Viljið þið fjárfesta í bakgarði talibananna?

Mikilvægar fréttir fyrir gang efnahagsmála í Afganistan komu fram í dagsljósið fyrr í mánuðinum, sem hafa ekki fengið mikla athygli. Herdís Sigurgrímsdóttir rýndi í stöðu mála í þessu stríðshrjáða ríki.

Afganistan.jpg
Auglýsing

Á aðventu gerð­ist tvennt sem getur haft gríð­ar­mikil jákvæð á­hrif fyrir afganska efna­hag­inn, sem þarfn­ast sár­lega góðra frétta. Viku fyr­ir­ að­fanga­dag gerð­ist Afganistan með­limur í Alþjóða­við­skipta­stofn­un­inni WTO. Fjórum dögum áður höfðu afgönsk stjórn­völd und­ir­ritað vilja­yf­ir­lýs­ingu um gríð­ar­miklar gasleiðslur sem eiga að liggja þvert yfir landið og flytja gas frá­ T­úrk­menistan til Ind­lands.

En kálið er ekki sopið þó í aus­una sé kom­ið. Aðgangur að ­mörk­uðum og háar fjár­hæðir í samn­ingum gefa fögur fyr­ir­heit, en leiðin er löng þaðan og að tak­mark­inu um traustan efna­hag. Það traust sem vinnst við góða ­samn­inga, hverfur á ný við tíðar fréttir um land­vinn­inga tali­bana und­an­farið ár.

Afganska ríkið er að miklu leyti rekið með fjár­gjöf­um al­þjóða­sam­fé­lags­ins. Alþjóða­bank­inn stýrir gríð­ar­miklu­m ­sjóði sem borgar m.a. laun kenn­ara og emb­ætt­is­manna og heldur uppi miklu af dag­legum rekstri. Um þrír fjórðu af vergri þjóð­ar­fram­leiðslu er gjafa­fé frá erlendum ríkjum og eit­ur­lyfja­fram­leiðsla stendur fyrir helm­ingnum af rest­inni. Ríkið græðir vita­skuld lítið á þeim iðn­aði, nema síður sé. Því er ­nauð­syn­legt að byggja upp aðrar tekju­lind­ir, sem núver­andi for­seti vinn­ur hörðum höndum að.

Auglýsing



Hæfur for­seti í kvik­syndi erf­iðra stjórn­mála

Alþjóða­sam­fé­lagið gladd­ist inni­lega þegar Ashraf  Ghani mæld­ist með for­ystu í könn­unum fyr­ir­ af­gönsku for­seta­kosn­ing­arnar 2014. Hann er með dokt­ors­gráðu í mann­fræði en hefur skrifað mikið um það hvernig eigi að byggja upp brot­hætt ríki eft­ir ­stríðs­á­tök. Hann hefur m.a. unnið fyrir Alþjóða­bank­ann og kennt við banda­rísku há­skól­ana Berkeley og John Hop­k­ins. Hann var fjár­mála­ráð­herra í fyrst­u ­rík­is­stjórn­inni eftir fall tali­bana 2002-2004. Þá kom hann miklu í verk á stuttum tíma; vann hratt og ákveðið að því að koma hlut­unum í rétt horf.

Ghani hlaut flest atkvæði í annarri umferð en að­al­keppi­naut­ur­inn neit­aði að sætta sig við úrslitin vegna umfangs­mik­ils ­kosn­inga­svindls. Það stefndi í óefni. John Kerry, utan­rík­is­ráð­herra ­Banda­ríkj­anna, flaug til Afganist­ans til að miðla mál­um. Keppi­naut­arnir end­uð­u nauð­ugir í sam­steypu­stjórn, en sam­starfið hefur verið stirt. Ghani er í raun ­með stjórn­ar­and­stöð­una inni á gafli og þarf að gera mála­miðl­anir um hverja minnstu ákvörð­un. Stjórnin hefur fyrir vikið verið frekar mátt­laus.



Ghani hefur þrátt fyrir það gert ýmis­legt gott, sér­stak­lega þegar kemur að sam­starfi við nágranna­ríkin og alþjóða­sam­fé­lag­ið, sbr gasleiðsl­una og WTO-að­ild­ina. Hann hefur sett upp tíu ára plan, um að land­ið skuli vera óháð erlendum fjár­gjöfum árið 2024. Stóru sókn­ar­færin í áætl­un­inn­i eru ann­ars vegar auð­æfin sem eru fólgin í stein­dum og málmum í afgönskum ­fjöll­um, hins vegar að örygg­is­á­standið leyfi vöru­flutn­inga og versl­un­ar­leiðir í gegnum land­ið. Það blæs hins vegar ekki byr­lega fyrir áætl­anir for­set­ans. ­Byrjum á gasleiðsl­unni.

Gasleiðsla upp á náð og mis­kunn tali­bana

TAPI-gasleiðslan, sem Túrk­menistan, Afganistan, Pakistan og Ind­land komu sér saman um á dög­un­um, hefur lengi verið á teikni­borð­in­u. Hug­myndin er að flytja gas í stórum stíl frá fram­leið­and­anum Túrk­menistan til­ stórra mark­aða í Pakistan og Ind­landi. Stysta leiðin liggur þvert yfir­ Afganist­an. 

Gasleiðslur í Afganistan.

Ef af verð­ur, getur þetta verið mikil lyfti­stöng fyrir afganskan efna­hag: miklar inn­viða­fram­kvæmdir og tekjur af sam­starf­inu. Án efa myndi land­ið líka fá dável af gasi í sinn hlut, sem yrði kær­komin búbót og hluti af ­lausn­inni á við­var­and­i orku­skorti.



Verk­efn­inu myndu fylgja miklar vega­fram­kvæmd­ir og –við­gerð­ir, sem einar og sér myndu gera það auð­sótt­ara að koma afgönskum vörum, aðal­lega land­bún­að­ar­af­urð­um, á mark­að. Afganski for­set­inn hefur kall­að ­leiðsl­una “nýja silki­veg­inn”, sem vísar til þess tíma þegar Afganistan lá í al­fara­leið alþjóð­legra við­skipta, þ.e.a.s. á mið­öld­um. 

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Togarinn Júlíus Geirmundsson.
Skipstjórnarmenn hjá Samherja segjast „án málsvara og stéttarfélags“
Sautján skipstjórar og stýrimenn hjá Samherja gagnrýna eigið stéttarfélag harðlega fyrir að hafa staðið að lögreglukæru á hendur skipstjóra Júlíusar Geirmundssonar og segja umfjöllun um málið gefa ranga mynd af lífinu til sjós.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir og Katrín Jakobsdóttir
Spurði Katrínu af hverju hún væri „að mylja undir þá ríku“
Þingmaður Pírata og forsætisráðherra voru aldeilis ekki sammála á þingi í dag um það hvort stjórnvöld væru að „mylja undir þá ríku“ með aðgerðum vegna COVID-19 faraldursins.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þórólfur: Stöndum á krossgötum
Sóttvarnalæknir segir að á sama tíma og að mikið ákall sé í samfélaginu um að aflétta takmörkunum megi sjá merki um að faraldurinn gæti verið að fara af stað enn á ný.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Ekki fleiri PS5 á Íslandi á þessu ári
Kjarninn 26. nóvember 2020
Borgin gefur ríkinu út næstu viku til að borga 8,7 milljarða króna, annars mun hún höfða mál
Reykjavíkurborg telur að hún hafi verið útilokuð frá því að hljóta framlög úr Jöfnunarsjóði sveitarfélaga árum saman og að sú útilokun sé bæði andstæð lögum og stjórnarskrá. Hún fer fram á 8,7 milljarða króna auk vaxta og dráttarvaxta.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Kannanir sýna að langflestir landsmenn hafi fulla trú á þeirri stefnu sem almannavarnir og heilbrigðisyfirvöld reka í baráttunni gegn COVID-19.
Lítill hljómgrunnur fyrir andstöðu við sóttvarnaraðgerðir yfirvalda
Landsmenn treysta yfirvöldum til að takast á við COVID-19 og bara tíu prósent telja að of mikið sé gert úr heilsufarslegri hættu sem starfi af faraldrinum. Gagnrýnendur finna helst hljómgrunn á meðal lítils hluta kjósenda Miðflokks og Sjálfstæðisflokks.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
„Spítalinn var næstum því kominn á hliðina í þessum litla faraldri“
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir var spurður beinskeyttra spurninga um gagnrýni sem fram hefur komið á opinberar sóttvarnaraðgerðir, meðal annars frá þingmönnum Sjálfstæðisflokksins, í viðtali í hlaðvarpsþætti á dögunum.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar.
„Þessi ofbeldishrina er ekkert annað en skuggafaraldur“
Formaður Viðreisnar vill sérstakan aðgerðapakka til að koma í veg fyrir langtímaafleiðingar líkamlegs eða kynferðislegs ofbeldis. Hún segir stöðuna grafalvarlega – sem verði ekki hunsuð.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None