Ríkissjóður bætir Íbúðalánasjóði tjón vegna leiðréttingarinnar

Hermann Jónasson, forstjóri Íbúðalánasjóðs.
Hermann Jónasson, forstjóri Íbúðalánasjóðs.
Auglýsing

Rík­is­sjóður Íslands greiddi á síð­asta ári upp 33,8 millj­arða króna af lánum hjá Íbúða­lána­sjóði vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar, aðgerð­ar­á­ætl­un­ar­ ­rík­is­stjórn­ar­innar til handa hluta þeirra heim­ila sem voru með verð­tryggð hús­næð­is­lán á árunum 2008 og 2009. Þessar upp­greiðslur höfðu nei­kvæð áhrif á vaxta­tekjur Íbúða­lána­sjóðs, sem er að fullu í eigu íslenska rík­is­ins og á ábyrgð þess. Rík­is­stjórnin hafði þegar tekið ákvörðun um að bæta sjóðnum upp þess­ar töp­uðu vaxta­tekj­ur. Það fram­lag átti að nema mis­muni þeirrar ávöxt­unar sem ­Í­búða­lána­sjóður gat vænst að ná á lánin sem rík­is­sjóður greiddi upp með­ ­leið­rétt­ing­unni og vaxta sömu lána. Í árs­reikn­ingi Íbúða­lána­sjóðs segir að „Fyr­ir­ liggur ákvörðun um að bæta sjóðnum nei­kvæð áhrif á vaxta­mun sem nemur 1.240 millj­.kr. á árinu 2015. Er það gert með afhend­ingu verð­tryggðrar kröfu á rík­ið ­sem bókast meðal krafna á rík­issjóð. Sjóðnum hefur ekki verið bætt það tap sem ­mynd­að­ist við upp­greiðslu á lána­safn­inu og hefur það tap verið fært yfir­ virð­is­rýrnun á árunum 2013 til 2015 og er áætlað að fjár­hæð 1.362 millj­.kr.“

Því er ljóst að Íbúða­lána­sjóður ber umtals­verðan kostn­að ­vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar. Þetta kemur fram í árs­reikn­ingi Íbúða­lána­sjóðs sem birtur var á föstu­dags­kvöld.  

For­svars­menn sjóðs­ins hafa lengi gert sér grein fyrir að staða hans myndi laskast vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar. Í árs­reikn­ingi hans 2014 sagði að „tjón vegna úrræða stjórn­valda mun að óbreyttu hafa mikil áhrif á grunnafkomu sjóðs­ins og valda því að sjóð­ur­inn verður hér eftir rek­inn með tapi sem á end­anum fellur á rík­is­sjóð. Ljóst er að slík umgjörð rekstrar kann að valda því að ýmsir aðrir áhættu­þættir sjóðs­ins, svo sem upp­greiðslu­vandi, geta magn­ast upp og vafi kann að leika á rekstr­ar­hæfi sjóðs­ins. Við þessar aðstæður er það mark­mið stjórn­enda að lág­marka tjón sjóðs­ins.“.

Auglýsing

Minnk­andi virð­is­rýrnun skilar hagn­aði

Afkoma Íbúða­lána­sjóðs var um margt jákvæð á síð­asta ári. ­Sjóð­ur­inn skil­aði 1,8 millj­arða króna rekstr­ar­hagn­aði á árinu 2015, og er það annað árið í röð sem hann skil­aði hagn­aði eftir að hafa grætt 3,2 millj­arða króna árið 2014. Árin þar á undan höfðu hins vegar verið afar slæm. Alls tap­að­i ­sjóð­ur­inn tæpum 58 millj­örðum króna frá árs­lokum 2008 og út árið 2013. ­Rík­is­sjóður þurfti að leggja honum til 53,5 millj­arða króna á árinu 2009 til að halda sjóðnum gagn­andi.

Á árinu 2014 var þorri þess hagn­aðar sem Íbúða­lána­sjóður sýnd­i ­vegna breyt­inga á virð­is­rýrnun útlána. Þ.e. inn­heimt­an­leiki lána hans jókst um 2,5 millj­arða króna. Sama var upp á ten­ingnum í fyrra. Virð­is­rýrnun útlána ­lækk­aði um 4,4 millj­arða króna og útskýrir því vel rúm­lega allan hagn­að ­Í­búða­lána­sjóðs á síð­asta ári líka. Í til­kynn­ingu vegna árs­reikn­ings sjóðs­ins ­seg­ir: „Breyt­ing virð­is­rýrn­unar teng­ist umtals­verðri lækkun van­skila heim­ila og ­sterk­ari trygg­ing­ar­stöðu lána­safns­ins vegna hækk­ana á fast­eigna­mark­aði.

Útlán sjóðs­ins héldu hins vegar árfram að lækka á síð­asta ári líkt og árin á und­an. Þau lækk­uðu um tæpa 80 millj­arða króna í fyrra. Þar af voru, líkt og áður sagði, 33,8 millj­arðar króna vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar. ­Í­búða­lána­sjóður er samt sem áður langstærsti íbúða­lána­veit­andi á land­inu, þrátt ­fyrir litla útlána­veit­ingu og miklar upp­greiðslur árum sam­an. Mark­aðs­hlut­deild hans, sam­kvæmt útreikn­ingum Kjarn­ans, er rúm­lega 40 pró­sent á íbúða­lánum til­ ein­stak­linga.

Fram­tíð­ar­hlut­verkið í óvissu

Íbúða­lána­sjóður náði líka þeim árangri, í fyrsta sinn frá­ ár­inu 2007, að eig­in­fjár­hlut­fall hans er yfir lög­bundnu lág­marki. Það lág­mark er 5,0 pró­sent og eig­in­fjár­hlut­fall fé sjóðs­ins um síð­ustu ára­mót var 5,5 ­pró­sent.

Fram­tíð­ar­hlut­verk Íbúða­lána­sjóðs er þó enn óljóst. Í árs­reikn­ingi sjóðs­ins segir að vaxta­munur sjóðs­ins, sem er ein­ungis 0,28 ­pró­sentm dugi ekki fyrir virð­is­rýrnun sam­bæri­legri þeirri sem átti sér stað við efna­hags­hrun­ið. Slíkt hefði legið fyrir lengi. „. Nokkurar óvissu gætir um fram­tíð­ar­hlut­verk Íbúða­lána­sjóðs. Fyrir vikið hefur stefnu­mót­and­i á­kvörð­un­ar­taka í nán­asta umhverfi sjóðs­ins verið sett á bið en slíkt hef­ur ­nei­kvæð áhrif á rekstur sjóðs­ins. Upp­lýs­ingar um mik­il­væg atriði, þar sem ó­vissa í mati hefur mest áhrif á skráðar fjár­hæðir í reikn­ings­skil­un­um, er að f­inna í eft­ir­far­andi skýr­ing­um: Lítil útlána­aukn­ing og auknar upp­greiðsl­ur við­skipta­vina hafa nei­kvæð áhrif á vaxta­mun sjóðs­ins þar sem sjóðnum er ó­heim­ilt að greiða skuldir sínar fyrir gjald­daga þeirra. Því er stærra hlut­fall fjár­muna í ávöxtun utan hefð­bund­inna veð­lána til heim­ila og leigu­fé­laga. Því ­getur dregið út jöfn­uði milli eigna og skulda sjóðs­ins.“

 

Höskuldur H. Ólafsson hringir bjöllunni frægu við upphaf viðskipta með bréf í Arion banka fyrir einu ári.
Fyrir einu ári síðan: Arion banki skráður á markað
Á þessum degi fyrir einu ári síðan, þann 15. júní 2018, voru bréf í Arion banka tekin til viðskipta í Kauphöll Íslands. Hann varð þar með fyrsti íslenski bankinn til að verða skráður á markað eftir bankahrunið í október 2008.
Kjarninn 15. júní 2019
Sigurður Hlöðversson
Makríll á leið í kvóta – Eftir höfðinu dansa limirnir
Kjarninn 15. júní 2019
Margrét Tryggvadóttir
Hver skapaði skrímslið?
Leslistinn 15. júní 2019
Tíðavörur loks viðurkenndar sem nauðsyn
Alþingi samþykkti á dögunum að lækka virðisaukaskatt á tíðavörum úr efra skattþrepi í neðra. Ákvörðunin kemur í kjölfar þess að konur hafa á síðustu árum vakið athygli á því að það skjóti skökku við að skattleggja ekki tíðavörur sem nauðsynjavörur.
Kjarninn 15. júní 2019
Órói í stjórnmálum haggar varla fylgi stjórnmálablokka
Meirihluti stjórnarandstöðunnar mælist nú með meira fylgi en stjórnarflokkarnir þrír, frjálslyndu miðjuflokkarnir hafa sýnt mikinn stöðugleika í könnunum um langt skeið og fylgi Miðflokksins haggast varla þrátt fyrir mikla fyrirferð.
Kjarninn 15. júní 2019
Wikileaks: Blaðamennska í almannaþágu eða glæpur?
Julian Assange, stofnandi Wikileaks, á í hættu á að vera framseldur til Bandaríkjanna þar sem hann gæti átt yfir höfði sér 175 ár í fangelsi verði hann fundinn sekur.
Kjarninn 15. júní 2019
Segir forystu Sjálfstæðisflokksins vera sama um vilja flokksmanna
Stríð Davíðs Oddssonar og Morgunblaðsins sem hann stýrir við Sjálfstæðisflokkinn heldur áfram á síðum blaðsins í dag. Þar gagnrýnir hann forystu flokksins harkalega og bætir í gagnrýni sína vegna þriðja orkupakkans.
Kjarninn 15. júní 2019
Nýliðunarbrestur veldur Hafró áhyggjum
Hlýnun sjávar í íslenskri lögsögu er einn áhrifaþátturinn sem Hafró fylgist grannt með.
Kjarninn 14. júní 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None