Hentugleikablinda gagnvart hinu augljósa

Auglýsing

For­maður og vara­for­maður fjár­laga­nefndar Alþingis kvört­uðu sár­lega undan því í vik­unni að það gangi ekk­ert að skera nið­ur. Hags­muna­öfl sem haldi utan um ein­staka hags­muni stofn­ana verji þær með kjafti og klóm og noti vilj­uga fjöl­miðla til þess. Vara­for­mað­ur­inn, Guð­laugur Þór Þórð­ar­son, kall­aði eftir banda­mönnum til að taka almenni­lega á málum svo hægt verði að ná niður vaxta­greiðslum rík­is­sjóðs, taka á hinu gríð­ar­lega vanda­máli sem ófjár­magn­aðar líf­eyr­is­skuld­bind­ingar eru og for­gangs­raða vegna þess að Íslend­ingar séu að eld­ast hratt og munu þurfa mjög aukna þjón­ustu sam­hliða því.

For­mað­ur­inn, Vig­dís Hauks­dótt­ir, bætti um betur í dag og segir við Morg­un­blaðið að „Þegar öllu er á botn­inn hvolft þá er kannski nær­sam­fé­lagið á Íslandi orðið þannig að það reyna allir að ota sínum tota. Ég vil meina að þetta verði ekki í lagi hjá okkur fyrr en Ísland verður að einu kjör­dæmi og kjör­dæma­pot heyri sög­unni til“.

Hafa rétt fyrir sér, en...



Bæði Guð­laugur Þór og Vig­dís hafa rétt fyrir sér að nokkru leyti. Það er hár­rétt hjá Guð­laugi Þór að huga þarf að fram­tíð­inni og vinna á vaxta­kostn­aði, sem er 80 millj­arðar króna á næsta ári. Við þurfum að taka á hall­anum á opin­bera líf­eyr­is­kerf­inu, sem verður yfir 700 millj­arðar króna á næsta ári. Og það þarf að ráð­ast í fjár­fest­ingar í heil­brigð­is­kerf­inu og þjón­ustu við aldr­aða, enda mun eft­ir­launa­þegum fjölga hraðar en vinn­andi fólki á Íslandi frá og með árinu 2023. Fólk á eft­ir­launa­aldri verður fjórð­ungur þjóð­ar­innar árið 2065 en er í dag um ell­efu pró­sent.

Það er rétt hjá Vig­dísi að það er nauð­syn­legt að landið verði eitt kjör­dæmi. Bæði er það ákaf­lega ólýð­ræð­is­legt að atkvæði eins Íslend­ings telji marg­falt á við atkvæði ann­ars ein­ungis vegna þess að þeir búa á sitt­hvorum staðn­um.

Auglýsing

Það er rétt hjá Vig­dísi að það er nauð­syn­legt að landið verði eitt kjör­dæmi. Bæði er það ákaf­lega ólýð­ræð­is­legt að atkvæði eins Íslend­ings telji marg­falt á við atkvæði ann­ars ein­ungis vegna þess að þeir búa á sitt­hvorum staðn­um. Þetta fyr­ir­komu­lag ýtir líka, eins og Vig­dís bendir á, undir stór­fellt kjör­dæma­pot. Ráða­menn hvers tíma, sama hvaða flokki þeir til­heyra, hafa nær und­an­tekn­inga­laust verið dug­legir að fóðra sín heima­kjör­dæmi.

Það sem er hins vegar skrýtið við gagn­rýni fjár­laga­nefnd­ar­for­mann­anna er þegar hún er mátuð við stefnu rík­is­stjórn­ar­innar sem þau til­heyra.

Varð­staða um kirkju og land­bún­að­ar­kerfi



Nið­ur­skurður snýst alltaf um for­gangs­röð­un. Hvað sé mik­il­vægt og hvað megi missa sín í rík­is­rekstr­in­um. Áherslur sitj­andi rík­is­stjórnar hafa snú­ist um að lækka tekjur Rík­is­út­varps­ins, spara í mennta­kerf­inu með því að hætta að borga fyrir fram­halds­skóla­nám þeirra sem eru eldri en 25 ára, stytta atvinnu­leys­is­bóta­tím­ann og neita að borga í starfsend­ur­hæf­ing­ar­sjóð­inn VIRK þrátt fyrir að ríkið sé skuld­bundið til að gera það sam­kvæmt lög­um.

Á sama tíma hefur hún lækkað álögur á stór­eigna­fólk, útgerðir og á dýrum raf­tækj­um. En ef horft er ein­ungis á nið­ur­skurð­ar­mögu­leika þá eru þeir sann­ar­lega fyrir hendi.

Á sama tíma hefur hún lækkað álögur á stór­eigna­fólk, útgerðir og á dýrum raf­tækj­um. En ef horft er ein­ungis á nið­ur­skurð­ar­mögu­leika þá eru þeir sann­ar­lega fyrir hendi. Það væri til dæmis hægt að skera niður í fram­lögum til Þjóð­kirkj­unn­ar, sem námu um 4,2 millj­örðum króna á þessu ári. Það væri hægt að skera niður í nið­ur­greiðslu til land­bún­að­ar­ins. Til dæmis í nið­ur­greiðslum á mjólk­ur­fram­leiðslu (6,6 millj­arðar króna á árinu 2015), á sauð­fjár­fram­leiðslu (4,9 millj­arðar króna á árinu 2015), á græn­met­is­fram­leiðslu (581 milljón króna á árinu 2015), í fram­lagi til bún­að­ar­sam­lags­samn­ings (501 milljón króna á árinu 2015) eða í fram­lagi í fram­leiðni­sjóð land­bún­að­ar­ins (126 millj­ónir króna).

Það hefði verið hægt að spara 209 millj­ónir króna (sem er reyndar talin van­á­ætl­aður kostn­að­ur) með því að sleppa að flytja Fiski­stofu, í and­stöðu við alla og án skilj­an­legs rök­stuðn­ings, til Akur­eyrar með handafli.

Skúffu­fé, aðstoð­ar­menn og Skaga­fjörður



For­sæt­is­ráð­herra hefði líka getað sleppt því að úthluta upp­söfn­uðu skúffufé upp á 200 millj­ónir króna til gælu­verk­efna, sem óvart voru að mestu í hans eigin kjör­dæmi. Rík­is­stjórnin hefði líka getað sleppt því að fjölga aðstoð­ar­mönnum og ráð­gjöfum sínum af slíkum ofsa með þeim afleið­ingum að kostn­aður við rekstur Rík­is­stjórnar Íslands hefur farið úr því að vera 242,5 millj­ónir króna á árinu 2013, þegar sitj­andi stjórn tók við, í 339,6 millj­ónir króna á næsta ári.

Og það hefði verið hægt að sleppa því að gera 500 millj­óna króna þjón­ustu­samn­ing um rekstur með­ferð­ar­heim­ilis í Skaga­firði (í and­stöðu við vilja allra sér­fræð­inga), viðra hug­myndir um flutn­ing hluta starf­semi Land­helg­is­gæsl­unnar til Skaga­fjarðar eða að flytja RARIK til Skaga­fjarð­ar. Raunar virð­ast vera gríð­ar­leg sparn­að­ar­tæki­færi í því fyrir íslenska ríkið ef ráða­menn myndu hætta að líta á Skaga­fjörð sem nafla alheims­ins, því kjör­dæma­pot núver­andi rík­is­stjórnar virð­ist að mestu snú­ast um færslu á öllu sem mögu­lega er hægt að rífa upp með rótum þang­að.

Þeir sem geta farið fram úr



En fyrst og síð­ast er óskilj­an­legt að heyra for­mann og vara­for­mann fjár­laga­nefnd­ar, sem bæði studdu þá aðgerð að taka 80 millj­arða króna úr sam­eig­in­legum sjóðum lands­manna til að lækka með handa­hófs­kenndum hætti verð­tryggð lán hluta þjóð­ar­inn­ar, þar sem mestur hluti þiggj­enda hefur litla þörf fyrir pen­ing­ana sem allir hinir eru að gefa þeim, kjósi að minn­ast ekk­ert á þann for­dæma­lausa gjörn­ing þegar rætt er um jafn­vægi í rík­is­bú­skapn­um. Vig­dís sagði meira að segja í við­tali nokkrum dögum áður en hún kvart­aði undan erf­ið­leikum við nið­ur­skurð að hún skildi ekki „hvernig fólk getur farið fram úr á morgn­ana þegar það er búið að gagn­rýna það að tæp­lega 100 þús­und Íslend­ingar fengu skulda­nið­ur­fell­ing­u“.

Ef millj­arð­arnir 80 hefðu verið not­aðir til að lækka skuldir rík­is­ins hefðu vaxta­gjöld rík­is­ins minnkað um nokkra millj­arða króna á ári til fram­búð­ar.

Ef millj­arð­arnir 80 hefðu verið not­aðir til að lækka skuldir rík­is­ins hefðu vaxta­gjöld rík­is­ins minnkað um nokkra millj­arða króna á ári til fram­búð­ar. Ef þeir hefðu verið not­aðir til að borga inn á líf­eyr­is­skuld­bind­ingar opin­beru sjóð­anna hefði verið stigið stórt skref í átt að því að leysa það risa­vaxna vanda­mál. Hefðu þeir verið not­aðir í heil­brigð­is­kerfið hefði verið hægt að byggja eitt stykki nýjan Lands­spít­ala.

Afstaða Guð­laugs Þórs og Vig­dísar gagn­vart rík­is­rekstr­inum verður því að ein­hvers­konar afbrigði af hent­ug­leika­blindu gagn­vart hinu aug­ljósa.

Formaður stjórnar: Illa vegið að mér og öðrum stjórnarmönnum
VR ákvað í kvöld að afturkalla umboð stjórnarmanna VR hjá Lífeyrissjóði verslunarmanna.
Kjarninn 20. júní 2019
Umboð stjórnarmanna VR í Lífeyrissjóði verslunarmanna afturkallað
Tillaga um nýja stjórnarmenn til bráðabirgða var einnig samþykkt.
Kjarninn 20. júní 2019
Arion banki eignast ferðaskrifstofufyrirtækið TravelCo
Arion banki hefur nú tekið yfir starfsemi TravelCo. Bankinn hyggst selja fyrirtækið eins hratt og kostur er.
Kjarninn 20. júní 2019
Yngvi Örn Kristinsson
Skattlagning lífeyrissparnaðar og skerðing ellilífeyris
Kjarninn 20. júní 2019
Guðjón Sigurðsson
Alþjóðlegi MND dagurinn 21. júní 2019
Kjarninn 20. júní 2019
Guðlaugur Þór Þórðarson, utanríkisráðherra
Íslensk stjórnvöld hafa ekki mótað afstöðu til Beltis og brautar
Kínverski sendiherrann á Íslandi segir íslensk stjórnvöld vera opin fyrir þátttöku í Belti og braut. Íslensk stjórnvöld hafa þó ekki mótað sér afstöðu til verkefnisins.
Kjarninn 20. júní 2019
Már Guðmundsson er seðlabankastjóri. Hann mun láta af því starfi í ágúst og nýr taka við.
Seðlabankinn og Fjármálaeftirlitið sameinast um næstu áramót
Breytingarnar lúta að sameiningu verkefna hjá einni stofnun. Sextán þingmenn greiddu ekki atkvæði eða voru fjarverandi við atkvæðagreiðsluna.
Kjarninn 20. júní 2019
Mótmæli
Aðför að grundvallarréttindum launafólks ógnar friði og stöðugleika
Í 72 prósent landa heims hefur verkafólk engan eða takmarkaðan aðgang að réttarkerfinu sé á því brotið.
Kjarninn 20. júní 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari
None