Ríkissjóður bætir Íbúðalánasjóði tjón vegna leiðréttingarinnar

Hermann Jónasson, forstjóri Íbúðalánasjóðs.
Hermann Jónasson, forstjóri Íbúðalánasjóðs.
Auglýsing

Rík­is­sjóður Íslands greiddi á síð­asta ári upp 33,8 millj­arða króna af lánum hjá Íbúða­lána­sjóði vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar, aðgerð­ar­á­ætl­un­ar­ ­rík­is­stjórn­ar­innar til handa hluta þeirra heim­ila sem voru með verð­tryggð hús­næð­is­lán á árunum 2008 og 2009. Þessar upp­greiðslur höfðu nei­kvæð áhrif á vaxta­tekjur Íbúða­lána­sjóðs, sem er að fullu í eigu íslenska rík­is­ins og á ábyrgð þess. Rík­is­stjórnin hafði þegar tekið ákvörðun um að bæta sjóðnum upp þess­ar töp­uðu vaxta­tekj­ur. Það fram­lag átti að nema mis­muni þeirrar ávöxt­unar sem ­Í­búða­lána­sjóður gat vænst að ná á lánin sem rík­is­sjóður greiddi upp með­ ­leið­rétt­ing­unni og vaxta sömu lána. Í árs­reikn­ingi Íbúða­lána­sjóðs segir að „Fyr­ir­ liggur ákvörðun um að bæta sjóðnum nei­kvæð áhrif á vaxta­mun sem nemur 1.240 millj­.kr. á árinu 2015. Er það gert með afhend­ingu verð­tryggðrar kröfu á rík­ið ­sem bókast meðal krafna á rík­issjóð. Sjóðnum hefur ekki verið bætt það tap sem ­mynd­að­ist við upp­greiðslu á lána­safn­inu og hefur það tap verið fært yfir­ virð­is­rýrnun á árunum 2013 til 2015 og er áætlað að fjár­hæð 1.362 millj­.kr.“

Því er ljóst að Íbúða­lána­sjóður ber umtals­verðan kostn­að ­vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar. Þetta kemur fram í árs­reikn­ingi Íbúða­lána­sjóðs sem birtur var á föstu­dags­kvöld.  

For­svars­menn sjóðs­ins hafa lengi gert sér grein fyrir að staða hans myndi laskast vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar. Í árs­reikn­ingi hans 2014 sagði að „tjón vegna úrræða stjórn­valda mun að óbreyttu hafa mikil áhrif á grunnafkomu sjóðs­ins og valda því að sjóð­ur­inn verður hér eftir rek­inn með tapi sem á end­anum fellur á rík­is­sjóð. Ljóst er að slík umgjörð rekstrar kann að valda því að ýmsir aðrir áhættu­þættir sjóðs­ins, svo sem upp­greiðslu­vandi, geta magn­ast upp og vafi kann að leika á rekstr­ar­hæfi sjóðs­ins. Við þessar aðstæður er það mark­mið stjórn­enda að lág­marka tjón sjóðs­ins.“.

Auglýsing

Minnk­andi virð­is­rýrnun skilar hagn­aði

Afkoma Íbúða­lána­sjóðs var um margt jákvæð á síð­asta ári. ­Sjóð­ur­inn skil­aði 1,8 millj­arða króna rekstr­ar­hagn­aði á árinu 2015, og er það annað árið í röð sem hann skil­aði hagn­aði eftir að hafa grætt 3,2 millj­arða króna árið 2014. Árin þar á undan höfðu hins vegar verið afar slæm. Alls tap­að­i ­sjóð­ur­inn tæpum 58 millj­örðum króna frá árs­lokum 2008 og út árið 2013. ­Rík­is­sjóður þurfti að leggja honum til 53,5 millj­arða króna á árinu 2009 til að halda sjóðnum gagn­andi.

Á árinu 2014 var þorri þess hagn­aðar sem Íbúða­lána­sjóður sýnd­i ­vegna breyt­inga á virð­is­rýrnun útlána. Þ.e. inn­heimt­an­leiki lána hans jókst um 2,5 millj­arða króna. Sama var upp á ten­ingnum í fyrra. Virð­is­rýrnun útlána ­lækk­aði um 4,4 millj­arða króna og útskýrir því vel rúm­lega allan hagn­að ­Í­búða­lána­sjóðs á síð­asta ári líka. Í til­kynn­ingu vegna árs­reikn­ings sjóðs­ins ­seg­ir: „Breyt­ing virð­is­rýrn­unar teng­ist umtals­verðri lækkun van­skila heim­ila og ­sterk­ari trygg­ing­ar­stöðu lána­safns­ins vegna hækk­ana á fast­eigna­mark­aði.

Útlán sjóðs­ins héldu hins vegar árfram að lækka á síð­asta ári líkt og árin á und­an. Þau lækk­uðu um tæpa 80 millj­arða króna í fyrra. Þar af voru, líkt og áður sagði, 33,8 millj­arðar króna vegna leið­rétt­ing­ar­inn­ar. ­Í­búða­lána­sjóður er samt sem áður langstærsti íbúða­lána­veit­andi á land­inu, þrátt ­fyrir litla útlána­veit­ingu og miklar upp­greiðslur árum sam­an. Mark­aðs­hlut­deild hans, sam­kvæmt útreikn­ingum Kjarn­ans, er rúm­lega 40 pró­sent á íbúða­lánum til­ ein­stak­linga.

Fram­tíð­ar­hlut­verkið í óvissu

Íbúða­lána­sjóður náði líka þeim árangri, í fyrsta sinn frá­ ár­inu 2007, að eig­in­fjár­hlut­fall hans er yfir lög­bundnu lág­marki. Það lág­mark er 5,0 pró­sent og eig­in­fjár­hlut­fall fé sjóðs­ins um síð­ustu ára­mót var 5,5 ­pró­sent.

Fram­tíð­ar­hlut­verk Íbúða­lána­sjóðs er þó enn óljóst. Í árs­reikn­ingi sjóðs­ins segir að vaxta­munur sjóðs­ins, sem er ein­ungis 0,28 ­pró­sentm dugi ekki fyrir virð­is­rýrnun sam­bæri­legri þeirri sem átti sér stað við efna­hags­hrun­ið. Slíkt hefði legið fyrir lengi. „. Nokkurar óvissu gætir um fram­tíð­ar­hlut­verk Íbúða­lána­sjóðs. Fyrir vikið hefur stefnu­mót­and­i á­kvörð­un­ar­taka í nán­asta umhverfi sjóðs­ins verið sett á bið en slíkt hef­ur ­nei­kvæð áhrif á rekstur sjóðs­ins. Upp­lýs­ingar um mik­il­væg atriði, þar sem ó­vissa í mati hefur mest áhrif á skráðar fjár­hæðir í reikn­ings­skil­un­um, er að f­inna í eft­ir­far­andi skýr­ing­um: Lítil útlána­aukn­ing og auknar upp­greiðsl­ur við­skipta­vina hafa nei­kvæð áhrif á vaxta­mun sjóðs­ins þar sem sjóðnum er ó­heim­ilt að greiða skuldir sínar fyrir gjald­daga þeirra. Því er stærra hlut­fall fjár­muna í ávöxtun utan hefð­bund­inna veð­lána til heim­ila og leigu­fé­laga. Því ­getur dregið út jöfn­uði milli eigna og skulda sjóðs­ins.“

 

Hefnendurnir
Hefnendurnir
Hefnendurnir CLXXX - Bavíaninn sem át móður sína
Kjarninn 21. ágúst 2019
Jón Ólafsson, stofnandi Icelandic Glacial.
Icelandic Glacial stefnir að fjögurra milljarða hlutafjáraukningu
Drykkjarvöruframleiðandinn Icelandic Glacial efnir til hlutafjáraukningar að fjárhæð 31 milljón Bandaríkjadala eða tæplega fjögurra milljarða íslenskra króna sem boðin verður bæði núverandi og nýjum fjárfestum.
Kjarninn 21. ágúst 2019
Forgangsatriði hjá ríkisstjórninni að hlífa fjármagnseigendum
Samkvæmt ASÍ virðist það vera forgangsatriði hjá ríkisstjórninni að hlífa fjármagnseigendum við að greiða sitt til samfélagsins eins og launafólki ber að gera. Á meðan bóli ekkert á skattalækkunum fyrir lágtekjufólk.
Kjarninn 21. ágúst 2019
Fleiri gifta sig utan þjóðkirkjunnar
Helmingur þeirra para sem gekk í hjónaband í síðasta mánuði gifti sig innan þjóðkirkjunnar. Hlutfall kirkjunnar í hjónavígslum hefur farið minnkandi á síðustu árum en um aldarmótin var hlutur þjóðkirkjunnar rúmlega 71 prósent.
Kjarninn 21. ágúst 2019
Kristbjörn Árnason
Barlómur verslunareigenda og veitingamanna fer nú með himinskautum.
Leslistinn 21. ágúst 2019
Vilhjálmur Birgisson
Vill að Landsvirkjun niðurgreiði störf í áliðnaðinum
Formaður Verkalýðsfélags Akraness óttast um starfsöryggi félagsmanna sinna vegna samninga Landsvirkjunar við Elkem Ísland á Grundartanga og Norðurál.
Kjarninn 21. ágúst 2019
Réttindi Íslendinga sem flytja til Bretlands eftir Brexit skerðast
Sendiráð Íslands í London segir að réttindi Íslendinga sem búsettir eru í Bretlandi fyrir Brexit muni ekki skerðast í kjölfar útgöngu. Sendiráðið segir það hins vegar áhyggjuefni hversu fáir Íslendingar hafi sótt um svokallaðan Settled Status.
Kjarninn 21. ágúst 2019
Benedikt Jóhannesson
Meðal svikara, þjófa og ræningja í Evrópusambandinu
Kjarninn 21. ágúst 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None