Valdefling Samherja?

Árni Finnsson segir Samherja hafa safnað miklum auði í krafti þeirra forréttinda að nýta sameiginlega auðlind þjóðarinnar. Óviðunandi sé að stórfyrirtækið Samherji standi að árásum á fjölmiðla eða fjölmiðlafólk.

Auglýsing

Á dögunum var uppljóstrarinn Jóhannes Stefánsson sæmdur WIN WIN Sjálfbærniverðlaunum Gautaborgar. Með fylgdu 120.000 dollarar sem samkvæmt gengi dagsins eru 14.568.000 krónur.

Ekki er kunnugt um að Jóhannes Stefánsson hafi getið sér orð fyrir pælingar í sjálfbærni eða sjálfbærri þróun en þema WINWIN-verðlaunanna þetta árið er baráttan gegn spillingu. Segir í fréttatilkynningu WIN WIN að árlega tapist 4000 milljarðar dollara vegna spillingar og í því samhengi er vitnað til úttekta Alþjóðabankans, Efnahags- og framfarastofnunar Evrópu (OECD) og AGS. 

Til samanburðar má nefna að árlega þarf 2.930 milljarða dollara til að ná heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna fyrir lok þessa áratugar. 

Með lífið að veði

Að mati dómnefndar hefur Jóhannes Stefánsson – með lífið að veði – uppljóstrað um víðtæka spillingu í Namibíu sem tengist fiskveiðikvótum. Dómnefnd segir að á tímabilinu 2011 til 2016 hafi Jóhannes Stefánsson haft leiðandi stöðu innan hins íslenska fiskveiðifélags Samherja og að hann hafi áttað sig á að fyrirtækið væri þátttakandi í víðtækri spillingu í tengslum við úthlutun fiskveiðikvóta í Namibíu. Jafnframt segir að WikiLeaks hafi gefið út skjöl til staðfestingar á spillingunni sem hafi skekið iðnaðinn og forustufólk í stjórnmálum. Ennfremur, að Jóhannes Stefánsson hafi þrátt fyrir árásir, hótanir og hafa verið byrlað eitur sýnt að einstaklingar í viðskiptaheiminum geti tekið þátt í baráttunni gegn spillingu.

Meðal fyrri verðlaunahafa eru Gro Harlem Brundtland (2002), Al Gore (2007) og Margot Wallström, 2008. 

Auglýsing
Segir þetta eitthvað um sekt eða Sakleysi Samherja? Nei, að sjálfsögðu ekki en það er örugglega áhyggjuefni fyrir stjórnendur Samherja að dómnefnd virtra umhverfisverðlauna ákveði að verðlauna uppljóstrarann Jóhannes Stefánsson. 

Verðlaunin eru til marks um hversu vanhugsuð fjölmiðlaherferð Samherja hér á landi er. Til hvers að vega að Helga Seljan ef niðurstaðan á alþjóðavettvangi er að starf hans hafi verið mikilvægt framlag til baráttunnar gegn spillingu?

Þarf tvo til

Verði namibískir ráðamenn dæmdir fyrir spillingu gefur auga leið að þeir voru ekki einir að verki. Rányrkja sjávarútvegsfyrirtækja í krafti mútugreiðslna er veikleiki stjórnkerfa í þriðja heiminum en spillingin er einnig hjá þeim sem eiga bankareikninga í skattaskjólum á Kýpur eða annars staðar sem hentar til mútugreiðslna. Spillingin er einnig á ábyrgð auðugra þjóða.

Ríkisstjórnin viðurkenndi vandann og á ríkisstjórnarfundi 19. nóvember 2019 en þá var ákveðið að 

Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra mun hafa frumkvæði að því að Matvæla- og landbúnaðarstofnun Sameinuðu þjóðanna (FAO) vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða sem stunda veiðar og eiga í viðskiptum með aflaheimildir þ. á m. í þróunarlöndum.

Af þessu hefur þó ekki orðið enda óvíst að slík ráðstefna myndi efla traust á íslensku atvinnulífi.

Tengist Youtube-herferð Samherja kvótakerfinu?

Ein augljós ástæða þess að eigendur fyrirtækisins létu skapið hlaupa með sig í gönur er að þeir hafa aðgang að ógrynni fjár. Menn þurfa ekki að hugsa um kostnaðinn og þá er ákveðið þeir að láta starfsmenn RÚV finna fyrir því. Rétt eins og þeir ætla að láta starfsmenn Seðlabanka Íslands vita hvar Davíð keypti ölið. Mennirnir haga sér eins og þeir hafi unnið þorskastríðin þrjú; að kvótinn hafi fært þeim full yfirráð yfir 200 mílna efnahagslögsögu Íslands. Ófáir þingmenn virðast á sama máli og þá er erfitt að stilla skap sitt. 

Færeyjar?

Kjarninn greindi frá því að dótturfélag Samherja í Færeyjum hefði greitt 345 milljónir króna vegna vangoldinna skatta. Einnig bárust fréttir um að skæruliðadeild Samherja hafi haft uppi áform um skaða trúverðugleika fréttamanna færeyska sjónvarpsins sem uppljóstruðu um meint skattsvik Samherja. En stjórnendur Samherja eru ekki svo vitlausir að þeir fjárfesti í slíku heldur greiddu umrædda upphæð umyrðalaust. Stjórnendur Samherja skilja mæta vel að árás á færeyska fjölmiðlamenn geri illt verra.

Útspil sjávarútvegsráðherra Noregs

Norski sjávarútvegsráðherrann, Odd Emil Ingebrigtsen, sá nýverið ástæðu til að benda á að mannorð Samherja sé laskað eða vafasamt. Ingebrigtsen lét þess einnig getið að Noregur beiti sér mjög baráttunni gegn glæpum sem tengist fiskveiðum.

Samherji lýsti vonbrigðum sínum með þessi ummæli norska ráðherrans og segir þau mjög ósanngjörn. Má vera, en það verður að teljast afar ólíklegt að Samherji láti framleiða Youtube-myndbönd til að klekkja á norska ráðherranum.

Eftir situr spurningin: Hvernig gat Samherjamönnum dottið í hug að hefja hernað gegn fréttastofu RÚV og Helga Seljan? Eitt svar við þeirri spurningu er að Samherji hefur staðið mjög lengi í þessu stríði við RÚV. Fram kemur í spjalli skæruliðanna að gott væri að láta Óðinn Jónsson, f.v. fréttastjóra hjá RÚV fá á baukinn en Óðinn hætti störfum sem fréttastjóri fyrir heilum sjö árum síðan. 

Niðurstaðan

  • ekki verður sagt að eigendur Samherja hafi dregið stysta stráið við skiptingu gæða hér á landi. Þeir eru vissulega dugnaðarforkar en hafa líka safnað miklum auði í krafti þeirra forréttinda að nýta sameiginlega auðlind þjóðarinnar. 
  • óviðunandi er að stórfyrirtækið Samherji standi að árásum á fjölmiðla eða fjölmiðlafólk. 
  • viðbrögð erlendis benda til að umfjöllun Kveiks sé áreiðanleg. 
  • ef misbrestir reynast vera í rekstri útgerðarrisans liggur beinast við að eigendurnir veiti alla þá hjálp sem þeir geta til að upplýsa málið.
  • þolinmæði fyrir glæpastarfsemi sjávarútvegsfyrirtækja fer þverrandi í lýðræðisríkjum. 

Höfundur er formaður Náttúruverndarsamtaka Íslands.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
N1 er vinsælasti viðkomustaður þeirra sem hafa notað nýju ferðagjöf stjórnvalda.
Bensínstöðvar, baðlón og skyndibitastaðir vinsælust hjá notendum nýrrar ferðagjafar
Yfir 10 þúsund manns hafa nýtt nýja ferðagjöf stjórnvalda og um 50 milljónir króna verið greiddar út. Kunnugleg nöfn raða sér í efstu sæti þeirra fyrirtækja sem tekið hafa við mestu en baðlónið Sky Lagoon kemur nýtt inn á lista og tyllir sér í annað sæti.
Kjarninn 17. júní 2021
Guðjón Sigurðsson
Alþjóðlegur MND dagur 20. júní 2021
Kjarninn 17. júní 2021
Már Guðmundsson, fyrrverandi seðlabankastjóri.
Fyrrverandi seðlabankastjóri fékk fálkaorðuna
Forseti Íslands sæmdi fjórtán manns fálkaorðunni á Bessastöðum í dag.
Kjarninn 17. júní 2021
Gunnar Smári Egilsson, formaður framkvæmdastjórnar Sósíalistaflokksins.
Vilja endurvekja sjálfstæðisbaráttuna
„Eins og fyrri kynslóðum tókst að umbreyta íslensku samfélagi með sjálfstæðisbaráttu almennings þá mun okkur takast það einnig. Þeim tókst það og okkur mun líka takast það.“ Sósíalistaflokkurinn sendi frá sér tilkynningu í tilefni af 17. júní.
Kjarninn 17. júní 2021
Ólafur Ólafsson
Mannréttindadómstóll Evrópu vísar kæru Ólafs Ólafssonar frá
MDE hafnaði í morgun með afgerandi hætti að Rannsóknarnefnd Alþingis hefði brotið gegn rétti Ólafs Ólafssonar til réttlátar málsmeðferðar.
Kjarninn 17. júní 2021
Dánartíðni var hærri í öllum öðrum EES-löndum, ef miðað er við sögulegt meðaltal.
Umframdánartíðnin minnst á Íslandi
Minnsti munur var á mánaðarlegri dánartíðni og sögulegu meðaltali hennar hér á landi af löndum EES.
Kjarninn 17. júní 2021
Sjúkratryggingar Íslands greiða stærstan hluta af þjónustu sem veitt er á Heilsustofnuninni í Hveragerði.
Lítið gerst í úttekt á Heilsustofnun í Hveragerði og óvíst hvort henni verði haldið áfram
Fyrir rúmum tveimur árum var gerður nýr þjónustusamningur við Heilsustofnunina í Hveragerði. Skömmu síðar var upplýst um rekstrarkostnað sem vakti upp spurningar. Ráðist var í úttekt á starfseminni í kjölfarið. Hún hefur engu skilað.
Kjarninn 17. júní 2021
Eimskip viðurkennir brot sín og greiðir einn og hálfan milljarð í sekt.
Eimskip viðurkennir alvarleg samkeppnislagabrot og fær 1,5 milljarða sekt
Eimskip hefur viðurkennt að hafa viðhaft ólögmætt samráð við Samskip árum saman og greiðir 1,5 milljarð króna í sekt vegna máls sem hefur verið til rannsóknar frá 2013. Samskip eru enn til rannsóknar hjá Samkeppniseftirlitinu.
Kjarninn 16. júní 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar