BRAS – ekki bara eitthvað bras

Karna Sigurðardóttir fjallar um menningarhátíð barna og ungmenna á Austurlandi þar sem börnum er gefið tækifæri til að skapa og upplifa listir í sem víðustu samhengi.

Auglýsing

Tæki­færi barna og ung­menna á Aust­ur­landi til listnáms og þátt­t­öku í list­við­burðum eru eðli máls­ins sam­kvæmt ekki jöfn þeim tæki­færum sem börn á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hafa. Öfl­ugir tón­list­ar­skólar hafa þó sinnt tón­list­ar­fræðslu eftir fremsta megni og vert er að fylgj­ast með þróun verk­efna eins og lista­deildar Seyð­is­fjarð­ar­skóla sem leggja grunn að fjöl­breyttri list­fræðslu fyrir fólk á öllum aldri í litlu sam­fé­lög­un­um. Stað­setn­ingin á Aust­ur­landi gefur einnig aðgengi að ann­ars­konar inn­blæstri, til dæmis gegnum ein­stak­lings­mið­aðra nám, nánd við nátt­úru­öfl­in, rými ein­stak­lings­ins sem skap­ast í fámenni og áhersl­una sem oft er á átt­haga­fræði í smærri sam­fé­lög­um. 

Margir lista­menn hafa sprottið uppúr lít­il­fjör­legum en óneit­an­lega nær­andi jarð­vegi strjál­býl­is­ins, og varla fengu þeir Þór­bergur Þórð­ar­son og Jóhannes S. Kjar­val mik­il­feng­legt menn­ing­ar­upp­eldi austur á landi á æsku­árum sín­um. En nú eru breyttir tímar og almenn sam­staða ríkir um að börn alls­staðar á land­inu skuli hafa jafnt aðgengi að fjöl­breyttri fræðslu og upp­lif­un­um.

Lít­ill vinnu­hópur á Aust­ur­landi setti það að mark­miði sínu sum­arið 2017 að auka aðgengi barna og ung­menna á Aust­ur­landi að list­námi og list­við­burðum og vinna sam­hliða með­vitað með styrk­leika fámenn­is­ins og töfr­andi umhverfi fjalla og fljóta. Með stuðn­ingi frá sókn­ar­á­ætl­un, fyr­ir­tækjum og sveit­ar­fé­lögum á svæð­inu sprakk bók­staf­lega út nýtt verk­efni; BRAS.

Auglýsing

BRAS er menn­ing­ar­há­tíð barna og ung­menna á Aust­ur­landi þar sem börnum er gefið tæki­færi til að skapa og upp­lifa listir í sem víð­ustu sam­hengi. Ein­kunn­ar­orð hátíð­ar­innar eru Þora! Vera! Gera! enda er það eitt megin leið­ar­ljós hátíð­ar­innar að hvetja börn á Aust­ur­landi til að þora að hvíla í sjálfum sér og fram­kvæma á eigin for­send­um. 

Árið 2011 kom út skýrsla um rann­sókn á list- og menn­ing­ar­fræðslu á Íslandi. Rann­sókn­inni var stýrt af Anne Bam­ford, pró­fessor og mennta- og menn­ing­ar­full­trúa Lund­úna­borg­ar. Hún stýrði einnig umfangs­mik­illi rann­sókn á list­kennslu í yfir 40 löndum en nið­ur­stöð­urnar úr henni voru gefnar út árið 2006 í bók­inni The WOW fact­or; Global rea­se­arch compendium on the impact of the arts in education. Í þess­ari grein verður hug­mynda­fræði BRAS og dag­skrá hátíð­ar­innar sett í sam­hengi við inn­tak og nið­ur­stöður úr þessum tveimur rann­sókn­um.

BRAS sprengjan Mynd: Aðsend

BRAS er haldið að hausti og leggur þannig lín­urnar fyrir skap­andi og skemmti­legan vet­ur. BRAS gefur börnum og for­eldrum tæki­færi til að upp­lifa saman menn­ing­ar­við­burði, auk þess að gefa börnum aukið aðgengi að ým­is­konar listnámi meðan á hát­íð­inni stend­ur. Dag­skrá BRAS er fjöl­breytt enda er reynt að höfða til breiðs ald­urs­hóps og snerta á sem flestum list­form­um. Dag­skráin er tví­skipt; Opin almenn dag­skrá ann­ars­vegar þar sem for­eldrar eru hvattir til að upp­lifa list­við­burði og vinnu­stofur með börnum sín­um, og lokuð dag­skrá hins­vegar sem unnin er inn í almennt skóla­starf leik-, grunn- og fram­halds­skóla á Aust­ur­land­i. 

Mik­il­vægur liður BRAS eru fræðslu­verk­efni menn­ing­ar­mið­stöðv­anna þriggja; Skaft­fells með áherslu á mynd­list, Tón­list­ar­mið­stöðvar með áherslu á tón­list og sviðs­lista­á­herslu Menn­ing­ar­mið­stöðvar Fljóts­dals­hér­aðs. Lagt er upp með vand­aða list­fræðslu þar sem unnið er náið með skóla­stofn­unum undir leið­sögn fag­fólks í listum eða list­kennslu. Mark­miðið er að börn kynn­ist fag­legum aðferðum í listum og fái fjöl­breyttar fyr­ir­myndir á sviði lista. Fræðsl­unni er ætlað að stuðla að sjálf­stæði og sjálfsöryggi barna til að iðka list­sköpun í sínu dag­lega lífi, í leik og starfi. Fræðslu­verk­efnin eru byggð upp á mis­mun­andi aðferðum til að miðla þess­ari hug­mynda­fræði til barna og ung­menna, t.d. með vinnu­stof­um, sýn­ing­ar­heim­sókn­um, fyr­ir­lestrum og við­burð­um. Lagt er upp með að börn til­einki sér aðferðir til tján­ingar og miðl­unar á hug­mynda­heimi sín­um, og að gefa þeim inn­sýn í fjöl­breytt tækifæri hvað varðar nám og starf til fram­tíð­ar. 

Í sam­an­tekt rann­sókn­ar­innar um list- og menn­ing­ar­fræðslu á Íslandi leggur Anne Bam­ford til að sam­vinnu skóla­kerf­is, menn­ing­ar­geirans og skap­andi starfs­greina skuli festa í sessi því virk sam­vinna skóla við utan­að­kom­andi aðila (lista­fólk, fyr­ir­tæki og menn­ing­ar­stofn­an­ir) sé ekki algeng á Íslandi.

Skaft­fell, mið­stöð mynd­listar á Aust­ur­landi, hefur unnið braut­ryðj­enda­starf á sviði mynd­list­ar­fræðslu á lands­byggð­inni síðan 2007. Skaft­fell hefur árlega fjár­magnað og þróað vandað fræðslu­verk­efni sem býðst ákveðnum ald­urs­hópi í öllum skólum á Aust­ur­landi sem svar við vöntun á gæða-­mynd­list­ar­kennslu í mörgum skól­um. Fræðslu­verk­efni Skaft­fells leiðir saman lista­fólk, skól­ana og menn­ing­ar­stofnun rétt eins og mælt er með í skýrsl­unni. Með til­komu BRAS þró­uðu Tón­list­ar­mið­stöð og MMF einnig fræðslu­verk­efni til að auka enn frekar aðgengi að gæða-list­fræðslu í skólum á Aust­ur­landi. Auk fræðslu­verk­efna menn­ing­ar­mið­stöðv­anna ferð­að­ist Þjóð­leik­húsið í leik- og grunn­skóla meðan á BRAS stóð, sem hluti af sýn­ing­ar­ferð leik­húss­ins um land­ið, og sýndi leik­sýn­ingar fyrir tvo aldus­hópa. Sirkus­hóp­ur­inn Hring­leikur hélt úti fræðslu í fram­halds­skólum og í sam­starfi við íþrótta­fé­lög auk þess að sýna sirkus fyrir börn í öllum grunn­skólum á Aust­ur­landi undir hatti grunn­skóla­verk­efn­is­ins List fyrir alla.

Það má því með sanni segja að BRAS hafi stuðlað að virku sam­starfi skóla­kerf­is­ins við menn­ing­ar­stofn­anir og sjálf­stætt starf­andi lista­fólk. Í einni af fimm útli­st­uðum til­lögum sem lagðar eru fram í skýrsl­unni segir um menn­ing­ar­stofn­anir þjóð­ar­inn­ar, sem að stað­aldri eru stað­settar í Reykja­vík: Menn­ing­ar­stofn­anir eiga í starfi sínu áfram að höfða til almenn­ings, sér­stak­lega til fólks sem býr fjær þessum stofn­un­um. Skipa ætti nefnd um það sér­staka verk­efni að auka fjöl­breytni og fylgj­ast með aðgengi.

Með starf­semi BRAS sinnir Aust­ur­land vissum skyldum sem lagt er til í skýrsl­unni að hvíli hjá mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­inu, og ganga skref­inu lengra en að kort­leggja – aðgengið er hrein­lega búið til.

Höf­undur er meist­ara­nemi við List­kennslu­deild Lista­há­skóla Íslands og sat í verk­efna­stjórn BRAS 2017-2019.

--

BRAS var haldið í fyrsta skipti í sept­em­ber 2018. Stofn­að­ilar BRAS voru þrjár menn­ing­ar­mið­stöðvar á Aust­ur­landi; Skaft­fell á Seyð­is­firði, Tón­list­ar­mið­stöð Aust­ur­lands og Menn­ing­ar­mið­stöð Fljóts­dals­hér­aðs (MM­F), Skóla­skrif­stofa Aust­ur­lands, Fjarða­byggð, Fljóts­dals­hérað og Aust­ur­brú.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingrid Kuhlman
Dánaraðstoð: Óttinn við misnotkun er ástæðulaus
Kjarninn 4. desember 2021
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ásamt Agnesi M. Sigurðardóttur, biskup Íslands.
Sóknargjöld lækka um 215 milljónir króna milli ára
Milljarðar króna renna úr ríkissjóði til trúfélaga á hverju ári. Langmest fer til þjóðkirkjunnar og í fyrra var ákveðið að hækka tímabundið einn tekjustofn trúfélaga um 280 milljónir króna. Nú hefur sú tímabundna hækkun verið felld niður.
Kjarninn 4. desember 2021
Íbúðafjárfesting hefur dregist saman á árinu, á sama tíma og verð hefur hækkað og auglýstum íbúðum á sölu hefur fækkað.
Mikill samdráttur í íbúðafjárfestingu í ár
Fjárfestingar í uppbyggingu íbúðarhúsnæðis hefur dregist saman á síðustu mánuðum, samhliða mikilli verðhækkun og fækkun íbúða á sölu. Samkvæmt Hagstofu er búist við að íbúðafjárfesting verði rúmlega 8 prósentum minni í ár heldur en í fyrra.
Kjarninn 4. desember 2021
„Ég fór með ekkert á milli handanna nema lífið og dóttur mína“
Þolandi heimilisofbeldis – umkomulaus í ókunnugu landi og á flótta – bíður þess að íslensk stjórnvöld sendi hana og unga dóttur hennar úr landi. Hún flúði til Íslands fyrr á þessu ári og hefur dóttir hennar náð að blómstra eftir komuna hingað til lands.
Kjarninn 4. desember 2021
Kynferðisleg áreitni og ofbeldi í álverunum og verklag þeirra
Alls hafa 27 tilkynningar borist álfyrirtækjunum þremur, Fjarðaáli, Norðuráli og Rio Tinto á síðustu fjórum árum. Kjarninn kannaði þá verkferla sem málin fara í innan fyrirtækjanna.
Kjarninn 4. desember 2021
Inga Sæland er hæstánægð með nýja vinnuaðstöðu Flokks fólksins og ljóst er á henni að það skemmir ekki fyrir að Miðflokkurinn neyðist til að kveðja vinnuaðstöðuna vegna mjög dvínandi þingstyrks.
Inga Sæland tekur yfir skrifstofur Miðflokksins og kallar það „karma“
„Hvað er karma, ef það er ekki þetta?“ segir Inga Sæland um flutninga þingflokks Flokks fólksins yfir í skrifstofuhúsnæði Alþingis þar sem níu manna þingflokkur Miðflokksins, sem í dag er einungis tveggja manna, var áður til húsa.
Kjarninn 3. desember 2021
Pawel Bartoszek
Samráðið er raunverulegt
Kjarninn 3. desember 2021
Ásmundur Einar Daðason mun taka við málinu gegn Hafdísi Helgu Ólafsdóttur af Lilju Alfreðsdóttur. Hér eru þau saman á kosningavöku Framsóknarflokksins í september.
Ásmundur Einar tekur við málarekstri Lilju gegn Hafdísi
Nýr mennta- og barnamálaráðherra Framsóknarflokksins hefur fengið í fangið mál sem varðar brot forvera hans í embætti og samflokkskonu gegn jafnréttislögum. Það bíður hans að taka ákvörðun um hvort málarekstri fyrir Landsrétti skuli haldið til streitu.
Kjarninn 3. desember 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar