Landsbankinn vissi um útrás Borgunar og var með upplýsingar um rekstur

Landsbankinn var með upplýsingar um valrétt Visa Inc. á kaupum á Visa Europe áður en bankinn seldi hlut sinn í Borgun. Hann vissi einnig af áformum Borgunar um útrás á árinu 2015 og var með upplýsingar um rekstur fyrirtækisins.

Kredit kort Borgun
Auglýsing

Lands­bank­inn vissi að Visa Inc. átti val­rétt um kaup á Visa E­urope áður en bank­inn seldi hlut 31,2 pró­sent hlut í Borgun í nóv­em­ber 2014. ­Samið hafði verið um val­rétt­inn árið 2007 en hann var ótíma­bund­inn og óvíst var hvenær og hvort af honum yrði. Bank­inn vissi einnig af áformum Borg­unar um að auka umsvif sín erlendis á árinu 2015 en segir að það hafi ekki legið fyrir að hvaða marki þau áform yrðu í sam­starfi við Visa. Þá fékk Lands­bank­inn aðgang að ­upp­lýs­ingum um rekstur Borg­unar áður en bank­inn gekk frá sölu á hlut sín­um.

Ekki hafi þó legið fyr­ir, þegar Lands­bank­inn seldi hlut sinn til stjórn­enda Borg­unar og með­fjár­festa sinna seint í nóv­em­ber 2014, hversu háum fjár­hæðum sam­runi Visa Inc. og Visa Europe myndi skila Borg­un. Þetta kem­ur fram í svari Lands­bank­ans við fyr­ir­spurn Kjarn­ans um þá vit­neskju sem bank­inn hafði um val­rétt­inn fyrir söl­una á hlut hans í Borg­un.

Auglýsing

Visa Inc ákvað seint á síð­asta ári að kaupa Visa Europe á um ­þrjú þús­und millj­arða króna. Kaupin munu gera það að verkum að íslensku greiðslu­korta­fyr­ir­tæk­in Va­litor og Borgun munu hagn­ast um á annan tug millj­arða króna. Lands­bank­inn ­tekur fram í svari sínu að bank­inn geri ráð fyrir því að hagn­ast um nokkra millj­arða króna vegna sölu hans á hlut sínum í Valitor á árinu 2015, en í þeirri ­sölu var gerður samn­ingur um hlut­deild í ágóða vegna sam­run­ans. Slík­ur ­samn­ingur var hins vegar ekki gerður þegar hlut­ur­inn í Borgun var seld­ur, og því rennur millj­arða króna ágóði Borg­unar vegna sam­run­ans ekki til­ ­rík­is­bank­ans, heldur stjórn­enda Borg­unar og með­fjár­festa þeirra auk Íslands­banka, ­sem er stærsti eig­andi Borg­un­ar.

Ljóst að kaup­verðið yrði hátt áður en Lands­bank­inn seldi

Til­kynnt var um sölu Lands­bank­ans á 31,2 pró­sent hlut í Borgun 25. nóv­em­ber 2014. Hlut­ur­inn var seldur á 2,2 millj­arða króna. Hann var ekki settur í opið sölu­ferli og öðrum áhuga­sömum fjár­festum gafst ekki kostur á að bjóða í hlut­inn. Í febr­úar 2015, tæpum þremur mán­uðum eftir að kaupin geng­u í gegn, ákváðu eig­endur Borg­unar að greiða sér út 800 millj­ónir króna í arð ­vegna frammi­stöðu fyr­ir­tæk­is­ins á árinu 2014. Stein­þór Páls­son, banka­stjóri Lands­bank­ans, og banka­ráð bank­ans hafa geng­ist við því að selja hefði átt hlut­inn í opnu sölu­ferli. Við­búið er að stjórn­endur Lands­bank­ans, sem er í 98 pró­sent eigu íslenska rík­is­ins, muni þurfa að mæta fyrir stjórn­skip­un­ar- og ­eft­ir­lits­nefnd til að skýra söl­una á Borgun á næst­unni.

Fjórum dögum áður en til­kynnt var um söl­una, 21. nóv­em­ber 2014, birt­ist frétt á heima­síðu Bloomberg-frétta­veit­unar, sem er ein stærsta við­skipta­f­rétta­veita í heimi, um að Visa Inc. gerði sér grein fyrir því að fyr­ir­tækið þyrfti að greiða meira en 1.300 millj­arða króna ef það ætl­aði að nýta sér val­rétt sinn á kaupum á Visa Europe.

Kom ekki til álita að ­gera samn­ing um við­bót­ar­greiðslur

Í svari Lands­bank­ans við fyr­ir­spurn Kjarn­ans segir að það hafi ekki komið til umræðu þegar hlut­ur­inn í Borgun var seldur til helst­u ­stjórn­enda fyr­ir­tæk­is­ins og með­fjár­festa þeirra á 2,2 millj­arða króna að val­rétt­ur­inn milli Visa Europe og Visa Inc. gæti mögu­lega skilað Borg­un veru­legum fjár­hæð­um. „Við vissum að Borgun stefndi á að auka við­skipti sín erlend­is. Það lá ekki fyrir hvort þau umsvif myndu byggj­ast á sam­starfi við Visa, Mastercard eða aðrar korta­sam­stæð­ur.“

Aldrei kom heldur til álita að hálfu Lands­bank­ans að ger­a ­samn­ing sam­hliða söl­unni á hlut í Borgun sem tryggði bank­anum við­bót­ar­greiðslu ef val­réttur Visa Inc. um kaup á Visa Europe yrði, en Lands­bank­inn gerði slík­ar ­samn­ing þegar hann seldi hlut sinn í öðru greiðslu­korta­fyr­ir­tæki, Valitor, til­ ­Arion banka í fyrra. Að sögn Lands­bank­ans er ástæðan fyrst og fremst sú að ­bank­inn hafði aðal­lega gefið úr Visa-kort og ein­göngu gert það í gegnum Valitor. „Lands­bank­inn hafði á hinn bóg­inn ekki gefið út Visa-kort í sam­vinnu við Borg­un. Því voru hags­munir Lands­bank­ans vegna val­rétt­ar­ins miklir í til­felli Valitor. Þegar Lands­bank­inn seldi hlut sinn í Va­litor til Arion banka voru þessir hags­munir tryggð­ir, þ.e. samið var um að við­bót­ar­greiðsla rynni til Lands­bank­ans ef val­rétt­ur­inn yrði virkj­að­ur­. ­Jafn­framt var samið um að Lands­bank­inn héldi áfram að gefa út Visa-kort. Hags­munir bank­ans voru þannig tryggðir hvað útgáfu á Visa-kortum varðar til­ næstu ára en einnig miðað við við­skipti fyrri ára. Lands­bank­inn gerir ráð fyr­ir­ að hagn­ast um nokkra millj­arða á þessum við­skipt­um. Lands­bank­inn hafði ekki rök eða for­sendur til greiðslna sam­kvæmt fyrr­nefndum val­rétti vegna sölu hluta­bréfa í Borg­un, líkt og í til­felli Valitor. Af þessum sökum kom ekki til álita að ­gera sam­bæri­legan samn­ing við kaup­endur af hlutum í Borgun um við­bót­ar­greiðsl­ur.“Steinþór Pálsson, bankastjóri Landsbankans, hefur verið harðlega gagnrýndur fyrir sölu bankans á hlut sínum í Borgun.

Lands­bank­inn seg­ist heldur ekki hafa séð það fyrir sér að ­Borgun myndi fá háar við­bót­ar­greiðslur vegna sam­runa Visa Europe og Visa Inc., líkt og nú virð­ist stefna í. Sú upp­hæð byggi að mestu á auknum umsvif­um ­Borg­unar erlendis eftir að Lands­bank­inn seldi, sam­kvæmt þeim upp­lýs­ingum sem Lands­bank­inn hefur fengið um mál­ið.

Fékk aðgang að ­upp­lýs­ingum um rekstur Borg­unar

Kjarn­inn spurði stjórn­endur Lands­bank­ans hvort þeir hafi vitað af þeim áformum stjórn­enda Borg­unar að auka umsvif sín mjög erlendis á ár­inu 2015 áður en að salan á 31,2 pró­sent hlut bank­ans í fyr­ir­tæk­inu fór fram í nóv­em­ber 2014.

Í svari bank­ans segir að í tengslum við við­skiptin hafi Lands­bank­inn fengið aðgang að upp­lýs­ing­um um rekstur Borg­unar á grund­velli trún­að­ar­yf­ir­lýs­ing­ar. „Bank­inn fékk m.a. að­gang að fjár­hags­upp­gjörum  félags­ins og sögu­legum rekstr­ar­töl­u­m. Lands­bank­inn fékk einnig kynn­ingu á rekstr­ar­á­ætl­unum félags­ins og tæki­færi til­ að eiga sam­tal við stjórn­endur um starf­sem­ina og fram­tíð­ar­á­form félags­ins. ­Upp­lýs­ing­arnar sem bank­inn fékk voru þó tak­mark­aðar af sam­keppn­is­sjón­ar­mið­u­m, ­meðal ann­ars varð­andi umfang við­skipta við við­skipta­vini og sam­starfs­að­ila ­Borg­un­ar. Við söl­una lá ekki fyrir að hvaða marki áformin um aukin erlend við­skipti yrðu í sam­starfi við Visa, Mastercard eða aðrar korta­sam­stæð­ur.“

Lands­bank­inn segir einnig að hann hafi talið útrás­ar­á­form Borg­unar mjög áhættu­söm. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Nýtt merki þjóðkirkjunnar sem var komið fyrir á nýjum húsakynnum Biskupsstofu að Katrínatúni 4 síðastliðinn miðvikudag.
Um 132 þúsund landsmenn standa utan þjóðkirkjunnar
Þeim landsmönnum sem skráðir eru í þjóðkirkjuna hefur fækkað umtalsvert síðastliðinn áratug. Auk þess hefur henni ekki tekist að ná inn þeim tæplega 44 þúsund nýju Íslendingum sem hafa anna hvort fæðst eða flutt hafa til landsins á tímabilinu.
Kjarninn 7. desember 2019
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum afhendir sendiherra Íslands þar í landi yfirlýsingu sína.
Vilja að Samherji skili peningunum til namibísku þjóðarinnar
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum gera verulega athugasemd við ummæli Bjarna Benediktssonar um hver ástæðan fyrir Samherjamálinu sé. Þau vilja að Ísland biðji Namibíu afsökunar og að Samherji skili peningum til namibísku þjóðarinnar.
Kjarninn 7. desember 2019
Matthildur Björnsdóttir
Of mikil rómantík í kringum barneignir
Kjarninn 7. desember 2019
Mótmælendur á Möltu í lok nóvember 2019
„Við megum ekki hægja á okkur“
Íslensk kona búsett á Möltu til margra ára segir að ekki megi hægja á mótmælum þar í landi en margir krefjast þess að forsætisráherrann segi af sér nú þegar vegna spillingar.
Kjarninn 7. desember 2019
Þrír flokkar leggja til þrjár leiðir sem brjóta upp tangarhald á sjávarútvegi
Verði nýtt frumvarp að lögum verður tangarhald nokkurra hópa á íslenskum sjávarútvegi brotið upp. Allar útgerðir sem halda á meira en eitt prósent kvóta verða að skrá sig á markað og skilyrði um hvað teljist tengdir aðilar þrengd mjög.
Kjarninn 7. desember 2019
Þórður Snær Júlíusson
Það hagnast enginn á ógagnsæi nema sá sem hefur eitthvað að fela
Kjarninn 7. desember 2019
Zúistar til rannsóknar hjá héraðssaksóknara
Fjárreiður Zuism, trúfélags sem ríkið telur að sé málamyndafélagsskapur með þann tilgang að komast yfir skattfé, eru til rannsóknar hjá embætti sem rannsakar efnahagsbrot. Félagsmenn eru nú um helmingi færri en þeir voru 2016.
Kjarninn 7. desember 2019
Mikill samdráttur í innflutningi milli ára
Vöruviðskipti þjóðarbússins við útlönd eru hagstæðari nú en fyrir ári. Sé rýnt í tölurnar, sést að ástæðan er einfaldlega minni neysla heima fyrir.
Kjarninn 7. desember 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None