Við þurfum að þora að skipta um dekk

Ástþór Ólafsson segir að margir séu í neyð í samfélaginu og vilji hjálp en hann telur að ef enginn skilur upplifun og reynslu fólks þá sé erfitt að bregðast við með réttmætum hætti.

Auglýsing

Hvernig sam­fé­lagið er að þró­ast og harna í leið­inni er áhuga­vert að leiða hug­ann að því af hverju við erum ekki að ná að fyr­ir­byggja og betrumbæta hag barna, ung­linga og ung­menna og full­orð­ins fólks sem býr við skertar félags­legar aðstæður og hefur upp­lifað erf­ið­leika, áföll og mót­læti. Til að reyna svara þess­ari spurn­ingu með ein­hverju móti, kemur fram í hug­ann skiln­ingur yfir­höfuð eða gagn­kvæmur skiln­ingur frá fag­að­ilum innan þess starfs­um­hverf­is.

Nú þegar maður horfir út í sam­fé­lagið eru aðstæður skertar hjá mörgum ein­stak­lingum hvort sem það er út frá hinu félags eða fjár­hags­lega eða bæði. Ein­stak­lingar sem búa við þessar kring­um­stæður hafa í mörgum til­fellum upp­lifað og lent í erf­ið­leik­um, áföll­um, og mót­læti sem getur oft verið þungur baggi á meðan leitin af úrlausnum á þessum til­vistar ágrein­ingi á sér stað. Þar af leið­andi getur við­fangs­efnið verið flókið og víð­tækt í snið­um. Kröfur og vænt­ingar ein­stak­lings er að fag­að­ili skilji hvernig það er að koma frá erf­iðum og krefj­andi aðstæðum þar sem lífið getur verið upp á líf og dauða. Á sama tíma að hafa reynslu af því hvernig er hægt að yfir­stíga þessar hindr­an­ir.

Án þess að vera með tölu­leg gögn undir hendi hversu margir fag­að­ilar séu að koma úr þessu umhverfi og hafa þurft að berj­ast fyrir líf­inu sínu með örvænt­ing­ar­fullum hætti. Virð­ist eins og sá fjöldi fag­að­ila séu að bæla niður þá hugsun og til­finn­ingu varð­andi þeirra erf­iðu og krefj­andi aðstæð­ur? Þá kemur önnur spurn­ing af hverju? Vegna þess að við þurfum á þess­ari upp­lifun og reynslu að halda til að geta tekið slag­inn með fólk­inu og betrumbæt líf þeirra. Vegna þess við stöndum á þeim tíma­mótum að áreitin aukast og lífið verður æ flókn­ari og flækj­ist um of ef við erum ekki að nota réttu hugs­un­ina og þá nálgun sem við búum yfir til að leysa sál­fræði­legar flækjur hjá fólki.

Auglýsing

Það er kannski ekki sann­gjarnt að túlka það sem bein vís­bend­ing um að fag­fólk geti ekki fundið hug­sjón og drif­kraft til að mæta þeirra kröfum og þörfum til betrumbæt­ingar á til­veru fólks, án þess að hafa upp­lifað eða lent í erf­ið­leik­um, áföllum eða mót­læti í sínu lífi. En eins og Carl Jung og Viktor Frankl komu inn á sínum tíma „þá er mik­il­vægt að miðla sinni reynslu af sinni upp­lifun til að geta unnið út frá sterku inn­sæi með skil­virkum hætt­i“. Við lærum af hvor öðru en ef við erum ekki til­búin að deila þeirri reynslu og lær­dómi sem við búum yfir rennum við grunnt með mann­inn. Eins og maður upp­lifir sam­fé­lagið þá virð­ist vera lítið um fag­fólk sem upp­fyllir akkurat þau við­mið sem eft­ir­töldu fræði­menn lögðu fram á sínum tíma eða að fólk þorrir hrein­lega ekki að stíga fram með þessar hugs­anir vegna mið­lægs hugs­un­ar­hátts. Það getur þýtt ýmsi­legt að vera með sterka skoðun og sér­staklega þegar þín skoðun syndir á móti sam­fé­lags­legum við­horfum og við­mið­un.

En núna kem ég aftur að upp­haf vanga­veltunnar hvernig sam­fé­lagið er að þró­ast og harna þar sem fátt er um svör við þeirri félags­legu óreiðu sem á sér stað í þessu þjóð­fé­lagi. Talan er að aukast varð­andi tíðni þung­lynd­is, kvíða, áfallastreiturösk­un­ar, og van­líðan hjá fólki sam­kvæmt nýlegum rann­sóknum sem getur verið bæði fjöl­skyldu eða sam­fé­lag­leg orsaka­tengsl. Við þurfum að vera gagn­rýnin og fólk þarf að koma frá sinni reynslu og upp­lifun því það helgar með­alið í þessum til­gangi eftir allt sam­an. Þegar bent hefur verið á þetta þá virð­ist eins og þetta sé eitt­hvað áreiti hjá mörgu fag­fólki, að gagn­rýna hvað sé mögu­lega að eiga sér stað og af hverju við náum ekki að halda utan um þau mál­efni sem snertir skertar félags­legar aðstæður og þá fylgi­fiska sem geta komið í kjöl­far­ið. Ef við hugsum um fólkið sem er verið að vinna með á hverjum degi og hvaða áreiti þau upp­lifa og þurfa að lifa með þá er ekki annað hægt að segja að þetta ábend­ingar áreiti sé ein­göngu lúx­usáreiti og ætti heima undir áreit­is­þrösk­uld­inum ef á að horfa á þetta með réttum sam­fé­lags­legum gler­aug­um.

Til að geta spornað við þess­ari þróun að við séum að missa börn, ung­linga og fólk út úr sam­fé­lag­inu. Þarf kannski að fara huga að við­bót inn í með­ferð­ar­kerfið og mennta fólk sem hefur í raun og veru reynslu á þess­ari upp­lifun að koma frá erf­iðum aðstæðum og með því að meta lífs­reynslu eins og menntun með ein­hverjum hætti sem ýtir undir þá til­hneig­ingu að fólk vill mennta sig til að geta aðstoðað fólk í þessu erf­iða og flókna umhverfi? En aug­ljós­lega þarf fyrst að virkja umræð­una um að upp­lifun og reynsla af slíkum bak­grunni sé ekk­ert laun­ung­ar­mál og eigi heim upp á yfir­borð­inu ekki sem falið fyr­ir­bæri í þjóð­fé­lag­inu. Stór spurn­ing enda ósköp eðli­legt þar sem fjöld­inn af núver­andi fag­fólki hefur tök á að leysa þennan nún­ing en nær ekki að svara kall­inu frá sam­fé­lag­inu. Fólk er í neyð og vill hjálp en ef eng­inn skilur upp­lifun og reynslu fólks þá er erfitt að bregð­ast við með rétt­mætum hætti. Við eigum nóg af mennt­uðu fólki en menntun ein og sér virð­ist ekki geta ráðið við umfang við­fangs­efna út frá þessu umhverfi þar sem fólk tekst á við erf­iðar og krefj­andi aðstæður sem geta ógnað þeirra lífs­vilja sem lærist ekki ein­göngu með því að lesa bók. Maður hefur á til­finn­ing­unni að alltof margir fag­að­ilar séu að rök­ræða hvernig eigi að skipa um dekk á bílnum í stað­inn fyrir að skipta um dekkið á bíln­um.

Höf­undur er ráð­gjafi á skóla- og frí­stund­ar­sviði hjá Reykja­vík­ur­borg.

Telur að sjálvirknivæðingin verði góð fyrir Ísland
Lilja Alfreðsdóttir segir að þjóð eins og Ísland, sem skorti oftast vinnuafl, muni njóta góðs af því þegar tækniframfarir stuðli að aukinni sjálfvirkni.
Kjarninn 23. mars 2019
Ásmundur Einar Daðason, félags- og barnamálaráðherra.
Fæðingarorlof verði lengt í 12 mánuði
Félags- og barnamálaráðherra stefnir að því að lengja fæðingarorlof í 12 mánuði á næstu tveimur árum.
Kjarninn 23. mars 2019
Árni Már Jensson
Þjónslundin
Kjarninn 23. mars 2019
Vinsæl heilsusmáforrit deila persónuupplýsingum
Í nýlegri rannsókn voru skoðuð 24 heilsutengd smáforrit. Af þeim deildu 19 af 24 upplýsingum um notendur til alls 55 fyrirtækja sem fengu upplýsingarnar og meðhöndluðu gögnin á einhvern hátt.
Kjarninn 23. mars 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Viðtal við Sölva Tryggvason
Kjarninn 23. mars 2019
Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra
Gerir ráð fyrir dýrum aðgerðum til að ná sátt á vinnumarkaði
Ríkisstjórnin hyggst fara í „kostnaðarsamar ráðstafanir“ til að stuðla að því að sátt náist í yfirstandandi kjaradeilum. Einnig býst hún við „myndarlegri aukningu“ í ríkisútgjöldum til að komast til móts við kólnandi hagkerfi.
Kjarninn 23. mars 2019
Lilja segir afsögn Sigríðar hafa verið rétta ákvörðun
Varaformaður Framsóknarflokksins ætlar ekki að taka endanlega afstöðu til þess hvort að það eigi að áfrýja niðurstöðu Mannréttindadómstóls Evrópu fyrr en að búið sé að framkvæma og fara yfir hagsmunamat.
Kjarninn 23. mars 2019
Már Guðmundsson Seðlabankastjóri við losun gjaldeyrishaftanna árið 2017.
Haftalosun til bjargar
Fjármagnshöftin eru svo gott sem úr sögunni með afléttingu bindiskyldunnar fyrr í mánuðinum. Aukið frelsi krónunnar eru góðar fréttir fyrir neytendur, en nú þegar hefur það stoppað af frekari vaxtahækkanir í bili.
Kjarninn 23. mars 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar