Hagur útgerðarinnar vænkast um 10 milljarða vegna lækkunar olíuverðs

Friðrik Indriðason skoðaði hvernig verðhrun á olíu hefur komið við rekstur útgerðarinnar í landinu. Því minna sem útgerðin þarf að borga fyrir olíuna, því betra fyrir reksturinn.

Olían
Auglýsing

Hrun á heimsmarkaðsverði olíu hefur verið mikil búbót fyrir útgerðina á þessu ári miðað við árið í fyrra. Gróflega reiknað þarf útgerðin í dag að borga rúmlega 10 milljörðum kr. minna fyrir olíuna á ársgrundvelli miðað við árið í fyrra. Og þessi búbót mun halda áfram, allavega vel fram á næsta ár og jafnvel lengur að mati sérfræðinga á olíumarkaðinum.

Olíunotkun íslenska fiskiskipaflotans er í kringum 164 kílótonn eða rúmlega 184 milljónir lítra á ári. Þetta magn af olíu kostaði útgerðina 17,1 milljarð kr., á ársgrundvelli,  miðað við verðið á Brent-olíunni og gengi dollarans í fyrrasumar. Í dag þarf útgerðina hinsvegar aðeins að borga 6,8 milljarða kr. fyrir sama magn af olíu m.v. sömu forsendur. Hér er gengið út frá að verðið á tunnunni af Brent-olíunni var 110 dollarar í fyrrasumar en er komið niður í 45 dollara í dag. Verðið var raunar komið niður í 45 dollara í ágúst s.l. Gengi dollarans stóð í 135 kr. í fyrrasumar en er 132 kr. í dag.

Svipaður hagnaður

HB Grandi birti uppgjör sitt fyrir þriðja ársfjórðung ársins í vikunni. Þar kemur fram að það sem ef er árinu nemur hagnaður fyrirtækisins 4,5 milljörðum kr. Á sama tímabili í fyrra nam hagnaðurinn 4,7 milljörðum kr. Hagnaður er sum sé svipaður milli ára þrátt fyrir makrílbann Rússa og á lækkandi olíuverð þar eflaust stóran hlut að máli. Fram kemur í yfirliti yfir afkomu HB Granda á heimasíðu fyrirtækisins að tekjutap vegna makrílbannsins sé áætlað á bilinu 1,4 til rúmlega 2 milljarða kr. Tekið er fram að erfitt sé að áætla þetta tap. Það er hinsvegar ljóst að lækkandi olíuverð m.a. bætir þetta tap að stórum hluta eins og sést á hagnaðartölunum.

Auglýsing

Hér má sjá hvernig rekstur sjávarútvegsfyrirtkja hefur þróast.

Óeðlilega eðlilegur markaður

„Óeðlilega eðlilegur markaður“ var fyrirsögnin á nýlegri úttekt tímaritsins The Economist á olíumarkaðinum. Þar kemur fram að allt frá tímum John Rockerfeller og fyrirtækis hans, Standard Oil, undir lok þarsíðustu aldar hafi markaðurinn verið allt annað en eðlilegur. Menn hafi ætíð reynt að hafa áhrif á hann sér til hagsbóta. Sérstaklega eftir að OPEC ríkin fóru að möndla sín í millum upp úr 1960 hvernig best væri að halda olíuverðinu sem hæstu. Þetta var m.a. gert með kvótum og samdrætti í framleiðslunni ef olíuverðið gaf eitthvað eftir.

Eftir að Bandaríkjamenn hófu framleiðslu á leirgasi (fracking) í miklum mæli fyrir tæpum tveimur árum hefur olíumarkaðurinn verið rekinn meira og minna á lögmálum framboðs og eftirspurnar. Og framboðið er ærið þar sem Saudi Arabar hafa síðan hafnað öllum óskum annarra OPEC ríkja um að draga úr framleiðslu sinni til að hækka verðið. Raunar hafa þeir bætt í ef eitthvað er. Markmið Saudi Araba er að ganga af leirgasiðnaðinum dauðum í Bandaríkjunum og víðar. En fram kemur í The Economist að bandarísku framleiðendurnir hafi reynst útsjónarsamri en gert var ráð fyrir þannig að engan veginn sé hægt að sjá fyrir endann á þessu stríði.

Gera ráð fyrir lágu olíuverði áfram

Í dag er ekki hægt að finna neina sérfræðinga sem spá því að olíuverðið nái þeim hæðum sem það var í s.l. sumar á næstu árum. Allavega ekki fram yfir árið 2020. Bjartsýnasta spá Alþjóðaorkumálastofnunarinnar (IEA) segir að olíuverðið muni hækka stöðugt fram til 2020 þegar það nái 80 dollurum á tunnuna. Hinsvegar fylgir með hliðarspá um að allt eins gæti olíuverðið haldist um eða  50 dollurum á tunnuna fram yfir 2020.

Hægt er að finna aðra sérfræðinga sem segja þessar spár IEA allt of bjartsýnar og segja að allt eins gæti olíuverðið hrapað niður í 25 dollara á tunnuna strax á næsta ári.  Spár sem þessar ættu að hljóma sem ljúf tónlist í eyrum íslenskra útgerðarmanna.

Ástæðan fyrir lágu olíuverði þessa stundina og næstu árin er mikið offramboð samfara minnkandi notkun. Framboðið mun sennilega aukast eitthvað á næstunni þegar Íran fær aftur aðgang að alþjóðlegum olíumörkuðum. Hvað minnkandi notkun varðar eru helstu þættir m.a. samdráttur í kínverska efnahagskerfinu og víðar, aukin áhersla margra ríkja á notkun sjálfbærra orkugjafa og vélahönnun í bílum og öðrum farartækjum sem miðar að því að draga úr eldsneytisnotkun þeirra.

Sádí-Arabar reyna að klóra í bakkann

Framundan er desemberfundur OPEC ríkjanna og ljóst er að þar munu koma fram miklar kröfur um að ríkin reyni hvað þau geti til að hífa olíuverðið upp. Á vefsíðunni Investing.com kemur fram að Saudi Arabar hafi aðeins reynt að klóra í bakkann eftir síðustu helgi en ekki haft erindi sem erfiði. Yfirvöld í þessu olíuríki gáfu út þá yfirlýsingu s.l. mánudag að þau væru nú viljug til þess að vinna með OPEC og olíuríkjum utan samtakanna um að draga úr framleiðslu til að hækka verðið.  Þetta hafði þau áhrif að tunnan af Brent-olíunni hækkaði um dollar í stuttan tíma.  En verðið féll strax aftur niður í 45 dollara á tunnuna, eða um tveimur klukkutímum síðar, vegna þess að fjárfestar hafa áhyggjur af hinum miklu olíubirgðum sem safnast hafa upp á síðustu mánuðum vegna offramboðs á markaðinum – birgðasöfnun sem enginn sér fyrir endann á í augnablikinu. Útgerðin, og raunar allir sem nota bensín og olíu á Íslandi, munu því njóta hins lága olíuverð áfram á næstu árum eins og staðan er í dag.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Anna Dóra Antonsdóttir
Útskýring – leikrit í einum þætti
Kjarninn 14. maí 2021
Byggingar ratsjárstöðvarinnar á Heiðarfjalli hafa að mestu leyti verið jafnaðar við jörðu. Þó er enn mikið magn spilliefna á svæðinu.
Ríkið ráðist í hreinsun spilliefna við ratsjárstöð Bandaríkjahers á Heiðarfjalli
Á Heiðarfjalli er að finna í jörðu úrgangs- og spilliefni frá þeim tíma sem eftirlitsstöð Bandaríkjahers var í rekstri á fjallinu. Landeigendur hafa um áratuga skeið reynt að leita réttar síns vegna mengunarinnar.
Kjarninn 14. maí 2021
DV hefur ráðið nýjan ritstjóra til starfa.
Björn Þorfinnsson ráðinn ritstjóri DV
Blaðamaðurinn Björn Þorfinnson hefur tekið við starfi ritstjóra DV. Tobba Marinós lét nýverið af störfum sem ritstjóri miðilsins, sem er hættur að koma út á pappír.
Kjarninn 14. maí 2021
Drífa Snædal, forseti ASÍ.
„Af nógu að taka áður en höggvið er í sama knérunn um að laun séu of há“
Forseti ASÍ leggur til nokkrar lausnir áður en ráðamenn og fyrirtækjaeigendur hér á landi fara að gagnrýna slagorð verkalýðshreyfingarinnar „það er nóg til“.
Kjarninn 14. maí 2021
Ráðherrarnir Guðlaugur Þór Þórðarson og Bjarni Benediktsson eru stundum sagðir standa í stafni fyrir þær ólíku fylkingar sem rúmast innan Sjálfstæðisflokks og bítast þar um völd og áhrif.
Sjálfstæðismenn á höfuðborgarsvæðinu komnir í prófkjörsham
Tekist hefur verið á um grundvallaráherslur Sjálfstæðisflokksins á óvenjulega opinberum vettvangi að undanförnu. Fulltrúar ólíkra sjónarmiða innan flokksins keppast nú um að koma þeim að í aðdraganda prófkjöra á höfuðborgarsvæðinu.
Kjarninn 14. maí 2021
Innviðir á leiðinni út
Sýn og Nova hefur nýlega hafið sölu á fjarskiptainnviðum sínum auk þess sem Síminn hefur íhugað að gera slíkt hið sama. Aðskilnaður á innviðum og þjónustu þótti hins vegar ekki ráðlegur þegar einkavæða átti Landssímann fyrir 20 árum síðan.
Kjarninn 14. maí 2021
Auglýsingin sem birt var í Morgunblaðinu í gær var nafnlaus, en hafði yfirbragð þess að hún væri á vegum Lyfjastofnunar. Það var hún ekki.
Morgunblaðið biðst velvirðingar á birtingu auglýsingar þar sem efast er um bólusetningar
Konan sem keypti heilsíðuauglýsingu í Morgunblaðinu þar sem varað var við aukaverkunum vegna bólusetningar gegn COVID-19 segist ekki skammast sín. Lyfjastofnun segir auglýsinguna villandi hræðsluáróður.
Kjarninn 14. maí 2021
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Aur lumar á góðri lífslausn
Kjarninn 14. maí 2021
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None