Pólitískt plott mun fella innanríkisráðherra

Hanna.Birna_.4.jpg
Auglýsing

Leka­málið svo­kall­aða nálg­ast nú enda­stöð. Strax frá upp­hafi sótti að sú til­finn­ing að í því hafi átt sér stað póli­tískur óleikur sem skað­aði þá ein­stak­linga sem hið fræga minn­is­blað fjall­aði um. Und­an­farna mán­uði hafa púslin týnst til eitt af öðru og loks blasir við nokkuð skýr heild­ar­mynd. Til­finn­ingin um póli­tíska plottið hefur verið stað­fest. Eina púslið sem vantar er hver það var sem ýtti á send þegar minn­is­blaðið var sent á mbl.is og á Frétta­blað­ið. Það fæst ekki upp­lýst nema að inn­an­rík­is­ráð­herra eða aðstoð­ar­menn hennar segi frá því. Sem verður að telj­ast ólík­legt.

Það skiptir reyndar engu máli hver það var. Ábyrgðin er skýr. Hún er Hönnu Birnu Krist­jáns­dóttur inn­an­rík­is­ráð­herra.

Stór­merki­legar upp­lýs­ingar



Dómur Hæsta­réttar í anga þessa máls, sem birtur var á fimmtu­dag, er stór­merki­leg­ur. Þar kemur fram að minn­is­blaðið um hæl­is­leit­and­ann Tony Omos og tvær konur sem honum tengj­ast hafi verið gert 19. nóv­em­ber 2013 og vistað inn á opið drif inn­an­rík­is­ráðu­neyt­is­ins um klukkan 17 þann dag. Lög­fræð­ingur í ráðu­neyt­inu tók minn­is­blaðið saman að beiðni skrif­stofu­stjóra í ráðu­neyt­inu, tveir aðrir lög­fræð­ingar lásu það yfir.

almennt_01_05_2014

Auglýsing

Klukkan 17 mín­útur yfir 17 sendi skrif­stofu­stjór­inn minn­is­blaðið á Hönnu Birnu Krist­jáns­dóttur inn­an­rík­is­ráð­herra, aðstoð­ar­menn henn­ar, þau Gísla Frey Val­dórs­son og Þóreyju Vil­hjálms­dótt­ir, og Ragn­hildi Hjalta­dóttur ráðu­neyt­is­stjóra. Í Frétta­blað­inu dag­inn eft­ir, þann 20. nóv­em­ber, birt­ist for­síðu­frétt í Frétta­blað­inu um að ónafn­greindur hæl­is­leit­andi, sem aug­ljós­lega var Tony Omos, væri grun­aður um aðild að mann­sali. Fréttin var byggð á þeim upp­lýs­ingum sem koma fram í umræddu minn­is­blaði sem gert var í inn­an­rík­is­ráðu­neyt­inu dag­inn áður. Klukkan 10:55 sama dag birt­ist frétt byggð á minn­is­blað­inu síðan á mbl.­is.

Frétta­blaðið er vana­lega klárað uppúr klukkan 22 á kvöld­in. Það þekki ég vel eftir að hana unnið þar. Blaða­mað­ur­inn sem skrif­aði umrædda frétt hefur að öllum lík­indum þurft hálf­tíma hið allra minnsta til að skrifa frétt­ina upp úr minn­is­blað­inu eftir að það barst. Því verður að telj­ast lík­legt að ein­hver sem var með það undir höndum hafi sent það til ein­hvers innan Frétta­blaðs­ins á milli klukkan rúm­lega fimm síð­degis og hálf tíu um kvöld. Skrif­stofur inn­an­rík­is­ráðu­neyt­is­ins eru opnar til klukkan 16 alla virka daga. Það eru því allar líkur á að stór hluti starfs­manna hafi verið far­inn heim þegar minn­is­blaðið var vistað á opnu drifi í ráðu­neyt­inu klukkan rúm­lega 17.

Í dómi hér­aðs­dóms frá því snemma í apr­íl, sem var und­an­fari Hæsta­rétt­ar­dóms­ins á fimmtu­dag,  segir enda „Í skýrslum sem lög­reglan hefur tekið af þessum starfs­mönnum ráðu­neyt­is­ins [sem komu að gerð minn­is­blaðs­ins] hefur ekk­ert komið fram um að aðrir en þeir sem að framan greinir [sömu starfs­menn, ráð­herra, aðstoð­ar­menn hans og ráðu­neyt­is­stjóri]  hafi búið yfir vit­neskju um minn­is­blað­ið“.

Átta vissu af minn­is­blað­inu



Sam­kvæmt því vissu átta manns af minn­is­blað­inu. Það verður að telj­ast nán­ast öruggt að einn þess­arra átta hafi lekið því til fjöl­miðla. Aðrir starfs­menn ráðu­neyt­is­ins vissu ekki að það væri til og það er erfitt að leka ein­hverju sem þú veist ekki af. Fimm af þessum átta eru emb­ætt­is­menn. Það að leka minn­is­blað­inu var póli­tísk aðgerð til að grafa undan mót­mælum sem fyr­ir­huguð voru vegna með­ferðar á Tony Omos dag­inn eft­ir. Póli­tískar aðgerðir eru drifnar áfram af póli­tískum hags­mun­um. Og fram­kvæmdar af póli­tíkus­um. Einu póli­tíkusarnir í þessum hópi eru Hanna Birna Krist­jáns­dóttir inn­an­rík­is­ráð­herra og aðstoð­ar­menn­irnir hennar tveir, sem báðir eru póli­tískt ráðnir banda­menn henn­ar. Það verður að telj­ast miklu meiri líkur að ein­hver þess­arra þriggja hafi lekið minn­is­blað­inu en ein­hver emb­ætt­is­mann­anna fimm sem vissu af minn­is­blað­inu.

En í raun skiptir það ekki máli. Þröngur hópur fólks vann að gerð minn­is­blaðs­ins og fékk það afhent. Allt þetta var gert með vit­und og vilja inn­an­rík­is­ráð­herra sem var einn þeirra örfáu sem fengu minn­is­blaðið sent. Hún ber ábyrgð á gerð þess og að það hafi lekið út. Og á að segja af sér fyrir vik­ið. En lík­lega verða aðstoð­ar­menn­irnir látnir falla á sverð­ið. Að minnsta kosti ann­ar, ef ekki báð­ir.

Refsi­verð hátt­semi sem getur varðað tveggja ára fang­elsi



Ef rann­sókn lög­reglu leiðir til þeirrar nið­ur­stöðu að Hanna Birna hafi vitað af lek­anum og jafn­vel stutt hann er póli­tískur fer­ill hennar hins vegar búinn, því þá hefur hún orðið upp­vís af því að ljúga blákalt. Hún kom nefni­lega fram í sjón­varps­þætti ann­ars rit­stjóra Frétta­blaðs­ins, sem á að vita upp á hár hvaðan minn­is­blaðið kom, og eftir að hafa verið spurð af þriðja aðila um hver hefði lekið minn­is­blað­inu, í ein­hverju súr­eal­ís­kasta frétta­leik­riti síð­ari tíma, þá sagð­ist hún ekki vita það.

Þetta mál er háal­var­legt. Það er alvar­legt að ein­hver þeirra átta sem vissu af minn­is­blað­inu hafi mis­notað aðstöðu sína til þess að leka því í fjöl­miðla í póli­tískum til­gangi. Aðstoð­ar­kona Hönnu Birnu ásak­aði DV, sem hefur leitt umfjöllun um málið og er fyrst og síð­ast ástæðan fyrir því að það er í lög­reglu­rann­sókn, um rógs­her­ferð gegn ráð­herr­anum á opin­berum vett­vangi. Með því var verið að ásaka fjöl­miðil og blaða­menn­ina sem frétt­irnar unnu um ann­ar­legar hvat­ir. Það er líka alvar­legt. En alvar­leiki máls­ins sést best í því að rann­sókn lög­reglu bein­ist að refsi­verðri hátt­semi. Feli leki minn­is­blaðs­ins í sér að sá sem lak hafi mis­notað stöðu sína getur það varðað hinn brot­lega allt að tveggja ára fang­elsi.

Órjúf­an­legur trún­aður blaða­manns við heim­ild­ar­mann



Fyrir utan þær upp­lýs­ingar sem dómur Hæsta­réttar veitir um máls­at­vik í leka­mál­inu þá er aðra stór­merki­lega frétt að finna í hon­um. Málið sem verið var að dæma í snýst nefni­lega um til­raun sak­sókn­ara til að knýja frétta­stjóra mbl.is til að brjóta trúnað við heim­ild­ar­mann og upp­lýsa um hver sendi frétta­stofu hennar minn­is­blað­ið. Ég veit reyndar að hún myndi aldrei upp­lýsa um slíkt, enda yfir­burð­ar­blaða­mað­ur. Það verður alltaf að ríkja trún­aður milli blaða­manna og heim­ild­ar­manna. Sá trún­aður er grund­völlur til­veru stétt­ar­inn­ar. Án hans myndum við flytja tíð­indi, ekki segja frétt­ir.

Hæsti­réttur hafn­aði bless­un­ar­lega því að beita laga­á­kvæði til að aflétta trún­aði milli blaða­manns og heim­ilda­manns. Ef úrskurð­ur­inn hefði verið á hinn veg­inn, þ.e. að dóm­ur­inn hefði skikkað frétta­stjór­ann til að aflétta trún­að­inum þá er það mín skoðun að hún ætti ekki að verða við þeirri nið­ur­stöðu. Það er mín skoðun að allir blaða­menn ættu að taka slíka afstöðu og sætta sig frekar við refs­ingu.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stuðningskonur leikskólanna
Kynjað verðmætamat og leikskólinn
Kjarninn 21. janúar 2020
Þröngar skorður í hálaunalandi
Á að fella gengið til að örva efnahagslífið? Er aukin sjálfvirkni að fara eyða störfum hraðar en almenningur átta sig á? Gylfi Zoega hagfræðiprófessor skrifaði ítarlega grein í Vísbendingu þar sem þessi mál eru til umræðu.
Kjarninn 20. janúar 2020
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Segir kominn tíma á stjórn án Sjálfstæðisflokks
Formaður Samfylkingarinnar segir tími til komin að hætta að láta Sjálfstæðisflokkinn velja sér dansfélaga og stjórna á eigin forsendum.
Kjarninn 20. janúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Katrín: Kólnun en ekki skyndileg djúpfrysting
Heilbrigðismál, atvinnuleysi, kaupmáttur, náttúruöfl og innviðafjárfestingar eru meðal þess sem forsætisráðherra ræddi um í ræðu sinni við upphaf þings í dag.
Kjarninn 20. janúar 2020
Sighvatur Björgvinsson
Enginn ber ábyrgð – bara þjóðin
Kjarninn 20. janúar 2020
Heimavellir eiga meðal annars húsnæði sem hefur verið í byggingu á Hlíðarendasvæðinu.
Norskt leigufélag komið með yfir tíu prósent í Heimavöllum
Norska leigufélagið Fredensborg er að koma sér fyrir á íslenskum fasteignamarkaði. Það keypti í dag 10,22 prósent hlut í stærsta leigufélagi landsins á almennum leigumarkaði.
Kjarninn 20. janúar 2020
Efnt var til fyrstu mótmæla þann 23. nóvember 2019 eftir að Samherjamálið komst upp.
Fyrsti þingfundur ársins í dag – Mótmælendur ætla að láta í sér heyra
Fyrsti þingfundur á Alþingi hefst í dag eftir jólafrí og munu formenn stjórnmálaflokkanna eða staðgenglar þeirra taka til máls. Við tilefnið verður blásið til mótmæla þar sem þess er meðal annars krafist að sjávarútvegsráðherra segi af sér.
Kjarninn 20. janúar 2020
Togarinn Heinaste.
Ríkisútgerðin í Namibíu á ekki fyrir launum rúmlega þúsund starfsmanna
Fischor, ríkisútgerðin í Namibíu, þurfti að fá viðbótarkvóta frá ríkinu til að geta átt fyrir launum. Fiskinn á mögulega að veiða á Heinaste, verksmiðjutogara sem Samherji er ásakaður um að vera að reyna að selja sjálfum sér á hrakvirði.
Kjarninn 20. janúar 2020
Meira úr sama flokkiÁlit
None