Söguleg sígaretta

Magnús Hrafn Magnússon lögmaður sem sérhæfir sig í hugverkarétti veltir fyrir sér lögfræðinni í því að afmá sígarettu af andslitsmynd af Bubba Morthens.

Auglýsing

Í októ­ber 1981 birt­ist mynd af Bubba Morthens með sígar­ettu í munn­vik­inu á for­síðu tíma­rits­ins Sam­úel. Hún er nú notuð sem hluti af kynn­ing­ar­efni sýn­ing­ar­innar 9 líf í Borg­ar­leik­hús­inu. Þar hefur sígar­ettan verið fjar­lægð í þeim til­gangi að unnt sé að birta mynd­ina á Face­book. Eyrna­lokkur hefur einnig verið fjar­lægð­ur. Björg­vin Páls­son ljós­mynd­ari tók ­mynd­ina og hefur lýst því í fjöl­miðlum að tíma­ritið Sam­úel hafi keypt hana til að birta í blað­inu. Hann hefur einnig upp­lýst að Borg­ar­leik­húsið hafi fengið leyfi fyrir notkun mynd­ar­innar en ekki óskað eftir heim­ild til að breyta henni.

Við þetta vakna spurn­ingar um hvort eða hvernig sé heim­ilt að breyta ljós­myndum af þessu tagi án sam­þykkis ljós­mynd­ara og hvort breyt­ingar geti falið í sér brot á rétt­indum ljós­mynd­ar­ans skv. höf­unda­lög­um. 

Um höf­und­ar­rétt af ljós­myndum fer eftir höf­unda­lög­um. Sú vernd sem ljós­myndum er veitt sam­kvæmt þeim lögum getur verið mis­mun­andi eftir því hvort til­tekin mynd telj­ist list­rænt verk eða ekki. Það mat heyrir undir dóm­stóla. Til eru í það minnsta þrjú til­vik þar sem hér­aðs­dómur hefur hafnað því að myndir af fólki birtar án leyfis höf­undar geti talist lista­verk sem njóti verndar höf­unda­rétt­ar­laga sem slík. Í tveimur til­vikum var um að ræða ljós­myndir sem voru teknar af MySpace síðum ein­stak­linga og birtar í Séð og Heyrt og í einu til­viki taldi dóm­ur­inn að ein­göngu væri um að ræða „ein­faldar and­lits­mynd­ir“ sem ekki gætu talist lista­verk í skiln­ingi höf­unda­laga. Í öllum til­vikum var hins vegar fall­ist á að notkun mynd­anna án leyfis fæli í sér brot á 49. gr. höf­unda­laga sem er ætlað að veita ljós­mynd­um ­sem ekki telj­ast lista­verk í skiln­ingi lag­anna til­tekna þrengri vernd. 

Auglýsing
Ef myndin af Bubba telst list­rænt verk í skiln­ingi höf­und­ar­réttar nýtur höf­undur hennar sæmd­ar­réttar á grund­velli 4. gr. lag­anna. Í sæmd­ar­rétti höf­undar lista­verks fellst meðal ann­ars að óheim­ilt er án heim­ildar að „breyta verki höf­undar eða birta það með þeim hætti eða í því sam­hengi, að skert geti höf­und­ar­heiður hans eða höf­und­ar­sér­kenn­i.“ 

Í Dan­mörku hefur verið talið að afbökun lita á ljós­mynd, ef ein­göngu hluti myndar er sýndur eða jafn­vel staf­ræn lag­fær­ing á ljós­mynd geti hugs­an­lega falið í sér brot á sam­bæri­legum rétti skv. dönskum lög­um. 

Í við­tali við ljós­myndar­ann er haft eftir honum um breyt­ing­una: „Þetta er viss frels­is­svipt­ing, að taka sígar­ett­una því hún var nú kannski stærsti hlut­inn af mynd­inn­i.“

Bubb­i telur breyt­ing­una rit­skoðun

Val ­Borg­ar­leik­húss­ins á ljós­mynd­inni í þeim til­gangi að kynna leik­rit um líf Bubba fel­ur í sér ákveðna vís­bend­ingu um að leik­húsið telji hana hafa list­rænt gild­i. 

Hér renna saman menn­ing­ar­saga, list­fræði, lög­fræði og lýð­heilsa tengd not­enda­skil­málum á Face­book. Við­brögð við þess­ari sér­stöku blöndu hafa ekki dregið úr áhuga á sýn­ing­unn­i. 

Höf­undur er lög­­­maður sem sér­­hæfir sig m.a. í hug­verka­rétt­i. 

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Var Ríkisendurskoðun að misskilja eða veitti Bankasýslan ráðherra ekki réttar upplýsingar?
Skýrsla Ríkisendurskoðunar um söluferli Íslandsbanka hefur verið mikið til umfjöllunar undanfarnar vikur. Þar hefur meðal annars verið tekist á um hvort Bankasýsla ríkisins hafi verið að fullu meðvituð um hver eftirspurn eftir bréfum í bankanum.
Kjarninn 3. desember 2022
Elísabet Englandsdrottning og hirðdaman Susan Hussey voru nánar vinkonur og samstarfskonur.
Aldursfordómar að kenna elli hirðdömu um kynþáttafordóma
Hirðdama á níræðisaldri hefur sagt skilið við bresku hirðina eftir að hafa látið rasísk ummæli falla um formann góðgerðarsamtaka í móttöku í Buckingham-höll. Þetta er síður en svo í fyrsta skipti sem kynþáttafordómar varpa skugga á konungsfjölskylduna.
Kjarninn 2. desember 2022
Lilja Alfreðsdóttir er menningar- og viðskiptaráðherra.
Stefnt að því að framlengja fjölmiðlastyrki til tveggja ára en ekki eins árs
Þvert á það sem Kjarninn hefur heimildir fyrir að hafi orðið niðurstaðan á ríkisstjórnarfundi fyrr í vikunni er nú komið fram frumvarp sem framlengir styrkjakerfi fyrir einkarekna fjölmiðla til tveggja ára.
Kjarninn 2. desember 2022
Helgi Þór Ingason
Yfirmaður minn – vitvélin?
Kjarninn 2. desember 2022
Frá fundi borgarstjórnar Reykjavíkurborgar.
Starfsmenn voru að meðaltali 4,5 sekúndur að slá inn kennitöluna í mötuneytinu
Sérfræðingar borgarinnar fylgdust með starfsmönnum stjórnsýslunnar í borginni skammta sér á diska og komust að þeirri niðurstöðu að tillaga fulltrúa Sjálfstæðisflokks um stafræna umbreytingu í mötuneytum svaraði vart kostnaði.
Kjarninn 2. desember 2022
Forsvarsmenn Bankasýslunnar á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar í morgun, ásamt tveimur lögfræðingum frá Logos.
Bankasýslumenn ekki orðnir afhuga tilboðsfyrirkomulaginu
Forsvarsmenn Bankasýslunnar sátu fyrir svörum í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd í morgun og voru þar spurðir hvort þeir myndu mæla með tilboðsfyrirkomulagi í framtíðar bankasölum ríkisins.
Kjarninn 2. desember 2022
Mótmæli hafa orðið að nokkurskonar þjóðaríþrótt Íslendinga eftir bankahrunið.
Tíu atburðir og ákvarðanir sem okkur hefur verið sagt að læra af
Síðastliðin 14 ár hafa verið stormasöm. Margar rannsóknarskýrslur hafa verið gerðar sem sýndu aðra mynd en haldin var að almenningi. Stjórnmálamenn hafa tekið ákvarðanir sem hafa virst vera í andstöðu við gildandi lög eða þau viðmið sem eru ráðandi.
Kjarninn 2. desember 2022
Guðlaugur Þór Þórðarson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra.
Skrítið ef „enginn staður á Íslandi kæmi til greina fyrir vindorku“
Umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra segir að tvöfalda þurfi orkuframleiðslu á Íslandi „hið minnsta“ til að ná fram orkuskiptum. Íslendingar séu langt á eftir öðrum þegar komi að vindorkunni.
Kjarninn 2. desember 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar