BRAS – ekki bara eitthvað bras

Karna Sigurðardóttir fjallar um menningarhátíð barna og ungmenna á Austurlandi þar sem börnum er gefið tækifæri til að skapa og upplifa listir í sem víðustu samhengi.

Auglýsing

Tæki­færi barna og ung­menna á Aust­ur­landi til listnáms og þátt­t­öku í list­við­burðum eru eðli máls­ins sam­kvæmt ekki jöfn þeim tæki­færum sem börn á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hafa. Öfl­ugir tón­list­ar­skólar hafa þó sinnt tón­list­ar­fræðslu eftir fremsta megni og vert er að fylgj­ast með þróun verk­efna eins og lista­deildar Seyð­is­fjarð­ar­skóla sem leggja grunn að fjöl­breyttri list­fræðslu fyrir fólk á öllum aldri í litlu sam­fé­lög­un­um. Stað­setn­ingin á Aust­ur­landi gefur einnig aðgengi að ann­ars­konar inn­blæstri, til dæmis gegnum ein­stak­lings­mið­aðra nám, nánd við nátt­úru­öfl­in, rými ein­stak­lings­ins sem skap­ast í fámenni og áhersl­una sem oft er á átt­haga­fræði í smærri sam­fé­lög­um. 

Margir lista­menn hafa sprottið uppúr lít­il­fjör­legum en óneit­an­lega nær­andi jarð­vegi strjál­býl­is­ins, og varla fengu þeir Þór­bergur Þórð­ar­son og Jóhannes S. Kjar­val mik­il­feng­legt menn­ing­ar­upp­eldi austur á landi á æsku­árum sín­um. En nú eru breyttir tímar og almenn sam­staða ríkir um að börn alls­staðar á land­inu skuli hafa jafnt aðgengi að fjöl­breyttri fræðslu og upp­lif­un­um.

Lít­ill vinnu­hópur á Aust­ur­landi setti það að mark­miði sínu sum­arið 2017 að auka aðgengi barna og ung­menna á Aust­ur­landi að list­námi og list­við­burðum og vinna sam­hliða með­vitað með styrk­leika fámenn­is­ins og töfr­andi umhverfi fjalla og fljóta. Með stuðn­ingi frá sókn­ar­á­ætl­un, fyr­ir­tækjum og sveit­ar­fé­lögum á svæð­inu sprakk bók­staf­lega út nýtt verk­efni; BRAS.

Auglýsing

BRAS er menn­ing­ar­há­tíð barna og ung­menna á Aust­ur­landi þar sem börnum er gefið tæki­færi til að skapa og upp­lifa listir í sem víð­ustu sam­hengi. Ein­kunn­ar­orð hátíð­ar­innar eru Þora! Vera! Gera! enda er það eitt megin leið­ar­ljós hátíð­ar­innar að hvetja börn á Aust­ur­landi til að þora að hvíla í sjálfum sér og fram­kvæma á eigin for­send­um. 

Árið 2011 kom út skýrsla um rann­sókn á list- og menn­ing­ar­fræðslu á Íslandi. Rann­sókn­inni var stýrt af Anne Bam­ford, pró­fessor og mennta- og menn­ing­ar­full­trúa Lund­úna­borg­ar. Hún stýrði einnig umfangs­mik­illi rann­sókn á list­kennslu í yfir 40 löndum en nið­ur­stöð­urnar úr henni voru gefnar út árið 2006 í bók­inni The WOW fact­or; Global rea­se­arch compendium on the impact of the arts in education. Í þess­ari grein verður hug­mynda­fræði BRAS og dag­skrá hátíð­ar­innar sett í sam­hengi við inn­tak og nið­ur­stöður úr þessum tveimur rann­sókn­um.

BRAS sprengjan Mynd: Aðsend

BRAS er haldið að hausti og leggur þannig lín­urnar fyrir skap­andi og skemmti­legan vet­ur. BRAS gefur börnum og for­eldrum tæki­færi til að upp­lifa saman menn­ing­ar­við­burði, auk þess að gefa börnum aukið aðgengi að ým­is­konar listnámi meðan á hát­íð­inni stend­ur. Dag­skrá BRAS er fjöl­breytt enda er reynt að höfða til breiðs ald­urs­hóps og snerta á sem flestum list­form­um. Dag­skráin er tví­skipt; Opin almenn dag­skrá ann­ars­vegar þar sem for­eldrar eru hvattir til að upp­lifa list­við­burði og vinnu­stofur með börnum sín­um, og lokuð dag­skrá hins­vegar sem unnin er inn í almennt skóla­starf leik-, grunn- og fram­halds­skóla á Aust­ur­land­i. 

Mik­il­vægur liður BRAS eru fræðslu­verk­efni menn­ing­ar­mið­stöðv­anna þriggja; Skaft­fells með áherslu á mynd­list, Tón­list­ar­mið­stöðvar með áherslu á tón­list og sviðs­lista­á­herslu Menn­ing­ar­mið­stöðvar Fljóts­dals­hér­aðs. Lagt er upp með vand­aða list­fræðslu þar sem unnið er náið með skóla­stofn­unum undir leið­sögn fag­fólks í listum eða list­kennslu. Mark­miðið er að börn kynn­ist fag­legum aðferðum í listum og fái fjöl­breyttar fyr­ir­myndir á sviði lista. Fræðsl­unni er ætlað að stuðla að sjálf­stæði og sjálfsöryggi barna til að iðka list­sköpun í sínu dag­lega lífi, í leik og starfi. Fræðslu­verk­efnin eru byggð upp á mis­mun­andi aðferðum til að miðla þess­ari hug­mynda­fræði til barna og ung­menna, t.d. með vinnu­stof­um, sýn­ing­ar­heim­sókn­um, fyr­ir­lestrum og við­burð­um. Lagt er upp með að börn til­einki sér aðferðir til tján­ingar og miðl­unar á hug­mynda­heimi sín­um, og að gefa þeim inn­sýn í fjöl­breytt tækifæri hvað varðar nám og starf til fram­tíð­ar. 

Í sam­an­tekt rann­sókn­ar­innar um list- og menn­ing­ar­fræðslu á Íslandi leggur Anne Bam­ford til að sam­vinnu skóla­kerf­is, menn­ing­ar­geirans og skap­andi starfs­greina skuli festa í sessi því virk sam­vinna skóla við utan­að­kom­andi aðila (lista­fólk, fyr­ir­tæki og menn­ing­ar­stofn­an­ir) sé ekki algeng á Íslandi.

Skaft­fell, mið­stöð mynd­listar á Aust­ur­landi, hefur unnið braut­ryðj­enda­starf á sviði mynd­list­ar­fræðslu á lands­byggð­inni síðan 2007. Skaft­fell hefur árlega fjár­magnað og þróað vandað fræðslu­verk­efni sem býðst ákveðnum ald­urs­hópi í öllum skólum á Aust­ur­landi sem svar við vöntun á gæða-­mynd­list­ar­kennslu í mörgum skól­um. Fræðslu­verk­efni Skaft­fells leiðir saman lista­fólk, skól­ana og menn­ing­ar­stofnun rétt eins og mælt er með í skýrsl­unni. Með til­komu BRAS þró­uðu Tón­list­ar­mið­stöð og MMF einnig fræðslu­verk­efni til að auka enn frekar aðgengi að gæða-list­fræðslu í skólum á Aust­ur­landi. Auk fræðslu­verk­efna menn­ing­ar­mið­stöðv­anna ferð­að­ist Þjóð­leik­húsið í leik- og grunn­skóla meðan á BRAS stóð, sem hluti af sýn­ing­ar­ferð leik­húss­ins um land­ið, og sýndi leik­sýn­ingar fyrir tvo aldus­hópa. Sirkus­hóp­ur­inn Hring­leikur hélt úti fræðslu í fram­halds­skólum og í sam­starfi við íþrótta­fé­lög auk þess að sýna sirkus fyrir börn í öllum grunn­skólum á Aust­ur­landi undir hatti grunn­skóla­verk­efn­is­ins List fyrir alla.

Það má því með sanni segja að BRAS hafi stuðlað að virku sam­starfi skóla­kerf­is­ins við menn­ing­ar­stofn­anir og sjálf­stætt starf­andi lista­fólk. Í einni af fimm útli­st­uðum til­lögum sem lagðar eru fram í skýrsl­unni segir um menn­ing­ar­stofn­anir þjóð­ar­inn­ar, sem að stað­aldri eru stað­settar í Reykja­vík: Menn­ing­ar­stofn­anir eiga í starfi sínu áfram að höfða til almenn­ings, sér­stak­lega til fólks sem býr fjær þessum stofn­un­um. Skipa ætti nefnd um það sér­staka verk­efni að auka fjöl­breytni og fylgj­ast með aðgengi.

Með starf­semi BRAS sinnir Aust­ur­land vissum skyldum sem lagt er til í skýrsl­unni að hvíli hjá mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­inu, og ganga skref­inu lengra en að kort­leggja – aðgengið er hrein­lega búið til.

Höf­undur er meist­ara­nemi við List­kennslu­deild Lista­há­skóla Íslands og sat í verk­efna­stjórn BRAS 2017-2019.

--

BRAS var haldið í fyrsta skipti í sept­em­ber 2018. Stofn­að­ilar BRAS voru þrjár menn­ing­ar­mið­stöðvar á Aust­ur­landi; Skaft­fell á Seyð­is­firði, Tón­list­ar­mið­stöð Aust­ur­lands og Menn­ing­ar­mið­stöð Fljóts­dals­hér­aðs (MM­F), Skóla­skrif­stofa Aust­ur­lands, Fjarða­byggð, Fljóts­dals­hérað og Aust­ur­brú.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Fjármálaráðuneytið segist ekki hafa yfirlit yfir fjársópseignirnar sem seldar voru leynilega
Fjármála- og efnahagsráðuneytið segist ekki hafa komið að ákvörðunum um ráðstöfun eigna sem féllu íslenska ríkinu í skaut vegna stöðugleikasamninga við kröfuhafa föllnu bankanna.
Kjarninn 27. júní 2022
Frá brautarpalli við aðallestarstöðina í þýsku borginni Speyer. Ef til vill hafa einhverjir þessara farþega nýtt sér níu evru miðann.
Aðgangur að almenningssamgöngum í heilan mánuð fyrir níu evrur
Níu evru miðinn gildir í allar svæðisbundnar samgöngur í Þýskalandi til loka ágústmánaðar. Þetta samgönguátak er hluti af aðgerðapakka stjórnvalda vegna vaxandi verðbólgu og hækkandi orkuverðs en er einnig ætlað að stuðla að umhverfisvænni ferðavenjum.
Kjarninn 26. júní 2022
Steingrímur J. Sigfússon hætti á þingi í fyrrahaust. Síðan þá hefur hann verið skipaður til að leiða tvo hópa á vegum ríkisstjórnarinnar.
Steingrímur J., Óli Björn og Eygló skipuð í stýrihóp til að endurskoða örorkukerfið
Fyrrverandi formaður Vinstri grænna, þingmaður Sjálfstæðisflokks, fyrrverandi félagsmálaráðherra og aðstoðarmaður ríkisstjórnarinnar mynda stýrihóp sem á að endurskoða örorkulífeyriskerfið. Hópurinn á að skila af sér eftir tvö ár. Ingu Sæland er óglatt.
Kjarninn 26. júní 2022
Örn Bárður Jónsson
Veðurfræðingar án framtíðar!
Kjarninn 26. júní 2022
Heildartekjur fjarskiptafyrirtækja jukust um 6,1 milljarð í fyrra og voru 72,4 milljarðar
Farsímaáskriftum fjölgaði aftur í fyrra eftir að hafa fækkað í fyrsta sinn frá 1994 á árinu 2020. Tekjur fjarskiptafyrirtækjanna af sölu á farsímaþjónustu jukust gríðarlega samhliða þessari þróun.
Kjarninn 26. júní 2022
Anna Marsibil Clausen, ritstjóri hlaðvarpa hjá RÚV.
„Rökrétt framhald á kaffistofuumræðunni á tímum ólínulegrar dagskrár“
Svokölluð fylgivörp, hlaðvörp um sjónvarpsefni, eru rökrétt framhald á kaffistofuumræðunni á tímum ólínulegrar dagskrár að mati ritstjóra hlaðvarpa hjá RÚV.
Kjarninn 26. júní 2022
Harmsaga fílsins Happy
Hún er ekki persóna sem á rétt á frelsi segja dómstólar þrátt fyrir að henni hafi verið rænt frá fjölskyldu sinni, hún fönguð, bundin og barin. Misst einu vini sína í prísundinni og aldrei eignast afkvæmi.
Kjarninn 26. júní 2022
Fólk lagði blóm og kerti á götu í Stokkhólmi til minningar um sænska rapparann Einar sem var skotinn til bana í október í fyrra.
Sænskir ráðherrar í læri hjá Dönum
Á meðan morðum sem framin eru með skotvopnum fækkar í mörgum Evrópulöndum fjölgar þeim í Svíþjóð. Í Danmörku fækkar slíkum morðum og nú vilja Svíar læra af Dönum hvernig hægt sé að draga úr glæpum af þessu tagi.
Kjarninn 26. júní 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar