Af reikningsskilum og gerendameðvirkni

Hildur Lilliendahl Viggósdóttir skrifar um réttar og rangar leiðir gerenda til að axla ábyrgð.

Auglýsing

Ger­enda­með­virkni á sér marg­vís­legar birt­ing­ar­mynd­ir. Sú ger­enda­með­virkni sem kveikti yfir­stand­andi #metoo bylgju átti sér stað eftir að sjón­varps­maður tók við­tal við sjálfan sig þar sem hann öskur­grét yfir rang­læt­inu sem fólst í kjafta­sög­unum um að hann beiti konur marg­vís­legu ofbeldi. Hann lagði þar sér­staka áherslu á að hann væri, eins og allir vita, góður strák­ur. Þegar hann var svo kærður fyrir téð ofbeldi hvarf hann úr sviðs­ljós­inu.

En ger­enda­með­virkni birt­ist ekki bara með góðu strák­unum sem sverja ofbeldið af sér. Hún birt­ist ekki síður þegar góðu strák­arnir stíga fram og „axla ábyrgð“ á öllum mis­tök­unum sín­um. Gera „reikn­ings­skil“. Þeir eru nefni­lega svo góð­ir.

Þing­maður skrifar Face­book-sta­tus þar sem hann lýsir því að konur séu alltaf að falla kylli­flatar fyrir honum og vegna hrif­næmi sinnar falli hann líka fyrir þeim en svo sé hann svo illa hald­inn af skuld­bind­ing­ar­fælni og óupp­gerðum til­finn­ingum að hann neyð­ist til að hætta með þeim og hverfa inn í skel­ina sína. Hann muni af þessum ástæðum ekki gefa kost á sér til áfram­hald­andi þing­setu. Hann ætlar nú samt að klára kjör­tíma­bil­ið, enda fylgir því bið­launa­rétt­ur.

Annar þing­maður skrifar Face­book-sta­tus þar sem hann lýsir mis­heppn­aðri við­reynslu sinni við blaða­konu á skrif­stofu um hánótt. Hann spyr hana að eigin sögn í tvígang hvort þau eigi að kyss­ast. Þegar hún afþakkar lætur hann „sær­andi orð“ falla um hana. Hann muni af þessum ástæðum taka sér tveggja mán­aða leyfi frá þing­störf­um. Hann kemur svo aftur og þegar honum gengur ekki vel í næsta próf­kjöri heyr­ist hávært hvísl um að það megi nú ekk­ert leng­ur, menn séu bara grafnir lif­andi fyrir öll mis­tök og eigi sér aldrei við­reisnar von.

Ljóð­skáld og fyrrum borg­ar­full­trúar og fata­hönn­uðir og góðir strákar úr öllum lögum sam­fé­lags­ins fara í við­töl, skrifa hjart­næma Face­book-sta­tusa og tísta eins og vind­ur­inn um að þeir hafi „farið yfir mörk kvenna“ í gegnum tíð­ina, gjarnan í ein­hverju öðru lífi þegar þeir voru ungir og full­ir. 

Sam­fé­lagið toll­erar þessa menn. Þeim er hrósað fyrir djörf­ung og hetju­skap, sanna karl­mennsku, hreint hjarta, ein­lægni, heið­ar­leika, hrein­skilni, auð­mýkt og þroska. Með þessu fylgj­ast svo þolendur þess­ara manna. Brotnar konur sem voru ekki hafðar með í ráðum, fengu ekki tæki­færi til að und­ir­búa sig, fengu ekki að segja skoðun sína, fengu ekki að koma útgáfu sinni af atburðum á fram­færi. Hafa aldrei fengið fyr­ir­gefn­ing­ar­beiðni og kann­ast bara alls ekki við alla þessa ein­lægni og auð­mýkt.

Íþrótta­fé­lag rifti í síð­asta mán­uði samn­ingi við fót­bolta­mann sem varð upp­vís að því að taka nekt­ar­mynd af liðs­fé­laga sínum í klef­anum og dreifa henni. Fót­bolta­mað­ur­inn gaf frá sér langa yfir­lýs­ingu þar sem fram kemur að hann sé alls ekki sá eini sem hefur gert svona og hann sé svo góður að hann hafi margoft reynt að ná sam­bandi við þol­anda sinn bæði með sím­töl­um, skila­boðum og með því að mæta heim til hans. Honum fannst hann bara eiga rétt á að taka það pláss. Bæði í fjöl­miðlum og í lífi þol­anda síns.

Auglýsing
Á Twitter sagði kona frá því að hún hefði fengið skila­boð frá sínum ger­anda þar sem hann lýsti því í löngu máli hvað hann þjáð­ist mikið fyrir það sem hann hefði gert henni. Honum fynd­ist hann vera ógeð og skamm­að­ist sín á hverjum degi og liði hrika­legar kvalir fyrir sínar eigin gerð­ir. Þetta varð að sjálf­sögðu til þess að þol­and­inn fyllt­ist hugs­unum um að hún þurfi að bakka með „ásak­an­ir“ sín­ar, hún megi ekki verða þess vald­andi að mað­ur­inn sökkvi í neyslu og sjálfs­skaða. Hún heldur áfram að tapa.

Í lok­uðum hópum á víð­lendum inter­nets­ins deila þessir þolendur upp­lifun sinni hver með annarri. Ég er ein þeirra. Og eftir þessa #metoo bylgju sitja fjölda­margar konur í sárum vegna þess að ger­and­inn þeirra steig fram opin­ber­lega, sagði afskræmda og sjálfs­hyllandi útgáfu af ofbeld­inu sem hann beitti þær og var fagnað ótæpi­lega af almenn­ingi í kjöl­far­ið. Það sem að ofan er lýst heitir ekki að axla ábyrgð eða gera reikn­ings­skil. Það heitir að hampa sjálfum sér á kostnað þolenda. Það heitir gas­lýs­ing og áfram­hald­andi ofbeldi. Það heitir að fara yfir mörk. Það heitir að taka sér pláss sem þeir eiga ekki til­kall til, gefa sér að þeir hafi rétt á hverju sem er og þurfi ekki að taka til­lit til ann­ars fólks, ekki einu sinni fólks sem er í sárum eftir þeirra eigin fram­komu.

****************************TW*****************************

Ef þú, góði strák­ur, hefur nauðgað konu, þröngvað þér inn á yfir­ráða­svæði henn­ar, troðið tung­unni upp í hana, króað hana af, gert hana hrædda, látið hana finna að sjálfs­vígs­hugs­anir þínar séu á hennar ábyrgð, suðað um að fá að fara inn í hana þangað til hún örmagnast, tekið hana næstum áfeng­is­dauða með þér heim og klætt hana úr bux­unum af því að þú verðir að fá að sýna henni hvað þú ert góður í að full­nægja konum með tung­unni, almennt beitt konu eða konur ein­hvers­konar þving­un­um, gas­lýs­ingum og ofbeldi, og ert að íhuga að „stíga fram“ og segja hjart­næma sögu af því hvað þú ert góður strákur og ætlar að axla á þessu ábyrgð með því að auð­mýkja þig í fjöl­miðlum eða hætta tíma­bundið eða seinna í vinn­unni, þá bið ég þig að hugsa þig tvisvar um.

Þetta eru ekki reikn­ings­skilin sem við þurf­um. Þetta eru alls ekki reikn­ings­skil. Tal­aðu við sál­fræð­ing­inn þinn og strák­ana, leit­aðu til Heim­il­is­frið­ar, farðu á Banda­manna­nám­skeið Stíga­móta, segðu af þér þing­störfum strax, dragðu þig í hlé og gakktu inn á næstu lög­reglu­stöð og ját­aðu verkn­að­inn. Fyrir alla muni, ekki troða þér enn og aftur inn í huga þolenda þinna og neyða þá til að fylgj­ast með því þegar almenn­ingur toll­erar þig.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Nicola Sturgeon fyrsti ráðherra Skotlands.
Stefnir á atkvæðagreiðslu um sjálfstætt Skotland í október 2023
Nicola Sturgeon leiðtogi Skoska þjóðarflokksins stefnir á að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði Skotlands á ný næsta haust – með eða án leyfis bresku ríkisstjórnarinnar.
Kjarninn 28. júní 2022
Guðmundur Andri Thorsson
Ráfað um í Keflavíkurgöngu
Kjarninn 28. júní 2022
Samkvæmt tilkynningu frá Borgarlínu er gert ráð fyrir því að vagnar Borgarlínunnar byrji að ganga á milli Hamraborgar og Háskóla Íslands árið 2025, þrátt fyrir að framkvæmdum á þeim kafla verði ekki að fullu lokið þá.
Tímalínu framkvæmda við fyrstu lotu Borgarlínu seinkað
Endurskoðuð tímaáætlun framkvæmda við fyrstu lotu Borgarlínu gerir ráð fyrir því að framkvæmdalok verði á árunum 2026 og 2027, en ekki 2024 eða 2025 eins og lagt var upp með. Samstilling við aðrar framkvæmdir, eins og Sæbrautarstokk, spila inn í.
Kjarninn 28. júní 2022
Það að vera kvenkyns lögmaður eykur líkur á að mál falli umbjóðandanum í vil samkvæmt nýrri íslenskri rannsókn.
Kvenkyns lögmenn líklegri til að vinna mál í héraði
Kvenkyns málflytjendur skila betri árangri fyrir dómstólum og eldri dómarar eru líklegri til að dæma varnaraðila í vil en þeir sem yngri eru, samkvæmt nýrri íslenskri rannsókn.
Kjarninn 28. júní 2022
Örn Bárður Jónsson
Þungunarrof, samkynhneigð og kynusli
Kjarninn 28. júní 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, og Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.
Ætlar ekki að láta Seðlabankann afhenda sér gögn um ráðstöfun opinberra hagsmuna
Seðlabanki Íslands hefur ekki viljað leggja mat á hagsmuni almennings af birtingu upplýsinga um þá sem fengu að nýta sér fjárfestingaleið hans né af því að stöðugleikasamnirnir við kröfuhafa verði gerðir opinberir.
Kjarninn 28. júní 2022
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar.
Kristrún íhugar formannsframboð
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, segist „íhuga alvarlega“ að bjóða sig fram til formanns á landsfundi flokksins í október. Logi Einarsson tilkynnti um miðjan júní að hann muni ekki bjóða sig fram að nýju.
Kjarninn 28. júní 2022
„Bleika húsið“, heilsugæsla sem þjónustar konur í Mississippi er eina heilsugæslan í ríkinu sem veitir þungunarrofsþjónustu. Henni verður að öllum líkindum lokað innan nokkurra daga.
Síðustu dagar „bleika hússins“ í Mississippi
Eigandi einu heilsugæslunnar í Mississippi sem veitir þungunarrofsþjónustu ætlar að halda ótrauð áfram, í öðru ríki ef þarf, eftir að Hæstiréttur Bandaríkjanna felldi rétt til þungunarrofs úr gildi.
Kjarninn 27. júní 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar