Föst í feni orkupakkans eða aðgerðir fyrir framtíðina

Þröstur Ólafsson hagfræðingur veltir fyrir sér hvort að umræða um þriðja orkupakkann sé auðveldari en umræða um auðinn.

Auglýsing

Á þeim tímum þegar birta marx­ism­ans grúfði enn yfir vötnum og við unga fólkið í Vest­ur­berlin skemmtum okkur við þrætu­bók, list­grein þar sem deilt er af djúpu hug­viti um mik­il­væg fánýti, þá var leitin að algildum lög­málum mik­il­væg­ust. Ill­kvittnin hafði það á orði, að þessi leit væri eins og að vera staddur í myrkv­uðu her­bergi með bundið fyrir augun í leit að svörtum ketti, sem væri þar ekki. Ekki veit ég af hverju mér hefur iðu­lega dottið þessi sam­lík­ing í hug þegar ég hef lesið and­greinar við Mikla Þriðja Orku­pakk­ann (O3). Hann virð­ist vera orð­inn örlaga­valdur íslensks sjálf­stæð­is. And­stæð­ingar O3 hafa , eins og við forð­um, fundið sann­leik sem eng­inn er.Það er kost­bær upp­götv­un.

Áhyggjur um fram­tíð þjóð­ar­innar er sígilt við­fangs­efni og verð­ugt. Hætt­urnar eru víða og hnatt­rænar teng­ingar þjóða, sem aukast munu, hafa ekki dregið úr þeim. En hætt­urnar eru bæði inn­an- sem utan­lands. Sumir segja að aðild okkar að EES sé ógn við full­veld­ið. Því verði að finna ráð til að losa okkur það­an. Og vissu­lega má deila um það, hvað sjálf­virk áskrift okkar að vönd­uðu laga­safni ESB þýði fyrir þjóð sem vill kalla sig full­valda. Það er alla­vega skyn­sam­legra að leita þar að veik­leikum og hættum full­veld­is­ins og fram­tíð okkar grænu orku en í O3. Orkan og full­veldið ráð­ast af þróun alþjóða­mála, ekki af O3. Á póli­tískum sjón­deild­ar­hring þjóð­ar­innar blasa við stór­mál sem hvorki eru reifuð né rædd, meðan efn­is­rýr orku­pakki fær yfir sig for­dæm­ing­ar­flóð. Já, við gerum okkur daga­mun með spakvitrum titt­linga­skít og and­ríkum útúr­snún­ing­um.

Sam­fé­lag­s­auður á fáar hendur

Við sem nú lifum erum vitni af afdrifa­ríkum breyt­ingum í umhverfi okkar sem verð­ugra er fyrir hug­vits­menn að glíma við en O3. Þar er fyrst að nefna þá hröðu og umfangs­miklu auð­söfnun og sam­þjöppun auðs sem hér á sér stað. Það líður vart sú vika, að ekki komi fréttir af kaupum þekktra “ís­lenskra auð­hringa” sem bæta nýjum fyr­ir­tækjum í eigna­safn sitt. Um tíu til fimmtán fjár­sterka við­skipta­hópa er að ræða, sem stýra stórum hluta við­skipta­lífs­ins. Þeim mun fækka og stækka, ef ekk­ert verður að gert. Sam­þjöppun auðs skekkir og afbakar sam­keppn­ina. Syfju­legt Sam­keppn­is­eft­ir­lit fær ekki við neitt ráð­ið.

Auglýsing

Spyrja má hvað sé svona var­huga­vert við þessa sam­þjöpp­un? Jú, sam­keppn­in, sem er helsta vörn almenn­ings á vöru­mark­aði, visnar og/eða hverf­ur. Íslend­ingar hafa að vísu löngum haft illar bifur á sam­keppni, notað hana sem skammar­yrði. Kaup­fé­lögin byggðu á sam­vinnu ekki sam­keppni. Almenn­ingur hefur yfir­leitt meiri áhyggjur af vel­ferð fram­leið­enda en neyt­enda. Það skýrir margt öng­stræt­ið.

Mikil og skjót auð­söfnun

Það er eins og Hrunið hafi hreinsað hag­kerfið af hvim­leiðum hindr­unum og afskiptum almanna­valds­ins, en umfram allt af skuldum Tortól­unga. Við ýtum áfram undir þessa auð­söfnun með skatt­leysi auð­linda­nýt­ingar í sjáv­ar­út­vegi og lágum fjár­magnstekju­skatti. Auð­söfnun er þó mest í sjáv­ar­út­vegi, þar er hagn­að­ur­inn mest­ur. Það var fyr­ir­séð afleið­ing þess að afhenda þeim gjöf­ul­ustu auð­lind lands­ins nán­ast án end­ur­gjalds. Hroki og dreissug­heit eru fylgi­fiskar mik­ils auðs. Hroka­full afstaða rík­is­stjórn­ar­innar til Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins ber vott um for­herð­ingu, sem eftir er tek­ið.

Auður felur einnig í sér sam­fé­lags­leg völd. Mik­ill auður felur í sér mikil völd, einkum póli­tísk. Það holar innan lýð­ræð­is­kerf­ið. Í stað sjálf­stæðra full­trúa kom tal­hlýðnir gæslu­menn sér­hags­muna. Nú ríða engir um héröð og spyrja hverjir hafi keypt Ísland? Af hverju er þetta ekki frekar á dag­skrá en orku­pakka grey­ið?

Lofts­lags­váin

Stærsta váin sem mann­kynið hefur nokkru sinni tek­ist á við er nú að ganga yfir­ hnött­inn. Vel­gerðir og gagn­legir sjón­varps­þættir hafa vakið margan af svefni syfj­aðra. Við vitum að bæði vist­kerfi jarðar og sið­menn­ing manns­ins eru í húfi eða rétt­ara sagt komin á góðan veg til glöt­un­ar. Við höfum gripið til flokk­unar heima­sorps og farið í stríð við plast­pok­ana og hafið orku­skipti á bif­reið­um. Allt eru þetta réttar ákvarð­anir en gagnslitlar í stóra sam­heng­inu geng vánni. Við snið­göngum stóru aðgerða­sviðin s.s. flug- og farm­sam­göng­ur, stór­iðj­una, mann­fjölg­un, eyði­fláka og fram­ræst vot­lendi. Enn eru grafnir skurðir til að þurrka vota jörð; enn er beitt fé á örfoka land; enn er flug­ferðum fjölgað og upp­bygg­ing nýrra atvinnu­greina og tæki­færa fagnað eins við upp­haf síð­ustu ald­ar. Ný stór­iðju- og virkj­ana­á­form fá lof­sam­legar umsagnir og opin­bera fyr­ir­greiðslu, eins og eng­inn hafi skilið hvaða afleið­ingar það muni hafa.

Á virki­lega að leyfa og hvetja ein­hverja útlend­inga til að reisa stóra úthafs­skipa­höfn norður í Finna­firði? Verk­efnið hefur fengið opin­beran rík­is­styrk! Já, við höldum ótrauð áfram að skara eld að útrým­ingu vist­kerfa og dýra­lífs á jörð­inni. Við erum m.v. íbúa­fjölda sú þjóð, sem gengur lengst í því að ganga af göfl­unum í mengun og losun koltví­sýr­ings. Og enn er hvatt til aukn­ingar á öllum svið­um. Hvar eru nú máls­met­andi stjórn­mála­menn sem þora? Hvar eru stjórn­mála­leið­tog­arn­ir? Eru þeir allir á kafi í þriðja orku­pakk­an­um? Kemur hann í stað­inn fyrir umræð­una um auð­inn; í stað­inn fyrir átökin um fram­tíð­ina? Skyldi hann vera auð­veld­ari með­ferðar en stóru mál­in, sem munu skilja milli feigs og ófeigs.

Myndin er frá mótmælunum í Hong Kong í júní.
Evrópuþingið gagnrýnir aðstæður í Hong Kong
Bæði yfirvöld í Hong Kong og Beijing hafa gagnrýnt Evrópuþingið fyrir ályktunina og segja hana vera hræsni af hálfu þingsins.
Kjarninn 19. júlí 2019
Skora á Almenna innheimtu ehf. að hætta innheimtu á ólöglegum lánum
Fyrir liggur að vextir á smálánum eru margfalt hærri en heimilt er samkvæmt lögum, en þrátt fyrir það eru lántakendur enn krafðir um endurgreiðslu á ólöglegum vöxtum af innheimtufyrirtækinu Almenn innheimta ehf..
Kjarninn 19. júlí 2019
Birna Lárusdóttir
Viljum við fara aftur á byrjunarreit?
Kjarninn 19. júlí 2019
Húsavík á kortið í alþjóðlegu strandhreinsunarátaki
Húsavík heimsækja árlega yfir 100 þúsund ferðamenn í þeim tilgangi að skoða hvali. Ferðaþjónustufyrirtæki á svæðinu sameinuðust í átaki í að hreins strandlengjuna, og vel tókst til.
Kjarninn 19. júlí 2019
Sjálfstæðisflokkur ekki mælst minni frá hruni – Miðjan í andstöðunni nú stærri en stjórnin
Fylgi Sjálfstæðisflokksins hefur ekki mælst lægra frá hruni, samanlagt fylgi ríkisstjórnarflokkanna hefur ekki mælst lægra á kjörtímabilinu og frjálslynda miðjublokkin er nú stærri en ríkisstjórnin.
Kjarninn 19. júlí 2019
Fylgi Miðflokks hærra en Vinstri grænna
Fylgi Miðflokksins eykst verulega á milli mánaða og mælist nú 14,4 prósent. Fylgi flokksins mælist nú hærra en bæði Vinstri grænna og Samfylkingarinnar.
Kjarninn 19. júlí 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Apple Pay og Enski Boltinn í boði fyrir alla
Kjarninn 19. júlí 2019
Þota ALC flogin til Evrópu
Bandaríska flugleigufélagið ALC hefur átt í deilum við Isavia um þotuna. Isavia vildi kyrrsetja vélina til að tryggja greiðslur upp í tveggja milljarða króna skuldir WOW air.
Kjarninn 19. júlí 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar