Ríkissjóður bætir Íbúðalánasjóði tjón vegna leiðréttingarinnar

Hermann Jónasson, forstjóri Íbúðalánasjóðs.
Hermann Jónasson, forstjóri Íbúðalánasjóðs.
Auglýsing

Rík­is­sjóður Íslands greiddi á síð­asta ári upp 33,8 millj­arða króna af lánum hjá Íbúða­lána­sjóði vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar, aðgerð­ar­á­ætl­un­ar­ ­rík­is­stjórn­ar­innar til handa hluta þeirra heim­ila sem voru með verð­tryggð hús­næð­is­lán á árunum 2008 og 2009. Þessar upp­greiðslur höfðu nei­kvæð áhrif á vaxta­tekjur Íbúða­lána­sjóðs, sem er að fullu í eigu íslenska rík­is­ins og á ábyrgð þess. Rík­is­stjórnin hafði þegar tekið ákvörðun um að bæta sjóðnum upp þess­ar töp­uðu vaxta­tekj­ur. Það fram­lag átti að nema mis­muni þeirrar ávöxt­unar sem ­Í­búða­lána­sjóður gat vænst að ná á lánin sem rík­is­sjóður greiddi upp með­ ­leið­rétt­ing­unni og vaxta sömu lána. Í árs­reikn­ingi Íbúða­lána­sjóðs segir að „Fyr­ir­ liggur ákvörðun um að bæta sjóðnum nei­kvæð áhrif á vaxta­mun sem nemur 1.240 millj­.kr. á árinu 2015. Er það gert með afhend­ingu verð­tryggðrar kröfu á rík­ið ­sem bókast meðal krafna á rík­issjóð. Sjóðnum hefur ekki verið bætt það tap sem ­mynd­að­ist við upp­greiðslu á lána­safn­inu og hefur það tap verið fært yfir­ virð­is­rýrnun á árunum 2013 til 2015 og er áætlað að fjár­hæð 1.362 millj­.kr.“

Því er ljóst að Íbúða­lána­sjóður ber umtals­verðan kostn­að ­vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar. Þetta kemur fram í árs­reikn­ingi Íbúða­lána­sjóðs sem birtur var á föstu­dags­kvöld.  

For­svars­menn sjóðs­ins hafa lengi gert sér grein fyrir að staða hans myndi laskast vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar. Í árs­reikn­ingi hans 2014 sagði að „tjón vegna úrræða stjórn­valda mun að óbreyttu hafa mikil áhrif á grunnafkomu sjóðs­ins og valda því að sjóð­ur­inn verður hér eftir rek­inn með tapi sem á end­anum fellur á rík­is­sjóð. Ljóst er að slík umgjörð rekstrar kann að valda því að ýmsir aðrir áhættu­þættir sjóðs­ins, svo sem upp­greiðslu­vandi, geta magn­ast upp og vafi kann að leika á rekstr­ar­hæfi sjóðs­ins. Við þessar aðstæður er það mark­mið stjórn­enda að lág­marka tjón sjóðs­ins.“.

Auglýsing

Minnk­andi virð­is­rýrnun skilar hagn­aði

Afkoma Íbúða­lána­sjóðs var um margt jákvæð á síð­asta ári. ­Sjóð­ur­inn skil­aði 1,8 millj­arða króna rekstr­ar­hagn­aði á árinu 2015, og er það annað árið í röð sem hann skil­aði hagn­aði eftir að hafa grætt 3,2 millj­arða króna árið 2014. Árin þar á undan höfðu hins vegar verið afar slæm. Alls tap­að­i ­sjóð­ur­inn tæpum 58 millj­örðum króna frá árs­lokum 2008 og út árið 2013. ­Rík­is­sjóður þurfti að leggja honum til 53,5 millj­arða króna á árinu 2009 til að halda sjóðnum gagn­andi.

Á árinu 2014 var þorri þess hagn­aðar sem Íbúða­lána­sjóður sýnd­i ­vegna breyt­inga á virð­is­rýrnun útlána. Þ.e. inn­heimt­an­leiki lána hans jókst um 2,5 millj­arða króna. Sama var upp á ten­ingnum í fyrra. Virð­is­rýrnun útlána ­lækk­aði um 4,4 millj­arða króna og útskýrir því vel rúm­lega allan hagn­að ­Í­búða­lána­sjóðs á síð­asta ári líka. Í til­kynn­ingu vegna árs­reikn­ings sjóðs­ins ­seg­ir: „Breyt­ing virð­is­rýrn­unar teng­ist umtals­verðri lækkun van­skila heim­ila og ­sterk­ari trygg­ing­ar­stöðu lána­safns­ins vegna hækk­ana á fast­eigna­mark­aði.

Útlán sjóðs­ins héldu hins vegar árfram að lækka á síð­asta ári líkt og árin á und­an. Þau lækk­uðu um tæpa 80 millj­arða króna í fyrra. Þar af voru, líkt og áður sagði, 33,8 millj­arðar króna vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar. ­Í­búða­lána­sjóður er samt sem áður langstærsti íbúða­lána­veit­andi á land­inu, þrátt ­fyrir litla útlána­veit­ingu og miklar upp­greiðslur árum sam­an. Mark­aðs­hlut­deild hans, sam­kvæmt útreikn­ingum Kjarn­ans, er rúm­lega 40 pró­sent á íbúða­lánum til­ ein­stak­linga.

Fram­tíð­ar­hlut­verkið í óvissu

Íbúða­lána­sjóður náði líka þeim árangri, í fyrsta sinn frá­ ár­inu 2007, að eig­in­fjár­hlut­fall hans er yfir lög­bundnu lág­marki. Það lág­mark er 5,0 pró­sent og eig­in­fjár­hlut­fall fé sjóðs­ins um síð­ustu ára­mót var 5,5 ­pró­sent.

Fram­tíð­ar­hlut­verk Íbúða­lána­sjóðs er þó enn óljóst. Í árs­reikn­ingi sjóðs­ins segir að vaxta­munur sjóðs­ins, sem er ein­ungis 0,28 ­pró­sentm dugi ekki fyrir virð­is­rýrnun sam­bæri­legri þeirri sem átti sér stað við efna­hags­hrun­ið. Slíkt hefði legið fyrir lengi. „. Nokkurar óvissu gætir um fram­tíð­ar­hlut­verk Íbúða­lána­sjóðs. Fyrir vikið hefur stefnu­mót­and­i á­kvörð­un­ar­taka í nán­asta umhverfi sjóðs­ins verið sett á bið en slíkt hef­ur ­nei­kvæð áhrif á rekstur sjóðs­ins. Upp­lýs­ingar um mik­il­væg atriði, þar sem ó­vissa í mati hefur mest áhrif á skráðar fjár­hæðir í reikn­ings­skil­un­um, er að f­inna í eft­ir­far­andi skýr­ing­um: Lítil útlána­aukn­ing og auknar upp­greiðsl­ur við­skipta­vina hafa nei­kvæð áhrif á vaxta­mun sjóðs­ins þar sem sjóðnum er ó­heim­ilt að greiða skuldir sínar fyrir gjald­daga þeirra. Því er stærra hlut­fall fjár­muna í ávöxtun utan hefð­bund­inna veð­lána til heim­ila og leigu­fé­laga. Því ­getur dregið út jöfn­uði milli eigna og skulda sjóðs­ins.“

 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Hlutverk Samfylkingar að leiða saman öfl til að mynda græna félagshyggjustjórn að ári
Formaður Samfylkingarinnar segir að skipta þurfi um kúrs, snúa skútunni frá hægri og hrista af Íslandi gamaldags kreddur um það hvernig ríkisfjármál virki og hvernig verðmæti verði til.
Kjarninn 1. október 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
„Við erum ýmsu vön hér á hjara veraldar“
Forsætisráðherra segir að hvetja þurfi til einkafjárfestingar og að stjórnvöld muni tryggja með jákvæðum hvötum að kraftur hennar styðji við græna umbreytingu, kolefnishlutleysi og samdrátt gróðurhúsalofttegunda.
Kjarninn 1. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Játning Þórólfs: Er á „nippinu“ að herða aðgerðir
„Ég játa að ég er alveg á nippinu [að herða aðgerðir] og er búinn að vera þar lengi,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir, „og það þarf ekki mikið út af að bregða svo ég taki upp blaðið.“
Kjarninn 1. október 2020
Nína Þorkelsdóttir
Hvað er lagalæsi og af hverju skiptir það máli?
Kjarninn 1. október 2020
Píratar eru með svokallaðan flatan strúktúr í flokksstarfi sínu. Kastað var upp á að Jón Þór Ólafsson tæki við embætti flokksformanns.
Helgi Hrafn verður þingflokksformaður og Jón Þór nýr formaður Pírata
Helgi Hrafn Gunnarsson hefur verið kjörinn nýr þingflokksformaður Pírata og kastað hefur verið upp á að Jón Þór Ólafsson verði nýr formaður flokksins, en því embætti fylgja engar formlegar skyldur eða vald.
Kjarninn 1. október 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 21. þáttur: Fyrsti Samúræinn
Kjarninn 1. október 2020
Síðustu daga hefur fjölgað í hópi þeirra sem þurfa á sjúkrahús innlögn að halda vegna COVID-19.
Þrettán á sjúkrahúsi með COVID-19 – tveir í öndunarvél
Sjúklingum sem lagðir hafa verið inn á Landspítalann með COVID-19 hefur fjölgað úr tíu í þrettán frá því í gær. Smitsjúkdómadeild hefur verið breytt í farsóttareiningu og unnið er að skipulagi á lungnadeild svo unnt verði að taka við fleiri COVID-sjúkum.
Kjarninn 1. október 2020
Lilja Alfreðsdóttir er mennta- og menningarmálaráðherra og fer með málefni fjölmiðla í ríkisstjórn Íslands.
Framlög til RÚV skert um 310 milljónir en aðrir fjölmiðlar fá 392 milljóna stuðning
Ríkisstjórnin boðar styrki til einkarekinna fjölmiðla á næsta ári. Frumvarp um slíka verður lagt fram í þriðja sinn í haust. Ráðherra telur að síðustu greiðslur til þeirra hafi verið sanngjörn útfærsla.
Kjarninn 1. október 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None