Að opna umræðu um ofbeldi, áreitni og einelti – og mörk í samskiptum

Guðný Hildur Magnúsdóttir vonast til að núverandi umræða um ofbeldi og áreitni verði til þess að við eigum auðveldara með að tala um ofbeldi og mörk og markarleysi í samskiptum.

Auglýsing

Með því að opna umræðu um ofbeldi, áreitni og einelti þá höfum við tækifæri til þess að læra, skilja og breyta samfélaginu til hins betra. Nú hefur opnast gluggi í umræðunni sem við þurfum að nýta okkur.

Ofbeldi, áreitni og einelti snýst í grunninn um það að einhver er ekki að virða mörk annarra. Auðvitað getur ofbeldi og áreitni verið mjög mismunandi gróft og mismunandi ásetningur þar að baki. Allt frá lítilsvirðandi athugasemdum yfir í nauðganir eða umsáturseinelti. Og birtingarmyndirnar geta verið alls konar. Samstarfsmaðurinn sem grefur undan vinnufélaganum með baktali eða lítilsvirðandi athugasemdum. Kærastinn sem suðar og beitir þrýstingi þar til hann fær já. Yfirmaðurinn sem kemst upp með að koma illa fram við undirmenn sína í krafti valdastöðu sinnar. Fjölskyldumeðlimurinn sem hótar að svipta sig lífi ef hann fær ekki sitt í gegn. Fyrrverandi makinn sem er orðinn umsáturseineltishrellir. Nauðgarinn sem nýtir sér áfengisdauða þolandans. Manneskjan sem notar líkamlega yfirburði sína til að beita kynferðislegu eða líkamlegu ofbeldi.

Þau sem beita ofbeldi eða virða ekki mörk annarra er fólk af margvíslegu tagi. Sum hafa upphafnar hugmyndir um eigið ágæti, önnur búa við innri vanmátt og vanlíðan. Sum upplifa að þau séu sjálf beitt órétti og önnur geta ekki tekist á við neitun eða höfnun. Margt getur komið til. Má þar nefna persónuleikaraskanir (s.s. narsísísk-, borderline-, eða andfélagslega persónuleikaröskun), ofbeldi, vanræksla eða ofdekur í æsku, áfallasaga, misnotkun áfengis, lyfja eða fíkniefna og taugaþroskaraskanir (s.s. ADHD). Oftast þarf fleira en eitt af þessu að koma til. Sérstaklega þegar um gróft ofbeldi er um að ræða. Við þetta bætist svo viðhorf og gildi samfélagsins á hverjum tíma og viðhorf í nánasta umhverfi gerandans. Ofbeldi snýst líka um valdaójafnvægi. Gerandi ofbeldis kemst upp með það í krafti valds, hvort sem það er tengt stöðu, áhrifum, sannfæringarkrafti eða líkamlegum yfirburðum.

Auglýsing

Það sem við getum gert sem samfélag er að opna umræðu um ofbeldi og mörk í samskiptum. Koma okkur saman um hvað er eðlilegt, heilbrigt og ásættanlegt í samskiptum fólks. Við þurfum að standa alltaf með þolendum ofbeldis. Ofbeldi og yfirgangur í samskiptum er aldrei í lagi. Við þurfum að styðja og styrkja fólk í því að setja mörk í samskiptum. En stærsta verkefni okkar er að kenna fólki að virða mörk annarra. Skilaboðin þurfa að vera skýr. Þegar fólk beitir ofbeldi þá eru viðurlög og afleiðingar. Og þegar fólk fer yfir mörk annarra þá þarf það að fá skilaboð um að það sé ekki ásættanlegt.

Að virða mörk í samskiptum er risastórt málefni sem við öll þurfum að ræða, skilja, læra og kenna. Ég vona að núverandi umræða um ofbeldi og áreitni verði til þess að við eigum auðveldara með að tala um ofbeldi og mörk og markarleysi í samskiptum. Fyrsta skrefið er að taka málið á dagskrá og hlusta á reynslu fólks. Síðan þurfum við að læra, skilja og átta okkur á því að ofbeldi er alls konar. Að lokum þurfum við að hafa viljann til að breyta og leggja okkar að mörkum til þess. Þetta málefni kemur okkur öllum við.

Höfundur er félagsráðgjafi.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Viðbrögð borgaryfirvalda voru til skoðunar hjá ráðuneytinu
Mennta- og menningarmálaráðuneytið var með viðbrögð borgaryfirvalda varðandi plássleysi í sérdeildum grunnskóla borgarinnar til skoðunar. Reykjavíkurborg hefur nú mál einhverfra nemenda til úrlausnar og hefur þegar leyst mörg þeirra, samkvæmt ráðuneytinu.
Kjarninn 25. júní 2021
Mesta aukning atvinnuleysis á Norðurlöndunum
Atvinnuleysi hefur aukist um þrefalt meira hér á landi en á hinum Norðurlöndunum á síðustu tveimur ársfjórðungum, miðað við sama tímabil árið á undan, samkvæmt tölum úr vinnumarkaðskönnun landanna.
Kjarninn 24. júní 2021
Sektað vegna grímuskyldu í Ásmundarsal
Eigendur Ásmundarsalar hafa sent frá sér tilkynningu vegna máls sem kom upp á Þorláksmessu í fyrra er varðar brot á grímuskyldu. Lögreglan neitaði að greina frá niðurstöðunni fyrr í dag.
Kjarninn 24. júní 2021
Eva Dögg Davíðsdóttir
Hringrásarhagkerfið – hvar stöndum við?
Kjarninn 24. júní 2021
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 39. þáttur: Veiðiferð sjógunsins I
Kjarninn 24. júní 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, var á meðal gesta í samkvæminu í Ásmundarsal.
Lögreglan neitar að upplýsa um niðurstöðuna í Ásmundarsalar-málinu
Lögreglan hóf sjálf hið svokallaða Ásmundarsalar-mál með því að greina frá því að ráðherra, sem síðar var opinberað að væri Bjarni Benediktsson, hefði verið í ólögmætu samkvæmi á Þorláksmessu. Nú neitar lögreglan að upplýsa um niðurstöðuna í málinu.
Kjarninn 24. júní 2021
Drangaskörð eru stórkostleg náttúrusmíð.
Skipuleggja frístundabyggð við ysta haf
Kríuvarp, sóleyjar og jökull. Eitt sérstæðasta náttúrufyrirbrigði Vestfjarða og þótt víðar væri leitað. Þúsund ára menningarsaga. Á landnámsjörðinni Dröngum er fyrirhugað að reisa frístundabyggð. Drangar eru sömuleiðis í friðlýsingarferli að ósk eigenda.
Kjarninn 24. júní 2021
Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Brynjari snýst hugur – og býður fram krafta sína fyrir næstu kosningar
„Eftir að hafa legið undir feldi á þriðju viku, kófsveittur og illa lyktandi hef ég ákveðið að þiggja sæti á listanum, ef það stendur þá enn til boða,“ segir þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Kjarninn 24. júní 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar