Að finna upp hjólið

Birgir Birgisson bendir á í aðsendri grein að hjólreiðar séu raunhæfur samgöngumáti allan ársins hring – líka á Íslandi.

Auglýsing

Stundum er talað um að fólk þurfi ekki að finna aftur upp hjól­ið. Oft­ast er þá átt við að ekki sé þörf á að eyða mik­illi orku eða tíma í að gera athug­anir á því sem þykir aug­ljóst. Í nýsköp­un­ar­um­hverfi er hins vegar talið hollt að efast um allt, að minnsta kosti ein­hvers staðar í þró­un­ar­ferl­inu. Að leyfa sér að spyrja spurn­inga og hafa efa­semdir um þá hluti sem flestir hafa áður talið sjálf­sagða. Oft er það einmitt þetta atriði sem opnar nýjar dyr og mögu­leika fyrir sprota­fyr­ir­tæki, þegar komið er auga á tæki­færi til þró­unar á sviðum þar sem áður var talið að ekk­ert væri að frétta. Sem betur fer er mikil gróska í íslenskri nýsköpun og nú þegar hefur tek­ist að koll­varpa mörgum sjálf­gefnum hug­myndum fyrri tíma. Jafn­vel á ólík­leg­ustu svið­um.

Lengi vel taldi fólk sjálf­gefið að ekki væri hægt að stunda hjól­reiðar á Íslandi allan árs­ins hring, hér væru veður ein­fald­lega of slæm og ófyr­ir­sjá­an­leg. Jafn­vel var það talið til að Ísland væri ein­fald­lega of hæð­ótt til að fólk nennti að fara á milli staða með vöðva­afli. Sumir héldu því meira að segja fram að hjólandi fólk and­aði svo ótt og títt að koltví­sýr­ingur í útöndun myndi í brött­ustu brekk­unum jafn­ast á við eitr­aðar dísil­guf­urnar frá gam­alli hreppar­útu. En það var þá og síðan hefur margt breyst.

Með þeirri hol­skeflu ferða­fólks sem reið yfir Ísland á und­an­förnum árum varð mikil aukn­ing í sölu á alls kyns úti­vi­starfatn­aði, sér­stak­lega þeim sem er þró­aður og fram­leiddur með hlið­sjón af ára­langri reynslu af úti­vist og fjalla­lífi og byggir á íslensku hug­viti. Efni og aðferðir við fram­leiðslu á léttum og vönd­uðum úti­vi­star­flíkum sem halda frosti og láréttri rign­ingu frá því að fólk gegn­blotni eru nú orðin svo háþróuð að það jafn­ast næstum á við gamla lopa­peysu. Fatn­að­ur­inn andar þannig út nær öllum þeim umfram­hita og -raka sem manns­lík­am­inn gefur frá sér við áreynslu, til dæmis við hlaup eða fjall­göngu. Og hjól­reið­ar.

Auglýsing

Flest fólk sem fylgist sæmi­lega vel með veðri og vindum veit að veð­ur­spár eru sífellt að verða nákvæm­ari og eru ekki lengur eins stað­bundnar og áður. Með hvaða snjall­síma sem er má nú fletta upp veð­ur­spá næstu daga og vikna sem sýnir nokkuð nákvæm­lega hvernig veðrið verð­ur, jafn­vel á svo smáu svæði að mis­mun­andi hús við sömu götu fá mis­mun­andi veð­ur­horf­ur. Að minnsta kosti ein af þeim vef­þjón­ustum sem bjóða þannig spár er byggð á íslensku hug­viti. Tæknin og aðferð­irnar að baki þeirri þjón­ustu eru orðin verð­mæt útflutn­ings­vara á þessu sér­hæfða sviði. Nú getur fólk sem sagt notað afurð af íslensku hug­viti til að skipu­leggja úti­vist­ina og átta sig á hvaða fatnað og búnað þarf að taka með í veiði­ferð­ina eða fjall­göng­una. Og hjóla­t­úr­inn.

Mikið er rætt um orku­skipti til fram­tíð­ar, þörf­ina á að fækka eit­urspú­andi hreppar­útum og öðrum vél­knúnum öku­tækjum til að draga úr útblæstri almennt. Þó enn sé lítið um inn­lenda fram­leiðslu á raf­knúnum öku­tækjum hlýtur sú breyt­ing sem er að verða í notkun raf­orku í sam­göngum á Íslandi að vera fagn­að­ar­efni. Raf­orku­fram­leiðsla og dreif­ing er lík­ast til ekki nema að litlu leyti íslensk upp­finn­ing, en fram­leiðslan er bæði örugg­ari og hag­kvæm­ari en á mörgum öðrum stöðum í heim­inum og það byggir á íslensku hug­viti. Fyrir litla eyþjóð sem hefur um langt skeið kostað miklu til við inn­flutn­ing á jarð­efna­elds­neytum til að kom­ast yfir skörð­ótt fjöll og firn­indi er þetta í raun alger bylt­ing. Að líða áfram á raf­knúnu far­ar­tæki og fara þannig nán­ast hljóð­laust milli staða, jafn­vel upp brött­ustu brekk­ur, er ynd­is­leg til­finn­ing. Hvort sem far­ar­tækið er bif­reið eða reið­hjól.

Svo var það þetta með koltví­sýr­ing­inn í and­ar­drætt­in­um. Meira að segja þar kemur íslenskt hug­vit líka til bjarg­ar. Þó ekki megi slaka neitt á því að draga úr eitr­uðum útblæstri er líka hægt að skoða hvernig má bregð­ast við þeim útblæstri sem þrátt fyrir allt á sér stað. Nú hafa fund­ist aðferðir til að draga kolefni úr and­rúms­loft­inu og þjappa því aftur djúpt niður í jarð­veg­inn þaðan sem það kom. Þetta þýðir að jafn­vel þó öll þjóðin færi á hverjum degi yfir hæstu tinda lands­ins á eld­gömlu reið­hjóli með haugryðg­aða keðju verður vænt­an­lega í náinni fram­tíð mögu­legt að tryggja kolefn­is­hlut­leysi.

Með snjall­sím­ann að vopni eru margir nú þegar farnir að fylgj­ast vel með veð­ur­út­liti næstu daga. Svo klæð­ist þetta fólk háþró­uðum íslenskum úti­vi­starfatn­aði þegar það á við og rennur á reið­hjólum hvert sem þurfa þykir í nán­ast hvernig veðri sem er. Þetta fólk sannar fyrir okkur hinum að hjól­reiðar eru raun­hæfur sam­göngu­máti, allan árs­ins hring, líka á Íslandi. Kannski fleiri ættu að efast um það sem áður þótti sjálf­gef­ið. Fólk gæti jafn­vel spurt hvort ekki sé kom­inn tími á að leggja end­an­lega dísilknúnu hreppar­út­unni.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ásgeir Haraldsson
Landspítali háskólasjúkrahús?
Kjarninn 9. ágúst 2022
Noregur er einn stærsti raforkuframleiðandi í heimi.
Noregur gæti neyðst til að takmarka útflutning á rafmagni
Stjórnvöld í Noregi segja til greina koma að draga úr áformuðum útflutningi á rafmagni til meginlands Evrópu. Orkuskortur blasir við vegna þess að uppistöðulón hafa ekki fyllst. Óvenjulegum þurrkum er um að kenna.
Kjarninn 9. ágúst 2022
Donald Trump fyrrverandi Bandaríkjaforseti.
Fordæmalaus húsleit í Mar-a-Lago
Bandarískir alríkislögreglumenn framkvæmdu í gær húsleit á heimili Donalds Trump í Flórída og höfðu þaðan með sér einhver gögn. Aldrei fyrr hefur verið farið í löggæsluaðgerð af þessu tagi gegn fyrrverandi forseta Bandaríkjanna.
Kjarninn 9. ágúst 2022
Hygge
Hvað þýðir danska hugtakið hygge? Er það stig sem nær hærra en bara að hafa það kósí? Nær eitthvað íslenskt orð yfir það? Eða er um að ræða sérstaka danska heimspeki?
Kjarninn 9. ágúst 2022
Eitt og annað ... einkum danskt
Eitt og annað ... einkum danskt
Hygge
Kjarninn 9. ágúst 2022
Rúmlega þriðjungur heimila á ekkert eftir í veskinu í lok mánaðar
Næstum átta af hverjum tíu í lægsta tekjuhópnum ná ekki að leggja neitt fyrir, ganga á sparnað eða safna skuldum í yfirstandandi dýrtíð. Hjá efsta tekjuhópnum geta næstum níu af hverjum tíu enn lagt fyrir, sumir umtalsvert.
Kjarninn 9. ágúst 2022
Eilífðarefnin finnast í regnvatni alls staðar um heiminn. Uppruni þeirra er oftast á vesturlöndum en það eru fátækari íbúar heims sem þurfa að súpa seyðið af því.
Regnvatn nánast alls staðar á jarðríki óhæft til drykkjar
Okkur finnst mörgum rigningin góð en vegna athafna mannanna er ekki lengur öruggt að drekka regnvatn víðast hvar í veröldinni, samkvæmt nýrri rannsókn.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Fleiri farþegar fóru um Flugstöð Leifs Eiríkssonar í júlí síðastliðinum en í sama mánuði árið 2019.
Flugið nær fyrri styrk
Júlí var metmánuður í farþegaflutningum hjá Play og Icelandair þokast nær þeim farþegatölum sem sáust fyrir kórónuveirufaraldur. Farþegafjöldi um Keflavíkurflugvöll var meiri í júlí síðastliðnum en í sama mánuði árið 2019.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar