Baráttan heldur áfram

Formaður VR segir að ef ekki verði viðhorfsbreyting og skilningur stjórnvalda og atvinnulífsins á alvarlegri stöðu þeirra sem eru án atvinnu, og nauðsyn þess að jafna leikinn, blasi við að það verði veganestið inn í komandi alþingiskosningar.

Auglýsing

Stað­reyndir og tölur virð­ast litlu skipta eða flækj­ast fyrir þegar hags­muna­sam­tök fyr­ir­tækja og við­skipta­lífs­ins kom­ast í gjall­ar­horn fjöl­miðla. Það kæmi ekki á óvart að næst verði launa­hækk­anir á íslenskum vinnu­mark­aði sagðar orsaka­valdur heims­far­ald­urs­ins. Ef marka má mál­flutn­ing tals­manna sér­hags­muna und­an­farið er hækk­andi verð­bólga og hátt atvinnu­leysi málað upp sem afleið­ing síð­ustu kjara­samn­inga og algjör­lega skautað fram­hjá aug­ljósum afleið­ingum kór­ónu­veirunnar á breytta heims­mynd, ferða­þjón­ust­una, vöru­skort eða áhrifa á fram­leiðslu og verð­lag erlendis frá vegna heims­far­ald­urs­ins. Einnig þá þætti er vega þyngst í vísi­tölu­grunni er snúa að hækkun hús­næð­is­verðs og verð­lags þar sem mjólk­ur­vörur hafa mikil áhrif.

Það er óþol­andi að geta ekki tekið upp­lýsta og sann­gjarna umræðu um þau gríð­ar­lega mik­il­vægu við­fangs­efni sem þjóðin stendur frami fyr­ir. Verk­efni og áskor­anir sem kalla á sam­stöðu ólíkra hópa en ekki fjar­stæðu­kennda orð­ræðu sem engu skilar nema tog­streitu og sóun á dýr­mætum tíma.

Íslend­ingar eru í start­hol­unum fyrir opnun lands­ins og end­ur­reisn ferða­þjón­ust­unn­ar. Sumir vilja meina að launa­fólk eigi að taka á sig kostn­að­inn við þá end­ur­reisn, eins og því miður hefur áður gerst. Kunn­ug­legt stef er farið að hljóma um að launa­hækk­anir síð­ustu miss­era séu þess eðl­is, að þær stefna fram­tíð­inni í hættu og ógna end­ur­reisn­inni.

Auglýsing

Ekki megi því hrófla við laun­unum frekar, end­ur­reisnin á að vera á for­sendum fyr­ir­tækj­anna.

Stað­reyndin er sú að inni­stæða er fyrir því að bæði launa­fólk og fyr­ir­tæki njóti góðs af þegar við réttum úr kútn­um. Þeir sem hafa talað fyrir of háum launum eru að tala gegn sínum við­skipta­vin­um. Ef við­skipta­vin­ir, sem er launa­fólk í þessu landi, hafa ekki sterkan kaup­mátt þá geta þeir ekki, farið út að borða, end­ur­nýjað hús­næði, tekið í gegn eld­húsið keypt sér bíl eða reið­hjól eða jafn­vel hellu­lagt planið eða ferð­ast inn­an­lands. Við hefðum aldrei kom­ist það vel í gegnum COVID-­tíma­bilið eins og raunin er nema vegna þess að hér er sterkur kaup­mátt­ur.

Ef ekki væri fyrir kröft­ugan kaup­mátt væri versl­unin á allt öðrum stað og þjóð­fé­lagið allt. Mörg fyr­ir­tæki kepp­ast við að lýsa því yfir að salan hafi aldrei verið betri – langt umfram vænt­ing­ar. Hagn­aður hefur auk­ist og fjöl­miðlar sem fjalla um við­skipti eru upp­fullir af fréttum af góðri afkomu fyr­ir­tækja. Versl­anir áttu margar hverjar sitt besta ár á síð­asta ári þrátt fyrir að laun hafi verið hækkuð eins og samið var um í kjara­samn­ing­um. Vöxtur íslenskrar versl­unar milli áranna 2019 og 2020 var 11% þegar litið er til inn­lendrar og erlendrar korta­veltu. Aukn­ing mælist í flestum vöru­flokkum milli ára, sam­kvæmt rann­sókn­ar­setri versl­un­ar­inn­ar, þrátt fyrir 60% sam­drátt í verslun erlendra ferða­manna. Ef ekki væri fyrir sterkan kaup­mátt launa­fólks á Íslandi þá værum við ekki að sjá þennan vöxt.

Fyr­ir­tæki í kaup­höll­inni eru einnig að gera það gott og hluta­bréf hækka. Þegar þetta er skrifað stendur hluta­bréfa­vísi­talan í rúm­lega 3.060 og hefur hækkað um 40% frá því áður en COVID skall á. Á þessu ári hefur hlut­bréfa­vísi­talan hækkað um 20% þrátt fyrir að launa­taxtar hafi hækkað um 24.000 kr. um síð­ustu ára­mót. Arður er greiddur út þrátt fyrir umræðu um erf­iða stöðu í efna­hags­líf­inu og dóm­dags­spár sumra um að launa­hækk­anir séu að sliga fyr­ir­tæk­in. Hluta­bréfa­mark­að­ur­inn er greini­lega ekki sam­mála því að laun hér á landi séu of há og séu að sliga fyr­ir­tæk­in.

Íslend­ingar eru bjart­sýn­ir, vænt­ing­ar­vísi­tala Gallup hefur verið á hraðri upp­leið frá hausti 2020. Og ef það dugar ekki til getum við spurt stjórn­endur hvaða augum þeir líta fram­tíð­ina. Sam­kvæmt umfjöllun á heima­síðu SA um miðjan mars síð­ast­lið­inn, um reglu­bundna könnun sam­tak­anna, telja 62% stjórn­enda að aðstæður verði betri eftir sex mán­uði, 13% að þær verði verri og 25% að þær verði óbreytt­ar.

Sumir hafa haldið því fram að mikið atvinnu­leysi sé til komið vegna hárra launa! Þessir sömu aðilar virð­ast ekki vita að fjöldi fólks missti vinn­una vegna COVID og meg­in­hluti af því atvinnu­leysi sem hér er skýrist af því.

En við sjáum von­andi fram á bjart­ari tíma þegar búið verður að bólu­setja þorra þjóð­ar­innar og hægt verður að opna landa­mærin fyrir ferða­mönn­um. Þá er ljóst að ráða þarf mik­inn fjölda fólks til vinnu til að þjóna þeim ferða­mönnum sem hingað koma.

Við erum að sjá fyrir end­ann á þessu en verðum að vera sam­mála um að grípa þá sem verst hafa orðið úti, fólkið líka, ekki bara fyr­ir­tæk­in. Það verður engin við­spyrna án vinn­andi fólks eða við­spyrna sem hefur aðeins drif á öðru aft­ur­hjól­inu. Við þurfum að taka höndum saman og milda höggið hjá fjöl­skyldum sem orðið hafa fyrir atvinnu­missi og tekju­falli. Atvinnu­lífið hefur fengið mikið og gengið alltof langt. Ítök hags­muna­afla gagn­vart stjórn­mál­unum raun­ger­ist í sér­tækum stuðn­ingi stjórn­valda vegna COVID sem er áætl­aður rúm­lega 288 millj­arðar til fyr­ir­tækja en um 46 millj­arðar til ein­stak­linga og heim­ila. Þá eru ekki taldar með tekjur rík­is­ins vegna úttektar á sér­eigna­sparn­aði sem eru að nálg­ast 10 millj­arða.

Það hlýtur öllum að vera ljóst að ef ekki verður við­horfs­breyt­ing og skiln­ingur stjórn­valda og atvinnu­lífs­ins á alvar­legri stöðu þeirra sem eru án atvinnu, og nauð­syn þess að jafna leik­inn, blasir við að þetta verður vega­nestið inn í kom­andi alþing­is­kosn­ing­ar. Þar höfum við kjós­endur töl­urnar og for­gangs­röðun stjórn­valda fyrir framan okkur á leið inn í kjör­klef­ann.

Höf­undur er for­maður VR.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hygge
Hvað þýðir danska hugtakið hygge? Er það stig sem nær hærra en bara að hafa það kósí? Nær eitthvað íslenskt orð yfir það? Eða er um að ræða sérstaka danska heimspeki?
Kjarninn 9. ágúst 2022
Eitt og annað ... einkum danskt
Eitt og annað ... einkum danskt
Hygge
Kjarninn 9. ágúst 2022
Rúmlega þriðjungur heimila á ekkert eftir í veskinu í lok mánaðar
Næstum átta af hverjum tíu í lægsta tekjuhópnum ná ekki að leggja neitt fyrir, ganga á sparnað eða safna skuldum í yfirstandandi dýrtíð. Hjá efsta tekjuhópnum geta næstum níu af hverjum tíu enn lagt fyrir, sumir umtalsvert.
Kjarninn 9. ágúst 2022
Eilífðarefnin finnast í regnvatni alls staðar um heiminn. Uppruni þeirra er oftast á vesturlöndum en það eru fátækari íbúar heims sem þurfa að súpa seyðið af því.
Regnvatn nánast alls staðar á jarðríki óhæft til drykkjar
Okkur finnst mörgum rigningin góð en vegna athafna mannanna er ekki lengur öruggt að drekka regnvatn víðast hvar í veröldinni, samkvæmt nýrri rannsókn.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Fleiri farþegar fóru um Flugstöð Leifs Eiríkssonar í júlí síðastliðinum en í sama mánuði árið 2019.
Flugið nær fyrri styrk
Júlí var metmánuður í farþegaflutningum hjá Play og Icelandair þokast nær þeim farþegatölum sem sáust fyrir kórónuveirufaraldur. Farþegafjöldi um Keflavíkurflugvöll var meiri í júlí síðastliðnum en í sama mánuði árið 2019.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Verðfall á mörkuðum erlendis er lykilbreyta í þróun eignarsafns íslenskra lífeyrissjóða. Myndin tengist fréttinni ekki beint.
Eignir lífeyrissjóðanna lækkuðu um 361 milljarða á fyrri hluta ársins
Fallandi hlutabréfaverð, jafn innanlands sem erlendis, og styrking krónunnar eru lykilþættir í því að eignir íslensku lífeyrissjóðanna hafa lækkað umtalsvert það sem af er ári. Eignirnar hafa vaxið mikið á síðustu árum. Í fyrra jukust þær um 36 prósent.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Uppþornað stöðuvatn í norðurhluta Ungverjalands.
Enn ein hitabylgjan og skuggalegur vatnsskortur vofir yfir
Það er ekki aðeins brennandi heitt heldur einnig gríðarlega þurrt með tilheyrandi hættu á gróðureldum víða í Evrópu. En það er þó vatnsskorturinn sem veldur mestum áhyggjum.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Þrjár af hverjum fjórum krónum umfram skuldir bundnar í steypu
Lektor í fjármálum segir ekki ólíklegt að húsnæðisverð muni lækka hérlendis. Það hafi gerst eftir bankahrunið samhliða mikilli verðbólgu. Alls hefur hækkun á fasteignaverði aukið eigið fé heimila landsins um 3.450 milljarða króna frá 2010.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar