Alvarleikinn sem Steingrímur afneitar

Auður Jónsdóttir rithöfundur segir forseta Alþingis velja að ásaka þá sem gagnrýna merkingarþrungna veru Piu á fullveldishátíðinni um eins konar fyrirframgefinn ásetning að vilja varpa skugga á hátíðarhöldin.

Auglýsing

Nú hefur komið til tals að atburð­irnir 11. sept­em­ber hafi leitt til stríðs milli sið­menn­inga. Þar er ég ekki sam­mála. Því stríð milli sið­menn­inga myndi jú þýða að um væri að ræða tvær sið­menn­ingar og það er ekki til­fellið. Það er aðeins ein sið­menn­ing og það er okk­ar.

-Pia Kjærs­gaard.

Það má kenna Piu Kjærs­gaard við ras­isma – því hún hefur gert sig seka um hann, sam­kvæmt nið­ur­stöðu danskra dóm­stóla. Hún er ákafur tals­maður eigin hug­mynda um danska menn­ingu sem virð­ist í hennar huga vera æðri mann­virð­ingu, mann­rétt­indum og því sem ætla mætti að væru sið­mennt­aðar hug­myndir í mann­legri sam­búð.

Auglýsing

Hún vildi þvinga svína­kjöt ofan í dönsk skóla­börn af múslim­skum upp­runa, hún berst fyrir því að fjöru­tíu pró­sent af þeim lögum sem spiluð eru í danska útvarp­inu séu dönsk, hún vildi búa til DNA-­gagna­grunn um hæl­is­leit­endur í Dan­mörku, hún vildi banna sjón­varps­út­send­ingar Al Jazeera og Al Arabi­ya, hún studdi það að eigur fólks í leit að póli­tískri vernd væru teknar af þeim við dönsku landa­mærin og hún barð­ist á móti því að flótta­börn fengju að stunda ókeypis íþrótt­ir, svo fátt eitt sé nefnt af bar­áttu­málum Piu, að ógleymdu öllu því sem hún hefur sagt í gegnum tíð­ina til að ýfa upp öldur hat­urs­orð­ræðu.

Pia er væg­ast sagt umdeild í Dan­mörku – og víðar – þar sem hún þó er for­seti danska þjóð­þings­ins. Vegna þess var hún fengin til Íslands til að flytja ávarp á hátíð­ar­sam­komu íslenskra fyr­ir­menna vegna hund­rað ára afmælis full­veld­is­ins.

Bak­grunnur Piu og skoð­anir hennar eru þó svo afger­andi í mann­fyr­ir­litn­ingu sinni að það er ógjörn­ingur að upp­lifa veru hennar hérna við þetta til­efni ein­ungis sem tákn­ræna komu full­trúa danska þjóð­þings­ins. Allt sem hún lætur út úr sér fær sér­staka merk­ingu, lit­aða af líf­sýn hennar sem hefur síð­ustu árin haft hættu­lega mikil áhrif á dönsk stjórn­mál og líf fjölda fólks. Þannig að þegar Pia lætur hafa eftir sér eft­ir­far­andi orð við þessa tákn­rænu sam­kundu á Þing­völl­um, þá hafa þau í sér að geyma hættu­legan boð­skap. Einmitt þetta hljómar ankanna­lega, sér­stak­lega úr munni henn­ar:  

Er ríkja­sam­band okkar var við lýði þótti Dönum Ísland vera það land þar sem hin upp­haf­lega sjálfs­mynd nor­rænna manna var varð­veitt. Á 19. öld átti Ísland þátt í að kynda undir danskri þjóð­ern­is­kennd sem þá var í blóma. Litið var á Ísland sem vöggu nor­rænnar menn­ing­ar.

Dan­mörk og Ísland tengj­ast nánum vin­áttu­böndum í nor­rænu bræðra­lagi.

Allt hefði verið sniðugra en að fá Piu hingað á hátíð­ar­fund­inn. Af hverju mátti ekki fá full­trúa græn­lensku heima­stjórn­ar­innar til að tala? Hefði það ekki verið fal­legri gjörn­ing­ur? Að nikka til Græn­lend­inga í til­efni dags­ins.

Það að Stein­grímur J. Sig­fús­son hafi verið ábyrgur fyrir þess­ari ákvörðun og verji hana sýnir hvernig hug­sjóna­ríkur stjórn­mála­maður getur fallið í þá gryfju að verða ryk­fall­inn emb­ætt­is­maður sem tekur vél­rænar ákvarð­anir í nafni form­leg­heita og hug­mynda um réttu prótókoll­in. Mann­legt atferli, jú, en skeinu­hættu­legt.

Í til­kynn­ingu sem Stein­grímur sendi fjöl­miðlum stóð:

For­seti Alþingis harmar að heim­sókn danska þing­for­set­ans hafi verið notuð til að varpa skugga á hátíð­ar­höldin og leyfir sér að trúa því að það sé minni­hluta­sjón­ar­mið að við­eig­andi sé að sýna danska þing­for­set­anum óvirð­ingu þegar hann sækir okkur heim og kemur fram fyrir hönd danska Þjóð­þings­ins og dönsku þjóð­ar­inn­ar.

Þarna velur hann að ásaka þá sem gagn­rýna merk­ing­ar­þrungna veru Piu á þess­ari tákn­rænu sam­komu fyrir þjóð­ina um eins konar fyr­ir­fram­gef­inn ásetn­ing að vilja varpa skugga á hátíð­ar­höld­in. Hann gerir þannig lítið úr upp­lifun fólks sem fannst návist Piu gera hátíð­ar­við­burð­inn að engu. Í stað þess að taka til sín gagn­rýni á þessa illa ígrund­uðu ákvörðun talar hann niður til þess hluta þjóð­ar­innar sem eitt­hvað hefur fylgst með stjórn­málum í Dan­mörku síð­ustu árin og horft á þau gagn­rýnum aug­um. Eins og Pia sjálf sem hefur svarað þeirri gagn­rýni með þótta nýlendu­herra þegar hún gefur í skyn að hún sé sprottin vegna fáfræði land­ans og skorts á manna­sið­um.

Það er eitt­hvað Trumpískt óbragð af þessu öllu sam­an. Nán­ast eins og Stein­grímur geri sér far um að merk­inga­sneyða veru­leik­ann. Hann sól­óar í svari sínu, án minnsta vilja til að virða við­brögð fjölda lands­manna við atburði sem snýr að allri þjóð­inni. Ver ákvörð­un­ina, vilja sinn, og afneitar þannig mik­il­vægum stað­reynd­um. Trumpískt segir maður því eitt­hvað við þetta skeyt­ing­ar­leysi gagn­vart grunn­gildum ýmissa sam­borg­ara kveikir aðvör­un­ar­ljós. Það minnir á hversu langt far­s­inn fær að flæða þegar veru­leik­inn er merk­inga­sneydd­ur. Þegar horft er fram­hjá grafal­var­legum hlutum og látið eins og þeir séu hug­ar­burð­ur. Allt í nafni form­legra sið­venja – en hvers virði eru þær ef fórn­ar­kostn­að­ur­inn er að afneita mann­hat­ri?

Fátt er var­huga­verð­ara en þegar ráða­menn skil­greina veru­leik­ann eftir eigin þótta. Skemmst að minn­ast Trump sem sól­óar í við­ræðum við Putin og lætur ráð gagn­rýnenda og ráð­gjafa sem vind um eyru þjóta. Í huga hans er veru­leik­inn ein­fald­ur: Heim­ur­inn er hugur hans. Það er sið­menn­ing hans: Trump-­menn­ing. Menn­ing þar sem fólki tókst að rýna í klásúlur til að rétt­læta það að aðskilja börn frá for­eldrum sínum og loka þau inni í búr­um.

Eitt­hvað svipað má segja um líf­sýn Piu Kjærs­gaard sem við­ur­kennir aðeins þjóð­rækn­is­legar danskar dillur sem sið­menn­ingu. Stjórn­mála­mönnum sem leyfa sér þannig þanka­gang hefur vaxið óhugn­ar­lega mikið ásmegin síðan um alda­mótin – þegar Pia sagði aðeins eina sið­menn­ingu vera til. Og svo virð­ist sem tengsl þeirra dýpki með hverjum deg­inum sem líð­ur. Banda­lag þeirra sem vilja merk­inga­sneyða veru­leik­ann í þágu þjóð­rembu­legra sér­hags­muna vex.

Trump ræðir í ein­rúmi við Putin og býður honum óvænt í heim­sókn. Heim­sóknir erlendra stjórn­mála­manna eru tákn­ræn­ar. Við buðum Piu Kjærs­gaard heim.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira úr sama flokkiÁlit