Auglýsing

Við höfum verið minnt á það að und­an­förnu að ýmis­legt sem ger­ist út í heimi getur haft mikil bein áhrif á þjóð­ar­hag. Kyrr­setn­ing á til­teknum teg­undum flug­véla frá Boeing, 737 Max, er t.d. orðin að nokkuð stórum óvissu­þætti fyrir íslenskt efna­hags­líf og þá einkum ferða­þjón­ust­una. 

Fyrir lítið eyríki, sem er þátt­tak­andi í alþjóða­væddu efna­hags­lífi heims­ins, þá geta svona hlutir orðið eins og nátt­úru­ham­farir fyrir hag­kerf­ið. 

Það sama má segja um það, ef tolla­stríð leggj­ast illa fyrir íslenska hags­muni, t.d. vegna breyt­inga á alþjóða­samn­ingum um við­skipti. Ekki síst þess vegna hefur verið ánægju­legt að fylgj­ast með stefnu íslenskra stjórn­valda að und­an­förnu þegar kemur að utan­rík­is­mál­u­m. 

Auglýsing

Breytt staða

Skerpt hefur verið á þeirri hugs­un, að Ísland hafi öðru fremur hags­muni af því að vera með opna og frjálsa við­skipta­stefnu gagn­vart helstu mark­aðs­svæð­u­m. 

Það vakti athygli þegar Ísland var að marka enn skýr­ari stefnu hvað þessi mál varð­ar, með því að liðka fyrir við­skiptum við Kína og Banda­ríkin, á sama tíma og þessir risar alþjóða­við­skipt­anna eiga nú í deilum um við­skipti sem birt­ast í tolla­stríði, með víð­tækum afleið­ing­um. Þetta var meðal ann­ars gert að umfjöll­un­ar­efni í ítar­legri frétta­skýr­ingu Kjarn­ans.

Lík­legt verður að telj­ast að þessar deilur Banda­ríkj­anna og Kín­verja leys­ist ekki endi­lega með góðu, heldur frekar með breyttri þunga­miðju í við­skiptum í heim­inum - jafn­vel eftir hörð átök (von­andi bara póli­tísk).

Frá því gjald­mið­ill Kína, júan, var við­ur­kenndur sem forða­mynt hjá Alþjóða­gjald­eyr­is­sjóðnum og Alþjóða­bank­anum eftir miklar rök­ræð­ur, hafa Kín­verjar verið í sterk­ari stöðu við að stilla sér upp gagn­vart Banda­ríkj­unum og raunar Evr­ópu líka. Þetta hefur gerst á til­tölu­lega skömmum tíma, eftir árið 2010.

Í dag er um 65 pró­sent af gjald­eyr­is­forða heims­ins í Banda­ríkja­dal og valda­mikil staða Banda­ríkj­anna, bæði efna­hags­lega og ekki síður hern­að­ar­lega, teng­ist þess­ari stöðu bein­t. 

Evran er með um 25 pró­sent og aðrar mynt­ir, júan þar á með­al, með afgang­inn, en umfang forða í júan er að vaxa hratt og mun gera það í nán­ustu fram­tíð, ekki síst í nágranna­ríkjum Kína í Asíu. Áhugi Kín­verja á nánu efna­hags­sam­bandi við Afr­íku­ríki leynir sér heldur ekki.

Evr­ópa, Asía, Banda­ríkin - og nú Afr­íka

Ísland hefur mörg spil á hendi þegar kemur að því að marka veg­inn til fram­tíð­ar. EES-­samn­ing­ur­inn tryggir Íslandi aðgang að 500 millj­óna mark­aði í Evr­ópu. 

Ólík­legt er inn­ganga í Evr­ópu­sam­bandið sé á næsta leyti, sé horft til stefnu stjórn­mála­flokk­anna. Fyrir því er ekki meiri­hluti, þó ýmis­legt geti breyst á skömmum tíma í stjórn­mál­u­m. 

Ein mestu tæki­færin sem Ísland hefur til að efla stoðir efna­hags­lífs­ins er að styrkja sam­bandið við önnur mark­aðs­svæði en Evr­ópu. Kína og Asíu­mark­aðir eru þar undir og að því hefur verið unn­ið, meðal ann­ars með dug­miklu starfi í Jap­an, sem nú er farið að opna tæki­færi fyrir íslensk fyr­ir­tæki í vax­andi mæli. 

Þó lítið sé um það talað (miðað við til­efn­ið) þá er nýtt efna­hags­stór­veldi að teikn­ast upp í heim­inum með hraðri þróun á flestum svið­u­m. 

Það stór­veldi er Afr­ík­a. 

Lík­legt er að frí­verslun muni blómstra á næstu árum þar, með auknu sam­starfi ríkja og frí­versl­un­ar­samn­ing­um, og mik­il­vægt er fyrir Ísland að fylgj­ast vel með þess­ari þróun og tengj­ast umræð­unni um það sem er að ger­ast beint með þátt­töku. 

Ísland á langa sögu við­skipta­sam­bands við nokkur Afr­íku­ríki, meðal ann­ars Nígeríu - ris­ann í álf­unni með 180 millj­ónir íbúa - en það sem er að ger­ast þessi miss­erin opnar á mikil tæki­færi. 

Í Afr­íku - ekki síst sunnan Sahara - á sér stað hröð umbreyt­ing frá van­þró­uðum sam­fé­lögum til þró­aðra sam­fé­laga. Mark­aðir eru að verða sterk­ari, milli­stétt að verða stærri í mörgum ríkj­um, og stór­kost­leg upp­bygg­ing að eiga sér stað víða, eftir ára­langt starf. 

Því miður er fátæktin líka fyrir hendi, og hörm­ungar sömu­leið­is, en það vantar oft að rætt sé um það góða sem átt hefur sér stað og er að ger­ast.

Frum­kvöð­ull­inn Bill Gates hefur haldið því fram, að umheim­ur­inn verði að fara opna augun fyrir því sem er að ger­ast í Afr­íku. Oft sé það eina sem vanti að fjár­fest­ing eigi sér stað til að hraða þróun í rétta átt og tæki­færin í Afr­íku séu jafn­vel meiri en á flestum öðrum svæðum í heim­in­um. 



Árið 2035 verður Afr­íka með stærsta vinnu­mark­að­inn í heim­in­um, meðal heims­álfa, vegna þess hve stór hluti af fólki er ungt fólk. Fjár­fest­ing í menntun og heil­brigð­is­kerfi hefur verið að skila stór­kost­legum árangri í álf­unni, en betur má ef duga skal. 

Stundum gleym­ist það líka að Afr­íka er með 1,3 millj­arða íbúa og miklu sterk­ari rætur í mörgum iðn­aði en fólk á Vest­ur­löndum áttar sig oft á. Land­bún­að­ur, ferða­þjón­usta, iðn­aður ýmis konar og tækni. Allt hefur verið að þró­ast með jákvæðum hætti á miklum hraða.

Utan­rík­is­stefnan íslenska mun alltaf markast af því að Ísland er lítið land með engan her. Besta vörnin er að stunda stans­lausan sókn­ar­leik þegar kemur að alþjóð­legum við­skipt­um, og opna dyr inn á nýja mark­aði. Afr­íka, sem frí­versl­un­ar­svæði fram­tíð­ar­inn­ar, á það skilið að vel­meg­un­ar­ríki, jafn­vel þó lítil séu, gefi jákvæðri þróun í álf­unni gaum og teng­ist henni beint með fram­lagi og áhuga.

Indversk geimflaug á leið til tunglsins
Hið fjögurra tonna geimfar hefur upp á alla nýjustu tækni að bjóða, til að mynda lendingarbúnað, könnunarfar fyrir tunglið, auk rannsóknartækis sem mun fara um sporbraut tunglsins.
Kjarninn 22. júlí 2019
Þingmennirnir sex á Klaustur bar
Siðanefnd Alþingis hefur sent álit sitt um Klausturmálið til forsætisnefndar
Siðanefnd Alþingis hefur klárað álit sitt um Klausturmálið svokallaða og sent forsætisnefnd. Þeir sex þingmenn sem náðust á upptöku hafa fengið álitið til umfjöllunar og hafa frest fram í lok þessarar viku til að skila andsvörum.
Kjarninn 22. júlí 2019
Halldór Auðar Svansson
„Hinn svokallaði flati strúktúr verður að byggjast á einhvers konar strúktúr“
Fyrrverandi borgarfulltrúi Pírata segir að tilgangur með strúktúr innan flokks eigi meðal annars að vera sá að gefa fólki lágmarksvinnufrið. Annars vinni þeir frekustu hverju sinni og frekju sé mætt með enn meiri frekju þar til allt sýður upp úr.
Kjarninn 22. júlí 2019
Andri Snær Magnason
Minnast fyrsta jökulsins sem hvarf vegna loftslagsbreytinga
Andri Snær Magnason, ásamt hópi vísindamanna, mun afhjúpa minningarskjöld um Okjökul í ágúst. Skjöldurinn er hugsaður sem áminning og ákall um aðgerðir gegn loftslagsbreytingum en Okjökull var afskráður sem jökull árið 2014.
Kjarninn 22. júlí 2019
Hægrisinnaðir franskir þingmenn vilja sniðganga Gretu Thunberg
Heimsókn Gretu Thunberg í franska þingið hefur vakið deilur á meðal þingmanna þar í landi. Hægrisinnaðir þingmenn vilja að ávarp hennar verði sniðgengið.
Kjarninn 22. júlí 2019
Tæpar fjórar milljónir söfnuðust í Málfrelsissjóðinn
Forsvarskonur Málfrelsissjóðsins segjast vera í skýjunum með árangurinn en söfnuninni lauk í gær.
Kjarninn 22. júlí 2019
Aldrei fundist eins margar blautþurrkur við strendur landsins
Samkvæmt talningu Umhverfisstofnunar hefur fjöldi svokallaðra blautklúta aukist frá talningu síðustu ára.
Kjarninn 22. júlí 2019
Sjómannasamband Íslands mótmælir harðlega breytingum á lögum um áhafnir skipa
Sambandið hefur sent inn umsögn um breytingar á lögum um áhafnir íslenskra fiskiskipa, varðskipa, skemmtibáta og annarra skipa. Það telur að mönnun fiskiskipa og annarra skipa eigi alltaf að taka mið af öryggi skips og áhafnar.
Kjarninn 22. júlí 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari