Fjárfesting sem skilar arði – endurgreiðslur vegna kvikmyndagerðar

Sigríður Mogensen, sviðsstjóri hugverkasviðs Samtaka iðnaðarins, segir að endurgreiðslur til kvikmyndagerðar séu arðbær fjárfesting og að Íslendingar eigi að sækjast eftir því að fá fleiri kvikmyndastjörnur á borð við Vin Diesel til landsins.

Auglýsing

Í umræðum og skrifum um rík­is­út­gjöld virð­ast margir falla í þá gildru að skilja ekki á milli hefð­bund­inna útgjalda­liða rík­is­ins ann­ars vegar og fjár­fest­inga hins veg­ar. Á þessu er hins vegar eðl­is­mun­ur. Skattaí­viln­anir og hvers kyns hvatar sem komið er á hafa það meg­in­mark­mið að breyta hegð­un, hreyfa við og styðja við aukna verð­mæta­sköp­un. Nær allar atvinnu­greinar á Íslandi hafa á ein­hverjum tíma­punkti notið stuðn­ings rík­is­ins, með einum eða öðrum hætti og sér­stak­lega á upp­hafs­stig­um. Það er ekki það sama að nið­ur­greiða inn­lenda atvinnu­starf­semi þar sem lög­mál fram­boðs og eft­ir­spurnar ráð­ast og tak­markast við stærð og landa­mæri og að keppa við önnur ríki um hug­vit, verð­mæti, störf og þekk­ingu þar sem fram­boðið er nær ótak­mark­að, í sam­hengi við stærð Íslands. Hið síð­ar­nefnda krefst þess að við höfum eitt­hvað fram að færa, sam­keppn­is­for­skot, sem aðrir hafa ekki eða að við sjáum hag í því að keppa við aðrar þjóðir á til­teknu sviði vegna ábatans sem getur hlot­ist. 

Í grein sem birt­ist hér á Kjarn­anum þann 10. októ­ber sl. var sterk­lega ýjað að því að end­ur­greiðslur vegna kvik­mynda­gerðar væru gjöf til kvik­mynda­gerð­ar­manna og jafn­vel leik­ar­anna sjálfra frá íslenska rík­inu. Þetta er bein­línis rangt því í öllum til­vikum end­ur­greiðsl­unnar er rík­is­sjóður betur staddur á eft­ir, en fyr­ir. Þá var tekið fram að það væri rangt að kvik­mynda­stjörnur kæmu til lands­ins til að taka upp bíó­myndir vegna nátt­úru­feg­urð­ar. 

Stað­reyndin er sú að óvið­jafn­an­leg nátt­úru­feg­urð og ein­stakir töku­staðir hafa mikið um það að segja að Ísland verður fyrir val­inu hjá erlendum kvik­mynda­fram­leið­endum þó það dugi ekki eitt og sér. Ástæðan er sú að flest­öll ríki sem við berum okkur saman við bjóða upp á sam­bæri­legt fyr­ir­komu­lag og er við lýði hér á landi hvað varðar end­ur­greiðslur eða skattaí­viln­anir vegna kvik­mynda­fram­leiðslu. Án slíkra hvata værum við fljót að hverfa af kort­inu þrátt fyrir nátt­úru­feg­urð­ina. Þess má geta að einn af hverjum sex ferða­mönnum sem heim­sótt hafa landið seg­ist hafa fengið áhuga á Íslandi eftir að hafa séð myndefni héð­an. Kvik­mynda­iðn­að­ur­inn styður þannig við ferða­þjón­ust­una með því að auka eft­ir­spurn en einnig með því að skipta við bíla­leig­ur, veit­inga­hús og hótel svo dæmi séu nefnd.

Á hverju ári er haldin sér­stök ráð­stefna í London þar sem kvik­mynda­fram­leið­endur og kynn­ing­ar­að­ilar koma saman og bera saman bækur sín­ar. Það er slá­andi að sjá það berum augum hversu hörð þessi sam­keppni er. Ástæðan er ein­föld. Það er ákjós­an­legt að taka þátt vegna þess að fjár­fest­ing í kvik­mynda­fram­leiðslu skilar sér marg­falt til baka. Þetta hafa fjöl­margar inn­lendar og erlendar úttektir og rann­sóknir sýnt fram á. 

Auglýsing
Endurgreiðslur vegna kvik­mynda­gerðar á Íslandi voru teknar upp fyrir rétt um tíu árum síð­an. Áhrifin af þessu kerfi hafa verið yfir­farin reglu­lega síðan þá og nið­ur­staðan er alltaf sú sama. Það marg­borgar sig að við­halda því. Í umsögn KPMG og VÍK lög­manns­stofu frá árinu 2019 í tengslum við fyr­ir­hug­aðar breyt­ingar á end­ur­greiðslu­kerf­inu kemur meðal ann­ars fram að áhrif kerf­is­ins á greiðslu­jöfnuð rík­is­sjóðs hafi ávallt verið jákvæð. Með öðrum orðum hefur end­ur­greiðslu­kerfið ávallt skapað meiri tekjur fyrir rík­is­sjóð en það hefur kost­að. Í skýrslu Capacent frá árinu 2016 kom fram að skatt­tekjur rík­is­ins vegna kvik­mynda­iðn­aðar væru tvisvar sinnum meiri en heild­ar­fram­lög til iðn­að­ar­ins, þar með talin fram­lög til Rík­is­út­varps­ins sem nema nokkrum millj­örðum á ári. Þá eru ótalin önnur afleidd áhrif af kvik­mynda­fram­leiðslu, svo sem gjald­eyr­is­öfl­un, sköpun óbeinna starfa og jákvæð áhrif á ferða­þjón­ustu, sem eru óum­deild. 

Kvik­mynda- og sjón­varps­iðn­aður á Íslandi hefur verið í blóma að und­an­förnu. Það er ekki til­vilj­un. Skil­virkt og sam­keppn­is­hæft end­ur­greiðslu­kerfi, ásamt því sam­keppn­is­for­skoti sem nátt­úru­feg­urðin veitir okkur og upp­bygg­ing á þekk­ingu starfs­fólks, eiga þar stærstan hlut að máli. Áður en umrætt kerfi var sett á lagg­irnar var kvik­mynda­iðn­aður hér á landi ekki svipur hjá sjón þó öfl­ugt og dríf­andi fólk hafi sann­ar­lega gert kvik­myndir sem vöktu athygli um allan heim. Vegna kerf­is­ins hefur byggst upp arð­bær atvinnu­grein sem skilar arði til sam­fé­lags­ins í formi starfa, gjald­eyr­is­tekna og efl­ingar á ímynd Íslands. Árs­velta grein­ar­innar hefur þre­fald­ast á einum ára­tug, vel á þriðja þús­und manns starfa við kvik­mynda­gerð og fjöldi fyr­ir­tækja í grein­inni hefur tvö­fald­ast und­an­farin fimm ár. Þannig hefur tek­ist að byggja upp þekk­ingu og reynslu (fram­boð) með því að örva eft­ir­spurn. 

Nýlega kom út kvik­mynda­stefna til árs­ins 2030. Henni er ætlað að styrkja íslenska menn­ingu og tungu, efla atvinnu­lífið og stuðla að sterku orð­spori lands­ins. Í stefn­unni er tekið fram að end­ur­greiðslu­kerfið þurfi að stand­ast alþjóð­lega sam­keppni á hverjum tíma. Við eigum í keppni við aðrar þjóðir um verð­mæta­sköp­un. Á sama tíma er nauð­syn­legt að fjöl­breytni í íslensku atvinnu­lífi auk­ist enn frek­ar. Kvik­mynda­iðn­aður hefur alla burði til að vaxa og dafna enn frekar hér á landi en til þess að svo megi verða þurfum við stöðugt að huga að sam­keppn­is­hæfni Íslands á þessu sviði sem öðr­um. 

End­ur­greiðslur til kvik­mynda­gerðar eru arð­bær fjár­fest­ing og við eigum að sækj­ast eftir því að fá fleiri kvik­mynda­stjörnur á borð við Vin Diesel til lands­ins sem greiða háa skatta hér og skilja eftir önnur afleidd verð­mæt­i. 

Höf­undur er svið­stjóri hug­verka­sviðs Sam­taka iðn­að­ar­ins. 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jarðskjálftahrinur ollu mikilli hræðslu meðal barna og engar upplýsingar voru veittar til fólksins, sem margt glímir við áfallastreituröskun. Ásbrú er því ekki ákjósanlegasti dvalarstaðurinn fyrir fólk sem flúið hefur stríðsátök, að mati UN Women.
Konur upplifi sig ekki öruggar á Ásbrú – og erfitt að koma óskum á framfæri
UN Women á Íslandi gera alvarlegar athugasemdir við svör Útlendingastofnunar varðandi útbúnað og aðstæður fyrir flóttafólk og umsækjendur um alþjóðlega vernd á Ásbrú.
Kjarninn 20. maí 2022
Myndir af börnum í Austur-Kongó með alvarleg einkenni apabólu.
Fimm staðreyndir um apabólu
Apabóla er orð sem Íslendingar höfðu fæstir heyrt þar til nýverið er tilfelli af þessum sjúkdómi hófu að greinast í Evrópu og Norður-Ameríku. Sjúkdómurinn er hins vegar vel þekktur í fátækustu ríkjum heims þar sem þúsundir sýkjast árlega.
Kjarninn 19. maí 2022
Sonja Ýr Þorbergsdóttir formaður BSRB
„Hlutverk hins opinbera er að tryggja öllum húsnæðisöryggi“
Formaður BSRB segir að margt sé til bóta í tillögunum starfshóps um aðgerðir og umbætur á húsnæðismarkaði – og gefi ástæðu til hóflegrar bjartsýni um betri tíma.
Kjarninn 19. maí 2022
Árni Guðmundsson
Af þreyttasta frumvarpi Íslandssögunnar
Kjarninn 19. maí 2022
Jóhannes Þór Skúlason er framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar.
Vilja margföldun á framlagi ríkisins til rannsókna í ferðaþjónustu
Samtök ferðaþjónustunnar gagnrýna framsetningu á framlögum til ferðamála í umsögn sinni við fjármálaáætlun. Samtökin óska eftir 250 milljón króna árlegri hækkun framlaga til rannsókna í greininni á gildistíma áætlunarinnar.
Kjarninn 19. maí 2022
Húsnæðisstuðningur skuli fyrst og fremst nýtast þeim sem á þurfa að halda
Ljóst er að staða leigjenda út frá húsnæðisöryggi og byrði húsnæðiskostnaðar er lakari en þeirra sem eiga eigin íbúð. Aðgerða er þörf sem miða m.a. að því að lækka byrði húsnæðiskostnaðar hjá efnaminni leigjendum, samkvæmt nýrri skýrslu.
Kjarninn 19. maí 2022
Margar kvartanir byggðar „á misskilningi“
UN Women lýsa yfir þungum áhyggjum af aðstæðum einstaklinga sem hingað hafa leitað að skjóli og eru hluti af búsetuúrræði ÚTL á Ásbrú. Samkvæmt ÚTL hefur aðstaðan verið í stöðugri endurskoðun undanfarna rúma tvo mánuði.
Kjarninn 19. maí 2022
Þórður Snær Júlíusson
Að vinna þegar maður tapar
Kjarninn 19. maí 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar