða póli­tík í Dan­mörku þar sem sagði meðal ann­ars eitt­hvað á þá leið að Danir væru frjáls­lyndir svo lengi sem frjáls­lyndið sneri að þeim sjálf­um. Grein­ar­höf­undur greindi þar og gagn­rýndi for­dóma­þrungin við­horf í dönsku sam­fé­lagi gagn­vart fólki utan Evr­ópu og af menn­ing­ar­heimum að ein­hverju leyti frá­brugðnum hug­myndum í gömlum nýlendu­herra­ríkjum um erki­evr­ópska menn­ingu. Og klykkti út með að slík við­horf mætti rekja til þess að litla Dan­mörk væri gam­alt kon­ungs­veldi með nýlendu­herra­komp­lexa. Sam­fé­lag með inn­gróna sjálfs­mynd nýlendu­herra.

Mér varð hugsað til þess­arar greinar þegar ég sá Piu standa þarna á Þing­völlum í kápu rauð­litri eins og danski fán­inn og fagna full­veld­inu með okk­ur. Því Pia er einn heit­asti tals­maður þeirra við­horfa Dana sem þessi grein­ar­höf­undur kenndi við rembu gam­alla nýlendu­herra. Hún er nýlendu­herra dags­ins í dag. Tals­kona þess að dönsk gildi séu æðri öðrum, Danir betri en fólk sem kemur frá fátæk­ari lönd­um. Löndum sem eru eins og Ísland var þá. Þegar Danir ríktu yfir okk­ur.

Því er leitun að óheppi­legri mann­eskju en Piu til að vera heið­urs­gestur á afmæli full­veldis Íslands. Og ákveðin birt­ing­ar­mynd á með­vit­und­ar­leysi íslenskra emb­ætt­is­manna gagn­vart stjórn­málum á Norð­ur­lönd­unum að þetta skyldi fá að ger­ast.

Bólusótt í hættu
Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?
Kjarninn 21. september 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Uppfærðar græjur, Sambandið og Apple Arcade
Kjarninn 21. september 2019
Birgir Birgisson
Reið hjól
Kjarninn 21. september 2019
Þjálfa þarf peningahund til að berjast gegn peningaþvætti
Embætti tollstjóra skortir bæði þekkingu og úrræði til að geta almennilega haft eftirlit með smygli á reiðufé til Íslands. Á meðal þeirra úrræða sem lagt er til að ráðist verði í er að þjálfa peningahund.
Kjarninn 21. september 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Að iðka mannréttindi
Kjarninn 21. september 2019
Athuga hvar eftirlitsaðilar gera ónauðsynlegar kröfur til matvæla
Umhverfisráðherra hefur hrundið af stað aðgerðum til að vinna gegn matarsóun á Íslandi. Meðal annars verður gerð athugun á því hvar eftirlitsaðilar gera mögulega ónauðsynlegur kröfur til matvælaöryggis sem ýtt gætu undir matarsóun.
Kjarninn 21. september 2019
Brim-flétta KS fagnaðarefni fyrir Skagfirðinga
Eftir að hafa keypt hlutabréf í Brimi, og selt nokkrum vikum síðar, hefur Kaupfélag Skagfirðinga styrkt stöðu sína.
Kjarninn 21. september 2019
„Ljótur leikur hjá stjórnvöldum“
Formaður Viðreisnar gagnrýnir stjórnvöld harðlega fyrir viðbrögð við beiðni um skaðabætur.
Kjarninn 20. september 2019
Meira úr sama flokkiÁlit