Alvarleikinn sem Steingrímur afneitar

Auður Jónsdóttir rithöfundur segir forseta Alþingis velja að ásaka þá sem gagnrýna merkingarþrungna veru Piu á fullveldishátíðinni um eins konar fyrirframgefinn ásetning að vilja varpa skugga á hátíðarhöldin.

Auglýsing

Nú hefur komið til tals að atburð­irnir 11. sept­em­ber hafi leitt til stríðs milli sið­menn­inga. Þar er ég ekki sam­mála. Því stríð milli sið­menn­inga myndi jú þýða að um væri að ræða tvær sið­menn­ingar og það er ekki til­fellið. Það er aðeins ein sið­menn­ing og það er okk­ar.

-Pia Kjærs­gaard.

Það má kenna Piu Kjærs­gaard við ras­isma – því hún hefur gert sig seka um hann, sam­kvæmt nið­ur­stöðu danskra dóm­stóla. Hún er ákafur tals­maður eigin hug­mynda um danska menn­ingu sem virð­ist í hennar huga vera æðri mann­virð­ingu, mann­rétt­indum og því sem ætla mætti að væru sið­mennt­aðar hug­myndir í mann­legri sam­búð.

Auglýsing

Hún vildi þvinga svína­kjöt ofan í dönsk skóla­börn af múslim­skum upp­runa, hún berst fyrir því að fjöru­tíu pró­sent af þeim lögum sem spiluð eru í danska útvarp­inu séu dönsk, hún vildi búa til DNA-­gagna­grunn um hæl­is­leit­endur í Dan­mörku, hún vildi banna sjón­varps­út­send­ingar Al Jazeera og Al Arabi­ya, hún studdi það að eigur fólks í leit að póli­tískri vernd væru teknar af þeim við dönsku landa­mærin og hún barð­ist á móti því að flótta­börn fengju að stunda ókeypis íþrótt­ir, svo fátt eitt sé nefnt af bar­áttu­málum Piu, að ógleymdu öllu því sem hún hefur sagt í gegnum tíð­ina til að ýfa upp öldur hat­urs­orð­ræðu.

Pia er væg­ast sagt umdeild í Dan­mörku – og víðar – þar sem hún þó er for­seti danska þjóð­þings­ins. Vegna þess var hún fengin til Íslands til að flytja ávarp á hátíð­ar­sam­komu íslenskra fyr­ir­menna vegna hund­rað ára afmælis full­veld­is­ins.

Bak­grunnur Piu og skoð­anir hennar eru þó svo afger­andi í mann­fyr­ir­litn­ingu sinni að það er ógjörn­ingur að upp­lifa veru hennar hérna við þetta til­efni ein­ungis sem tákn­ræna komu full­trúa danska þjóð­þings­ins. Allt sem hún lætur út úr sér fær sér­staka merk­ingu, lit­aða af líf­sýn hennar sem hefur síð­ustu árin haft hættu­lega mikil áhrif á dönsk stjórn­mál og líf fjölda fólks. Þannig að þegar Pia lætur hafa eftir sér eft­ir­far­andi orð við þessa tákn­rænu sam­kundu á Þing­völl­um, þá hafa þau í sér að geyma hættu­legan boð­skap. Einmitt þetta hljómar ankanna­lega, sér­stak­lega úr munni henn­ar:  

Er ríkja­sam­band okkar var við lýði þótti Dönum Ísland vera það land þar sem hin upp­haf­lega sjálfs­mynd nor­rænna manna var varð­veitt. Á 19. öld átti Ísland þátt í að kynda undir danskri þjóð­ern­is­kennd sem þá var í blóma. Litið var á Ísland sem vöggu nor­rænnar menn­ing­ar.

Dan­mörk og Ísland tengj­ast nánum vin­áttu­böndum í nor­rænu bræðra­lagi.

Allt hefði verið sniðugra en að fá Piu hingað á hátíð­ar­fund­inn. Af hverju mátti ekki fá full­trúa græn­lensku heima­stjórn­ar­innar til að tala? Hefði það ekki verið fal­legri gjörn­ing­ur? Að nikka til Græn­lend­inga í til­efni dags­ins.

Það að Stein­grímur J. Sig­fús­son hafi verið ábyrgur fyrir þess­ari ákvörðun og verji hana sýnir hvernig hug­sjóna­ríkur stjórn­mála­maður getur fallið í þá gryfju að verða ryk­fall­inn emb­ætt­is­maður sem tekur vél­rænar ákvarð­anir í nafni form­leg­heita og hug­mynda um réttu prótókoll­in. Mann­legt atferli, jú, en skeinu­hættu­legt.

Í til­kynn­ingu sem Stein­grímur sendi fjöl­miðlum stóð:

For­seti Alþingis harmar að heim­sókn danska þing­for­set­ans hafi verið notuð til að varpa skugga á hátíð­ar­höldin og leyfir sér að trúa því að það sé minni­hluta­sjón­ar­mið að við­eig­andi sé að sýna danska þing­for­set­anum óvirð­ingu þegar hann sækir okkur heim og kemur fram fyrir hönd danska Þjóð­þings­ins og dönsku þjóð­ar­inn­ar.

Þarna velur hann að ásaka þá sem gagn­rýna merk­ing­ar­þrungna veru Piu á þess­ari tákn­rænu sam­komu fyrir þjóð­ina um eins konar fyr­ir­fram­gef­inn ásetn­ing að vilja varpa skugga á hátíð­ar­höld­in. Hann gerir þannig lítið úr upp­lifun fólks sem fannst návist Piu gera hátíð­ar­við­burð­inn að engu. Í stað þess að taka til sín gagn­rýni á þessa illa ígrund­uðu ákvörðun talar hann niður til þess hluta þjóð­ar­innar sem eitt­hvað hefur fylgst með stjórn­málum í Dan­mörku síð­ustu árin og horft á þau gagn­rýnum aug­um. Eins og Pia sjálf sem hefur svarað þeirri gagn­rýni með þótta nýlendu­herra þegar hún gefur í skyn að hún sé sprottin vegna fáfræði land­ans og skorts á manna­sið­um.

Það er eitt­hvað Trumpískt óbragð af þessu öllu sam­an. Nán­ast eins og Stein­grímur geri sér far um að merk­inga­sneyða veru­leik­ann. Hann sól­óar í svari sínu, án minnsta vilja til að virða við­brögð fjölda lands­manna við atburði sem snýr að allri þjóð­inni. Ver ákvörð­un­ina, vilja sinn, og afneitar þannig mik­il­vægum stað­reynd­um. Trumpískt segir maður því eitt­hvað við þetta skeyt­ing­ar­leysi gagn­vart grunn­gildum ýmissa sam­borg­ara kveikir aðvör­un­ar­ljós. Það minnir á hversu langt far­s­inn fær að flæða þegar veru­leik­inn er merk­inga­sneydd­ur. Þegar horft er fram­hjá grafal­var­legum hlutum og látið eins og þeir séu hug­ar­burð­ur. Allt í nafni form­legra sið­venja – en hvers virði eru þær ef fórn­ar­kostn­að­ur­inn er að afneita mann­hat­ri?

Fátt er var­huga­verð­ara en þegar ráða­menn skil­greina veru­leik­ann eftir eigin þótta. Skemmst að minn­ast Trump sem sól­óar í við­ræðum við Putin og lætur ráð gagn­rýnenda og ráð­gjafa sem vind um eyru þjóta. Í huga hans er veru­leik­inn ein­fald­ur: Heim­ur­inn er hugur hans. Það er sið­menn­ing hans: Trump-­menn­ing. Menn­ing þar sem fólki tókst að rýna í klásúlur til að rétt­læta það að aðskilja börn frá for­eldrum sínum og loka þau inni í búr­um.

Eitt­hvað svipað má segja um líf­sýn Piu Kjærs­gaard sem við­ur­kennir aðeins þjóð­rækn­is­legar danskar dillur sem sið­menn­ingu. Stjórn­mála­mönnum sem leyfa sér þannig þanka­gang hefur vaxið óhugn­ar­lega mikið ásmegin síðan um alda­mótin – þegar Pia sagði aðeins eina sið­menn­ingu vera til. Og svo virð­ist sem tengsl þeirra dýpki með hverjum deg­inum sem líð­ur. Banda­lag þeirra sem vilja merk­inga­sneyða veru­leik­ann í þágu þjóð­rembu­legra sér­hags­muna vex.

Trump ræðir í ein­rúmi við Putin og býður honum óvænt í heim­sókn. Heim­sóknir erlendra stjórn­mála­manna eru tákn­ræn­ar. Við buðum Piu Kjærs­gaard heim.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Rósa Björk Brynjólfsdóttir, þingmaður VG.
Kallar eftir heildstæðri úttekt á starfsháttum og viðskiptaháttum Samherja
Rósa Björk Brynjólfsdóttir, þingmaður VG, segir að enn sé margt mjög óljóst og óskýrt eftir að hafa rætt við sjávarútvegsráðherra á fundi atvinnuveganefndar í gær. Þar á meðal hæfi ráðherra til að byggja upp traust í kjölfar Samherjamálsins.
Kjarninn 21. nóvember 2019
Unnur Gunnarsdóttir, forstjóri Fjármálaeftirlitsins.
FME kallar eftir upplýsingum frá íslenskum bönkum um Samherja
Íslensku bankarnir eiga að upplýsa Fjármálaeftirlitið um það hvernig eftirliti þeirra með viðskiptum við Samherja hafi verið háttað.
Kjarninn 21. nóvember 2019
James Hatuikulipi.
Enn einn „hákarlinn“ fellur – Hatuikulipi segir af sér
Allir þrír áhrifamennirnir í Namibíu sem tryggðu Samherja kvóta á undirverði gegn ætluðum mútugreiðslum hafa nú sagt af sér.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Mussila hlýtur Norrænu EdTech verðlaunin
Sprotafyrirtækið Mussila framleiðir hugbúnað sem kennir börnum tónlist í gegnum skapandi umhverfi.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Vitundarvarpið
Vitundarvarpið
Vitundarvarpið – Lífið breyttist eftir að Kamilla kynntist kakóinu
Kjarninn 20. nóvember 2019
Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Menntamálaráðuneytið telur sig hafa uppfyllt eftirlitsskyldu sína með RÚV
Mennta- og menningarmálaráðuneytið tekur ekki afstöðu til ábend­ingar Rík­is­end­ur­skoð­unar um að færa eign­ar­hlut rík­is­ins í RÚV til fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins. Ráðu­neytið segir að það sé Alþingis að ákvarða um slíkt.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Haukur ráðinn framkvæmdastjóri fjármálastöðugleika hjá Seðlabankanum
Enn hefur ekki verið ráðið í stöðu varaseðlabankastjóra á sviði fjármálastöðugleika.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Ásta Svavarsdóttir
Þú ert svo sæt svona réttindalaus
Kjarninn 20. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiÁlit