Auglýsing


Í dag eru 100 ár liðin frá und­ir­ritun samn­inga um sam­bands­lögin svoköll­uðu, milli Íslands og Dan­merk­ur. Lögin tóku gildi 1. des­em­ber 1918 eftir þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um haustið og varð Ísland þá full­valda ríki. Stór áfangi í sögu íslensku þjóð­ar­inn­ar.

Alþingi hélt í dag hátíð­ar­þing­fund á Þing­völlum til að minn­ast 100 ára afmælis full­veld­is­ins. Greint hefur verið frá því að kostn­aður við fund­inn verður í kringum 80 millj­ónir króna, sem var sýndur í beinni útsend­ingu í Rík­is­sjón­varp­inu.

Pia Kjærs­gaard, for­seti danska þings­ins en fyrst og síð­ast stofn­andi og fyrr­ver­andi for­maður Danska þjóð­ar­flokks­ins, til margra ára, flutti sér­stakt ávarp og kveðju dönsku þjóð­ar­inn­ar. Þessi kona, sem er frum­kvöð­ull og einn helsti hug­mynda­fræð­ingur meg­in­straumsút­lend­inga­andúðar á Vest­ur­löndum og ein þeirra sem náð hefur hvað bestum árangri í sinni hug­sjóna­bar­áttu á síð­ustu ára­tug­um, er fyrsti erlendi aðil­inn í seinni tíð sem fær að ávarpa þjóð­þingið okk­ar. Og það á hátíð­ar­fundi.

Auglýsing

Á tímum þar sem fasískar til­hneig­ingar í stjórn­málum eru orðnar dag­legt brauð á Vest­ur­löndum skiptir máli hvernig stjórn­völd haga sér. Hund­rað ára full­veldi smá­þjóðar eru engin smá tíma­mót. Þjóðin okkar hefur náð langt frá 1918. Það er ekk­ert til að skamm­ast sín fyrir eða fela og ekk­ert að því að gera sér daga­mun þegar slíkum tíma­mótum er náð. Þá skiptir máli að á sama tíma og for­tíð­inni er sýnd til­hlýði­leg virð­ing, saga og menn­ing þjóðar rifjuð upp og höfð í háveg­um, sé tæki­færið nýtt til að flagga þeim áföngum sem þjóðin hefur náð á þeim tíma sem lið­inn er.

Heið­urs­gest­ur­inn Pia Kjærs­gaard gerði allt vit­laust með því einu að mæta. Til að mót­mæla við­veru hennar snið­gengu þing­menn Pírata fund­inn. Margir þing­menn mættu með nælur með danska slag­orð­inu „Nej til racis­me“. Einn þing­maður gekk af fundi. For­sæt­is­ráð­herra og for­menn Sam­fylk­ing­ar­innar og Við­reisnar sáu öll til­efni til að minn­ast á ras­is­ma, umburð­ar­lyndi og mann­rétt­indi í ræðum sínum á fund­inum í dag.

Bæði for­seti Alþingis og fjár­mála­ráð­herra báru því við að það sé emb­ættið for­seti danska Þjóð­þings­ins sem var hér mætt sem hátíð­ar­gestur - ekki ein­stak­ling­ur­inn. Báðir vita bet­ur. Báðir eru of reyndir stjórn­mála­menn til að halda að málið sé svo ein­falt, að diplómasía sé ekki flókn­ari, að ekki hefði verið hægt að gera þetta öðru­vísi og senda þannig önnur skila­boð. Þeir vita vel að Pia Kjærs­gaard situr í emb­ætt­inu í krafti skoð­ana sinna. Ann­ars væri hún skrif­stofu­stjóri danska þings­ins, ekki for­seti þess.

Hund­rað ára full­veld­is­há­tíð Íslands fylgir heldur ekki dag­skrá frá gam­alli tíð sem ekki má hrófla við. Hún er mann­anna verk, var sett saman nýlega, er á ábyrgð for­sætis­nefndar Alþing­is, for­seta þess og skrif­stofu­stjóra, á ábyrgð þeirra sem sóttu fund­inn í dag og þeirra sem predika að dag­ur­inn sé hátíð­is­dag­ur. Þessi full­veld­is­há­tíð er einmitt hátíð íslensku þjóð­ar­inn­ar. Dönsk aðkoma er þar í raun algjör­lega óþörf, en telji ein­hverjir ótækt í ljósi sög­unnar að halda hér fund án danska Þjóð­þings­ins má benda á að þar í landi eru starf­andi til dæmis ráð­herrar og alls 178 aðrir þing­menn en Pia Kjærs­gaard. Þá má benda á að danska drottn­ingin er á leið til lands­ins í des­em­ber af sama til­efni. Aðkoma Dana í dag var í raun ekki annað en vina­þel milli vina­þjóða. Hverjir eru vinir okk­ar? Er það Pia Kjærs­gaard? Segðu mér hverjir vinir þínir eru og ég skal segja þér hver þú ert.

Það var fleira sem stakk í stúf í dag en Kjærs­gaard. Til dæmis stað­setn­ing­in. Þeir eru óneit­an­lega fal­legir Þing­vell­ir. Umhverfið er ótrú­legt og hin sögu­lega teng­ing skýr og skilj­an­leg. En þau tíma­mót sem verið er að fagna, þungi þeirra og merk­ing, sem stjórn­mála­mönn­unum var svo tíð­rætt um í dag, eru einmitt þess eðlis að mun eðli­legra hefði verið að halda hátíð­ina í þétt­býli og auð­velda almenn­ingi aðgang að hon­um. Fund­ur­inn var gam­al­dags og þrátt fyrir mik­inn hátíð- og glæsi­leika, var í ljósi alls ofan­greinds, þjóð­leg elítu­ára yfir hon­um.

Ætt­jarð­ar­ástin er nefni­lega óþægi­lega náskyld þjóð­ern­is­hyggju og þó að um tvennt ólíkt sér að ræða þá er oft þunn lína þar á milli - vand­röt­uð. Tákn­málið sem fólst í því að sjá okkar kláru og glæsi­legu þing­konur klæddar í fal­legu íslensku þjóð­bún­ing­ana sína - á fundi þar sem einn helsti tals­maður útlend­inga­for­dóma og mann­hat­urs Norð­ur­land­anna var ekki aðeins heið­urs­gestur heldur einnig feng­inn til að brjóta blað í íslenskri sam­tíma stjórn­mála­sögu með því að halda yfir þingi og þjóð­inni ræðu - var ömur­legt. Ísland ögrum skorið, Þjóð­vísa og Þjóð­söng­ur­inn sömu­leiðis í sam­hengi við nær­veru ras­ista­leið­tog­ans. Ekk­ert á sér stað í tóma­rúmi. Allt er til í sam­hengi við umhverfi sitt og ber að túlka sem slíkt.

Mynd­málið nefni­lega skiptir máli. Í ljósi umkvört­unar fjár­mála­ráð­herra þess efnis að ein­stak­ling­ur­inn Pia Kjærs­gaard og skoð­ana­systk­ini hennar séu lýð­ræð­is­lega kjör­in, virða verði emb­ættin sem þau sitja í og passa að sýna danska þjóð­þing­inu ekki yfir­læti og van­virð­ingu, er vert að minna á að margar af helstu harð­stjórnum heims­sög­unnar hafa einmitt verið kosnar til valda. Það skiptir máli að taka ábyrgð á ásýnd heims­ins og muna að tákn dags­ins í dag geta orðið veru­leiki morg­un­dags­ins. Við getum borið virð­ingu fyrir ferl­inu sem eru lýð­ræð­is­legar kosn­ingar og nið­ur­stöðu þeirra og sam­tímis gagn­rýnt, fyr­ir­litið og barist hat­ramm­lega gegn mál­flutn­ingi og póli­tík sem ofbýður sið­ferð­is­kennd okk­ar.

Full­veld­is­há­tíðin er ekki síst hátíð þjóðar sem eins og framar greinir hefur kom­ist ótrú­lega langt á síð­ustu hund­rað árum. Og á slíkri hátíð­ar­stundu er lyk­il­at­riði - aðal­at­riðið jafn­vel - að halda á lofti gildum þjóð­ar­inn­ar, flagga þeim ótrú­lega árangri og lýð­ræð­is­legu fram­förum sem hér hefur náð­st, ekki síst þegar kemur að mann­rétt­indum og mann­helgi og þjóðin getur verið gríð­ar­lega stolt af.

Til að geta notið þessa ótví­ræða merk­is- og hátíð­ar­dags í sögu lands­ins skiptir máli að varpa ekki stórum skuggum á hátíð­ar­höld­in. Nær­vera Piu Kjærs­gaard gerði gott betur en það; hún varp­aði myrkri á þau öll, skrum­skældi og eyði­lagði allan þann jákvæða boð­skap sem hefði verið hægt að draga fram á 100 ára afmæl­inu. Og eins ömur­legt og það er þá er ekki við neinn annan að sakast en afmæl­is­barnið sjálft, gest­gjafann sem bauð í afmæl­ið.

Innlend netverslun blómstrar - Maí veltuhæsti mánuðurinn frá upphafi
Á netinu jókst velta raf- og heimilistækja um 156,8 prósent á milli ára á meðan veltan í búðum dróst saman um 14,2 prósent.
Kjarninn 20. júní 2019
Segir lagafrumvarp um makrílveiðar vera óttalega hrákasmíð
Jón Bjarnason, fyrrverandi sjávarútvegsráðherra, segir frumvarp Kristjáns Þórs Júlíussonar um makrílveiðar sem samþykkt var á Alþingi í gær ekki verja meginhagmuni þjóðarinnar hvað varðar stjórn­un, ráð­stöfun og nýt­ingu auð­lind­ar­inn­ar.
Kjarninn 20. júní 2019
Seðlabankafólk ræddi um Facebook gjaldmiðilinn
Seðlabankastjóri Bandaríkjanna, Jerome Powell, segir að rafmyntin sem Facebook ætlar að setja í loftið á næsta ári hafi komið til umræðu innan Seðlabanka Bandaríkjanna.
Kjarninn 19. júní 2019
Raunhækkun fasteigna lítil sem engin þessi misserin
Vorið 2017 mældist fasteignaverðshækkun 23,5 prósent.
Kjarninn 19. júní 2019
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingflokksformaður Pírata.
Heildarendurskoðun lögræðislaga samþykkt
Þingsályktunartilllaga þar sem mælst er til að heild­ar­end­ur­skoðun lög­ræð­islaga fari fram og að kosin verði til þess sér­nefnd þing­manna hefur verið samþykkt á Alþingi. Þingflokksformaður Pírata getur ekki beðið eftir því að hefjast handa.
Kjarninn 19. júní 2019
Höfuðstöðvar Lífeyrissjóðs verzlunarmanna eru í Húsi verslunarinnar.
Stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna segir vexti hafa verið orðna „óeðlilega“ lága
Stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna segist það ekki samræmast skyldu sinni að taka hagsmuni 3.700 lántaka með breytileg verðtryggð lán fram yfir hagsmuni allra sjóðsfélaga. Hún segir yfirlýsingar um einvörðungu hækkun vaxta byggja á veikum grunni.
Kjarninn 19. júní 2019
FME minnir á kröfur sem gerðar eru til lífeyrissjóða
VR hyggst gera breytingar á skipan stjórnar Lífeyrissjóðs verslunarmanna.
Kjarninn 19. júní 2019
Jafnréttisnefnd KÍ mótmælir málflutningi kennara
Jafnréttisnefnd Kennarasambands Íslands hefur sent frá sér ályktun þar sem málflutningi grunnskólakennara um falskar ásakanir nemenda um meint ofbeldi kennara er mótmælt.
Kjarninn 19. júní 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari