Í átt að sjálfbærri borg

Reykjavík er mjög góð borg á flesta mælikvarða. Áskoranirnar í átt að sjálfbærri borg eru þess eðlis að það er vel raunsætt að stefna á að vera best í heimi, skrifar Samúel Torfi Pétursson, frambjóðandi Viðreisnar.

Auglýsing

Orðið sjálf­bærni er ungt að árum í íslenskri tungu og var fyrst notað í kringum 1965 (1). Hug­takið sjálf­bær þróun er enn yngra og var ekki form­lega skil­greint fyrr en undir lok síð­ustu ald­ar. Síðan þá hefur það fengið verð­skuldað braut­ar­gengi í því hvernig við leysum verk­efni sem snúa að umhverf­inu og jörð­inni allri á bæði stórum og smáum skala. Efa­semd­aradd­irnar hafa smám saman dofn­að, því ef hlut­irnir eru rétt gerðir hagn­ast allir á sjálf­bærri þró­un.

Borgir eru eitt stærsta mann­anna verk, og því kemur ekki á óvart að rekstur þeirra og skipu­lag hafi í síauknum mæli verið skoðað með hlið­sjón af sjálf­bærri þró­un. Þessi hugsun hefur því ratað inn í flest það sem við­kemur borg­ar­málum og Reykja­vík er engin und­an­tekn­ing. Og ekki seinna að vænna því áskor­anir okkar eru stórar og má þar nefna lofts­lags­mál.

Náum mark­miðum okkar

Heims­mark­mið Sam­ein­uðu þjóð­anna er áætlun til árs­ins 2030 um að auka sjálf­bæra þróun á heims­vísu. Þau eru sautján tals­ins og mörg þeirra eiga vel við þegar kemur að höf­uð­borg­inni okk­ar. Og við erum að standa okkur vel. Sem bæði borg og reyndar þjóð erum við standa okkur mjög vel þegar kemur að jafn­rétti kynj­anna, menntun fyrir alla, heilsu og vellíð­an, atvinnu- og nýsköp­un, og svo má áfram telja. Sjálf­bærar borgir eru svo eitt sjálf­stætt mark­mið í Heims­mark­mið­unum og það er þar sem Reykja­vík fer með veiga­mikið hlut­verk á Íslandi.

Auglýsing

Verðum sjálf­bær borg

Reykja­vík er mjög góð borg á flesta mæli­kvarða. Áskor­an­irnar í átt að sjálf­bærri borg eru þess eðlis að það er vel raun­sætt að stefna á að vera best í heimi. Það hlýtur að vera eft­ir­sókn­ar­vert, eða hvað? En til að svo megi verða eru nokkur atriði sem þarf að setja í for­gang. Það þarf að halda áfram að auka fram­boð hús­næð­is, ekki síst fyrir tekju- og eigna­lága. Það gekk vel á síð­asta kjör­tíma­bili, eftir mörg mögur ár þar á und­an. Met voru slegin í íbúða­upp­bygg­ingu og óhagn­að­ar­drifin hús­næð­is­fé­lög hafa átt ríkan þátt í því, en halda þarf dampi. Við verðum að bæta loft­gæði, en þar á svifryk einna stærstan þátt. Í Reykja­vík er orsökin helst sú hve við keyrum bíla mik­ið, en slit á mal­biki og bremsu­borðum auk útblást­urs frá bílum sem ganga fyrir jarð­efna­elds­neyti eru stærstu upp­sprettur svifryks­ins. Stærstur hluti af örplast­mengun í haf­inu við landið kemur frá sliti bíldekkja og vegmerk­inga (2). Þá eru ótalin atriði eins og umferð­ar­há­vaði og umferð­ar­slys, en þau draga úr lífs­gæðum okk­ar.

Jákvæðar breyt­ingar áfram

Það þarf að halda áfram á þeirri braut að stór­bæta aðstæður fyrir gang­andi, hjólandi og not­endur almenn­ings­sam­gangna, en í dag er meira en fjórð­ungur þeirra sem keyra bíl til­bú­inn til að ferð­ast með öðrum far­ar­mátum ef aðstæður batna nógu mikið frá því sem nú er (3). Þá þarf að draga hlut­falls­lega úr akstri til að borgin nái kolefn­is­hlut­leysi (4). Það er ekki nóg að raf­væða bíla­flot­ann. Þess vegna er Borg­ar­línan mik­il­væg og ekki má gefa afslátt af henni. Hún er nauð­syn­leg for­senda þess að jákvæðar breyt­ingar geti orð­ið. Hug­myndir sumra um svo­kall­aða létt­línu ganga ekki upp, því að baki þeirri hug­mynd á að ráð­ast í stór­fellda, kostn­að­ar­sama og sárs­auka­fulla upp­bygg­ingu á hrað­brautum og mörgum mis­lægum gatna­mót­um. Það hampar einka­bílnum á kostnað ann­arra sam­göngu­máta, einkum gang­andi og hjólandi, og hentar síður vel inni í borgum m.a. út af plássi, mengun og hávaða. Það mun gera illt verra og vinnur gegn öðrum mark­mið­um. Ekki er síður áríð­andi að stækka gjald­svæði bíla­stæða, en það er mjög í anda sjálf­bærni að not­endur greiði fyrir afnot af borg­ar­landi okkar allra í takt við notk­un. Það er rétt­læti gagn­vart hinum sem ekki nota það eins mik­ið. Þá þarf að vernda, stækka og efla græn svæði sem hafa mikla þýð­ingu fyrir úti­vist og aðgengi okkar að gróðri og nátt­úru.

Við­reisn til verks­ins

Hér hefur ein­ungis verið tæpt á því helsta. Þetta er það sem Við­reisn í Reykja­vík vill halda á lofti á næsta kjör­tíma­bili. Við­reisn vill að Reykja­vík verði í fremstu röð meðal sjálf­bærra borga, en sjálf­bærar borgir eru líka ein­fald­lega skemmti­leg­ustu borg­irn­ar. Ef þú ert sam­mála því er atkvæði greitt Við­reisn vel var­ið.

Höf­undur er skipu­lags­verk­fræð­ingur og í 8. sæti á fram­boðs­lista Við­reisnar í Reykja­vík.

Heim­ild­ir:

(1) Hvað merkja orðin sjálf­bær þró­un: https://www.vis­inda­vef­ur.is/svar.php?id=1840

(2) Örplast í haf­inu við Ísland: https://www.­stjorn­arra­did.is/li­br­ar­y/02-­Rit--­skyr­sl­ur-og-skrar/%C3%96rplast-BioPol_loka­sk%C3%BDrsla.pdf

(3) Reykja­vík­ur­borg. Ferða­venj­ur: https://fund­ur.reykja­vik.is/sites/default/fi­les/a­genda-items/2021-09_r­vk_­fer­da­venj­ur_mask­inu­skyr­sla.pdf

(4) Aðgerða­á­ætlun í lofts­lags­mál­um: https://raf­hla­d­an.is/bitstr­eam/hand­le/10802/30512/Ad­ger­daaetl­un%20i%20­lofts­lagsmal­u­m%20onn­ur%20ut­gafa.pd­f?­sequence=1

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stewart Rhodes, stofnandi og leiðtogi öfga- og vígasamtakanna The Oath Keepers.
„Maðurinn með leppinn“ sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið
Leiðtogi vígasveitarinnar Oath Keepers, maðurinn sem er með lepp af því að hann skaut sjálfan sig í augað, hefur verið sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið í janúar í fyrra. Hann á yfir höfði sér 20 ára fangelsisdóm.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Helstu eigendur Samherja Holding eru Kristján Vilhelmsson og Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Samherjasamstæðan átti eigið fé upp á tæpa 160 milljarða króna um síðustu áramót
Endurskoðendur Samherja Holding gera ekki lengur fyrirvara við ársreikningi félagsins vegna óvissu um „mála­rekstur vegna fjár­hags­legra uppgjöra sem tengj­ast rekstr­inum í Namib­íu.“ Félagið hagnaðist um 7,9 milljarða króna í fyrra.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Ari Trausti Guðmundsson
Flugaska eða gjóska?
Kjarninn 30. nóvember 2022
Vilhjálmur Birgisson er formaður Starfsgreinasambands Íslands.
Samningar við Starfsgreinasambandið langt komnir – Reynt að fá VR um borð
Verið er að reyna að klára gerð kjarasamninga við Starfsgreinasambandið um 20 til 40 þúsund króna launahækkanir, auknar starfsþrepagreiðslur og flýtingu á útgreiðslu hagvaxtarauka. Samningar eiga að gilda út janúar 2024.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Bjarni Bjarnason er forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur.
Vindorkuver um land allt yrðu mesta umhverfisslys Íslandssögunnar
Forstjóri Orkuveitunnar segir að ef þúsund vindmyllur yrðu reistar um landið líkt og vindorkufyrirtæki áforma „ættum við engu umhverfisslysi til að jafna úr Íslandssögunni. Hér væri reyndar ekki um slys að ræða því myllurnar yrðu reistar af ásetningi.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Halla Hrund Logadóttir orkumálastjóri.
„Matseðill möguleika“ ef stjórnvöld „vilja raunverulega setja orkuskipti í forgang“
Langtímaorkusamningar um annað en orkuskipti geta tafið þau fram yfir sett loftlagsmarkmið Íslands, segir orkumálastjóri. „Þótt stjórnvöld séu með markmið þá eru það orkufyrirtækin sem í raun og veru ákveða í hvað orkan fer.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar í morgun.
„Það var mjög óheppilegt að náinn ættingi hafi verið í þessum kaupendahópi“
Forsætisráðherra segir að ekki hafi verið ákveðið hvenær Bankasýsla ríkisins verði lögð niður og hvaða fyrirkomulag taki við þegar selja á hlut í ríkisbanka. Hún hafði ekki séð það fyrir að faðir Bjarna Benediktssonar yrði á meðal kaupenda í ríkisbanka.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Á meðal eigna Bríetar er þetta fjölbýlishús á Selfossi.
Leigufélagið Bríet gefur 30 prósent afslátt af leigu í desember
Félag í opinberri eigu sem á um 250 leiguíbúðir um allt land og er ekki rekið með hagnaðarsjónarmið að leiðarljósi ætlar að lækka leigu allra leigutaka frá og með næstu áramótum.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar