Ríkissjóður bætir Íbúðalánasjóði tjón vegna leiðréttingarinnar

Hermann Jónasson, forstjóri Íbúðalánasjóðs.
Hermann Jónasson, forstjóri Íbúðalánasjóðs.
Auglýsing

Rík­is­sjóður Íslands greiddi á síð­asta ári upp 33,8 millj­arða króna af lánum hjá Íbúða­lána­sjóði vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar, aðgerð­ar­á­ætl­un­ar­ ­rík­is­stjórn­ar­innar til handa hluta þeirra heim­ila sem voru með verð­tryggð hús­næð­is­lán á árunum 2008 og 2009. Þessar upp­greiðslur höfðu nei­kvæð áhrif á vaxta­tekjur Íbúða­lána­sjóðs, sem er að fullu í eigu íslenska rík­is­ins og á ábyrgð þess. Rík­is­stjórnin hafði þegar tekið ákvörðun um að bæta sjóðnum upp þess­ar töp­uðu vaxta­tekj­ur. Það fram­lag átti að nema mis­muni þeirrar ávöxt­unar sem ­Í­búða­lána­sjóður gat vænst að ná á lánin sem rík­is­sjóður greiddi upp með­ ­leið­rétt­ing­unni og vaxta sömu lána. Í árs­reikn­ingi Íbúða­lána­sjóðs segir að „Fyr­ir­ liggur ákvörðun um að bæta sjóðnum nei­kvæð áhrif á vaxta­mun sem nemur 1.240 millj­.kr. á árinu 2015. Er það gert með afhend­ingu verð­tryggðrar kröfu á rík­ið ­sem bókast meðal krafna á rík­issjóð. Sjóðnum hefur ekki verið bætt það tap sem ­mynd­að­ist við upp­greiðslu á lána­safn­inu og hefur það tap verið fært yfir­ virð­is­rýrnun á árunum 2013 til 2015 og er áætlað að fjár­hæð 1.362 millj­.kr.“

Því er ljóst að Íbúða­lána­sjóður ber umtals­verðan kostn­að ­vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar. Þetta kemur fram í árs­reikn­ingi Íbúða­lána­sjóðs sem birtur var á föstu­dags­kvöld.  

For­svars­menn sjóðs­ins hafa lengi gert sér grein fyrir að staða hans myndi laskast vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar. Í árs­reikn­ingi hans 2014 sagði að „tjón vegna úrræða stjórn­valda mun að óbreyttu hafa mikil áhrif á grunnafkomu sjóðs­ins og valda því að sjóð­ur­inn verður hér eftir rek­inn með tapi sem á end­anum fellur á rík­is­sjóð. Ljóst er að slík umgjörð rekstrar kann að valda því að ýmsir aðrir áhættu­þættir sjóðs­ins, svo sem upp­greiðslu­vandi, geta magn­ast upp og vafi kann að leika á rekstr­ar­hæfi sjóðs­ins. Við þessar aðstæður er það mark­mið stjórn­enda að lág­marka tjón sjóðs­ins.“.

Auglýsing

Minnk­andi virð­is­rýrnun skilar hagn­aði

Afkoma Íbúða­lána­sjóðs var um margt jákvæð á síð­asta ári. ­Sjóð­ur­inn skil­aði 1,8 millj­arða króna rekstr­ar­hagn­aði á árinu 2015, og er það annað árið í röð sem hann skil­aði hagn­aði eftir að hafa grætt 3,2 millj­arða króna árið 2014. Árin þar á undan höfðu hins vegar verið afar slæm. Alls tap­að­i ­sjóð­ur­inn tæpum 58 millj­örðum króna frá árs­lokum 2008 og út árið 2013. ­Rík­is­sjóður þurfti að leggja honum til 53,5 millj­arða króna á árinu 2009 til að halda sjóðnum gagn­andi.

Á árinu 2014 var þorri þess hagn­aðar sem Íbúða­lána­sjóður sýnd­i ­vegna breyt­inga á virð­is­rýrnun útlána. Þ.e. inn­heimt­an­leiki lána hans jókst um 2,5 millj­arða króna. Sama var upp á ten­ingnum í fyrra. Virð­is­rýrnun útlána ­lækk­aði um 4,4 millj­arða króna og útskýrir því vel rúm­lega allan hagn­að ­Í­búða­lána­sjóðs á síð­asta ári líka. Í til­kynn­ingu vegna árs­reikn­ings sjóðs­ins ­seg­ir: „Breyt­ing virð­is­rýrn­unar teng­ist umtals­verðri lækkun van­skila heim­ila og ­sterk­ari trygg­ing­ar­stöðu lána­safns­ins vegna hækk­ana á fast­eigna­mark­aði.

Útlán sjóðs­ins héldu hins vegar árfram að lækka á síð­asta ári líkt og árin á und­an. Þau lækk­uðu um tæpa 80 millj­arða króna í fyrra. Þar af voru, líkt og áður sagði, 33,8 millj­arðar króna vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar. ­Í­búða­lána­sjóður er samt sem áður langstærsti íbúða­lána­veit­andi á land­inu, þrátt ­fyrir litla útlána­veit­ingu og miklar upp­greiðslur árum sam­an. Mark­aðs­hlut­deild hans, sam­kvæmt útreikn­ingum Kjarn­ans, er rúm­lega 40 pró­sent á íbúða­lánum til­ ein­stak­linga.

Fram­tíð­ar­hlut­verkið í óvissu

Íbúða­lána­sjóður náði líka þeim árangri, í fyrsta sinn frá­ ár­inu 2007, að eig­in­fjár­hlut­fall hans er yfir lög­bundnu lág­marki. Það lág­mark er 5,0 pró­sent og eig­in­fjár­hlut­fall fé sjóðs­ins um síð­ustu ára­mót var 5,5 ­pró­sent.

Fram­tíð­ar­hlut­verk Íbúða­lána­sjóðs er þó enn óljóst. Í árs­reikn­ingi sjóðs­ins segir að vaxta­munur sjóðs­ins, sem er ein­ungis 0,28 ­pró­sentm dugi ekki fyrir virð­is­rýrnun sam­bæri­legri þeirri sem átti sér stað við efna­hags­hrun­ið. Slíkt hefði legið fyrir lengi. „. Nokkurar óvissu gætir um fram­tíð­ar­hlut­verk Íbúða­lána­sjóðs. Fyrir vikið hefur stefnu­mót­and­i á­kvörð­un­ar­taka í nán­asta umhverfi sjóðs­ins verið sett á bið en slíkt hef­ur ­nei­kvæð áhrif á rekstur sjóðs­ins. Upp­lýs­ingar um mik­il­væg atriði, þar sem ó­vissa í mati hefur mest áhrif á skráðar fjár­hæðir í reikn­ings­skil­un­um, er að f­inna í eft­ir­far­andi skýr­ing­um: Lítil útlána­aukn­ing og auknar upp­greiðsl­ur við­skipta­vina hafa nei­kvæð áhrif á vaxta­mun sjóðs­ins þar sem sjóðnum er ó­heim­ilt að greiða skuldir sínar fyrir gjald­daga þeirra. Því er stærra hlut­fall fjár­muna í ávöxtun utan hefð­bund­inna veð­lána til heim­ila og leigu­fé­laga. Því ­getur dregið út jöfn­uði milli eigna og skulda sjóðs­ins.“

 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ferðamaður að koma inn á sóttkvíarhótel í Melbourne.
Fólk yfir fimmtugu fær ekki lengur bóluefni Pfizer
Til að hraða bólusetningum í Ástralíu hefur verið gripið til þess ráðs að gera bóluefni AstraZeneca að fyrsta kosti hjá fimmtíu ára og eldri. Yngra fólk og framlínustarfsmenn munu áfram fá efnið frá Pfizer.
Kjarninn 23. apríl 2021
S4S starfrækir fjölda skóbúða í Kringlunni og Smáralind, þar á meðal Steinar Waage.
Nýttu hlutastarfaleið fyrir tugi starfsmanna en stefna nú að 230 milljóna arðgreiðslu
S4S sem rekur fjölda skóbúða nýtti hlutastarfaleiðina fyrir 52 starfsmenn í mars og apríl í fyrra. Í ársskýrslu S4S segir að faraldurinn hafi haft „verulega jákvæð áhrif á sölu félagsins“ en stjórnin leggur til að 230 milljónir verði greiddar í arð.
Kjarninn 23. apríl 2021
Eyrún Magnúsdóttir
Þess vegna þarf að segja fréttir
Kjarninn 23. apríl 2021
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.
Seðlabankastjóri segir að Íslandi sé að miklu leyti stjórnað af hagsmunahópum
Ásgeir Jónsson er mjög ósáttur með það að Samherji hafi kært fimm starfsmenn bankans og skilur ekki af hverju málinu sé ekki vísað frá. Hann segir að peningastefna Seðlabanka Íslands sé velferðarstefna.
Kjarninn 23. apríl 2021
Amazon-frumskógurinn er stærsti regnskógur veraldar.
Greiða háar fjárhæðir til að fá að vernda regnskóg
Þeir fá hvorki timbur, jarðefni né uppskeru af fjárfestingu sinni. Það eina sem þeir fá fyrir að setja 1 milljarð bandaríkjadala í verkefnið er heiður og virðing og vonandi bjartari framtíð fyrir sig og sína.
Kjarninn 22. apríl 2021
Atli Þór Fanndal
„Þrátt fyrir stöku mótmæli“
Kjarninn 22. apríl 2021
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri
AGS mælir með þrengri skilyrðum á húsnæðislánum
Seðlabankinn ætti að beita þjóðhagsvarúðartækjum sínum til að takmarka hlut íbúðalána hjá bönkunum eða tryggja endurgreiðslugetu lánanna, að mati Alþjóðagjaldeyrissjóðsins.
Kjarninn 22. apríl 2021
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 35. þáttur: Nunnusjóguninn I
Kjarninn 22. apríl 2021
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None