BRAS – ekki bara eitthvað bras

Karna Sigurðardóttir fjallar um menningarhátíð barna og ungmenna á Austurlandi þar sem börnum er gefið tækifæri til að skapa og upplifa listir í sem víðustu samhengi.

Auglýsing

Tæki­færi barna og ung­menna á Aust­ur­landi til listnáms og þátt­t­öku í list­við­burðum eru eðli máls­ins sam­kvæmt ekki jöfn þeim tæki­færum sem börn á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hafa. Öfl­ugir tón­list­ar­skólar hafa þó sinnt tón­list­ar­fræðslu eftir fremsta megni og vert er að fylgj­ast með þróun verk­efna eins og lista­deildar Seyð­is­fjarð­ar­skóla sem leggja grunn að fjöl­breyttri list­fræðslu fyrir fólk á öllum aldri í litlu sam­fé­lög­un­um. Stað­setn­ingin á Aust­ur­landi gefur einnig aðgengi að ann­ars­konar inn­blæstri, til dæmis gegnum ein­stak­lings­mið­aðra nám, nánd við nátt­úru­öfl­in, rými ein­stak­lings­ins sem skap­ast í fámenni og áhersl­una sem oft er á átt­haga­fræði í smærri sam­fé­lög­um. 

Margir lista­menn hafa sprottið uppúr lít­il­fjör­legum en óneit­an­lega nær­andi jarð­vegi strjál­býl­is­ins, og varla fengu þeir Þór­bergur Þórð­ar­son og Jóhannes S. Kjar­val mik­il­feng­legt menn­ing­ar­upp­eldi austur á landi á æsku­árum sín­um. En nú eru breyttir tímar og almenn sam­staða ríkir um að börn alls­staðar á land­inu skuli hafa jafnt aðgengi að fjöl­breyttri fræðslu og upp­lif­un­um.

Lít­ill vinnu­hópur á Aust­ur­landi setti það að mark­miði sínu sum­arið 2017 að auka aðgengi barna og ung­menna á Aust­ur­landi að list­námi og list­við­burðum og vinna sam­hliða með­vitað með styrk­leika fámenn­is­ins og töfr­andi umhverfi fjalla og fljóta. Með stuðn­ingi frá sókn­ar­á­ætl­un, fyr­ir­tækjum og sveit­ar­fé­lögum á svæð­inu sprakk bók­staf­lega út nýtt verk­efni; BRAS.

Auglýsing

BRAS er menn­ing­ar­há­tíð barna og ung­menna á Aust­ur­landi þar sem börnum er gefið tæki­færi til að skapa og upp­lifa listir í sem víð­ustu sam­hengi. Ein­kunn­ar­orð hátíð­ar­innar eru Þora! Vera! Gera! enda er það eitt megin leið­ar­ljós hátíð­ar­innar að hvetja börn á Aust­ur­landi til að þora að hvíla í sjálfum sér og fram­kvæma á eigin for­send­um. 

Árið 2011 kom út skýrsla um rann­sókn á list- og menn­ing­ar­fræðslu á Íslandi. Rann­sókn­inni var stýrt af Anne Bam­ford, pró­fessor og mennta- og menn­ing­ar­full­trúa Lund­úna­borg­ar. Hún stýrði einnig umfangs­mik­illi rann­sókn á list­kennslu í yfir 40 löndum en nið­ur­stöð­urnar úr henni voru gefnar út árið 2006 í bók­inni The WOW fact­or; Global rea­se­arch compendium on the impact of the arts in education. Í þess­ari grein verður hug­mynda­fræði BRAS og dag­skrá hátíð­ar­innar sett í sam­hengi við inn­tak og nið­ur­stöður úr þessum tveimur rann­sókn­um.

BRAS sprengjan Mynd: Aðsend

BRAS er haldið að hausti og leggur þannig lín­urnar fyrir skap­andi og skemmti­legan vet­ur. BRAS gefur börnum og for­eldrum tæki­færi til að upp­lifa saman menn­ing­ar­við­burði, auk þess að gefa börnum aukið aðgengi að ým­is­konar listnámi meðan á hát­íð­inni stend­ur. Dag­skrá BRAS er fjöl­breytt enda er reynt að höfða til breiðs ald­urs­hóps og snerta á sem flestum list­form­um. Dag­skráin er tví­skipt; Opin almenn dag­skrá ann­ars­vegar þar sem for­eldrar eru hvattir til að upp­lifa list­við­burði og vinnu­stofur með börnum sín­um, og lokuð dag­skrá hins­vegar sem unnin er inn í almennt skóla­starf leik-, grunn- og fram­halds­skóla á Aust­ur­land­i. 

Mik­il­vægur liður BRAS eru fræðslu­verk­efni menn­ing­ar­mið­stöðv­anna þriggja; Skaft­fells með áherslu á mynd­list, Tón­list­ar­mið­stöðvar með áherslu á tón­list og sviðs­lista­á­herslu Menn­ing­ar­mið­stöðvar Fljóts­dals­hér­aðs. Lagt er upp með vand­aða list­fræðslu þar sem unnið er náið með skóla­stofn­unum undir leið­sögn fag­fólks í listum eða list­kennslu. Mark­miðið er að börn kynn­ist fag­legum aðferðum í listum og fái fjöl­breyttar fyr­ir­myndir á sviði lista. Fræðsl­unni er ætlað að stuðla að sjálf­stæði og sjálfsöryggi barna til að iðka list­sköpun í sínu dag­lega lífi, í leik og starfi. Fræðslu­verk­efnin eru byggð upp á mis­mun­andi aðferðum til að miðla þess­ari hug­mynda­fræði til barna og ung­menna, t.d. með vinnu­stof­um, sýn­ing­ar­heim­sókn­um, fyr­ir­lestrum og við­burð­um. Lagt er upp með að börn til­einki sér aðferðir til tján­ingar og miðl­unar á hug­mynda­heimi sín­um, og að gefa þeim inn­sýn í fjöl­breytt tækifæri hvað varðar nám og starf til fram­tíð­ar. 

Í sam­an­tekt rann­sókn­ar­innar um list- og menn­ing­ar­fræðslu á Íslandi leggur Anne Bam­ford til að sam­vinnu skóla­kerf­is, menn­ing­ar­geirans og skap­andi starfs­greina skuli festa í sessi því virk sam­vinna skóla við utan­að­kom­andi aðila (lista­fólk, fyr­ir­tæki og menn­ing­ar­stofn­an­ir) sé ekki algeng á Íslandi.

Skaft­fell, mið­stöð mynd­listar á Aust­ur­landi, hefur unnið braut­ryðj­enda­starf á sviði mynd­list­ar­fræðslu á lands­byggð­inni síðan 2007. Skaft­fell hefur árlega fjár­magnað og þróað vandað fræðslu­verk­efni sem býðst ákveðnum ald­urs­hópi í öllum skólum á Aust­ur­landi sem svar við vöntun á gæða-­mynd­list­ar­kennslu í mörgum skól­um. Fræðslu­verk­efni Skaft­fells leiðir saman lista­fólk, skól­ana og menn­ing­ar­stofnun rétt eins og mælt er með í skýrsl­unni. Með til­komu BRAS þró­uðu Tón­list­ar­mið­stöð og MMF einnig fræðslu­verk­efni til að auka enn frekar aðgengi að gæða-list­fræðslu í skólum á Aust­ur­landi. Auk fræðslu­verk­efna menn­ing­ar­mið­stöðv­anna ferð­að­ist Þjóð­leik­húsið í leik- og grunn­skóla meðan á BRAS stóð, sem hluti af sýn­ing­ar­ferð leik­húss­ins um land­ið, og sýndi leik­sýn­ingar fyrir tvo aldus­hópa. Sirkus­hóp­ur­inn Hring­leikur hélt úti fræðslu í fram­halds­skólum og í sam­starfi við íþrótta­fé­lög auk þess að sýna sirkus fyrir börn í öllum grunn­skólum á Aust­ur­landi undir hatti grunn­skóla­verk­efn­is­ins List fyrir alla.

Það má því með sanni segja að BRAS hafi stuðlað að virku sam­starfi skóla­kerf­is­ins við menn­ing­ar­stofn­anir og sjálf­stætt starf­andi lista­fólk. Í einni af fimm útli­st­uðum til­lögum sem lagðar eru fram í skýrsl­unni segir um menn­ing­ar­stofn­anir þjóð­ar­inn­ar, sem að stað­aldri eru stað­settar í Reykja­vík: Menn­ing­ar­stofn­anir eiga í starfi sínu áfram að höfða til almenn­ings, sér­stak­lega til fólks sem býr fjær þessum stofn­un­um. Skipa ætti nefnd um það sér­staka verk­efni að auka fjöl­breytni og fylgj­ast með aðgengi.

Með starf­semi BRAS sinnir Aust­ur­land vissum skyldum sem lagt er til í skýrsl­unni að hvíli hjá mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­inu, og ganga skref­inu lengra en að kort­leggja – aðgengið er hrein­lega búið til.

Höf­undur er meist­ara­nemi við List­kennslu­deild Lista­há­skóla Íslands og sat í verk­efna­stjórn BRAS 2017-2019.

--

BRAS var haldið í fyrsta skipti í sept­em­ber 2018. Stofn­að­ilar BRAS voru þrjár menn­ing­ar­mið­stöðvar á Aust­ur­landi; Skaft­fell á Seyð­is­firði, Tón­list­ar­mið­stöð Aust­ur­lands og Menn­ing­ar­mið­stöð Fljóts­dals­hér­aðs (MM­F), Skóla­skrif­stofa Aust­ur­lands, Fjarða­byggð, Fljóts­dals­hérað og Aust­ur­brú.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hvað er svona merkilegt við Mauna Loa?
Það er stærsta virka eldfjall jarðar þrátt fyrir að hafa ekki gosið í tæp fjörutíu ár. Allt þar til fyrir nokkrum dögum er ólgandi hraunið tók að flæða upp úr 180 metra djúpri öskjunni. Eldfjallið Mauna Loa þekur um helming stærstu eyju Hawaii.
Kjarninn 7. desember 2022
Teitur Björn Einarsson er varaþingmaður Sjálfstæðisflokks, auk þess að starfa sem aðstoðarmaður ríkisstjórnarinnar, þar sem hann fæst m.a. við verkefni á sviði sjálfbærni.
„Vandfundin“ sé sú atvinnugrein sem búi við meira eftirlit á Íslandi en fiskeldi
Varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins tók til varna fyrir fiskeldi í opnum sjókvíum á Alþingi í dag og sagði hagsmunaöfl fara með staðlausa stafi um umhverfisáhrif greinarinnar. Hann minntist ekkert á nýlega slysasleppingu frá Arnarlaxi í ræðu sinni.
Kjarninn 7. desember 2022
Agnes M. Sigurðardóttir, biskup Íslands, ásamt Guðna Th. Jóhannessyni, forseta Íslands, við þingsetningu Alþingis í haust.
Sóknargjöld hækkuð um 384 milljónir króna milli umræðna
Samkvæmt fjárlagafrumvarpinu áttu sóknargjöld sem ríkissjóður greiðir fyrir hvern einstakling að lækka á næsta ári. Nú hefur verið lögð til breyting þess efnis að þau hækka. Alls kosta trúmál ríkissjóð um 8,8 milljarða króna á næsta ári.
Kjarninn 7. desember 2022
Yfirlæknir á bráðadeild segir vert að íhuga skorður á sölu og notkun flugelda
Frá 2010 hafa þrettán manns orðið fyrir varanlegu heilsutjóni vegna flugeldaáverka, eða einn um hver áramót að meðaltali. Yfirlæknir á bráðamóttöku Landspítalans segir vert að íhuga að setja frekari skorður á innflutning, sölu og notkun flugelda.
Kjarninn 7. desember 2022
Alþjóðlegu stórfyrirtækin Google og Meta taka til sín stóran hluta af því fé sem íslenskir auglýsendur nota til að koma vörum sínum og þjónustu á framfæri.
Hlutdeild erlendra miðla á auglýsingamarkaði eykst enn og nálgast helming
Verulegur hluti íslensku auglýsingakökunnar rennur til rekstraraðila Facebook og Google og ætla má að 43,2 af hverjum 100 krónum sem varið var í auglýsingar á Íslandi í fyrra hafi runnið til erlendra fyrirtækja, samkvæmt nýrri úttekt Hagstofunnar.
Kjarninn 7. desember 2022
Þórarinn Eyfjörð er formaður Sameykis.
„Hókuspókushagstjórn“ sem bitnar verst á almennu launafólki
Ríkisstjórnin hefur enga framtíðarsýn fyrir almenning, segir formaður Sameykis. „Hennar áhugi beinist að því að hlaða meira og hraðar undir ríka og fína fólkið og koma í veg fyrir þann óþverra að almenningur skuli mynda tærnar sínar á Tene.“
Kjarninn 7. desember 2022
Mótmæli hafa staðið yfir í Íran í tæpa þrjá mánuði.
Óvissa um framtíð írönsku siðgæðislögreglunnar
Óvissa ríkir um siðgæðislögregluna í Íran eftir að dómsmálaráðherra landsins lagði til að leggja hana niður. En hefur siðgæðislögreglan virkilega lagt niður störf eða eru þetta orðin tóm til að friðþægja mótmælendur?
Kjarninn 7. desember 2022
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar