Auglýsing

Við höfum verið minnt á það að und­an­förnu að ýmis­legt sem ger­ist út í heimi getur haft mikil bein áhrif á þjóð­ar­hag. Kyrr­setn­ing á til­teknum teg­undum flug­véla frá Boeing, 737 Max, er t.d. orðin að nokkuð stórum óvissu­þætti fyrir íslenskt efna­hags­líf og þá einkum ferða­þjón­ust­una. 

Fyrir lítið eyríki, sem er þátt­tak­andi í alþjóða­væddu efna­hags­lífi heims­ins, þá geta svona hlutir orðið eins og nátt­úru­ham­farir fyrir hag­kerf­ið. 

Það sama má segja um það, ef tolla­stríð leggj­ast illa fyrir íslenska hags­muni, t.d. vegna breyt­inga á alþjóða­samn­ingum um við­skipti. Ekki síst þess vegna hefur verið ánægju­legt að fylgj­ast með stefnu íslenskra stjórn­valda að und­an­förnu þegar kemur að utan­rík­is­mál­u­m. 

Auglýsing

Breytt staða

Skerpt hefur verið á þeirri hugs­un, að Ísland hafi öðru fremur hags­muni af því að vera með opna og frjálsa við­skipta­stefnu gagn­vart helstu mark­aðs­svæð­u­m. 

Það vakti athygli þegar Ísland var að marka enn skýr­ari stefnu hvað þessi mál varð­ar, með því að liðka fyrir við­skiptum við Kína og Banda­ríkin, á sama tíma og þessir risar alþjóða­við­skipt­anna eiga nú í deilum um við­skipti sem birt­ast í tolla­stríði, með víð­tækum afleið­ing­um. Þetta var meðal ann­ars gert að umfjöll­un­ar­efni í ítar­legri frétta­skýr­ingu Kjarn­ans.

Lík­legt verður að telj­ast að þessar deilur Banda­ríkj­anna og Kín­verja leys­ist ekki endi­lega með góðu, heldur frekar með breyttri þunga­miðju í við­skiptum í heim­inum - jafn­vel eftir hörð átök (von­andi bara póli­tísk).

Frá því gjald­mið­ill Kína, júan, var við­ur­kenndur sem forða­mynt hjá Alþjóða­gjald­eyr­is­sjóðnum og Alþjóða­bank­anum eftir miklar rök­ræð­ur, hafa Kín­verjar verið í sterk­ari stöðu við að stilla sér upp gagn­vart Banda­ríkj­unum og raunar Evr­ópu líka. Þetta hefur gerst á til­tölu­lega skömmum tíma, eftir árið 2010.

Í dag er um 65 pró­sent af gjald­eyr­is­forða heims­ins í Banda­ríkja­dal og valda­mikil staða Banda­ríkj­anna, bæði efna­hags­lega og ekki síður hern­að­ar­lega, teng­ist þess­ari stöðu bein­t. 

Evran er með um 25 pró­sent og aðrar mynt­ir, júan þar á með­al, með afgang­inn, en umfang forða í júan er að vaxa hratt og mun gera það í nán­ustu fram­tíð, ekki síst í nágranna­ríkjum Kína í Asíu. Áhugi Kín­verja á nánu efna­hags­sam­bandi við Afr­íku­ríki leynir sér heldur ekki.

Evr­ópa, Asía, Banda­ríkin - og nú Afr­íka

Ísland hefur mörg spil á hendi þegar kemur að því að marka veg­inn til fram­tíð­ar. EES-­samn­ing­ur­inn tryggir Íslandi aðgang að 500 millj­óna mark­aði í Evr­ópu. 

Ólík­legt er inn­ganga í Evr­ópu­sam­bandið sé á næsta leyti, sé horft til stefnu stjórn­mála­flokk­anna. Fyrir því er ekki meiri­hluti, þó ýmis­legt geti breyst á skömmum tíma í stjórn­mál­u­m. 

Ein mestu tæki­færin sem Ísland hefur til að efla stoðir efna­hags­lífs­ins er að styrkja sam­bandið við önnur mark­aðs­svæði en Evr­ópu. Kína og Asíu­mark­aðir eru þar undir og að því hefur verið unn­ið, meðal ann­ars með dug­miklu starfi í Jap­an, sem nú er farið að opna tæki­færi fyrir íslensk fyr­ir­tæki í vax­andi mæli. 

Þó lítið sé um það talað (miðað við til­efn­ið) þá er nýtt efna­hags­stór­veldi að teikn­ast upp í heim­inum með hraðri þróun á flestum svið­u­m. 

Það stór­veldi er Afr­ík­a. 

Lík­legt er að frí­verslun muni blómstra á næstu árum þar, með auknu sam­starfi ríkja og frí­versl­un­ar­samn­ing­um, og mik­il­vægt er fyrir Ísland að fylgj­ast vel með þess­ari þróun og tengj­ast umræð­unni um það sem er að ger­ast beint með þátt­töku. 

Ísland á langa sögu við­skipta­sam­bands við nokkur Afr­íku­ríki, meðal ann­ars Nígeríu - ris­ann í álf­unni með 180 millj­ónir íbúa - en það sem er að ger­ast þessi miss­erin opnar á mikil tæki­færi. 

Í Afr­íku - ekki síst sunnan Sahara - á sér stað hröð umbreyt­ing frá van­þró­uðum sam­fé­lögum til þró­aðra sam­fé­laga. Mark­aðir eru að verða sterk­ari, milli­stétt að verða stærri í mörgum ríkj­um, og stór­kost­leg upp­bygg­ing að eiga sér stað víða, eftir ára­langt starf. 

Því miður er fátæktin líka fyrir hendi, og hörm­ungar sömu­leið­is, en það vantar oft að rætt sé um það góða sem átt hefur sér stað og er að ger­ast.

Frum­kvöð­ull­inn Bill Gates hefur haldið því fram, að umheim­ur­inn verði að fara opna augun fyrir því sem er að ger­ast í Afr­íku. Oft sé það eina sem vanti að fjár­fest­ing eigi sér stað til að hraða þróun í rétta átt og tæki­færin í Afr­íku séu jafn­vel meiri en á flestum öðrum svæðum í heim­in­um. 



Árið 2035 verður Afr­íka með stærsta vinnu­mark­að­inn í heim­in­um, meðal heims­álfa, vegna þess hve stór hluti af fólki er ungt fólk. Fjár­fest­ing í menntun og heil­brigð­is­kerfi hefur verið að skila stór­kost­legum árangri í álf­unni, en betur má ef duga skal. 

Stundum gleym­ist það líka að Afr­íka er með 1,3 millj­arða íbúa og miklu sterk­ari rætur í mörgum iðn­aði en fólk á Vest­ur­löndum áttar sig oft á. Land­bún­að­ur, ferða­þjón­usta, iðn­aður ýmis konar og tækni. Allt hefur verið að þró­ast með jákvæðum hætti á miklum hraða.

Utan­rík­is­stefnan íslenska mun alltaf markast af því að Ísland er lítið land með engan her. Besta vörnin er að stunda stans­lausan sókn­ar­leik þegar kemur að alþjóð­legum við­skipt­um, og opna dyr inn á nýja mark­aði. Afr­íka, sem frí­versl­un­ar­svæði fram­tíð­ar­inn­ar, á það skilið að vel­meg­un­ar­ríki, jafn­vel þó lítil séu, gefi jákvæðri þróun í álf­unni gaum og teng­ist henni beint með fram­lagi og áhuga.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jóhann Páll Jóhannsson
Ríkisstjórnin magnaði kreppuna – nú þarf að skipta um kúrs
Kjarninn 24. nóvember 2020
Tíu staðreyndir um stöðu mála í íslensku efnahagslífi í COVID-19 faraldri
COVID-19 er tvíþættur faraldur. Í fyrsta lagi er hann heilbrigðisvá. Í öðru lagi þá hefur hann valdið gríðarlegum efnahagslegum skaða. Hér er farið yfir helstu áhrif hans á íslenskt efnahagslíf.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Allar póstsendingar frá hinu opinbera verði stafrænar árið 2025
Gert er ráð fyrir að ríkið spari sér 300-700 millljónir á ári með því að senda öll gögn í stafræn pósthólf fremur en með bréfpósti. Frumvarpsdrög fjármálaráðherra um þetta hafa verið lögð fram í samráðsgátt stjórnvalda.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Á hverju ári framleiðir Smithfield yfir þrjár milljónir tonna af svínakjöti. Enginn annar í heiminum framleiðir svo mikið magn.
„Kæfandi þrengsli“ á verksmiðjubúum
Í fleiri ár slógu yfirvöld í Norður-Karólínu skjaldborg um mengandi landbúnað og aðhöfðust ekkert þrátt fyrir kvartanir nágranna. Það var ekki fyrr en þeir höfðu fengið upp í kok á lyktinni af rotnandi hræjum og skít og höfðuðu mál að farið var að hlusta.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Jökull Sólberg
Fortíð, nútíð og framtíð loftslagsskuldbindinga
Kjarninn 24. nóvember 2020
Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokks.
Sjálfstæðisflokkurinn fær langhæstu styrkina frá fyrirtækjum og einstaklingum
Stærsti flokkur landsins, Sjálfstæðisflokkur, er í sérflokki þegar kemur að framlögum frá lögaðilum og einstaklingum. Í fyrra fékk hann hærri framlög frá slíkum en hinir fimm flokkarnir sem hafa skilað ársreikningi til samans.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Stefan Löfven forsætisráðherra Svíþjóðar.
„Umgangist einungis þá sem þið búið með“
Stefan Löfven forsætisráðherra Svíþjóðar brýndi fyrir landsmönnum að sýna meiri ábyrgð í glímunni við veiruna í ávarpi í gær. Átta manna samkomutakmarkanir taka gildi víða í landinu á morgun, en þó ekki alls staðar.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Ólafur Margeirsson
Eru 307 þúsund króna atvinnuleysisbætur rétta leiðin?
Kjarninn 23. nóvember 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari