Auglýsing

Stundum er sagt að tæki­færin séu mest þegar athyglin er minnst á þeim. Þannig fara stór tæki­færi oft fram­hjá - jafn­vel heilu þjóð­ríkj­unum - þegar fyr­ir­sagn­irnar eru sífellt um aðra hluti og nei­kvæð­ari. Straum­ur­inn er í eina átt, en tæki­færin geta komið fram eftir öðrum leið­um.

Koma Mike Pompeo, utan­rík­is­ráð­herra Banda­ríkj­anna, til Íslands, er gott tæki­færi til að draga fram mikla og mik­il­væga breyt­ingu sem orðið hefur á íslenska hag­kerf­inu á und­an­förnum árum. 

Sú breyt­ing hefur meðal ann­ars falist í dýpra og meira við­skipta­sam­bandi við Banda­rík­in. Ferða­þjón­ustan er þar lyk­il­at­riði, en banda­rískir ferða­menn eru sáu hópur sem er mik­il­vægastur fyrir íslenska ferða­þjón­ustu. Heim­sóknir þeirra hafa skipt sköpum fyrir hag­kerfið á und­an­förnum árum.

Auglýsing

Sé horft sér­stak­lega til brott­fara erlendra ferða­manna frá Kefla­vík­ur­flug­velli árið 2017, þá voru banda­rískir ferða­menn þar 576.403 af tæp­lega 2,2 millj­ón­um. Um 26 pró­sent erlendra ferða­manna voru frá Banda­ríkj­un­um.

Samtök atvinnulífsins tóku saman þessar upplýsingar, árið 2016, sem sýna glögglega mikilvægi Bandaríkjanna sem viðskiptalands. Viðskiptin hafa eflst enn frekar eftir þetta, bæði þjónustu- og vöruútflutningur.

Fjöldi banda­rískra ferða­manna, sem heim­sækja land­ið, hefur marg­fald­ast á skömmum tíma. Aug­ljóst er hvað hefur vald­ið. Marg­földun á flug­ferðum milli Íslands og Banda­ríkj­anna. Áfanga­stöðum flug­leiða milli Íslands og Banda­ríkj­anna fjölg­aði úr 5 í 20 á skömmum tíma. Eðli­legt er að sumir áfanga­staðir detti út af kort­inu og aðrir inn - eins og gerst hefur að und­an­förnu - þegar flug­sam­band er orðið jafn djúp­stætt og raunin er, en heilt yfir þá bendir margt til þess að þessi stóra loft­brú milli Íslands og Banda­ríkj­anna sé komin til að vera.

Hún gefur íslenskum fyr­ir­tækjum í vöru­út­flutn­ingi, ekki síst í mat­væla­iðn­aði, færi á að koma vörum sínum betur inn á þennan risa­vaxna markað sem Banda­ríkin eru.

Þegar rýnt er í hag­tölur um vöru­út­flutn­ing sést að það er greini­legt tæki­færi í því fólgið að efla vöru­út­flutn­ing til Banda­ríkj­anna.

En hvernig er það best gert?

Hið aug­ljósa er að fella þarf sem mest af hindr­unum niður - hvort sem það er kallað tollam­úrar eða ann­að. Eitt af því sem Ísland þyrfti að ein­blína meira á, eru smá­at­riðin sem samt eru stóru atrið­in. Þetta á meðal ann­ars við um frá­gang á allri papp­írs­vinnu og eft­ir­liti þegar kemur að útflutn­ingi. Vel má hugsa sér að Kefla­vík­ur­flug­völlur setji sér mark­mið um það, að frakt­út­flutn­ingur verði enn skil­virk­ari og öll und­ir­bún­ings­vinna vegna útflutn­ings taki sem allra skemmstan tíma. Eflaust má búa til meiri skil­virkni.

Það má engan tíma missa þegar er verið að flytja út mat­væli og ástæða til að velta við öllum stein­um, hvað þetta varð­ar. Verðið á mat­vælum er hag­stæð­ast fyrir fram­leið­and­ann ef hann kemur vör­unni í sem bestu ásig­komu­lagi í sölu og þannig eru mestar líkur á að gott við­skipta­sam­band verði til, sem síðan er hægt að rækta til fram­tíð­ar.

Þarna getur hið opin­bera unnið með atvinnu­rek­endum og fyr­ir­tækjum í flug­iðn­aði.

Hitt atrið­ið, sem ekki er síður mik­il­vægt, er að greina hina mörgu ólíku mark­aði Banda­ríkj­anna sér­tækt. Sú mynd sem oft blasir við Íslend­ingum af Banda­ríkj­unum - ekki síst þessi miss­erin - er að landið sé eins og leik­hús fár­an­leik­ans, þegar kemur að stjórn­mál­um, og kannski líka þegar kemur að við­skipt­um. Öfga­full sjón­ar­mið, pólaríseruð, fá oft mesta athygli, á kostnað þess sem er áhuga­vert og spenn­andi.

Einmitt í þessum aðstæðum leyn­ast oft tæki­færi, sem lítið land eins og Ísland þarf að nýta.

Í Banda­ríkj­unum eru 50 mark­aðir ólíkra ríkja, sem eru með ólíkt reglu­verk. Það gleym­ist stundum í umræðum um Banda­ríkin að mark­aðs­svæðin eru flókin og erf­ið, og þarfn­ast inn­ganga á þau oft ólíkrar stefnu. Vest­ur­ströndin er með sín ein­kenni, Aust­ur­ströndin einnig, og svo fram­veg­is. Þó lögin sem sam­þykkt eru á Banda­ríkja­þingi séu í gildi fyrir öll rík­in, þá leyn­ast oft miklar hindr­anir í sér­stöku reglu­verki ríkj­anna sjálfra, sem þarf að gefa gaum. 

Hugs­an­lega er ástæðan fyrir því, að íslensk fyr­ir­tæki hafa ekki oft náð þar fót­festu, sú að þessu er ekki gef­inn nægi­lega mik­ill gaum­ur. Svæð­is­bundin tæki­færi eru oft á við það að ná stór­kost­legu tæki­færi í mörgum ríkjum Evr­ópu, svo mikið getur umfangið ver­ið.

Góðar und­an­tekn­ingar eru þó á þessu, og má nefna góðan árangur Vinnslu­stöðv­ar­innar í Vesta­manna­eyj­um, þegar kemur að sölu á hrognum í sushi á Vest­ur­strönd Banda­ríkj­anna, Reyka Vod­kinn er vel sýni­legur víða, meðal ann­ars í versl­unum Safeway, skyrið hefur náði góðri útbreiðslu, og súkkulaðið frá Nóa Sir­íus í búðum Whole Foods, versl­ana­keðju Amazon, fær gott pláss í hill­un­um. Lax­eldi á Íslandi á einnig undir sölu í Whole Foods og hefur það náð góðum árangri þar, á und­an­förnum árum.

Eins og oft þegar við­skipti eru ann­ars veg­ar, þá losna kraftar úr læð­ingi með góðum sam­göng­um. Loft­brúin milli Banda­ríkj­anna og Íslands, sem hefur marg­fald­ast á skömmum tíma, er nú þegar farin að skipta sköpum fyrir íslenskt atvinnu­líf. Tæki­færin eru þó miklu stærri og meiri, en rætt hefur verið um. Von­andi munu íslensk stjórn­völd sjá þau og vinna með atvinnu­líf­inu og stjórn­völdum í Banda­ríkj­un­um, eins og nú hefur verið boðað, af því að nýta þau, í kjöl­far heim­sóknar Pompeo.

Halldór Auðar Svansson
„Hinn svokallaði flati strúktúr verður að byggjast á einhvers konar strúktúr“
Fyrrverandi borgarfulltrúi Pírata segir að tilgangur með strúktúr innan flokks eigi meðal annars að vera sá að gefa fólki lágmarksvinnufrið. Annars vinni þeir frekustu hverju sinni og frekju sé mætt með enn meiri frekju þar til allt sýður upp úr.
Kjarninn 22. júlí 2019
Andri Snær Magnason
Minnast fyrsta jökulsins sem hvarf vegna loftslagsbreytinga
Andri Snær Magnason, ásamt hópi vísindamanna, mun afhjúpa minningarskjöld um Okjökul í ágúst. Skjöldurinn er hugsaður sem áminning og ákall um aðgerðir gegn loftslagsbreytingum en Okjökull var afskráður sem jökull árið 2014.
Kjarninn 22. júlí 2019
Hægrisinnaðir franskir þingmenn vilja sniðganga Gretu Thunberg
Heimsókn Gretu Thunberg í franska þingið hefur vakið deilur á meðal þingmanna þar í landi. Hægrisinnaðir þingmenn vilja að ávarp hennar verði sniðgengið.
Kjarninn 22. júlí 2019
Tæpar fjórar milljónir söfnuðust í Málfrelsissjóðinn
Forsvarskonur Málfrelsissjóðsins segjast vera í skýjunum með árangurinn en söfnuninni lauk í gær.
Kjarninn 22. júlí 2019
Aldrei fundist eins margar blautþurrkur við strendur landsins
Samkvæmt talningu Umhverfisstofnunar hefur fjöldi svokallaðra blautklúta aukist frá talningu síðustu ára.
Kjarninn 22. júlí 2019
Sjómannasamband Íslands mótmælir harðlega breytingum á lögum um áhafnir skipa
Sambandið hefur sent inn umsögn um breytingar á lögum um áhafnir íslenskra fiskiskipa, varðskipa, skemmtibáta og annarra skipa. Það telur að mönnun fiskiskipa og annarra skipa eigi alltaf að taka mið af öryggi skips og áhafnar.
Kjarninn 22. júlí 2019
Kínverskum fjárfestingum í Bandaríkjunum fækkar um 88 prósent á tveimur árum
Fækkun fjárfestinganna hefur áhrif á sprotafyrirtæki og fasteignamarkaðinn í Bandaríkjunum. Bretland, Kanada, Japan og Þýskaland fjárfesta meira í Bandaríkjunum en Kína.
Kjarninn 22. júlí 2019
TM gerir aftur tilboð í Lykil
TM hefur gert Klakka kauptilboð í fjármálafyrirtækið Lykil. Tilboðið miðast við að 9,25 milljarðar króna verði greiddir fyrir Lykil í reiðufé auk hagnaðar Lykils á þessu ári eftir skatta.
Kjarninn 22. júlí 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari