Söguleg sígaretta

Magnús Hrafn Magnússon lögmaður sem sérhæfir sig í hugverkarétti veltir fyrir sér lögfræðinni í því að afmá sígarettu af andslitsmynd af Bubba Morthens.

Auglýsing

Í októ­ber 1981 birt­ist mynd af Bubba Morthens með sígar­ettu í munn­vik­inu á for­síðu tíma­rits­ins Sam­úel. Hún er nú notuð sem hluti af kynn­ing­ar­efni sýn­ing­ar­innar 9 líf í Borg­ar­leik­hús­inu. Þar hefur sígar­ettan verið fjar­lægð í þeim til­gangi að unnt sé að birta mynd­ina á Face­book. Eyrna­lokkur hefur einnig verið fjar­lægð­ur. Björg­vin Páls­son ljós­mynd­ari tók ­mynd­ina og hefur lýst því í fjöl­miðlum að tíma­ritið Sam­úel hafi keypt hana til að birta í blað­inu. Hann hefur einnig upp­lýst að Borg­ar­leik­húsið hafi fengið leyfi fyrir notkun mynd­ar­innar en ekki óskað eftir heim­ild til að breyta henni.

Við þetta vakna spurn­ingar um hvort eða hvernig sé heim­ilt að breyta ljós­myndum af þessu tagi án sam­þykkis ljós­mynd­ara og hvort breyt­ingar geti falið í sér brot á rétt­indum ljós­mynd­ar­ans skv. höf­unda­lög­um. 

Um höf­und­ar­rétt af ljós­myndum fer eftir höf­unda­lög­um. Sú vernd sem ljós­myndum er veitt sam­kvæmt þeim lögum getur verið mis­mun­andi eftir því hvort til­tekin mynd telj­ist list­rænt verk eða ekki. Það mat heyrir undir dóm­stóla. Til eru í það minnsta þrjú til­vik þar sem hér­aðs­dómur hefur hafnað því að myndir af fólki birtar án leyfis höf­undar geti talist lista­verk sem njóti verndar höf­unda­rétt­ar­laga sem slík. Í tveimur til­vikum var um að ræða ljós­myndir sem voru teknar af MySpace síðum ein­stak­linga og birtar í Séð og Heyrt og í einu til­viki taldi dóm­ur­inn að ein­göngu væri um að ræða „ein­faldar and­lits­mynd­ir“ sem ekki gætu talist lista­verk í skiln­ingi höf­unda­laga. Í öllum til­vikum var hins vegar fall­ist á að notkun mynd­anna án leyfis fæli í sér brot á 49. gr. höf­unda­laga sem er ætlað að veita ljós­mynd­um ­sem ekki telj­ast lista­verk í skiln­ingi lag­anna til­tekna þrengri vernd. 

Auglýsing
Ef myndin af Bubba telst list­rænt verk í skiln­ingi höf­und­ar­réttar nýtur höf­undur hennar sæmd­ar­réttar á grund­velli 4. gr. lag­anna. Í sæmd­ar­rétti höf­undar lista­verks fellst meðal ann­ars að óheim­ilt er án heim­ildar að „breyta verki höf­undar eða birta það með þeim hætti eða í því sam­hengi, að skert geti höf­und­ar­heiður hans eða höf­und­ar­sér­kenn­i.“ 

Í Dan­mörku hefur verið talið að afbökun lita á ljós­mynd, ef ein­göngu hluti myndar er sýndur eða jafn­vel staf­ræn lag­fær­ing á ljós­mynd geti hugs­an­lega falið í sér brot á sam­bæri­legum rétti skv. dönskum lög­um. 

Í við­tali við ljós­myndar­ann er haft eftir honum um breyt­ing­una: „Þetta er viss frels­is­svipt­ing, að taka sígar­ett­una því hún var nú kannski stærsti hlut­inn af mynd­inn­i.“

Bubb­i telur breyt­ing­una rit­skoðun

Val ­Borg­ar­leik­húss­ins á ljós­mynd­inni í þeim til­gangi að kynna leik­rit um líf Bubba fel­ur í sér ákveðna vís­bend­ingu um að leik­húsið telji hana hafa list­rænt gild­i. 

Hér renna saman menn­ing­ar­saga, list­fræði, lög­fræði og lýð­heilsa tengd not­enda­skil­málum á Face­book. Við­brögð við þess­ari sér­stöku blöndu hafa ekki dregið úr áhuga á sýn­ing­unn­i. 

Höf­undur er lög­­­maður sem sér­­hæfir sig m.a. í hug­verka­rétt­i. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Lífeyrissjóður verzlunarmanna hefur aðsetur í Húsi verslunarinnar
Tæp tíu prósent útistandandi sjóðfélagalána LIVE í greiðsluhléi
Sjóðfélagalán í greiðsluhléi nema samtals um ellefu milljörðum króna. Til samanburðar námu útistandandi sjóðfélagalán Lífeyrissjóðs verzlunarmanna við lok árs 2019 rúmum 120 milljörðum. Ávöxtun sjóðsins á fyrstu fjórum mánuðum ársins áætluð 3,5 prósent.
Kjarninn 3. júní 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Twitter tekur á rugli og Síminn sektaður
Kjarninn 3. júní 2020
Ástþór Ólafsson
Árið 1970 og upp úr
Kjarninn 3. júní 2020
Bjarni Benediktsson formaður Sjálfstæðisflokksins.
Sjálfstæðisflokkurinn áfram nærri kjörfylgi í nýrri könnun Gallup
Afar litlar breytingar urðu á fylgi flokka á milli mánaða, samkvæmt nýjum þjóðarpúlsi Gallup. Sjálfstæðisflokkurinn er áfram nærri kjörfylgi sínu og stuðningur við ríkisstjórnina mælist tæp 60 prósent á meðal þeirra sem taka afstöðu.
Kjarninn 3. júní 2020
Sex sakborningar í málinu, þeirra á meðal Bernhard Esau og Sacky Shanghala fyrrverandi ráðherrar í ríkisstjórn Namibíu, verða í gæsluvarðhaldi til 28. ágúst.
Namibísk yfirvöld hafa óskað liðsinnis Interpol vegna Samherjamálsins
Sex menn sem hafa verið í haldi namibískra yfirvalda vegna rannsóknar á Samherjaskjölunum verða áfram í haldi til 28. ágúst. Rannsókn málsins hefur reynst flókin og haf namibísk yfirvöld beðið Interpol um aðstoð.
Kjarninn 3. júní 2020
Fólk hefur flykkst á markaði víðsvegar um Indland eftir að útgöngubanni var aflétt.
Smitum á Indlandi fjölgar ört
Stjórnvöld á Indlandi eru að hefjast handa við að aflétta umfangsmesta útgöngubanni sem sett var á í kjölfar kórónuveirufaraldursins. Sjúkrahús í Mumbai hafa vart undan við að sinna sýktum en fellibylurinn Nisarga herjar nú á nágrenni borgarinnar.
Kjarninn 3. júní 2020
Samtök ferðaþjónustunnar telja að um 250 þúsund ferðamenn gætu komið hingað til lands það sem eftir lifir árs.
Ferðamenn greiði kostnað af skimun
Með greiðslu ferðamanna fyrir sýnatöku má stuðla að því að þeir sem sækja landið heim séu efnameiri ferðamenn sem eyði meiru og dvelji lengur, segir í greinargerð fjármálaráðuneytisins um hagræn áhrif þess að aflétta ferðatakmörkunum til Íslands.
Kjarninn 3. júní 2020
Ekkert pláss fyrir íhald í stjórnmálum næstu árin
Alvarlegt ástand er nú komið upp í íslensku efnahagslífi. Mörg hundruð milljarða króna tap í ríkisrekstri er fyrirsjáanlegt, tugir þúsunda verða án atvinnu að öllu leyti eða hluta og þúsundir fyrirtækja standa frammi fyrir algjörri óvissu.
Kjarninn 3. júní 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar