Það sem við sjáum eftir …

Nichole Leigh Mosty hvetur þingmenn til að takast á við fortíðina og hefja rannsókn á vinnuhælinu á Kleppjárnsreykjum og aðgerðum íslenskra yfirvalda gegn samskiptum íslenskra stúlkna við erlenda hermenn í síðari heimsstyrjöldinni.

Auglýsing

Þegar ég hætti á Alþingi átti ég margt ógert. Þar á meðal er mál sem ég var ákveðin í að taka föstum tökum og var byrjuð að und­ir­búa. Það snérist um að end­ur­vekja þings­á­lykt­un­ar­til­lögu sem var lögð fram á 145. lög­gjaf­ar­þingi 2015-2016: Til­laga til þings­á­lykt­unar um rann­sókn á vinnu­hæl­inu á Klepp­járns­reykjum og aðgerðum íslenskra yfir­valda gegn sam­skiptum íslenskra stúlkna við erlenda her­menn á árum síð­ari heims­styrj­aldar.

Heim­ild­ar­myndin „Ástand­ið“, eftir Ölmu Ómars­dótt­ur, vakti fólk heldur betur til umhugs­unar yfir þessum bletti á Íslands­sög­unni árið 2015. Sjálf var ég hel­tekin og mjög sorg­bit­in. Sem kona af erlendum upp­runa hafði ég auð­vitað orðið vör við málið í bók­menntum og heyrt for­dóma­fullt pískur um „Kana­mell­ur“ en gerði mér ekki grein fyrir því sem raun­veru­lega hafði gengið á. Umræða í kjöl­far myndar Ölmu var góð, en því miður allt of stutt.

Haustið 2017 fann ég að það kraum­aði eitt­hvað undir í sam­fé­lag­inu og ætl­aði að opna umræð­una að nýju. Ég vildi beyta rödd minni og stöðu til að styðja við þær konur sem urðu fyrir barð­inu á yfri­völdum og fá þingið til að axla ábyrgð. Ég fékk hins­vegar ekki tæki­færi til þess, enda gusað­ist ólgan upp, konur stigu fram, höfðu hátt og upp­reist æra barn­a­níð­ings sprengdi rík­is­stjórn­ina. Í kjöl­farið kom svo #metoo-­bylt­ing­in.

Auglýsing

Þó umræðan um stöðu kvenna og kyn­bundið ofbeldi hafi verið frá­bær að und­an­förnu, sakna ég frek­ari umræðu um ástand­ið. Konur voru beittar gríð­ar­legum mann­rétt­inda­brotum og öryggi þeirra var ógnað svo um mun­ar. Þær gátu ekki leitað sér aðstoð­ar, enda treystu þær ekki kerf­inu eða sam­fé­lag­inu. Ástandið var af nám­kvæm­lega sama meiði og annað ofbeldi gagn­vart kon­um, byggt á mót­sögn­inni um sið­prúðar konur sem þó eiga að þjóna körl­um. Vera sexý en ekki drusl­ur. Og svo áttu þær að skamm­ast sín, bæði fyrir eigin hegðan en líka með­ferð sam­fé­lags­ins á þeim. Allt átti þetta að vera leynd­ar­mál sem þær máttu einar bera. Í þögn.

Ég ímynda mér að það hafi verið heil­mikið mál fyrir litla og ein­angr­aða þjóð að ganga í gegum þær miklu breyt­ingar sem fylgdu erlendu her­lið­un­um. Sér í lagi þegar það hafði í för með sér aukið kyn­frelsi kvenna, að þær gætu sjálfar valið sér elsk­huga og það jafn­vel af erlendum upp­runa. Það var of mikið fyrir feðra­veld­ið. Yfir­völd gripu til aðgerða og beinna refs­inga eins og yfir­völd hafa gert um heim allan þegar konur krefj­ast frelsis og sjálf­stæð­is. Þessar aðgerðir höfðu afleið­ingar sem enn eimir af, enda ríkir lítið traust milli kvenna og yfir­valda. Aðgerð­irnar ein­kennd­ust af sömu kven­fyr­ir­litn­ing­unni og ofbeldið áreitnin sem #metoo greindi frá. Virð­ing­ar­leysi gagn­vart frelsi kvenna og konum almennt. Þær konur sem lifðu af áreitni og ofbeldi ástandsár­anna eiga rétt á við­ur­kenn­ingu, afsök­un­ar­beiðni og rétt­læti.

Ég er kona af erlendum upp­runa og leiddi okkar raddir í #metoo-­bylt­ing­unni. Ég gerði það af því ég elska Ísland og er stolt af því að vera íslenskur rík­is­borg­ari. Við eigum mik­il­væg gildi sem sam­fé­lag og við megum vera stolt. Dóttir mín er Garð­ars­dóttir og dóttir Íslands. Ég vil að hún geti líka verið stolt af sínum bak­grunni og þeim gildum sem hún hefur fengið að alast upp með sem Íslend­ing­ur. En til þess er mik­il­vægt að horfast í augu við for­tíð­ina, breyta og lag­færa og horfa til bjart­ari fram­tíð­ar­. Af öllum þeim sam­tölum sem ég hef átt við konur um jafn­rétti, kyn­ferð­is­lega áreitni og ofbeldi, eru sögur eldri kvenna þær allra erf­iðustu, sér­stak­lega sögur kvenna af ástandskyn­slóð­inni. Þær lýsa óþæg­ind­um, eft­ir­sjá og skömm. Það er eðli­legt í ljósi sög­unnar og þess sem þær hafa upp­lif­að. Skömm var sett á herðar ungu stúlkn­anna sem oft voru beittar kyn­ferð­is­legu ofbeldi og svo kerf­is­bundnu ofbeldi og mis­munun í kjöl­far­ið.

Þess vegna tala ég nú til þing­fólks­ins okk­ar, þing­manna og -kvenna sem hafa verið hve dug­leg­ust að ræða kyn­ferð­is­lega áreitni og ofbeldi í þingsaln­um. Ég bið ykkur um að klára það sem ég náði ekki að klára og beita ykkur fyrir far­sælum endi á þessum svarta bletti á sögu okk­ar. Ef Bjarni Bene­dikts­son var til­bú­inn til að baka kökur og vera í for­svari „he for she“ og ef Katrín Jak­obs­dóttiir hefur ráðið sér­stakan ráð­gjafa til að leiða stýri­hóp um heild­stæðar úrbætur varð­andi kyn­ferð­is­leg ofbeldi, þá hljóta þau að vera líka til­búin til að takast á við for­tíð­ina. For­tíð­ina sem átti sinn þátt í því þeirri stöðu sem við erum í í dag. Ofbeld­is­laust sam­fé­lag þar sem jafn­rétti og rétt­mæti ríkir hlýtur að vera sam­eig­in­legt mark­mið okkar allra.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Yfirlitsmynd af öllum fyrirhuguðum landfyllingum og dýpkunarsvæði.
Vilja dýpka Viðeyjarsund og losa efni við Engey
Til að dýpka Viðeyjarsund í 10 og 12,5 metra, líkt og Faxaflóahafnir stefna að, þarf að fjarlægja rúmlega þrjár milljónir rúmmetra af efni af hafsbotni. Hluta efnisins á að nýta í landfyllingar en varpa afganginum í hafið við Engey.
Kjarninn 19. janúar 2021
Andrés Ingi Jónsson, þingmaður utan flokka.
Sérstakur transskattur „ósanngjarn og óréttlátur“
Þingmaður gagnrýndi á þingi í dag gjald sem Þjóðskrá rukkar fólk sem vill breyta skráningu á kyni sínu. „Þingið þarf að viðurkenna að þarna varð okkur á í messunni, leiðrétta mistökin og afnema transskattinn strax.“
Kjarninn 19. janúar 2021
Rósa Björk Brynjólfsdóttir er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins, sem myndi gera afneitun helfararinnar refsiverða á Íslandi.
Vilja gera það refsivert að afneita helförinni
Tveggja ára fangelsi gæti legið við því að afneita eða gera gróflega lítið úr helförinni gegn gyðingum í seinni heimstyrjöldinni, ef nýtt frumvarp sem lagt hefur verið fram á þingi nær fram að ganga.
Kjarninn 19. janúar 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Enn reynt að banna verðtryggð lán án þess að banna þau að fullu
Fjármála- og efnahagsráðherra hefur lagt fram frumvarp sem á að banna veitingu 40 ára verðtryggðra jafngreiðslulána til flestra. Þeir sem eru undanskildir eru hóparnir sem líklegastir eru til að taka lánin. Íslendingar hafa flúið verðtryggingu á methraða.
Kjarninn 19. janúar 2021
Sveinbjörn Indriðason forstjóri Isavia segir hlutafjáraukninguna gera Isavia kleift að ráðast í framkvæmdir til að auka samkeppnishæfni Keflavíkurflugvallar.
Ríkið spýtir fimmtán milljörðum inn í Isavia
Hlutafé í opinbera hlutafélaginu Isavia hefur verið aukið um 15 milljarða króna. Þetta er gert til að mæta tapi vegna áhrifa COVID-faraldursins og svo hægt verði að ráðast í framkvæmdir á Keflavíkurflugvelli, sem eiga að skapa störf strax á þessu ári.
Kjarninn 19. janúar 2021
Boeing 737 MAX-vélar hafa ekki mátt fljúga í evrópskri lofthelgi frá því í mars 2019.
Evrópsk flugmálayfirvöld ætla að hleypa MAX-vélunum í loftið í næstu viku
Stjórnandi Flugöryggisstofnunar Evrópu boðaði á blaðamannafundi í morgun að Boeing 737 MAX-vélarnar, sem hafa verið kyrrsettar frá því í mars 2019, fái heimild til flugs í evrópskri lofthelgi í næstu viku.
Kjarninn 19. janúar 2021
Nafn Joe Manchin verður það fyrsta sem flýgur upp í huga fréttamanna þegar umdeild þingmál eru lögð fyrir öldungadeild Bandaríkjaþings. Íhaldssamasti demókratinn mun hafa mikið um að segja hvort þau komist í gegn.
Maðurinn sem Biden þarf að semja við
Sá þingmaður sem talinn er verða með mest ítök í öldungadeild Bandaríkjaþings á komandi misserum er demókratinn Joe Manchin frá Vestur-Virginíu. Ætli demókratar að ná 51 atkvæði með sínum málum þarf að komast að samkomulagi við hann.
Kjarninn 19. janúar 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – „Hvað hefurðu eiginlega á móti lestri?“
Kjarninn 19. janúar 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar