Nýlenduherraremba Piu Kjærsgaard

Auður Jónsdóttir rithöfundur fjallar um gamalgróna nýlenduherrarembu í danskri þjóðarsál og hvernig núverandi forseti danska þjóðþingsins, Pia Kjærsgaard, er birtingamynd hennar.

Auglýsing

Pia Kjærs­gaard er ekk­ert grín. Hún hefur árum saman verið valda­mik­ill stjórn­mála­maður og notað þau völd til að kynda undir hat­urs­orð­ræðu gegn inn­flytj­end­um, flótta­fólki og múslim­um. Á árunum þegar Dansk Fol­ke­parti, Danski þjóð­ar­flokk­ur­inn, var stuðn­ings­flokkur dönsku rík­is­stjórn­ar­inn­ar, Ven­stre og Íhalds­flokks­ins, varð Pia þekkt utan Dan­merkur fyrir reglu­leg óvægin ummæli um fólk af erlendu ætt­erni en upp­hlaup vegna orða hennar og gerða virt­ust nán­ast vera dag­legt brauð. ­Síðan þá hafa þessar skrýtnu skoð­anir náð að normalíser­ast svo að í dag þykir eðli­legt að Pia sé for­seti danska þjóð­þings­ins.

Þá bjó ég í Kaup­manna­höfn og skrif­aði stundum um hana því umræðan var í augum mínum svo nýstár­leg, þjóð­remb­ings­legur mál­flutn­ingur vold­ugs stjórn­mála­manns sem nýtti vald sitt til að smætta fólk sem minna mátti sín í sam­fé­lag­inu, múslima, flótta­fólk og inn­flytj­end­ur, og etja því saman við hópa eins og elli­líf­eyr­is­þega og Dani í lægri stétt­um. Nokkuð sem er því miður ekki óvenju­legt leng­ur.

Frjór jarð­vegur hat­urs­orð­ræðu

Í þessum jarð­vegi vold­ugra popúlista urðu skop­mynd­irnar af spá­mann­inum Múhameð til, myndir sem áttu auð­vitað sinn til­veru­rétt í lýð­ræð­is­legu sam­fé­lagi þar sem tján­ing­ar­frelsi er ein grunn­stoðin – en samt verður ekki fram­hjá því litið að í and­rúms­loft­inu sem ein­kenndi danskt sam­fé­lag þegar þær birt­ust voru þær ákveðin ögrun og kannski ekki til­viljun að þær birt­ust einmitt þar í landi, akkúrat þá, í einu stærsta dag­blað­inu, Jylland­spost­en. Þær urðu síðan kveikjan að fræg­um, eld­fimum og alþjóð­legum átökum – og það er óhætt að segja að þau átök hafi eflt popúlista í mál­flutn­ingi sín­um, hat­urs­orð­ræðu og niðr­andi tali um fólk í veikri stöðu. Tali sem auð­veld­aði þeim að herða reglur og láta til sín taka.

Auglýsing

Pia nýtti þá – og nýtir enn – vald sitt til að normalísera hat­urs­orð­ræðu og stuðla að hertri lög­gjöf gegn fólki af erlendum upp­runa – sem hefur verið gagn­rýnd af alþjóða­sam­fé­lag­inu. Hún hefur upp­skorið með elj­unni að opin­ber umræða um útlend­inga í Dan­mörku er stundum áber­andi óvægin og með því að efla þetta kjör­lendi sitt við­heldur hún valdi sínu. Nú er hún heið­urs­gestur hér á landi. Eða rétt­ara sagt: Piu var ekki boðið sér­stak­lega heldur var for­seta danska þings­ins boðið og sá for­seti er illu heilli Pia. Raun­veru­leik­inn sá að danska þingið valdi sér for­seta með svona mann­fjand­sam­legar og and­styggi­legar skoð­an­ir. En í svona skrýtnum veru­leika hefðu for­svars­menn Alþingis átt að hafa rænu á því að leita á önnur mið varð­andi ræðu­mann, jafn­vel þótt for­seti danska þings­ins sé sá sem við blasti sög­unnar vegna.

Ein­hverjir hafa sagt að gagn­rýni á veru hennar hér á landi sem heið­urs­gestur á full­veld­is­há­tíð­inni sé móðgun við danska þjóð­þing­ið. En Pia er for­seti danska þjóð­þings­ins út af skoð­unum sín­um. Það voru þær sem fleyttu henni þang­að. Og til­hugs­unin ein er óhugn­an­leg hafi maður fylgst með fram­göngu Piu síð­ustu ára­tug­ina.

Sjálfs­mynd nýlendu­herra

Það að Pia segi í ræðu sinni að hún upp­lifi sig ekki sem útlend­ing á Íslandi setur að mér hroll. Því Pia hefur mjög afdrátt­ar­lausar skoð­anir á því hverjir séu góðir útlend­ingar og hverjir ekki. Það eitt að heyra hana segja orðið útlend­ingur er merk­ing­ar­bært í sjálfu sér. Fyrir nokkrum árum las ég amer­íska grein um þjóð­ern­is­remb­ing og við­sjár­verða póli­tík í Dan­mörku þar sem sagði meðal ann­ars eitt­hvað á þá leið að Danir væru frjáls­lyndir svo lengi sem frjáls­lyndið sneri að þeim sjálf­um. Grein­ar­höf­undur greindi þar og gagn­rýndi for­dóma­þrungin við­horf í dönsku sam­fé­lagi gagn­vart fólki utan Evr­ópu og af menn­ing­ar­heimum að ein­hverju leyti frá­brugðnum hug­myndum í gömlum nýlendu­herra­ríkjum um erki­evr­ópska menn­ingu. Og klykkti út með að slík við­horf mætti rekja til þess að litla Dan­mörk væri gam­alt kon­ungs­veldi með nýlendu­herra­komp­lexa. Sam­fé­lag með inn­gróna sjálfs­mynd nýlendu­herra.

Mér varð hugsað til þess­arar greinar þegar ég sá Piu standa þarna á Þing­völlum í kápu rauð­litri eins og danski fán­inn og fagna full­veld­inu með okk­ur. Því Pia er einn heit­asti tals­maður þeirra við­horfa Dana sem þessi grein­ar­höf­undur kenndi við rembu gam­alla nýlendu­herra. Hún er nýlendu­herra dags­ins í dag. Tals­kona þess að dönsk gildi séu æðri öðrum, Danir betri en fólk sem kemur frá fátæk­ari lönd­um. Löndum sem eru eins og Ísland var þá. Þegar Danir ríktu yfir okk­ur.

Því er leitun að óheppi­legri mann­eskju en Piu til að vera heið­urs­gestur á afmæli full­veldis Íslands. Og ákveðin birt­ing­ar­mynd á með­vit­und­ar­leysi íslenskra emb­ætt­is­manna gagn­vart stjórn­málum á Norð­ur­lönd­unum að þetta skyldi fá að ger­ast.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira úr sama flokkiÁlit