„Viktaðu rétt strákur“

Þórólfur Matthíasson spyr Ernu Bjarnadóttur hvað hún telji „raunverulegt“ umfang beinna og óbeinna styrkja til landbúnaðar á Íslandi vera.

Auglýsing

Fyrir nokkru bað rit­stjóri Vís­inda­vefs­ins und­ir­rit­aðan um að svara spurn­ingu um umfang beinna og óbeinna rík­is­styrkja til land­bún­að­ar. Svarið birt­ist á Vís­inda­vefnum 9.11.2021. Í svar­inu styðst ég við aðferða­fræði sem Efna­hags- og fram­fara­stofn­unin (OECD) hefur þró­að. Sam­kvæmt þeim mæli­kvarða er stuðn­ingur við land­búnað hvergi hærri á byggðu bóli sé stuðn­ing­ur­inn met­inn sem hlut­fall af heild­ar­tekjum land­bún­að­ar­ins, sjá hér. Ekki nóg með það, OECD metur það svo að yfir 70% af stuðn­ingnum sé af þeirri teg­und sem lakastur er frá efna­hags­legu sjón­ar­miði („most-distort­ing to prod­uct­ion and tra­de“). Það er hægt að horfa á stuðn­ing­inn sem hlut­fall af Vergri Lands­fram­leiðslu, en það breytir stöð­unni lít­ið, Ísland á pari við Noreg og með helm­ingi til tvö­falt meiri stuðn­ing en í Evr­ópu­sam­band­inu (sem er eilífð­ar­við­mið­un­ar­stærð land­bún­að­ar­for­yst­unn­ar).

Stuttu eftir að svar mitt birt­ist á Vís­inda­vefnum upp­hófust bréfa­skriftir Ernu Bjarna­dóttur (EB) sem er verk­efna­stjóri hjá MS en var áður hag­fræð­ingur Bænda­sam­tak­anna. EB lík­aði illa að mæli­kvarði OECD skyldi not­aður og lagði reyndar til að full­trúar Atvinnu­vega- og nýsköp­un­ar­ráðu­neyt­is­ins yrðu fengnir til að svara spurn­ingum um umfang rík­is­stuðn­ings við land­bún­að!

Eftir að rit­stjóri Vís­inda­vefs­ins hafði farið yfir athuga­semdir EB varð nið­ur­staðan sú að hagga í engu við aðal­texta svars míns, en bæta við nokkrum til­vís­unum svo efa­semd­ar­fólk mætti hætta að efast. Í milli­tíð­inni hafði Kjarn­inn birt ágæta grein sem byggði í höf­uð­atriðum á svari mínu. Þegar EB varð ekki að þeirri ósk sinni að rit­stýra Vís­inda­vefnum beindi hún sjónum sínum að Kjarn­anum. Þar end­ur­tekur hún þær full­yrð­ingar um gagns­leysi mæli­kvarða OECD sem hún hafði áður haldið að rit­stjóra Vís­inda­vefs­ins. Þær full­yrð­ingar urðu hvorki sann­ari né sannar við end­ur­tekn­ing­una. For­stöðu­maður Hag­fræði­stofn­unar HÍ gerði einnig grein fyrir því á Kjarn­anum að full­trúar Atvinnu­vega- og nýsköp­un­ar­ráðu­neytis hefðu haldið sömu sjón­ar­miðum um meinta mis­notkun á tölum OECD í tengslum við verk sem Hag­fræði­stofnun vann fyrir ráðu­neytið fyrir nokkrum árum. Þá leit­aði Hag­fræði­stofnun til OECD sem sagði skiln­ing Atvinnu­vega- og nýsköp­un­ar­ráðu­neytis rangan eins og for­stöðu­mað­ur­inn rekur í grein­inni.

Auglýsing

Í grein í Vísi 15.11 end­ur­tekur EB enn á ný full­yrð­ingar að ekki megi nota mæli­kvarða OECD til að meta beinan og óbeinan stuðn­ing rík­is­valds­ins við íslenskan land­bún­að. Þrátt fyrir að fyrir liggi yfir­lýs­ing frá yfir­mönnum hjá OECD um að mæli­kvarð­inn sé einmitt þró­aður til að meta umfang þessa stuðn­ings! Þessi þrá­kelkni minnir vissu­lega á hin fleygu orð kaup­manns­ins í Flatey sem bað Skúla Magn­ús­son að vikta rétt, þegar kaup­maður vildi að lestur Skúla af vöru­vog­inni væri við­skipta­vin­inum í óhag. Land­bún­að­ar­for­ystan og stöku starfs­menn Atvinnu­vega- og nýsköp­un­ar­ráðu­neyt­is­ins auk stöku ein­stak­linga í hópi stjórn­mála­manna virð­ist hafa sann­fært sjálf sig um að stuðn­ingur íslenska rík­is­ins við land­búnað sé smá­aurar og hafi engin áhrif á getu rík­is­sjóðs til að sinna bráðum verk­efnum á borð við stuðn­ing við sjúka og aldr­aða. Öll frá­sögn sem lýtur að því að skera gat á þann blekk­ing­ar­vef land­bún­að­ar­for­ys­tunnar er álitin svartigaldur og skal útrek­inn með öllum til­tækum með­ul­um, end­ur­tek­inni síbylju þar á með­al.

En í öllu þessu síbylju­fári hefur EB ekki upp­ljóstrað hvað hún telur „raun­veru­legt“ umfang beinna og óbeinna styrkja til land­bún­aðar á Íslandi vera. Ég leyfi mér að fara fram á það að hún svari þeirri spurn­ingu og dragi ekk­ert und­an.

Höf­undur er pró­­fessor í hag­fræði.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sigurður Ingi Jóhannsson innviðaráðherra og formaður Framsóknarflokksins á Kjarvalsstöðum í gær.
„Engin áform“ um að ríkið auki rekstrarframlög með tilkomu Borgarlínu
Sigurður Ingi Jóhannsson innviðaráðherra segist ekki sjá fyrir sér að ríkið auki framlög sín til rekstrar almenningssamgangna höfuðborgarsvæðisins, eins og sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu og Strætó bs. hafa kallað eftir.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Franskur fiskveiðibátur lokar á skipaumferð um Calais í Frakklandi.
Frakkar og Bretar berjast enn um fiskinn í Ermarsundi
Enn er ósætti á milli Frakklands og Bretlands vegna fiskveiða í breskri landhelgi eftir Brexit. Á föstudaginn reyndu franskir sjómenn reyndu að loka fyrir vöruflutninga á milli landanna tveggja til að krefjast úthlutunar fleiri fiskveiðileyfa.
Kjarninn 28. nóvember 2021
Sunnlenskir sjálfstæðismenn kalla eftir skýringum frá Bjarna Benediktssyni.
Ósáttir sunnlenskir sjálfstæðismenn krefja Bjarna um skýringar
Sjálfstæðismenn á Suðurlandi eru með böggum hildar yfir því að Guðrún Hafsteinsdóttir oddviti flokksins í kjördæminu eigi ekki sæti við ríkisstjórnarborðið nú þegar. Tíu af tólf ráðherrum eru þingmenn kjördæma höfuðborgarsvæðisins.
Kjarninn 28. nóvember 2021
Bresk myndlistarkona málaði eitt hundrað málverk af eldgosinu í Fagradalsfjalli
Eldgosið í Fagradalsfjalli sem hófst í vor hefur vakið allskonar væringar hjá fólki. Amy Alice Riches ákvað að mála eitt málverk á dag af því í 100 daga. Hún safnar nú fyrir útgáfu bókar með verkunum.
Kjarninn 28. nóvember 2021
Allt sem þú þarft að vita um nýjan stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar
Stefnt er að því að lækka skatta, selja banka og láta fjármagnseigendur greiða útsvar. Auðvelda á fyrirtækjum að virkja vind og endurskoða lög um rammaáætlun.
Kjarninn 28. nóvember 2021
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra við kynningu stjórnarsáttmálans á Kjarvalsstöðum í dag.
Talað um að lækka mögulega skatta en engu lofað
Engar almennar skattkerfisbreytingar eru útfærðar í nýjum stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar. Forsætisráðherra segir að horft verði til þess að lækka skatta á þá tekjulægstu eða til að bæta samkeppnisstöðu fyrirtækja ef svigrúm gefist.
Kjarninn 28. nóvember 2021
Álfheiður Eymarsdóttir
Kosningaframkvæmd fjórflokksins
Kjarninn 28. nóvember 2021
Ríkisstjórnin stokkast upp í dag, eftir rúmlega tveggja mánaða viðræður þriggja flokka um áframhaldandi samstarf.
Þessi verða ráðherrar
Willum Þór Þórsson og Jón Gunnarsson verða ráðherrar í nýrri ríkisstjórn Vinstri grænna, Sjálfstæðisflokks og Framsóknar sem kynnt er í dag. Guðrún Hafsteinsdóttir er sögð koma inn sem ráðherra dómsmála síðar á kjörtímabilinu.
Kjarninn 28. nóvember 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar