Sundrað Bretland: Mjög líklegt að Skotar kjósi aftur um sjálfstæði

Bretar hafa ákveðið að segja sig úr Evrópusambandinu. Skotar hyggjast krefjast nýrrar atkvæðagreiðslu um sjálfstæði sitt frá Bretum. Þjóðin er klofin í tvennt því 51,9% kusu úrsögn í þjóðarkvæðagreiðslunni í gær. 48,1% kusu með áframhaldandi aðild.

Bretland hættir í ESB
Auglýsing

Bretar kusu með því að yfir­gefa Evr­ópu­sam­bandið í sögu­legri þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um málið í gær. Úrslitin urðu ljós í morgun og sýna gríð­ar­lega skipt­ingu milli svæða í Bret­landi. Í öllu Skotlandi, á Norð­ur­-Ír­landi og í höf­uð­borg­inni London var yfir­gnæf­andi meiri­hluti kjós­enda fylgj­andi því að halda áfram í ESB, en fyrir utan London var meiri­hluti fyrir útgöngu úr ESB víð­ast hvar í Englandi. 62% Skota vildu halda áfram í ESB, 55,8% N-Íra og 59,9% íbúa London. Ann­ars staðar í Englandi vildur 57% yfir­gefa ESB og 52,5% íbúa í Wales. 

Á end­anum voru þeir sem vildu áfram­hald­andi veru Bret­lands í ESB rétt undir 48% og þeir sem vildu yfir­gefa ESB rétt undir 52%. 

Það er ekki hægt að segja annað en að Bret­land sé sundrað. Mjög skiptar skoð­anir voru um þetta risa­stóra mál, ekki aðeins eftir svæð­um, heldur líka eftir aldri, menntun og tekj­um. Um það bil þrír af hverjum fjórum kjós­endum í yngsta kjós­enda­hópnum vildu áfram­hald­andi veru í Evr­ópu­sam­band­inu á meðan meiri­hlut­inn í elsta kjós­enda­hópnum vildu yfir­gefa það. 

Stóru flokk­arnir eru líka sundraðir eftir harða kosn­inga­bar­áttu þar sem skoð­anir voru skiptar innan flokka.

Úrslitin komu veru­lega á óvart þar sem skoð­ana­kann­anir höfðu bent til þess í gær að Bretar myndu kjósa með áfram­hald­andi veru sinni í ESB.

Auglýsing

Kosn­inga­þátt­takan í þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unni í gær var með mesta móti, og hefur ekki verið meiri í nokkrum kosn­ingum und­an­farna ára­tugi. 72,2% kjör­sókn var, sem er samt lægra en í þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu Skota árið 2014 þegar þeir ákváðu að vera áfram hluti af Bret­landi. Þá fór kjör­sókn í 84,6%. 

Mjög lík­legt að Skotar kjósi aft­ur 

Nicola Stur­ge­on, fyrsti ráð­herra Skotlands, segir að henni finn­ist mjög lík­legt að þess verði kraf­ist að skoska þingið hafi mögu­leik­ann á því að boða til ann­arrar þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um sjálf­stæði Skotlands. Það gæti gerst innan tveggja ára, á sama tíma­bili og samið verður um sam­band Bret­lands við Evr­ópu­sam­bna­d­ið. Hún sagði þó nauð­syn­legt að stíga var­lega til jarð­ar, hún ætl­aði að byrja á því að ræða við Evr­ópu­sam­bandið um alla mögu­leika á því að halda Skotlandi innan ESB. Það væri skýr vilji Skota að vera áfram í Evr­ópu­sam­band­in­u. 

Alex Salmond, fyrr­ver­andi fyrsti ráð­herra Skotlands og núver­andi þing­maður fyrir Skoska þjóð­ar­flokk­inn, hefur sagt að nú verði Skotar að halda aðra þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um sjálf­stæði sitt. 

Svartur föstu­dagur á mörk­uð­um 

Þessi óvæntu úrslit höfðu strax veru­leg áhrif á mark­aði. Sterl­ingspundið hefur hrunið og er nú lægra en verið hefur í yfir 30 ár. Hluta­bréfa­verð hefur einnig hrun­ið, og áhrif­anna gætir á mörk­uðum um allan heim. 

Eftir að Mark Car­ney seðla­banka­stjóri gaf frá sér yfir­lýs­ingu fyrir skömmu hefur ástandið róast eitt­hvað og verð hækkað á ný. Þó er það enn þannig að FTSE 100 vísi­talan er 274 stigum lægri en í gær, eða 4,3%, sem er gríð­ar­leg lækkun og þurrkar út um 70 millj­arða króna. Heims­mark­aðs­verð á olíu lækk­aði um 4,8 pró­sent. 

Cameron segir af sér 

David Cameron til­kynnti snemma í morgun að hann ætlar að hætta störfum eftir að ­ljóst varð að hans mál­staður varð undir í þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unni um áfram­hald­andi veru Bret­lands í Evr­ópu­sam­band­in­u. 

Camer­on hélt blaða­manna­fund þar sem hann sagði að Bret­ar ættu að vera stoltir af því að í Bret­landi væri almenn­ing­i ­treyst fyrir því að taka ákvörðun af þessu tagi. Það yrð­i að virða vilja meiri­hlut­ans, og nú ættu allir að leggj­ast á eitt til að láta þetta ganga upp. Hann óskaði and­stæð­ing­un­um til ham­ingju með vel heppn­aða kosn­inga­bar­áttu og þakk­aði þeim ­sem unnu að bar­átt­unni fyrir því að vera áfram í ESB.

David Cameron barðist fyrir veru Bretlands í ESB en Boris Johnson barðist fyrir úrsögn.

Þá ­gerði hann líka til­raun til að róa mark­aði og sagði efna­hag Breta mjög sterkan og það hefði ekki breyst. Pundið hefur fall­ið veru­lega það sem af er morgni og sömu sögu er að segja af hluta­bréfa­verði. Hann reyndi líka að róa ein­stak­linga sem eru í ó­vissu með sína stöðu, Breta sem búa í öðrum ­Evr­ópu­sam­bands­ríkjum og Evr­ópu­búa sem búa í Bret­landi, og sagð­i að á næst­unni yrði engin breyt­ing á þeirra hög­um. 

Camer­on ­sagði nauð­syn­legt að fá nýja for­ystu til þess að fylgja eft­ir þess­ari breyttu stöðu Bret­lands. Hann ætli þó að starfa áfram í milli­tíð­inni og muni fara á fund Evr­ópu­sam­bands­ins í næst­u viku. Miða ætti við að nýr for­sæt­is­ráð­herra sé kom­inn til­ ­starfa eftir nokkra mán­uði, helst fyrir lands­fund Íhalds­flokks­ins í októ­ber. 

Leið­togar í Evr­ópu í sjokki

Leið­togar hinna 27 aðild­ar­ríkja Evr­ópu­sam­bands­ins hafa allir lagt áherslu á sam­stöðu Evr­ópu­ríkja í kjöl­far Brex­it. Evr­ópu­sam­bandið megi ekki lið­ast í sundur heldur þurfi að gera úrsögn Breta að tæki­færi fyrir sam­bandið að breyt­ast. Don­ald Tusk, for­seti Evr­ópu­ráðs­ins, sagði að þessi 27 ríki væru ákveðin í að standa saman þó Bretar hætti. Tusk sat svo neyð­ar­fund eins og Martin Schulz, for­seti Evr­ópu­þings­ins, og Jean Claude Juncker, for­seti fram­kvæmda­stjórnar ESB.

Jean Claude Junker talaði við fjölmiðla í dag.

Leið­togar stærstu Evr­ópu­ríkja sátu neyð­ar­fundi með sínum helstu ráð­gjöfum í morg­un. Ang­ela Merkel, kansl­ari Þýska­lands, sat þannig fund í Berlín og Francois Hollande, for­seti Frakk­lands, í Par­ís. Þau gáfu sér svo tíma til að upp­lýsa fjöl­miðla í kjöl­far­ið.

Merkel lagði áherslu mik­il­vægi sterkrar Evr­ópu. Evr­ópu­sam­bandið hafi verið stofnað til það halda frið í stríðs­hrjáðri álfu. Hún sagði mik­il­vægt að standa við þessi sömu gildi í dag og fyrir um 70 árum þegar Evr­ópu­sam­run­inn hófst. „Það er engin leið að snúa þessu við. Þetta er mikið högg fyrir Evr­ópu,“ sagði Merkel. Það skipti hins vegar máli hvað ríkin 27 sem eftir standa gera á næstu dög­um, mán­uðum og árum.

Á Ítalíu lagði Matteo Renzi, for­sæt­is­ráð­herra Ítal­íu, áherslu á að ESB þyrfti að verða „mann­legra og rétt­lát­ara“. Utan­rík­is­ráð­herrar sex stofn­ríkja Evr­ópu­sam­bands­ins munu hitt­ast í Berlín á morg­un, laug­ar­dag og ræða stöð­una. Stofn­ríkin eru Þýska­land, Frakk­land, Holland, Ítal­ía, Belgía og Lúx­emburg. Þá hefur Evr­ópu­þingið veirð kallað saman á sér­stakan þing­fund á þriðju­dag til að ræða nið­ur­stöður atkvæða­greiðsl­unnar í Bret­landi.

Frétta­skýr­ingin verður upp­færð eftir því sem frek­ari tíð­indi ber­ast. 

Tillagan um breytingu á skilyrðum fyrir stjórn FME kemur frá fjármálaráðuneytinu
Starfshópur fjallaði um hæfisskilyrði þeirra sem geta tekið sæti í stjórn Fjármálaeftirlitsins.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Trump styður Sádi-Arabíu og olían hríðfellur
Eftir að Donald Trump lýsti yfir stuðningi við Sádí-Arabíu vegna morðsins á Jamal Khashoggi hrundi verðið á hráolíu.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Raunverð fasteigna hækkað um 1,3 prósent undanfarið ár
Að teknu tilliti til verðbólgu hefur fasteignaverð lítið sem ekkert hækkað í eitt ár.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Til lítils að fjölga leikskólarýmum ef leikskólarnir standa ómannaðir
Sjálfstæðismenn telja áætlanir meirihlutans í borginni ekki ganga upp.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Baldur Blöndal
Gleymdur tími
Kjarninn 20. nóvember 2018
Bláa lónið
Grímur kaupir hlut Horns II í Bláa lóninu
Breyting hefur orðið á eignarhaldi í Bláa Lóninu en samningur hefur verið gerður um kaup Kólfs ehf., eignarhaldsfélags í meirihlutaeigu Gríms Sæmundsen, á hlut Horns II í Hvatningu hf. en Hvatning heldur á um 40% hlut í Bláa Lóninu hf..
Kjarninn 20. nóvember 2018
Heimavellir voru skráðir á markað fyrr á þessu ári.
Heimavellir ákveða að selja fleiri fasteignir
Í skráningarlýsingu Heimavalla frá því í vor kom fram að félagið ætlaði að selja fasteignir fyrir tíu milljarða fyrir árslok 2020. Nú hefur það ákveðið að selja eignir fyrir 17 milljarða á tímabilinu.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Vandræði á Facebook
Gengið hefur brösulega fyrir notendur samfélagsmiðilsins Facebook að skoða efni á síðunni síðan í hádeginu í dag.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None