Hagur útgerðarinnar vænkast um 10 milljarða vegna lækkunar olíuverðs

Friðrik Indriðason skoðaði hvernig verðhrun á olíu hefur komið við rekstur útgerðarinnar í landinu. Því minna sem útgerðin þarf að borga fyrir olíuna, því betra fyrir reksturinn.

Olían
Auglýsing

Hrun á heims­mark­aðs­verði olíu hefur ver­ið ­mikil búbót fyrir útgerð­ina á þessu ári miðað við árið í fyrra. Gróf­lega ­reiknað þarf útgerðin í dag að borga rúm­lega 10 millj­örðum kr. minna fyr­ir­ ol­í­una á árs­grund­velli miðað við árið í fyrra. Og þessi búbót mun halda áfram, alla­vega vel fram á næsta ár og jafn­vel lengur að mati sér­fræð­inga á ol­íu­mark­að­in­um.

Olíu­notkun íslenska fiski­skipa­flot­ans er í kringum 164 kílótonn eða rúm­lega 184 millj­ónir lítra á ári. Þetta magn af olíu kost­aði útgerð­ina 17,1 millj­arð kr., á árs­grund­velli,  miðað við verðið á Brent-ol­í­unni og geng­i dollar­ans í fyrra­sum­ar. Í dag þarf útgerð­ina hins­vegar aðeins að borga 6,8 millj­arða kr. fyrir sama magn af olíu m.v. sömu for­send­ur. Hér er gengið út frá að verð­ið á tunn­unni af Brent-ol­í­unni var 110 doll­arar í fyrra­sumar en er komið niður í 45 doll­ara í dag. Verðið var raunar komið niður í 45 doll­ara í ágúst s.l. Geng­i dollar­ans stóð í 135 kr. í fyrra­sumar en er 132 kr. í dag.

Svip­aður hagn­aður

HB Grandi birti upp­gjör sitt fyrir þriðja árs­fjórð­ung árs­ins í vik­unni. Þar kemur fram að það sem ef er árinu nem­ur hagn­aður fyr­ir­tæk­is­ins 4,5 millj­örðum kr. Á sama tíma­bili í fyrra nam hagn­að­ur­inn 4,7 millj­örðum kr. Hagn­aður er sum sé svip­aður milli ára þrátt ­fyrir mak­ríl­bann Rússa og á lækk­andi olíu­verð þar eflaust stóran hlut að máli. Fram kemur í yfir­liti yfir afkomu HB Granda á heima­síðu fyr­ir­tæk­is­ins að ­tekju­tap vegna mak­ríl­banns­ins sé áætlað á bil­inu 1,4 til rúm­lega 2 millj­arða kr. Tekið er fram að erfitt sé að áætla þetta tap. Það er hins­vegar ljóst að ­lækk­andi olíu­verð m.a. bætir þetta tap að stórum hluta eins og sést á hagn­að­ar­töl­un­um.

Auglýsing

Hér má sjá hvernig rekstur sjávarútvegsfyrirtkja hefur þróast.

Óeðli­lega eðli­legur mark­aður

„Óeðli­lega eðli­legur mark­að­ur“ var ­fyr­ir­sögnin á nýlegri úttekt tíma­rits­ins The Economist á olíu­mark­að­in­um. Þar kemur fram að allt frá tímum John Roc­ker­feller og fyr­ir­tækis hans, Stand­ard Oil, undir lok þar­síð­ustu aldar hafi ­mark­að­ur­inn verið allt annað en eðli­leg­ur. Menn hafi ætíð reynt að hafa áhrif á hann sér til hags­bóta. Sér­stak­lega eftir að OPEC ríkin fóru að möndla sín í millum upp úr 1960 hvernig best væri að halda olíu­verð­inu sem hæstu. Þetta var m.a. ­gert með kvótum og sam­drætti í fram­leiðsl­unni ef olíu­verðið gaf eitt­hvað eft­ir.

Eftir að Banda­ríkja­menn hófu fram­leiðslu á leirgasi (frack­ing) í miklum mæli ­fyrir tæpum tveimur árum hefur olíu­mark­að­ur­inn verið rek­inn meira og minna á lög­málum fram­boðs og eft­ir­spurn­ar. Og fram­boðið er ærið þar sem Saudi Arabar hafa síðan hafnað öllum óskum ann­arra OPEC ríkja um að draga úr fram­leiðslu sinn­i til að hækka verð­ið. Raunar hafa þeir bætt í ef eitt­hvað er. Mark­mið Saudi ­Araba er að ganga af leirgas­iðn­að­inum dauðum í Banda­ríkj­unum og víð­ar. En fram kemur í The Economist að banda­rísku fram­leið­end­urnir hafi reynst útsjón­ar­samri en gert var ráð fyrir þannig að engan veg­inn sé hægt að sjá fyrir end­ann á þessu stríði.

Gera ráð fyrir lágu olíu­verði áfram

Í dag er ekki hægt að finna neina ­sér­fræð­inga sem spá því að olíu­verðið nái þeim hæðum sem það var í s.l. sumar á næstu árum. Alla­vega ekki fram yfir árið 2020. Bjart­sýn­asta spá Al­þjóða­orku­mála­stofn­un­ar­innar (IEA) segir að olíu­verðið muni hækka stöðugt fram til 2020 þegar það nái 80 doll­urum á tunn­una. Hins­vegar fylgir með hlið­ar­spá um að allt eins gæti olíu­verðið hald­ist um eða  50 doll­urum á tunn­una fram yfir 2020.

Hægt er að finna aðra sér­fræð­inga sem ­segja þessar spár IEA allt of bjart­sýnar og segja að allt eins gæti olíu­verð­ið hrapað niður í 25 doll­ara á tunn­una strax á næsta ári.  Spár sem þessar ætt­u að hljóma sem ljúf tón­list í eyrum íslenskra útgerð­ar­manna.

Ástæðan fyrir lágu olíu­verði þessa ­stund­ina og næstu árin er mikið offram­boð sam­fara minnk­andi notk­un. Fram­boð­ið mun senni­lega aukast eitt­hvað á næst­unni þegar Íran fær aftur aðgang að al­þjóð­legum olíu­mörk­uð­um. Hvað minnk­andi notkun varðar eru helstu þættir m.a. ­sam­dráttur í kín­verska efna­hags­kerf­inu og víð­ar, aukin áhersla margra ríkja á notkun sjálf­bærra orku­gjafa og véla­hönnun í bílum og öðrum far­ar­tækjum sem miðar að því að draga úr elds­neyt­is­notkun þeirra.

Sádí-­Ara­bar reyna að klóra í bakk­ann

Framundan er des­em­berfundur OPEC ríkj­anna og ljóst er að þar munu koma fram miklar kröfur um að ríkin reyni hvað þau get­i til að hífa olíu­verðið upp. Á vef­síð­unni Invest­ing.com kemur fram að Saudi ­Ara­bar hafi aðeins reynt að klóra í bakk­ann eftir síð­ustu helgi en ekki haft er­indi sem erf­iði. Yfir­völd í þessu olíu­ríki gáfu út þá yfir­lýs­ingu s.l. mánu­dag að þau væru nú viljug til þess að vinna með OPEC og olíu­ríkjum utan­ ­sam­tak­anna um að draga úr fram­leiðslu til að hækka verð­ið.  Þetta hafði þau áhrif að tunnan af Brent-ol­í­unn­i hækk­aði um dollar í stuttan tíma.  En verðið féll strax aftur niður í 45 doll­ara á tunn­una, eða um tveim­ur ­klukku­tímum síð­ar, vegna þess að fjár­festar hafa áhyggjur af hinum miklu ol­íu­birgðum sem safn­ast hafa upp á síð­ustu mán­uðum vegna offram­boðs á mark­að­inum – birgða­söfnun sem eng­inn sér fyrir end­ann á í augna­blik­in­u. ­Út­gerð­in, og raunar allir sem nota bensín og olíu á Íslandi, munu því njóta hins lága olíu­verð áfram á næstu árum eins og staðan er í dag.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Togarinn Júlíus Geirmundsson.
Skipstjórnarmenn hjá Samherja segjast „án málsvara og stéttarfélags“
Sautján skipstjórar og stýrimenn hjá Samherja gagnrýna eigið stéttarfélag harðlega fyrir að hafa staðið að lögreglukæru á hendur skipstjóra Júlíusar Geirmundssonar og segja umfjöllun um málið gefa ranga mynd af lífinu til sjós.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir og Katrín Jakobsdóttir
Spurði Katrínu af hverju hún væri „að mylja undir þá ríku“
Þingmaður Pírata og forsætisráðherra voru aldeilis ekki sammála á þingi í dag um það hvort stjórnvöld væru að „mylja undir þá ríku“ með aðgerðum vegna COVID-19 faraldursins.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þórólfur: Stöndum á krossgötum
Sóttvarnalæknir segir að á sama tíma og að mikið ákall sé í samfélaginu um að aflétta takmörkunum megi sjá merki um að faraldurinn gæti verið að fara af stað enn á ný.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Ekki fleiri PS5 á Íslandi á þessu ári
Kjarninn 26. nóvember 2020
Borgin gefur ríkinu út næstu viku til að borga 8,7 milljarða króna, annars mun hún höfða mál
Reykjavíkurborg telur að hún hafi verið útilokuð frá því að hljóta framlög úr Jöfnunarsjóði sveitarfélaga árum saman og að sú útilokun sé bæði andstæð lögum og stjórnarskrá. Hún fer fram á 8,7 milljarða króna auk vaxta og dráttarvaxta.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Kannanir sýna að langflestir landsmenn hafi fulla trú á þeirri stefnu sem almannavarnir og heilbrigðisyfirvöld reka í baráttunni gegn COVID-19.
Lítill hljómgrunnur fyrir andstöðu við sóttvarnaraðgerðir yfirvalda
Landsmenn treysta yfirvöldum til að takast á við COVID-19 og bara tíu prósent telja að of mikið sé gert úr heilsufarslegri hættu sem starfi af faraldrinum. Gagnrýnendur finna helst hljómgrunn á meðal lítils hluta kjósenda Miðflokks og Sjálfstæðisflokks.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
„Spítalinn var næstum því kominn á hliðina í þessum litla faraldri“
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir var spurður beinskeyttra spurninga um gagnrýni sem fram hefur komið á opinberar sóttvarnaraðgerðir, meðal annars frá þingmönnum Sjálfstæðisflokksins, í viðtali í hlaðvarpsþætti á dögunum.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar.
„Þessi ofbeldishrina er ekkert annað en skuggafaraldur“
Formaður Viðreisnar vill sérstakan aðgerðapakka til að koma í veg fyrir langtímaafleiðingar líkamlegs eða kynferðislegs ofbeldis. Hún segir stöðuna grafalvarlega – sem verði ekki hunsuð.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None