Söguleg sígaretta

Magnús Hrafn Magnússon lögmaður sem sérhæfir sig í hugverkarétti veltir fyrir sér lögfræðinni í því að afmá sígarettu af andslitsmynd af Bubba Morthens.

Auglýsing

Í októ­ber 1981 birt­ist mynd af Bubba Morthens með sígar­ettu í munn­vik­inu á for­síðu tíma­rits­ins Sam­úel. Hún er nú notuð sem hluti af kynn­ing­ar­efni sýn­ing­ar­innar 9 líf í Borg­ar­leik­hús­inu. Þar hefur sígar­ettan verið fjar­lægð í þeim til­gangi að unnt sé að birta mynd­ina á Face­book. Eyrna­lokkur hefur einnig verið fjar­lægð­ur. Björg­vin Páls­son ljós­mynd­ari tók ­mynd­ina og hefur lýst því í fjöl­miðlum að tíma­ritið Sam­úel hafi keypt hana til að birta í blað­inu. Hann hefur einnig upp­lýst að Borg­ar­leik­húsið hafi fengið leyfi fyrir notkun mynd­ar­innar en ekki óskað eftir heim­ild til að breyta henni.

Við þetta vakna spurn­ingar um hvort eða hvernig sé heim­ilt að breyta ljós­myndum af þessu tagi án sam­þykkis ljós­mynd­ara og hvort breyt­ingar geti falið í sér brot á rétt­indum ljós­mynd­ar­ans skv. höf­unda­lög­um. 

Um höf­und­ar­rétt af ljós­myndum fer eftir höf­unda­lög­um. Sú vernd sem ljós­myndum er veitt sam­kvæmt þeim lögum getur verið mis­mun­andi eftir því hvort til­tekin mynd telj­ist list­rænt verk eða ekki. Það mat heyrir undir dóm­stóla. Til eru í það minnsta þrjú til­vik þar sem hér­aðs­dómur hefur hafnað því að myndir af fólki birtar án leyfis höf­undar geti talist lista­verk sem njóti verndar höf­unda­rétt­ar­laga sem slík. Í tveimur til­vikum var um að ræða ljós­myndir sem voru teknar af MySpace síðum ein­stak­linga og birtar í Séð og Heyrt og í einu til­viki taldi dóm­ur­inn að ein­göngu væri um að ræða „ein­faldar and­lits­mynd­ir“ sem ekki gætu talist lista­verk í skiln­ingi höf­unda­laga. Í öllum til­vikum var hins vegar fall­ist á að notkun mynd­anna án leyfis fæli í sér brot á 49. gr. höf­unda­laga sem er ætlað að veita ljós­mynd­um ­sem ekki telj­ast lista­verk í skiln­ingi lag­anna til­tekna þrengri vernd. 

Auglýsing
Ef myndin af Bubba telst list­rænt verk í skiln­ingi höf­und­ar­réttar nýtur höf­undur hennar sæmd­ar­réttar á grund­velli 4. gr. lag­anna. Í sæmd­ar­rétti höf­undar lista­verks fellst meðal ann­ars að óheim­ilt er án heim­ildar að „breyta verki höf­undar eða birta það með þeim hætti eða í því sam­hengi, að skert geti höf­und­ar­heiður hans eða höf­und­ar­sér­kenn­i.“ 

Í Dan­mörku hefur verið talið að afbökun lita á ljós­mynd, ef ein­göngu hluti myndar er sýndur eða jafn­vel staf­ræn lag­fær­ing á ljós­mynd geti hugs­an­lega falið í sér brot á sam­bæri­legum rétti skv. dönskum lög­um. 

Í við­tali við ljós­myndar­ann er haft eftir honum um breyt­ing­una: „Þetta er viss frels­is­svipt­ing, að taka sígar­ett­una því hún var nú kannski stærsti hlut­inn af mynd­inn­i.“

Bubb­i telur breyt­ing­una rit­skoðun

Val ­Borg­ar­leik­húss­ins á ljós­mynd­inni í þeim til­gangi að kynna leik­rit um líf Bubba fel­ur í sér ákveðna vís­bend­ingu um að leik­húsið telji hana hafa list­rænt gild­i. 

Hér renna saman menn­ing­ar­saga, list­fræði, lög­fræði og lýð­heilsa tengd not­enda­skil­málum á Face­book. Við­brögð við þess­ari sér­stöku blöndu hafa ekki dregið úr áhuga á sýn­ing­unn­i. 

Höf­undur er lög­­­maður sem sér­­hæfir sig m.a. í hug­verka­rétt­i. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Telur rétt að skoða Félagsdómsmál ef Samtök atvinnulífsins segja upp lífskjarasamningnum
Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar segir að Samtök atvinnulífsins grípi til tæknilegra útúrsnúninga þegar þau segi forsendur lífskjarasamninga brostnar og telur rétt að skoða að vísa uppsögn samninga til Félagsdóms, ef af þeim verður.
Kjarninn 25. september 2020
45 ný smit – 369 greinst með COVID-19 á tíu dögum
Fjörutíu og fimm manns greindust með COVID-19 hér á landi í gær. Nýgengi innanlandssmita er nú komið yfir 100 á hverja 100 þúsund íbúa.
Kjarninn 25. september 2020
Pottersen
Pottersen
Pottersen – 43. þáttur: Sögulok
Kjarninn 25. september 2020
Skipulagsferli virkjunar í einu yngsta árgljúfri heims er hafið
Hún er ekki stór að afli, aðeins 9,3 MW, en mun rjúfa einstaka landslagsheild sem nýtur verndar í lögum og skal ekki raska nema brýna nauðsyn beri til. Sveitarstjórn Skaftárhrepps hefur samþykkt að hefja skipulagsgerð vegna virkjunar í Hverfisfljóti.
Kjarninn 25. september 2020
Mögulegt lögbrot vegna niðurrifs skipa Eimskips á Indlandi á borði stjórnvalda
Tvö skip Eimskips voru rifin í skipakirkjugarði í Indlandi þar sem umhverfisáhrif niðurrifsins, og starfsaðstæður þeirra sem vinna við það, uppfylla ekki evrópska staðla.
Kjarninn 24. september 2020
Khedr-fjölskyldan hefur fengið dvalarleyfi
Egypska fjölskyldan sem hefur verið í felum í rúma viku fær dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða. „Réttlætið sigrar stundum,“ segir lögfræðingur fjölskyldunnar.
Kjarninn 24. september 2020
Seðlabankinn telur Landsbankann, Íslandsbanka og Arion banka alla vera kerfislega mikilvæga.
Starfsfólki fækkar ört í fjármálakerfinu
Rúmlega þriðjungi færri unnu í fjármálafyrirtækjum í sumar, miðað við árið á undan. Hagræðing þriggja stærstu bankanna hefur skilað sér í hærri arðsemi, þrátt fyrir að þrengt hafi verið að rekstri þeirra á undanförnum mánuðum.
Kjarninn 24. september 2020
Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri SA
Forsendur lífskjarasamningsins brostnar að mati SA
Samtök atvinnulífsins telja forsendur að baki lífskjarasamningnum brostnar í ljósi gjörbreyttra efnahagsaðstæðna.
Kjarninn 24. september 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar