Hin tilfinningalega flækja líkamlegrar snertingar

Matthildur Björnsdóttir veltir fyrir sér snertingu og áhrifum #metoo-umræðu á hvernig fólk nálgast hvort annað. Nú sé kom­inn tími fyrir fólk, sem gerist sekt um óvel­komna snert­ingu, að læra upp á nýtt hvað sé vel­komið og hvað ekki.

Auglýsing

Þetta með að verið sé að taka niður lista­verk af kven­lík­ömum er sorg­leg með­vituð sem ómeð­vituð við­brögð við barn­a­níð­ingum og öllu öðru slæmu tengdu óvel­kominni snert­ingu og nauðg­un­um.

Trú­lega er það einnig að afhjúpa atriðum í horm­óna­kerfum sumra sem örvast of mikið við að sjá nekt, hvort sem er á lista­verki eða í tíma­rit­um. Og svo er það að sumir hafa ekki alist upp við að skilja mis­mun á list­rænni tján­ingu á því sem manns­lík­am­inn er sem sköp­un­ar­verk, gegn því sem er sýnt á ýmsum fjöl­miðlum til að hvetja til mis­notk­unar á öllum sviðum kyn­lífs.

Það kallar á að skoða hvort það sé hægt að fræða fólk, og þá sem eiga of auð­velt með kyn­ferð­is­lega örvun að líta á slíkt. Það þyrfti trú­lega mjög sér­hæfða með­ferð til að snúa slíkum við­brögðum við svo að þeir ein­stak­lingar næðu að skil­greina hvað sé hvað í slíku innan í höfð­inu, í heil­an­um.

Auglýsing

#MeToo – #ÉgLíka hugs­unin og hreyf­ingin er mikil gjöf til mann­kyns um að laga að lokum til í þeim mis­mun sem er á milli elskaðri snert­ingu og óvel­kominni snert­ingu. Mann­kyn og kannski enn meira konur hafa neyðst til að umbera óvel­komna snert­ingu um ald­ir, eins og káfi af ýmsum teg­und­um, sem og nauðgun og ýmsum árás­um.

Við sáum að við­brögð frönsku kvenn­ana við #Metoo – #ÉgLíka hreyf­ing­unni voru öll um að það væri slæmt að banna karl­mönnum káf. Og það trú­lega alla vega að miklu leyti frá ótta, eða að þær höfðu ekki fengið neitt óvel­komið káf? Kannski elska þær allt káf og upp­lifa sem vel­komna snert­ingu?

Lengi vel töldum við að það væru mest og kannski ein­göngu kven­kyn sem væri fórn­ar­lömb slíks, en nú síð­ustu árin höfum við lært að drengjum var líka nauðg­að, og það af miklu magni af prestum hinna ýmsu trú­ar­stofn­ana. Og það kannski af því að þeir gætu ekki orðið barns­haf­andi frá þeim nauðg­un­um?

Það hefur verið mjög lær­dóms­ríkt að heyra menn telja sig ekki hafa gert neitt rangt með að snerta og nauðga konum og það minnti mig á, af hverju þeir sjá það þannig.

Konur sem voru fæddar í upp­hafi nítj­ándu aldar voru mikið með­virkar með körlum í þessu. Ég veit per­sónu­lega um tvær konur á mínum tím­um, mæður minnar kyn­slóð­ar, sem voru alger­lega á bandi þess hvað karlar gerðu, og þær tvær bara tvær af millj­ónum kvenna sem hafa tekið þann pól í hæð­ina um slíka hegðun í karl­kyni.

Karl­arnir voru fyr­ir­vinn­ur, og þær þorðu ekki fyrir sín litlu líf að hafa nei­kvæða skoðun á því sem menn gerðu hvort sem það voru eig­in­menn þeirra eða aðr­ir. Þessi grey með völd­in! 

Það eru þekkt nöfn hér í Ástr­al­íu, í Bret­landi, í Banda­ríkj­un­um, á Íslandi og um allan heim með það við­horf og auð­vitað líka oft hreina afneitun um að frekjan í þeim væri röng.

Í efni á diski sem ég sá og er um þessa sögu í Banda­ríkj­unum sögðu prestar að þeir töldu sig eiga þessi stolnu mök skilið fyrir að vera „svo góðir við Guð“!

Þar komum við svo að þessum margra alda ómeð­vit­uð­um, óhugs­uðum sjálf­virkum lær­dómi margra karla um hvað sé upp­lifað sem í lagi, þægi­legt, rétt og gott. Þeir og feður þeirra, afar og langa­far hafa kom­ist upp með alls­konar káf og flakk í rúm kvenna án mót­mæla um ald­ir. Og karl­arnir hugs­an­lega líka beitt valdi og hót­un­um, ef og þegar ein­hverjum konum vog­uðu sér að mót­mæla eða rísa gegn þeirri hegðun á ein­hvern hátt. Hugsa sér það í þröngum bað­stofum torf­hýsa?

Faðir séra Sig­urðar Hauks Guð­jóns­sonar var staddur í Borg­ar­spít­al­anum á síð­ari hluta sjötta ára­tug­ar­ins þegar ég var þar, og fræddi okkur sem vorum í setu­stof­unni á þeim tíma á því að prestar fyrir nokkuð löngu síðan hefðu tekið sér rétt til að sofa hjá brúð­inni fyrstu nótt­ina eftir að gefa hjónin sam­an. Svo hversu mörg fyrstu börn þeirra hjóna hafi reynst rangt feðruð er stór spurn­ing? En þetta er allt hluti af þessu með flækj­unni um snert­ingu og hvað alla vega hluti karl­kyns taldi sig og telur sig enn eiga „rétt á“.

Nú er komið að skulda­dögum þess að vera með­vituð um hvers­konar snert­ing er ljúf og vel­kom­in, og hvaða snert­ing er það ekki. Því að auð­vitað er vitað að það að upp­lifa snert­ingu sé lífs­nauð­syn­legt, og þá þýðir það auð­vitað að mann­verur fái góða, rétta og nær­andi sem styrkj­andi lík­am­lega snert­ingu, sem og rétta snert­ingu í orðum og við­móti og þegar verið er að leið­beina.

Ég er 71 árs gömul núna, en upp­lifði mömmu segja við mig þegar ég var ung að ég væri of vand­lát, þegar ég fann að ungu menn­irnir höfðu engan áhuga fyrir mér sem mann­veru þá, en vildu mig bara fyrir að nota mig, og ég vildi ekki vera not­uð.

List­inn af þessum þekktu karl­mönnum sem hafa haft nöfn sín í fjöl­miðlum er bara smá­sýn­is­horn af þeim sem um aldir og ára­tugi hafa verið sekir og eru sekir um óvel­komna snert­ingu, nauðg­anir og árás­ir, af því að þeir hafa haft opin­bert stöðu­gildi.

Svo að nú er kom­inn tími fyrir að allir þessir karl­menn, þekktir eða ekki, og þær konur sem geta verið sekar um óvel­komna snert­ingu, læri upp á nýtt um það hvað sé vel­komið og hvað ekki, og hætti að álykta að það sem alltaf hafi verið þol­að, sé enn í lagi, því að svo er ekki leng­ur. Hér í Ástr­alíu er komin ný stétt til að sjá um slíkt í leik­list, svo að listin fljóti á réttan hátt.

Það að koma til með­vit­undar um hluti sem hafa verið gerðir meira og minna frá sjálf­virkri und­ir­vit­und um aldir er greini­lega verk­efnið hér.

Það eru til leiðir til að stýra þess­ari kynorku á annan hátt og eru frá aust­rænum and­legum fræðum um að vinna orku í orku­stöðvum upp og niður og nýta ork­una á annan hátt.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Charles Michel, formaður leiðtogaráðs ESB, á blaðamannafundi síðasta föstudag.
Erfiðar viðræður um björgunarpakka ESB framundan
Aðildarríki Evrópusambandsins munu reyna að sammælast um björgunarpakka vegna efnahagslegra afleiðinga COVID-19 faraldursins næsta föstudag. Búist er við erfiðum viðræðum þar sem mikill ágreiningur ríkir milli landa um stærð og eðli útgjaldanna.
Kjarninn 12. júlí 2020
Stíflurnar loka fyrir flæði sjávar úr Adríahafi inn í Feneyjalónið.
Feneyingar prófa flóðavarnir sem beðið hefur verið eftir
Framkvæmdir við flóðavarnakerfi Feneyinga hafa staðið yfir frá því 2003. Verkefnið er langt á eftir áætlun og kostnaður við það hefur margfaldast.
Kjarninn 12. júlí 2020
Meiri áhugi virðist vera á íbúðum utan höfuðborgarsvæðisins.
Fleiri kaupa utan Reykjavíkur
Talið er að vaxtalækkanir Seðlabankans hafi komið í veg fyrir mikla niðursveiflu á íbúðamarkaðnum, sem tekið hefur við sér að nokkru leyti á síðustu mánuðum. Fleiri kjósa þó að kaupa íbúð utan höfuðborgarsvæðisins heldur en innan þess.
Kjarninn 12. júlí 2020
Trump stígur í vænginn við Færeyinga
Bandaríkjamenn hafa mikinn áhuga á aukinni samvinnu við Færeyinga. Þótt í orði kveðnu snúist sá áhugi ekki um hernaðarsamvinnu dylst engum hvað að baki býr.
Kjarninn 12. júlí 2020
Fé á leið til slátrunar.
Bændum á Íslandi heimilt að aflífa dýr utan sláturhúsa með ýmsum aðferðum
Yrði sláturhús á Íslandi óstarfhæft vegna hópsmits yrði fyrsti kosturinn sá að senda dýr til slátrunar í annað sláturhús. Ef aflífa þarf dýr utan sláturhúsa mega bændur beita til þess ýmsum aðferðum, m.a. gösun, höfuðhöggi og pinnabyssu.
Kjarninn 12. júlí 2020
Þriðjungsfjölgun í Siðmennt á rúmu einu og hálfu ári
Af trúfélögum bætti Stofnun múslima á Íslandi við sig hlutfallslega flestum meðlimum á síðustu mánuðum. Meðlimum þjóðkirkjunnar heldur áfram að fækka en hlutfallslega var mesta fækkunin hjá Zúistum.
Kjarninn 11. júlí 2020
Aldís Hafsteinsdóttir, formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga og bæjarstjóri Hveragerðis.
„Við þurfum fleiri ferðamenn“
Formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga telur nauðsynlegt að fleiri ferðamenn komi til Íslands sem fyrst og vill breytingar á fyrirkomulagi skimana á Keflavíkurflugvelli.
Kjarninn 11. júlí 2020
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Frekju og yfirgangi Ísraels engin takmörk sett
Kjarninn 11. júlí 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar