Nýlenduherraremba Piu Kjærsgaard

Auður Jónsdóttir rithöfundur fjallar um gamalgróna nýlenduherrarembu í danskri þjóðarsál og hvernig núverandi forseti danska þjóðþingsins, Pia Kjærsgaard, er birtingamynd hennar.

Auglýsing

Pia Kjærs­gaard er ekk­ert grín. Hún hefur árum saman verið valda­mik­ill stjórn­mála­maður og notað þau völd til að kynda undir hat­urs­orð­ræðu gegn inn­flytj­end­um, flótta­fólki og múslim­um. Á árunum þegar Dansk Fol­ke­parti, Danski þjóð­ar­flokk­ur­inn, var stuðn­ings­flokkur dönsku rík­is­stjórn­ar­inn­ar, Ven­stre og Íhalds­flokks­ins, varð Pia þekkt utan Dan­merkur fyrir reglu­leg óvægin ummæli um fólk af erlendu ætt­erni en upp­hlaup vegna orða hennar og gerða virt­ust nán­ast vera dag­legt brauð. ­Síðan þá hafa þessar skrýtnu skoð­anir náð að normalíser­ast svo að í dag þykir eðli­legt að Pia sé for­seti danska þjóð­þings­ins.

Þá bjó ég í Kaup­manna­höfn og skrif­aði stundum um hana því umræðan var í augum mínum svo nýstár­leg, þjóð­remb­ings­legur mál­flutn­ingur vold­ugs stjórn­mála­manns sem nýtti vald sitt til að smætta fólk sem minna mátti sín í sam­fé­lag­inu, múslima, flótta­fólk og inn­flytj­end­ur, og etja því saman við hópa eins og elli­líf­eyr­is­þega og Dani í lægri stétt­um. Nokkuð sem er því miður ekki óvenju­legt leng­ur.

Frjór jarð­vegur hat­urs­orð­ræðu

Í þessum jarð­vegi vold­ugra popúlista urðu skop­mynd­irnar af spá­mann­inum Múhameð til, myndir sem áttu auð­vitað sinn til­veru­rétt í lýð­ræð­is­legu sam­fé­lagi þar sem tján­ing­ar­frelsi er ein grunn­stoðin – en samt verður ekki fram­hjá því litið að í and­rúms­loft­inu sem ein­kenndi danskt sam­fé­lag þegar þær birt­ust voru þær ákveðin ögrun og kannski ekki til­viljun að þær birt­ust einmitt þar í landi, akkúrat þá, í einu stærsta dag­blað­inu, Jylland­spost­en. Þær urðu síðan kveikjan að fræg­um, eld­fimum og alþjóð­legum átökum – og það er óhætt að segja að þau átök hafi eflt popúlista í mál­flutn­ingi sín­um, hat­urs­orð­ræðu og niðr­andi tali um fólk í veikri stöðu. Tali sem auð­veld­aði þeim að herða reglur og láta til sín taka.

Auglýsing

Pia nýtti þá – og nýtir enn – vald sitt til að normalísera hat­urs­orð­ræðu og stuðla að hertri lög­gjöf gegn fólki af erlendum upp­runa – sem hefur verið gagn­rýnd af alþjóða­sam­fé­lag­inu. Hún hefur upp­skorið með elj­unni að opin­ber umræða um útlend­inga í Dan­mörku er stundum áber­andi óvægin og með því að efla þetta kjör­lendi sitt við­heldur hún valdi sínu. Nú er hún heið­urs­gestur hér á landi. Eða rétt­ara sagt: Piu var ekki boðið sér­stak­lega heldur var for­seta danska þings­ins boðið og sá for­seti er illu heilli Pia. Raun­veru­leik­inn sá að danska þingið valdi sér for­seta með svona mann­fjand­sam­legar og and­styggi­legar skoð­an­ir. En í svona skrýtnum veru­leika hefðu for­svars­menn Alþingis átt að hafa rænu á því að leita á önnur mið varð­andi ræðu­mann, jafn­vel þótt for­seti danska þings­ins sé sá sem við blasti sög­unnar vegna.

Ein­hverjir hafa sagt að gagn­rýni á veru hennar hér á landi sem heið­urs­gestur á full­veld­is­há­tíð­inni sé móðgun við danska þjóð­þing­ið. En Pia er for­seti danska þjóð­þings­ins út af skoð­unum sín­um. Það voru þær sem fleyttu henni þang­að. Og til­hugs­unin ein er óhugn­an­leg hafi maður fylgst með fram­göngu Piu síð­ustu ára­tug­ina.

Sjálfs­mynd nýlendu­herra

Það að Pia segi í ræðu sinni að hún upp­lifi sig ekki sem útlend­ing á Íslandi setur að mér hroll. Því Pia hefur mjög afdrátt­ar­lausar skoð­anir á því hverjir séu góðir útlend­ingar og hverjir ekki. Það eitt að heyra hana segja orðið útlend­ingur er merk­ing­ar­bært í sjálfu sér. Fyrir nokkrum árum las ég amer­íska grein um þjóð­ern­is­remb­ing og við­sjár­verða póli­tík í Dan­mörku þar sem sagði meðal ann­ars eitt­hvað á þá leið að Danir væru frjáls­lyndir svo lengi sem frjáls­lyndið sneri að þeim sjálf­um. Grein­ar­höf­undur greindi þar og gagn­rýndi for­dóma­þrungin við­horf í dönsku sam­fé­lagi gagn­vart fólki utan Evr­ópu og af menn­ing­ar­heimum að ein­hverju leyti frá­brugðnum hug­myndum í gömlum nýlendu­herra­ríkjum um erki­evr­ópska menn­ingu. Og klykkti út með að slík við­horf mætti rekja til þess að litla Dan­mörk væri gam­alt kon­ungs­veldi með nýlendu­herra­komp­lexa. Sam­fé­lag með inn­gróna sjálfs­mynd nýlendu­herra.

Mér varð hugsað til þess­arar greinar þegar ég sá Piu standa þarna á Þing­völlum í kápu rauð­litri eins og danski fán­inn og fagna full­veld­inu með okk­ur. Því Pia er einn heit­asti tals­maður þeirra við­horfa Dana sem þessi grein­ar­höf­undur kenndi við rembu gam­alla nýlendu­herra. Hún er nýlendu­herra dags­ins í dag. Tals­kona þess að dönsk gildi séu æðri öðrum, Danir betri en fólk sem kemur frá fátæk­ari lönd­um. Löndum sem eru eins og Ísland var þá. Þegar Danir ríktu yfir okk­ur.

Því er leitun að óheppi­legri mann­eskju en Piu til að vera heið­urs­gestur á afmæli full­veldis Íslands. Og ákveðin birt­ing­ar­mynd á með­vit­und­ar­leysi íslenskra emb­ætt­is­manna gagn­vart stjórn­málum á Norð­ur­lönd­unum að þetta skyldi fá að ger­ast.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ottó Tynes
Nútímavæðing nýfrjálshyggjunnar
Leslistinn 22. nóvember 2019
Marel og Össur draga vagninn í ávöxtun hlutabréfa Gildis
Hagnaður Gildis af bréfum sjóðsins í Marel og Össur nam 16,9 milljörðum króna á fyrstu tíu mánuðum ársins 2019. Ef sú hlutabréfaeign er undanskilin var samtals tap á eign sjóðsins á bréfum í hinum 16 félögunum sem hann átti í á Íslandi.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Viðræðum BÍ og SA slitið
Verkfall er framundan hjá blaðamönnum, þar sem upp úr slitnaði í kjaradeilum Blaðamannafélags Íslands og Samtökum atvinnulífsins í dag.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Ákærðir vegna viðskipta með bílastæðamiða á Keflavíkurflugvelli
Héraðssaksóknari hefur birt ákæru, en meint brot snúa að mútugreiðslum og umboðssvikum.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Skipstjóri Samherja: Kemur á óvart að vera sakaður um brot
Arngrímur Brynjólfsson var handtekinn í Namibíu. Hann segist ekki vita til þess að skipið sem hann stýrir hafi veitt ólöglega.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Kalla eftir hugmyndum frá almenningi um vannýtt matvæli
Verkefni á vegum sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra óskar eftir hugmyndum frá almenningi og framleiðendum um hvernig megi skapa verðmæti úr vannýtum matvælum. Nemendur við Hótel- og matvælaskólanum munu síðan nýta hugmyndirnar við gerð nýrra rétta.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Ilia Shuma­nov, aðstoð­ar­fram­kvæmda­stjóri Rúss­lands­deildar Tran­sparency International
Umræðufundur um rússneskt samhengi Samherjamálsins
Á morgun fer fram umræðufundur um baráttuna gegn alþjóðlegu peningaþvætti á Sólon. Aðstoðarframkvæmdastjóri Rússlandsdeildar Transparency International mun halda fyrirlestur um helstu áskoranir peningaþvættis og leiðir til að rannsaka það.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Jón Sigurðsson, stjórnarformaður Stoða.
Jón Sigurðsson kominn í stjórn Símans – Verður stjórnarformaður
Sitjandi stjórnarformaður Símans, Betrand Kan, var felldur í stjórnarkjöri í dag. Stoðir, stærsti hluthafi Símans, eru komin með mann inn í stjórn.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiÁlit