Rangfærslur um samkeppnismál frá Eikonomics

Samskiptastjóri Mjólkursamsölunnar gagnrýnir gagnrýni Eikonomics á starfsháttum fyrirtækisins og segir hana innihalda rangfærslur. Hún telur Samtök atvinnulífsins hafa fært fram sterk rök fyrir breytingu á samkeppnislögum.

Auglýsing

Eiríkur Ragn­ars­son(Eikonomics) skrif­aði grein á vef Kjarn­ans nýlega þar sem hann ræðir nýtt frum­varp Þór­dísar Kol­brúnar og blandar Mjólk­ur­sam­söl­unni inn í það mál sem dæmi. Margt er hægt að segja um grein­ina sem er hlaðin rang­færsl­um, en stiklum á stóru.

­Uppúr 1990 var farið var í sam­ein­ingar í mjólkur­iðn­aði á vegum rík­is­ins eftir að kostn­aður jókst við fram­leiðslu meðan verð til bænda lækk­aði. Þá voru starf­andi tæp­lega 20 afurða­stöðvar sem sam­ein­uð­ust næstu 20 árin. Sú veg­ferð hefur skilað hag­ræð­ingu og ábata fyrir neyt­endur og bænd­ur. Í dag eru um sex aðilar í mjólkur­iðn­aði að Mjólk­ur­sam­söl­unni með­tal­inni, með starfs­leyfi frá Mat­væla­stofnun (MAST). Sum þess­ara fyr­ir­tækja hafa sér­hæft sig í líf­rænum eða laktósa­lausum vörum eða eiga í sam­starfi við Mjólk­ur­sam­söl­una um mark­aðs­mál en einnig kúa­bændur sjálfir sem bjóða uppá mjólk­ur­vörur beint frá býl­i.  Auð­humla, sam­vinnu­fé­lag bænda sér um sölu á hrá­mjólk ólíkt því sem Eiríkur hélt fram og selur öllum fram­leið­end­um, Mjólk­ur­sam­söl­unni og öðrum á sama verði.

Þau fyr­ir­tæki hafa heim­ild sam­kvæmt búvöru­lögum til þess að hafa með sér sam­starf til þess að halda niðri kostn­aði við fram­leiðslu, geymslu og dreif­ingu mjólk­ur­af­urða en eru ann­ars ekki und­an­þegin sam­keppn­is­lögum öfugt við það sem Eiríkur hélt fram.

Auglýsing
Áfrýjunarnefnd sam­keppn­is­mála komst að þeirri nið­ur­stöðu í lok árs 2016 um mál Mjólk­ur­sam­söl­unnar og Mjólku að  „ekki [hafi] verið sýnt fram á það í mál­inu að fram­kvæmd samn­ing­anna og nán­ari útfærsla hafi verið ómál­efna­leg eða að öðru leyti ófor­svar­an­leg“ Þetta var nið­ur­staða æðra setts stjórn­valds á sviði sam­keppn­is­mála, sem felldi niður sekt á Mjólk­ur­sam­söl­una.

Sam­keppn­is­eft­ir­litið stefndi þá mál­inu fyrir dóms­stóla. Á þeim tíma hafði fyr­ir­komu­lagi á sölu á hrá­mjólk til allra aðila í mjólkur­iðn­aði verið komið í það horf sem nú er, svo það er rangt hjá Eiríki að þessi máls­höfðun hafi verið nauð­syn­legt til að hafa áhrif á fyr­ir­komu­lag á mjólk­ur­mark­aði. Þessa heim­ild til að fara í mál vegna nið­ur­stöðu æðra stjórn­valds hefur Sam­keppn­is­eft­ir­litið haft frá 2011 og lög­fræð­ingar hafa talið hana óeðli­lega og meðal ann­ars sagt að „...Látið er undan emb­ætt­is­mönnum sem vilja fá í hendur heim­ildir til að beita borg­ara ofríki, þó að æðra stjórn­vald hafi kom­ist að nið­ur­stöðu um að of langt hafi verið seilst." og að „Þetta er ekki ósvipað því að emb­ætt­is­maður í ráðu­neyti fengi heim­ild til að bera undir dóm þær ákvarð­anir ráð­herra sem honum líkar ekki.“ 

Sam­tök atvinnu­lífs­ins hafa fært sterk rök fyrir skoðun sinni um að afnema beri þessa heim­ild meðal ann­ars að ákvæðið sé skað­legt atvinnu­líf­inu þar sem það lengir mála­rekst­ur, eykur óvissu í rekstri fyr­ir­tækja og kostn­að. Sam­tök atvinnu­lífs­ins lögðu til strax árið 2012 að ákvæðið yrði fellt úr gildi, þannig að mál­efna­leg umræða um þessi mál er greini­lega ótengd mál­inu gegn Mjólk­ur­sam­söl­unni eða öðrum ein­stökum mál­um. Það er almenn meg­in­regla stjórn­sýsl­unnar að lægra sett stjórn­vald (Sam­keppn­is­eft­ir­lit­ið) sé bundið af úrlausn æðra setts stjórn­valds (áfrýj­un­ar­nefnd­ar).

Það er full­kom­lega rangt hjá Eiríki að Mjólk­ur­sam­salan megi gera eitt­hvað sem aðrir mega ekki. Búvöru­lög eiga við um afurða­stöðvar í mjólkur­iðn­aði og því allir við sama borð til þess að hafa með sér sam­starf til þess að halda niðri kostn­aði við fram­leiðslu, geymslu og dreif­ingu mjólk­ur­af­urða. Öll heyra fyr­ir­tækin einnig undir sam­keppn­is­lög. Til eru um 30 til­vik í íslensku laga­safni þar sem finna má und­an­þágur frá almennri reglu sam­keppn­islaga fyrir utan þá heim­ild sem mjólkur­iðn­að­inum hefur verið veitt. Þessi til­vik eru marg­vís­leg en miða öll að hlutum sem við viljum samnýta í okkar fámenna og dreif­býla land­i. 

Ef frum­varps­drögin um breyt­ingar á sam­keppn­is­lögum eru lesin á sam­ráðs­gátt­inni má sjá að Sam­keppn­is­eft­ir­litið mun áfram hafa völd til þess að taka á mál­um. Það á auð­vitað að vera skil­virkt sam­keppn­is­eft­ir­lit á Íslandi. Í frum­varps­drög­unum má einnig lesa að ætlun ráð­herra er að setja neyt­endur framar í röð­ina hjá Sam­keppn­is­eft­ir­lit­inu og stuðla að því að sam­keppn­is­eft­ir­lit sé skil­virkara en nú er.

Höf­undur er sam­skipta­stjóri Mjólk­ur­sam­söl­unn­ar.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Maður með andlitsgrímu á hóteli í Austurríki þar sem kona sem smituð er af kórónuveirunni dvelur.
Dæmi um að fólk smitist aftur af veirunni
Nú, þegar nýja kórónuveiran hefur breiðst út til tæplega fimmtíu landa, er enn margt á huldu um hvernig hún hegðar sér. Um 14% þeirra sem sýktust, náðu heilsu og voru útskrifaðir af sjúkrahúsum í Kína hafa sýkst aftur.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra og formaður VG.
Útilokar ekki vorkosningar á næsta ári
Forsætisráðherra segist ekki útiloka þann möguleika að kosið verði til Alþingis að vori 2021 í staðinn fyrir í lok október en þá lýkur yfirstandandi kjörtímabili.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Tveir stærstu lífeyrissjóðir landsins framkvæmdu ólögmæta breytingu á útreikningum á vöxtum á breytilegum verðtryggðum lánum í fyrra.
Sumir lántakar hjá sjóði verzlunarmanna að greiða vexti sem hafa ekki sést áður
Hópur lántakenda hjá næst stærsta lífeyrissjóði landsins, sem varð fyrir vaxtabreytingu, sem reyndist síðar óheimili fær brátt ofgreiddar greiðslur endurgreiddar. Vextir á lánum þeirra munu reiknast eftir fyrri reglu, og eru undir tveimur prósentum.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Erfitt getur verið fyrir eldri innflytjendur að finna upplýsingar um réttindi aldraðra og þjónustu við þá.
Eldri konur af erlendum uppruna „ósýnilegar“ í umræðunni og oft einangraðar
Eldri konur af erlendum uppruna hér á landi eru oft einangraðar og því lítið vitað um ofbeldi eða áreitni sem þær gætu hafa orðið fyrir. Sjaldgæft er að þær leiti sér aðstoðar vegna heimilisofbeldis.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Sýn krefur Jón Ásgeir og Ingibjörgu, 365 miðla og Torg um meira en milljarð
Kaup Sýnar á 365 hafa dregið dilk á eftir sér. Deilur eru nú komin inn á borð dómstóla.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Sýn tapaði 1,7 milljörðum í fyrra
Rekstrarafkoma Sýnar versnaði mikið milli ára. Niðurfærsla á viðskiptavild litaði afkomu ársins í fyrra.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Samherji er grunaður um að hafa greitt mútur fyrir aðgang að ódýrari kvóta í Namibíu.
Skattrannsóknarstjóri fékk gögn um Samherja fyrir Kveiksþáttinn
Yfirvöld í Namibíu höfðu sent skattrannsóknarstjóra gögn um Samherja áður en viðskiptahættir fyrirtækisins í Namibíu voru opinberaðir í fjölmiðlum. Embættið fundaði með háttsettum aðilum í fjármála- og efnahagsráðuneytinu 18. nóvember 2019.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra.
Þurfa að afhenda minnisblöð skattayfirvalda um Samherja
Fjármála- og efnagagsráðuneytið mátti ekki synja fréttamanni um aðgang að gögnum sem það fékk frá skattayfirvöldum vegna rannsóknar á Samherjamálinu.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar