Pólitískt plott mun fella innanríkisráðherra

Hanna.Birna_.4.jpg
Auglýsing

Leka­málið svo­kall­aða nálg­ast nú enda­stöð. Strax frá upp­hafi sótti að sú til­finn­ing að í því hafi átt sér stað póli­tískur óleikur sem skað­aði þá ein­stak­linga sem hið fræga minn­is­blað fjall­aði um. Und­an­farna mán­uði hafa púslin týnst til eitt af öðru og loks blasir við nokkuð skýr heild­ar­mynd. Til­finn­ingin um póli­tíska plottið hefur verið stað­fest. Eina púslið sem vantar er hver það var sem ýtti á send þegar minn­is­blaðið var sent á mbl.is og á Frétta­blað­ið. Það fæst ekki upp­lýst nema að inn­an­rík­is­ráð­herra eða aðstoð­ar­menn hennar segi frá því. Sem verður að telj­ast ólík­legt.

Það skiptir reyndar engu máli hver það var. Ábyrgðin er skýr. Hún er Hönnu Birnu Krist­jáns­dóttur inn­an­rík­is­ráð­herra.

Stór­merki­legar upp­lýs­ingar



Dómur Hæsta­réttar í anga þessa máls, sem birtur var á fimmtu­dag, er stór­merki­leg­ur. Þar kemur fram að minn­is­blaðið um hæl­is­leit­and­ann Tony Omos og tvær konur sem honum tengj­ast hafi verið gert 19. nóv­em­ber 2013 og vistað inn á opið drif inn­an­rík­is­ráðu­neyt­is­ins um klukkan 17 þann dag. Lög­fræð­ingur í ráðu­neyt­inu tók minn­is­blaðið saman að beiðni skrif­stofu­stjóra í ráðu­neyt­inu, tveir aðrir lög­fræð­ingar lásu það yfir.

almennt_01_05_2014

Auglýsing

Klukkan 17 mín­útur yfir 17 sendi skrif­stofu­stjór­inn minn­is­blaðið á Hönnu Birnu Krist­jáns­dóttur inn­an­rík­is­ráð­herra, aðstoð­ar­menn henn­ar, þau Gísla Frey Val­dórs­son og Þóreyju Vil­hjálms­dótt­ir, og Ragn­hildi Hjalta­dóttur ráðu­neyt­is­stjóra. Í Frétta­blað­inu dag­inn eft­ir, þann 20. nóv­em­ber, birt­ist for­síðu­frétt í Frétta­blað­inu um að ónafn­greindur hæl­is­leit­andi, sem aug­ljós­lega var Tony Omos, væri grun­aður um aðild að mann­sali. Fréttin var byggð á þeim upp­lýs­ingum sem koma fram í umræddu minn­is­blaði sem gert var í inn­an­rík­is­ráðu­neyt­inu dag­inn áður. Klukkan 10:55 sama dag birt­ist frétt byggð á minn­is­blað­inu síðan á mbl.­is.

Frétta­blaðið er vana­lega klárað uppúr klukkan 22 á kvöld­in. Það þekki ég vel eftir að hana unnið þar. Blaða­mað­ur­inn sem skrif­aði umrædda frétt hefur að öllum lík­indum þurft hálf­tíma hið allra minnsta til að skrifa frétt­ina upp úr minn­is­blað­inu eftir að það barst. Því verður að telj­ast lík­legt að ein­hver sem var með það undir höndum hafi sent það til ein­hvers innan Frétta­blaðs­ins á milli klukkan rúm­lega fimm síð­degis og hálf tíu um kvöld. Skrif­stofur inn­an­rík­is­ráðu­neyt­is­ins eru opnar til klukkan 16 alla virka daga. Það eru því allar líkur á að stór hluti starfs­manna hafi verið far­inn heim þegar minn­is­blaðið var vistað á opnu drifi í ráðu­neyt­inu klukkan rúm­lega 17.

Í dómi hér­aðs­dóms frá því snemma í apr­íl, sem var und­an­fari Hæsta­rétt­ar­dóms­ins á fimmtu­dag,  segir enda „Í skýrslum sem lög­reglan hefur tekið af þessum starfs­mönnum ráðu­neyt­is­ins [sem komu að gerð minn­is­blaðs­ins] hefur ekk­ert komið fram um að aðrir en þeir sem að framan greinir [sömu starfs­menn, ráð­herra, aðstoð­ar­menn hans og ráðu­neyt­is­stjóri]  hafi búið yfir vit­neskju um minn­is­blað­ið“.

Átta vissu af minn­is­blað­inu



Sam­kvæmt því vissu átta manns af minn­is­blað­inu. Það verður að telj­ast nán­ast öruggt að einn þess­arra átta hafi lekið því til fjöl­miðla. Aðrir starfs­menn ráðu­neyt­is­ins vissu ekki að það væri til og það er erfitt að leka ein­hverju sem þú veist ekki af. Fimm af þessum átta eru emb­ætt­is­menn. Það að leka minn­is­blað­inu var póli­tísk aðgerð til að grafa undan mót­mælum sem fyr­ir­huguð voru vegna með­ferðar á Tony Omos dag­inn eft­ir. Póli­tískar aðgerðir eru drifnar áfram af póli­tískum hags­mun­um. Og fram­kvæmdar af póli­tíkus­um. Einu póli­tíkusarnir í þessum hópi eru Hanna Birna Krist­jáns­dóttir inn­an­rík­is­ráð­herra og aðstoð­ar­menn­irnir hennar tveir, sem báðir eru póli­tískt ráðnir banda­menn henn­ar. Það verður að telj­ast miklu meiri líkur að ein­hver þess­arra þriggja hafi lekið minn­is­blað­inu en ein­hver emb­ætt­is­mann­anna fimm sem vissu af minn­is­blað­inu.

En í raun skiptir það ekki máli. Þröngur hópur fólks vann að gerð minn­is­blaðs­ins og fékk það afhent. Allt þetta var gert með vit­und og vilja inn­an­rík­is­ráð­herra sem var einn þeirra örfáu sem fengu minn­is­blaðið sent. Hún ber ábyrgð á gerð þess og að það hafi lekið út. Og á að segja af sér fyrir vik­ið. En lík­lega verða aðstoð­ar­menn­irnir látnir falla á sverð­ið. Að minnsta kosti ann­ar, ef ekki báð­ir.

Refsi­verð hátt­semi sem getur varðað tveggja ára fang­elsi



Ef rann­sókn lög­reglu leiðir til þeirrar nið­ur­stöðu að Hanna Birna hafi vitað af lek­anum og jafn­vel stutt hann er póli­tískur fer­ill hennar hins vegar búinn, því þá hefur hún orðið upp­vís af því að ljúga blákalt. Hún kom nefni­lega fram í sjón­varps­þætti ann­ars rit­stjóra Frétta­blaðs­ins, sem á að vita upp á hár hvaðan minn­is­blaðið kom, og eftir að hafa verið spurð af þriðja aðila um hver hefði lekið minn­is­blað­inu, í ein­hverju súr­eal­ís­kasta frétta­leik­riti síð­ari tíma, þá sagð­ist hún ekki vita það.

Þetta mál er háal­var­legt. Það er alvar­legt að ein­hver þeirra átta sem vissu af minn­is­blað­inu hafi mis­notað aðstöðu sína til þess að leka því í fjöl­miðla í póli­tískum til­gangi. Aðstoð­ar­kona Hönnu Birnu ásak­aði DV, sem hefur leitt umfjöllun um málið og er fyrst og síð­ast ástæðan fyrir því að það er í lög­reglu­rann­sókn, um rógs­her­ferð gegn ráð­herr­anum á opin­berum vett­vangi. Með því var verið að ásaka fjöl­miðil og blaða­menn­ina sem frétt­irnar unnu um ann­ar­legar hvat­ir. Það er líka alvar­legt. En alvar­leiki máls­ins sést best í því að rann­sókn lög­reglu bein­ist að refsi­verðri hátt­semi. Feli leki minn­is­blaðs­ins í sér að sá sem lak hafi mis­notað stöðu sína getur það varðað hinn brot­lega allt að tveggja ára fang­elsi.

Órjúf­an­legur trún­aður blaða­manns við heim­ild­ar­mann



Fyrir utan þær upp­lýs­ingar sem dómur Hæsta­réttar veitir um máls­at­vik í leka­mál­inu þá er aðra stór­merki­lega frétt að finna í hon­um. Málið sem verið var að dæma í snýst nefni­lega um til­raun sak­sókn­ara til að knýja frétta­stjóra mbl.is til að brjóta trúnað við heim­ild­ar­mann og upp­lýsa um hver sendi frétta­stofu hennar minn­is­blað­ið. Ég veit reyndar að hún myndi aldrei upp­lýsa um slíkt, enda yfir­burð­ar­blaða­mað­ur. Það verður alltaf að ríkja trún­aður milli blaða­manna og heim­ild­ar­manna. Sá trún­aður er grund­völlur til­veru stétt­ar­inn­ar. Án hans myndum við flytja tíð­indi, ekki segja frétt­ir.

Hæsti­réttur hafn­aði bless­un­ar­lega því að beita laga­á­kvæði til að aflétta trún­aði milli blaða­manns og heim­ilda­manns. Ef úrskurð­ur­inn hefði verið á hinn veg­inn, þ.e. að dóm­ur­inn hefði skikkað frétta­stjór­ann til að aflétta trún­að­inum þá er það mín skoðun að hún ætti ekki að verða við þeirri nið­ur­stöðu. Það er mín skoðun að allir blaða­menn ættu að taka slíka afstöðu og sætta sig frekar við refs­ingu.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Helga Vala Helgadóttir þingmaður Samfylkingar og formaður velferðarnefndar Alþingis.
Heilbrigðisráðuneytið gerir „alvarlegar athugasemdir“ við orð Helgu Völu
Heilbrigðisráðuneytið telur að málflutningur formanns velferðarnefndar í frétt RÚV um Sjúkratryggingar Íslands í gærkvöldi hafi verið ógætilegur og að trúnaðar um það sem fram fór á lokuðum nefndarfundi hafi ekki verið gætt.
Kjarninn 2. mars 2021
Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra segir nauðsynlegt að ræða áhrif launabreytinga á verðbólgu
Hvaðan kemur verðbólgan?
Verðbólga hér á landi mælist nú í rúmum fjórum prósentum og hefur ekki verið jafnmikil í rúm sjö ár. Hvað veldur þessari miklu hækkun?
Kjarninn 2. mars 2021
Hreinn Loftsson, lögmaður og annar aðstoðarmaður dómsmálaráðherra.
Segir það vekja furðu hvernig stjórnmálamenn og fjölmiðlar „hamast á dómsmálaráðherra“
Hreinn Loftsson segir dómsmálaráðherra ekki hafa gert neitt rangt þegar hún hringdi í lögreglustjórann á höfuðborgarsvæðinu á aðfangadag vegna Ásmundarsalsmálsins. Fjölmiðlar hafi ekki virt helgifrið og heimtað svör frá ráðherranum.
Kjarninn 2. mars 2021
Gunnar Smári Egilsson er formaður framkvæmdastjórnar Sósíalistaflokks Íslands.
Sósíalistaflokkurinn hefur aldrei mælst stærri í könnunum Gallup
Stjórnarflokkarnir hafa saman tapað fylgi á kjörtímabilinu en eru við það að geta endurnýjað samstarfið, samkvæmt könnunum, standi vilji þeirra til þess. Þrír stjórnarandstöðuflokkar hafa styrkt stöðu sína á kjörtímabilinu en tveir veikst.
Kjarninn 2. mars 2021
Guðmundur Ingi var kjörinn varaformaður Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs árið 2019.
Tveir keppast um oddvitasæti VG í Kraganum
Guðmundur Ingi Guðbrandsson hefur tilkynnt að hann stefni á oddvitasætið í Suðvesturkjördæmi. Nú þegar hefur Ólafur Þór Gunnarsson tilkynnt að hann vilji fyrsta sætið.
Kjarninn 2. mars 2021
Hjálmar Sveinsson
Framtíðaráætlun fyrir Reykjavík
Kjarninn 2. mars 2021
Bóluefni Johnson & Johnson hefur fengið neyðarleyfi í Bandaríkjunum.
Aftur fjölgar dauðsföllum vestanhafs – „Vinsamlega hlustið á mig“
Framkvæmdastjóri bandarísku smitsjúkdómastofnunarinnar er uggandi yfir stöðunni á faraldrinum í landinu. Smitum og dauðsföllum hefur fjölgað á ný. Nýtt bóluefni, sem aðeins þarf að gefa einn skammt af, er rétt ókomið á markað.
Kjarninn 2. mars 2021
Fimm forvitnilegar (og covid-lausar) fréttir
Stórmerkilegur fundur í Argentínu, fugl vakinn upp frá dauðum, úlfur á landshornaflakki, „frosnar“ skjaldbökur teknar í skjól og alveg einstaklega áhugaverð mörgæs. Það er ýmislegt að frétta úr heimi dýranna.
Kjarninn 1. mars 2021
Meira úr sama flokkiÁlit
None