Viljið þið fjárfesta í bakgarði talibananna?

Mikilvægar fréttir fyrir gang efnahagsmála í Afganistan komu fram í dagsljósið fyrr í mánuðinum, sem hafa ekki fengið mikla athygli. Herdís Sigurgrímsdóttir rýndi í stöðu mála í þessu stríðshrjáða ríki.

Afganistan.jpg
Auglýsing

Á aðventu gerðist tvennt sem getur haft gríðarmikil jákvæð áhrif fyrir afganska efnahaginn, sem þarfnast sárlega góðra frétta. Viku fyrir aðfangadag gerðist Afganistan meðlimur í Alþjóðaviðskiptastofnuninni WTO. Fjórum dögum áður höfðu afgönsk stjórnvöld undirritað viljayfirlýsingu um gríðarmiklar gasleiðslur sem eiga að liggja þvert yfir landið og flytja gas frá Túrkmenistan til Indlands.

En kálið er ekki sopið þó í ausuna sé komið. Aðgangur að mörkuðum og háar fjárhæðir í samningum gefa fögur fyrirheit, en leiðin er löng þaðan og að takmarkinu um traustan efnahag. Það traust sem vinnst við góða samninga, hverfur á ný við tíðar fréttir um landvinninga talibana undanfarið ár.

Afganska ríkið er að miklu leyti rekið með fjárgjöfum alþjóðasamfélagsins. Alþjóðabankinn stýrir gríðarmiklum sjóði sem borgar m.a. laun kennara og embættismanna og heldur uppi miklu af daglegum rekstri. Um þrír fjórðu af vergri þjóðarframleiðslu er gjafafé frá erlendum ríkjum og eiturlyfjaframleiðsla stendur fyrir helmingnum af restinni. Ríkið græðir vitaskuld lítið á þeim iðnaði, nema síður sé. Því er nauðsynlegt að byggja upp aðrar tekjulindir, sem núverandi forseti vinnur hörðum höndum að.

Auglýsing


Hæfur forseti í kviksyndi erfiðra stjórnmála

Alþjóðasamfélagið gladdist innilega þegar Ashraf  Ghani mældist með forystu í könnunum fyrir afgönsku forsetakosningarnar 2014. Hann er með doktorsgráðu í mannfræði en hefur skrifað mikið um það hvernig eigi að byggja upp brothætt ríki eftir stríðsátök. Hann hefur m.a. unnið fyrir Alþjóðabankann og kennt við bandarísku háskólana Berkeley og John Hopkins. Hann var fjármálaráðherra í fyrstu ríkisstjórninni eftir fall talibana 2002-2004. Þá kom hann miklu í verk á stuttum tíma; vann hratt og ákveðið að því að koma hlutunum í rétt horf.

Ghani hlaut flest atkvæði í annarri umferð en aðalkeppinauturinn neitaði að sætta sig við úrslitin vegna umfangsmikils kosningasvindls. Það stefndi í óefni. John Kerry, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, flaug til Afganistans til að miðla málum. Keppinautarnir enduðu nauðugir í samsteypustjórn, en samstarfið hefur verið stirt. Ghani er í raun með stjórnarandstöðuna inni á gafli og þarf að gera málamiðlanir um hverja minnstu ákvörðun. Stjórnin hefur fyrir vikið verið frekar máttlaus.


Ghani hefur þrátt fyrir það gert ýmislegt gott, sérstaklega þegar kemur að samstarfi við nágrannaríkin og alþjóðasamfélagið, sbr gasleiðsluna og WTO-aðildina. Hann hefur sett upp tíu ára plan, um að landið skuli vera óháð erlendum fjárgjöfum árið 2024. Stóru sóknarfærin í áætluninni eru annars vegar auðæfin sem eru fólgin í steindum og málmum í afgönskum fjöllum, hins vegar að öryggisástandið leyfi vöruflutninga og verslunarleiðir í gegnum landið. Það blæs hins vegar ekki byrlega fyrir áætlanir forsetans. Byrjum á gasleiðslunni.

Gasleiðsla upp á náð og miskunn talibana

TAPI-gasleiðslan, sem Túrkmenistan, Afganistan, Pakistan og Indland komu sér saman um á dögunum, hefur lengi verið á teikniborðinu. Hugmyndin er að flytja gas í stórum stíl frá framleiðandanum Túrkmenistan til stórra markaða í Pakistan og Indlandi. Stysta leiðin liggur þvert yfir Afganistan. 

Gasleiðslur í Afganistan.

Ef af verður, getur þetta verið mikil lyftistöng fyrir afganskan efnahag: miklar innviðaframkvæmdir og tekjur af samstarfinu. Án efa myndi landið líka fá dável af gasi í sinn hlut, sem yrði kærkomin búbót og hluti af lausninni á viðvarandi orkuskorti.


Verkefninu myndu fylgja miklar vegaframkvæmdir og –viðgerðir, sem einar og sér myndu gera það auðsóttara að koma afgönskum vörum, aðallega landbúnaðarafurðum, á markað. Afganski forsetinn hefur kallað leiðsluna “nýja silkiveginn”, sem vísar til þess tíma þegar Afganistan lá í alfaraleið alþjóðlegra viðskipta, þ.e.a.s. á miðöldum. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Anna Dóra Antonsdóttir
Útskýring – leikrit í einum þætti
Kjarninn 14. maí 2021
Byggingar ratsjárstöðvarinnar á Heiðarfjalli hafa að mestu leyti verið jafnaðar við jörðu. Þó er enn mikið magn spilliefna á svæðinu.
Ríkið ráðist í hreinsun spilliefna við ratsjárstöð Bandaríkjahers á Heiðarfjalli
Á Heiðarfjalli er að finna í jörðu úrgangs- og spilliefni frá þeim tíma sem eftirlitsstöð Bandaríkjahers var í rekstri á fjallinu. Landeigendur hafa um áratuga skeið reynt að leita réttar síns vegna mengunarinnar.
Kjarninn 14. maí 2021
DV hefur ráðið nýjan ritstjóra til starfa.
Björn Þorfinnsson ráðinn ritstjóri DV
Blaðamaðurinn Björn Þorfinnson hefur tekið við starfi ritstjóra DV. Tobba Marinós lét nýverið af störfum sem ritstjóri miðilsins, sem er hættur að koma út á pappír.
Kjarninn 14. maí 2021
Drífa Snædal, forseti ASÍ.
„Af nógu að taka áður en höggvið er í sama knérunn um að laun séu of há“
Forseti ASÍ leggur til nokkrar lausnir áður en ráðamenn og fyrirtækjaeigendur hér á landi fara að gagnrýna slagorð verkalýðshreyfingarinnar „það er nóg til“.
Kjarninn 14. maí 2021
Ráðherrarnir Guðlaugur Þór Þórðarson og Bjarni Benediktsson eru stundum sagðir standa í stafni fyrir þær ólíku fylkingar sem rúmast innan Sjálfstæðisflokks og bítast þar um völd og áhrif.
Sjálfstæðismenn á höfuðborgarsvæðinu komnir í prófkjörsham
Tekist hefur verið á um grundvallaráherslur Sjálfstæðisflokksins á óvenjulega opinberum vettvangi að undanförnu. Fulltrúar ólíkra sjónarmiða innan flokksins keppast nú um að koma þeim að í aðdraganda prófkjöra á höfuðborgarsvæðinu.
Kjarninn 14. maí 2021
Innviðir á leiðinni út
Sýn og Nova hefur nýlega hafið sölu á fjarskiptainnviðum sínum auk þess sem Síminn hefur íhugað að gera slíkt hið sama. Aðskilnaður á innviðum og þjónustu þótti hins vegar ekki ráðlegur þegar einkavæða átti Landssímann fyrir 20 árum síðan.
Kjarninn 14. maí 2021
Auglýsingin sem birt var í Morgunblaðinu í gær var nafnlaus, en hafði yfirbragð þess að hún væri á vegum Lyfjastofnunar. Það var hún ekki.
Morgunblaðið biðst velvirðingar á birtingu auglýsingar þar sem efast er um bólusetningar
Konan sem keypti heilsíðuauglýsingu í Morgunblaðinu þar sem varað var við aukaverkunum vegna bólusetningar gegn COVID-19 segist ekki skammast sín. Lyfjastofnun segir auglýsinguna villandi hræðsluáróður.
Kjarninn 14. maí 2021
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Aur lumar á góðri lífslausn
Kjarninn 14. maí 2021
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None