Auglýsing

Stærsta dagblað landsins, Fréttablaðið, er borið frítt út í 90 þúsund eintökum á hverjum degi. Þótt lestur blaðsins hafi hríðfallið undanfarin ár er enn um að ræða einn áhrifamesta fjölmiðil landsins. Og undanfarna daga hefur hann afvegaleitt lesendur sína. Vísvitandi.

Blaðið heldur því ítrekað fram, líkt og um staðreynd sé að ræða, að í símtali sem var hluti af málsgögnum í Al Thani-málinu hafi ekki verið að ræða um Ólaf Ólafsson, sem hlaut fjögurra og hálfs árs fangelsi í málinu. Það er beinlínis rangt, því augljóslega er verið að ræða hann og engan annan í hluta símtalsins. Þar er verið að tala um hvernig Al Thani snúningurinn skuli vera teiknaður upp og meðal annars rætt um þann bita kökunnar sem Ólafur Ólafsson átti að fá út úr honum. Um þetta er hægt að lesa í dómi Hæstaréttar og um þetta er enginn vafi. Það getur síðan vel verið að hluti símtalsins snúist um annan Óla. Það skiptir engu máli.

Ekki deilt um hvað gerðist

Þeir sem þekkja Al Thani-málið vel, og ég hef skrifað um það frá því á haustdögum 2008, vita nefnilega að það hefur í raun aldrei verið deilt um hvað mennirnir, sem dæmdir voru til þungrar refsingar í málinu, gerðu. Þeir neita því ekki einu sinni sjálfir. Það er bara deilt um hvort það hafi verið ólöglegt. Hvort um glæpi hafi verið að ræða eða bara siðlausa, óábyrga og fullkomnlega skeytingalausa hegðun sem lögin næðu ekki utan um.

Auglýsing

Nú liggur niðurstaða Hæstaréttar fyrir. Í þeirri niðurstöðu er tekin afstaða gagnvart þessum gjörningum. Hún er ítarleg, byggir á gríðarlegu magni gagna og vitnisburða og er skýr. Mennirnir fjórir eru sekir um það sem Hæstiréttur kallar alvarlegustu efnahagsbrot Íslandssögunnar. Og það er alveg kýrskýrt að þeir voru ekki dæmdir í fangelsi á grundvelli eins símtals.

Það liggur fyrir að mennirnir sem dæmdir voru í fangelsi, og fólkið í kringum þá, eru ósáttir við það að þurfa að sitja inni. Það er skiljanlegt, enda frelsissvipting hræðilegt hlutskipti. En réttarríkið hvílir á hugmyndinni um að athöfnum fylgi ábyrgð og samfélagssáttmálinn er þannig að svona séu menn látnir axla hana.

Öld peninga þar sem eigendur þeirra bera ekki ábyrgð

Það sem er nýtt, á þessari öld peninganna, er að hinir sterkefnuðu dæmdu menn, fólkið í kringum þá, og ótrúlega vel borguðu lögmennirnir þeirra eru að teygja sig mun lengra í að berjast gegn endanlegri niðurstöðu dómstóla en áður hefur sést.

Niðurstöður dóma Hæstaréttar hafa oft verið tortryggðar áður, en aldrei hefur verið reynt jafn skipulega að grafa undan dómskerfinu eftir að hrunmálin svokölluðu voru tekin til meðferðar innan þess. Sá hópur, sem í krafti aðgengis að peningum setti íslenskt hagkerfi á hliðina og olli varanlegum skaða á þjóðarsálinni með vítaverðu athæfi sínu, er nefnilega þeirrar skoðunar að athöfnum þeirra eigi ekki að fylgja ábyrgð.

Fréttir með tilgang

Ritstjóri Fréttablaðsins segir í leiðara í dag að dagblaðið segi fréttir og að þessar ásakanir séu fréttir. Það er rétt hjá henni að bréf eiginkonu Ólafs Ólafssonar og ásakanir um að sérstakur saksóknari sé að ljúga í Aurum-málinu eru fréttnæmar, og það er engin að gera athugasemdir við að þær fréttir séu sagðar. Það sem er vítavert er hvernig fréttirnar eru sagðar. Skrif Fréttablaðsins byggjast ekki á því að upplýsa lesendur. Þar eru hlutirnir settir grímulaust fram á afvegaleiðandi hátt til að leiða lesendur að ákveðinni hugmynd um að réttarkerfið sé rotið og hafi brotið gróflega á mannréttindum manna sem hafa verið dæmdir sekir.

Í fréttaflutningi sínum af málinu hafa miðlar 365 rætt við eftirfarandi sérfræðinga til að gefa fréttinni vængi: Bjarnfreð Ólafsson (sem var til rannsóknar í Al Thani-málinu, kom að gerð fléttunnar, var skattaráðgjafi Ólafs Ólafssonar og stjórnarmaður í Kaupþingi), Brynjar Níelsson (sem var lögmaður grunaðs manns í Al Thani-málinu sem var á endanum ekki ákærður og hefur tjáð sig ítrekað opinberlega um að honum þyki niðurstaða dómstóla í málinu röng), Þórólfur Jónsson (fyrrum framkvæmdastjóri fyrirtækjaráðgjafar Kaupþings og lögmaður Ólafs Ólafssonar), Jón Steinar Gunnlaugsson (sem vann greinargerð fyrir Ólaf Ólafsson þar sem Al Thani-dómurinn er rengdur) og Ragnar H. Hall (fyrrum verjandi Ólafs Ólafssonar). Allir þessir menn eru auðvitað frjálsir af skoðunum sínum og mega tjá þær að vild. En samhengið og tengslin skipta máli þegar skoðanir þeirra eru notaðar sem andlag frétta.

Það stendur yfir vegferð um að mál Ólafs Ólafssonar verði tekið upp að nýju á grundvelli símtals, og Fréttablaðið er þátttakandi í þeirri vegferð. Það er ekki hlutverk fjölmiðla að taka þátt í slíkum vegferðum. Þá eru þeir hættir að gera gagn og farnir að vera ógn.

Beinharðir hagsmunir

Undir liggja beinharðir hagsmunir. Hagsmunir þeirra sem eru undir í hrunmálunum. Einn þeirra er Jón Ásgeir Jóhannesson, sá sem ræður mestu innan 365 miðla óháð því hvernig eignarhaldið er skráð. Þetta vita allir sem þar hafa unnið. Og það vita það líka allir sem hafa unnið fréttir um hruntengd mál fyrir 365 miðla að Jón Ásgeir hefur oft reynt að beita eigendavaldinu til að hafa áhrif á fréttaskrif af sér eða tengdum aðilum. Þetta er ekki slúður eða sögur frá þriðja aðila. Ég hef upplifað þetta margoft sjálfur.

Á meðan ég starfaði á Fréttablaðinu fór hann meira að segja fram á það við þáverandi ritstjóra minn að ég yrði rekinn fyrir að skrifa fullkomlega sanna og löglega frétt. Hann gerði engar athugasemdir við sannleiksgildi fréttarinnar, heldur fannst hún óþægileg og vildi ekki að fjölmiðlarnir sínir skrifuðu slíkar fréttir um sig. Í þessum aðstæðum reyndi mjög á að hafa sterkan ritstjóra sem stóð í lappirnar gagnvart þessari misbeitingu. Afleiðingar þess urðu þær að viðkomandi ritstjóri var þynntur út með niðurlægjandi hætti og á endanum hrakinn úr starfi.

Hæstiréttur er að taka fyrir mál tengt Jóni Ásgeiri á mánudag. Áhuga Fréttablaðsins á að grafa undan trúverðugleika dómstólanna verður alltaf að skoða í því samhengi. Sá afvegaleiðandi fréttaflutningur sem átt hefur sér stað undanfarna daga er alvarlegasta misnotkun á fjölmiðli sem átt hefur sér stað síðan að Fréttablaðið birti ákærurnar í Baugsmálinu með viðhengi sakborninga málsins, og þá eigenda blaðsins, þar sem þeir  „útskýrðu“ fyrir lesendum af hverju ákæran væri steypa. Í raun hefðu þeir ekkert brotið af sér heldur væri verið að brjóta á þeim.

Þá, líkt og nú, er verið að nota fjölmiðil til að blekkja lesendur til að horfa á afmörkuð aukaatriði í stað þess að sjá heildarmyndina. Þetta er gert annað hvort með einbeittum vilja eða af algjöru skilningsleysi gagnvart því hversu alvarleg misnotkun fjölmiðla með þessum hætti er. Hvort sem er hræðir.

Það er sannarlega varðhundur að gelta. En hann er ekki að gelta fyrir lýðræðið eða sannleikann. Hann er að gelta fyrir ákveðna og afmarkaða hagsmuni.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ráðherra sveitarstjórnarmála mun ekki hafa frumkvæði að sameiningum sveitarfélaga með færri en 1.000 íbúa eins og upphaflega var lagt til í frumvarpi Sigurðar Inga Jóhannssonar samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra.
Hagræn áhrif fækkunar sveitarfélaga geti orðið fimm milljarðar
Nýlega voru breytingar á sveitarstjórnarlögum samþykktar en ein meginbreytingin felur í sér að stefnt skuli að því að lágmarksíbúafjöldi sveitarfélaga verði ekki undir 1.000 manns. Upphaflega stóð til að lögfesta lágmarksíbúafjölda.
Kjarninn 20. júní 2021
Ferli Rauða barónsins lauk á sama stað og hann hófst, á Stokkseyrarvelli sumarið 2016, er hann dæmdi leik heimamanna gegn Afríku.
Saga Rauða barónsins gefin út á bók
Rauði baróninn - Saga umdeildasta knattspyrnudómara Íslandssögunnar er ný bók eftir fyrrverandi knattspyrnudómarann Garðar Örn Hinriksson. Safnað er fyrir útgáfunni á Karolina Fund.
Kjarninn 20. júní 2021
Helga Björg segist óska þess að það væri meiri skilningur hjá fjölmiðlum á valdatengslum og á stöðu fólks í umfjöllunum.
„Framan af var aldrei hringt í mig, enginn hafði samband“
Fyrrverandi skrifstofustjóri skrifstofu borgarstjóra og borgarritara gagnrýnir fjölmiðlaumfjöllun um eineltismál í ráðhúsinu en hún upplifði stöðugt áreiti borgarfulltrúa í langan tíma.
Kjarninn 20. júní 2021
Rannveig Sigurðardóttir, varaseðlabankastjóri peningastefnu Seðlabankans.
Segir mikla verðbólgu bitna verst á tekjulágum
Varaseðlabankastjóri peningastefnu Seðlabankans segir áhrif mikillar verðbólgu vera sambærileg skattlagningu sem herji mest á lágtekjufólk. Samkvæmt henni er peningastefnan jafnvægislist.
Kjarninn 20. júní 2021
Tveir fossar, Faxi og Lambhagafoss, yrðu fyrir áhrifum af hinni fyrirhuguðu virkjun í Hverfisfljóti.
Auglýsa skipulagsbreytingar þrátt fyrir ítrekuð varnaðarorð Skipulagsstofnunar
Skipulagsstofnun ítrekaði í vor þá afstöðu sína að vísa ætti ákvörðun um virkjun í Hverfisfljóti til endurskoðunar aðalskipulags Skaftárhrepps sem nú stendur yfir. Við því var ekki orðið og skipulagsbreytingar vegna áformanna nú verið auglýstar.
Kjarninn 20. júní 2021
Christian Eriksen var borinn af velli eftir að hann hneig niður í leik Dana gegn Finnum um síðustu helgi.
Eriksen og hjartastuðið
Umdeildar vítaspyrnur, rangstöðumörk, brottvísanir eða óvænt úrslit voru ekki það sem þótti fréttnæmast í fyrstu umferð Evrópukeppninnar í fótbolta. Nafn Danans Christian Eriksen var á allra vörum en skjót viðbrögð björguðu lífi hans.
Kjarninn 20. júní 2021
Þórdís Kolbrún hafði betur í oddvitaslagnum í Norðvesturkjördæmi.
Þórdís Kolbrún sigraði í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Norðvesturkjördæmi
Öll atkvæði í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Norðvesturkjördæmi hafa verið talin. Haraldur Benediktsson, sem leiddi listann í síðustu kosningum, lenti í öðru sæti en hann sagði nýverið að hann hygðist ekki þiggja annað sætið ef það yrði niðurstaðan.
Kjarninn 20. júní 2021
Þórdís Kolbrún tilkynnti það síðasta haust að hún myndi fara fram í Norðvesturkjördæmi og sækjast eftir oddvitasætinu.
Þórdís Kolbrún leiðir eftir fyrstu tölur í Norðvesturkjördæmi – Haraldur þriðji
Kjörstöðum hefur nú verið lokað í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Norðvesturkjördæmi. Talin hafa verið 798 atkvæði úr flestum en ekki öllum kjördeildum af um 2200 greiddum atkvæðum Teitur Björn Einarsson er sem stendur í öðru sæti.
Kjarninn 19. júní 2021
Meira úr sama flokkiLeiðari
None