Viljið þið fjárfesta í bakgarði talibananna?

Mikilvægar fréttir fyrir gang efnahagsmála í Afganistan komu fram í dagsljósið fyrr í mánuðinum, sem hafa ekki fengið mikla athygli. Herdís Sigurgrímsdóttir rýndi í stöðu mála í þessu stríðshrjáða ríki.

Afganistan.jpg
Auglýsing

Á aðventu gerð­ist tvennt sem getur haft gríð­ar­mikil jákvæð á­hrif fyrir afganska efna­hag­inn, sem þarfn­ast sár­lega góðra frétta. Viku fyr­ir­ að­fanga­dag gerð­ist Afganistan með­limur í Alþjóða­við­skipta­stofn­un­inni WTO. Fjórum dögum áður höfðu afgönsk stjórn­völd und­ir­ritað vilja­yf­ir­lýs­ingu um gríð­ar­miklar gasleiðslur sem eiga að liggja þvert yfir landið og flytja gas frá­ T­úrk­menistan til Ind­lands.

En kálið er ekki sopið þó í aus­una sé kom­ið. Aðgangur að ­mörk­uðum og háar fjár­hæðir í samn­ingum gefa fögur fyr­ir­heit, en leiðin er löng þaðan og að tak­mark­inu um traustan efna­hag. Það traust sem vinnst við góða ­samn­inga, hverfur á ný við tíðar fréttir um land­vinn­inga tali­bana und­an­farið ár.

Afganska ríkið er að miklu leyti rekið með fjár­gjöf­um al­þjóða­sam­fé­lags­ins. Alþjóða­bank­inn stýrir gríð­ar­miklu­m ­sjóði sem borgar m.a. laun kenn­ara og emb­ætt­is­manna og heldur uppi miklu af dag­legum rekstri. Um þrír fjórðu af vergri þjóð­ar­fram­leiðslu er gjafa­fé frá erlendum ríkjum og eit­ur­lyfja­fram­leiðsla stendur fyrir helm­ingnum af rest­inni. Ríkið græðir vita­skuld lítið á þeim iðn­aði, nema síður sé. Því er ­nauð­syn­legt að byggja upp aðrar tekju­lind­ir, sem núver­andi for­seti vinn­ur hörðum höndum að.

Auglýsing



Hæfur for­seti í kvik­syndi erf­iðra stjórn­mála

Alþjóða­sam­fé­lagið gladd­ist inni­lega þegar Ashraf  Ghani mæld­ist með for­ystu í könn­unum fyr­ir­ af­gönsku for­seta­kosn­ing­arnar 2014. Hann er með dokt­ors­gráðu í mann­fræði en hefur skrifað mikið um það hvernig eigi að byggja upp brot­hætt ríki eft­ir ­stríðs­á­tök. Hann hefur m.a. unnið fyrir Alþjóða­bank­ann og kennt við banda­rísku há­skól­ana Berkeley og John Hop­k­ins. Hann var fjár­mála­ráð­herra í fyrst­u ­rík­is­stjórn­inni eftir fall tali­bana 2002-2004. Þá kom hann miklu í verk á stuttum tíma; vann hratt og ákveðið að því að koma hlut­unum í rétt horf.

Ghani hlaut flest atkvæði í annarri umferð en að­al­keppi­naut­ur­inn neit­aði að sætta sig við úrslitin vegna umfangs­mik­ils ­kosn­inga­svindls. Það stefndi í óefni. John Kerry, utan­rík­is­ráð­herra ­Banda­ríkj­anna, flaug til Afganist­ans til að miðla mál­um. Keppi­naut­arnir end­uð­u nauð­ugir í sam­steypu­stjórn, en sam­starfið hefur verið stirt. Ghani er í raun ­með stjórn­ar­and­stöð­una inni á gafli og þarf að gera mála­miðl­anir um hverja minnstu ákvörð­un. Stjórnin hefur fyrir vikið verið frekar mátt­laus.



Ghani hefur þrátt fyrir það gert ýmis­legt gott, sér­stak­lega þegar kemur að sam­starfi við nágranna­ríkin og alþjóða­sam­fé­lag­ið, sbr gasleiðsl­una og WTO-að­ild­ina. Hann hefur sett upp tíu ára plan, um að land­ið skuli vera óháð erlendum fjár­gjöfum árið 2024. Stóru sókn­ar­færin í áætl­un­inn­i eru ann­ars vegar auð­æfin sem eru fólgin í stein­dum og málmum í afgönskum ­fjöll­um, hins vegar að örygg­is­á­standið leyfi vöru­flutn­inga og versl­un­ar­leiðir í gegnum land­ið. Það blæs hins vegar ekki byr­lega fyrir áætl­anir for­set­ans. ­Byrjum á gasleiðsl­unni.

Gasleiðsla upp á náð og mis­kunn tali­bana

TAPI-gasleiðslan, sem Túrk­menistan, Afganistan, Pakistan og Ind­land komu sér saman um á dög­un­um, hefur lengi verið á teikni­borð­in­u. Hug­myndin er að flytja gas í stórum stíl frá fram­leið­and­anum Túrk­menistan til­ stórra mark­aða í Pakistan og Ind­landi. Stysta leiðin liggur þvert yfir­ Afganist­an. 

Gasleiðslur í Afganistan.

Ef af verð­ur, getur þetta verið mikil lyfti­stöng fyrir afganskan efna­hag: miklar inn­viða­fram­kvæmdir og tekjur af sam­starf­inu. Án efa myndi land­ið líka fá dável af gasi í sinn hlut, sem yrði kær­komin búbót og hluti af ­lausn­inni á við­var­and­i orku­skorti.



Verk­efn­inu myndu fylgja miklar vega­fram­kvæmd­ir og –við­gerð­ir, sem einar og sér myndu gera það auð­sótt­ara að koma afgönskum vörum, aðal­lega land­bún­að­ar­af­urð­um, á mark­að. Afganski for­set­inn hefur kall­að ­leiðsl­una “nýja silki­veg­inn”, sem vísar til þess tíma þegar Afganistan lá í al­fara­leið alþjóð­legra við­skipta, þ.e.a.s. á mið­öld­um. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Brim hagnaðist um 4,7 milljarða í fyrra
Forstjóri Brims segir rekstrarafkomuna hafa verið viðunandi í fyrra.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Verðmiðinn á Gamma lækkar enn
Frá því að tilkynnt var um kaup Kviku á Gamma hefur verðmiðinn lækkað og lækkað. Nú er útlit fyrir að endanlegt kaupverð verði mun lægra en upphaflega var tilkynnt um.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Fimm einstaklingar í sóttkví á Ísafirði og einn í einangrun
Fimm einstaklingar eru í sóttkví og einn í einangrun vegna mögulegrar Covid-19 sýkingar. Allir einstaklingarnir eru staðsettir á Ísafirði.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Vaxandi líkur eru því taldar á að veiran eigi eftir að greinast hér á landi en allra ráða er beitt til að hefta komu hennar.
Vaxandi líkur á að veiran greinist á Íslandi
Daglega bætast við lönd sem tilkynna um tilfelli kórónuveirunnar, COVID-19, þar á meðal nokkur grannríki Íslands. Öllum tiltækum ráðum er beitt til að hefta komu hennar hingað til lands.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Freyja Haraldsdóttir
„Fatlað fólk á ekki bara að vera á hliðarlínunni“
Freyja Haraldsdóttir segir að aðkoma fatlaðs fólks þurfi að vera alls staðar og alltaf þegar kemur að umhverfismálum. Stjórnvöld, samtök um umhverfismál og allir viðbragðsaðilar, þurfi þess vegna að ráða fatlað fólk til starfa.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Kjarasamningar þorra aðildarfélaga BSRB hafa verið lausir frá 1. apríl í fyrra.
Formaður BSRB: Ekkert þokast nær ásættanlegri niðurstöðu
„Það eru mikil vonbrigði að við höfum ekki náð að þokast nær ásættanlegri niðurstöðu. Það er stutt í að verkfallsaðgerðir hefjist og mörg stór mál sem bíða úrlausnar,“ segir Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Maður með andlitsgrímu á hóteli í Austurríki þar sem kona sem smituð er af kórónuveirunni dvelur.
Dæmi um að fólk smitist aftur af veirunni
Nú, þegar nýja kórónuveiran hefur breiðst út til tæplega fimmtíu landa, er enn margt á huldu um hvernig hún hegðar sér. Um 14% þeirra sem sýktust, náðu heilsu og voru útskrifaðir af sjúkrahúsum í Kína hafa sýkst aftur.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra og formaður VG.
Útilokar ekki vorkosningar á næsta ári
Forsætisráðherra segist ekki útiloka þann möguleika að kosið verði til Alþingis að vori 2021 í staðinn fyrir í lok október en þá lýkur yfirstandandi kjörtímabili.
Kjarninn 27. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None