Forseti neitar að svara fyrirspurn um skattamál

Kjarninn lagði fyrirspurn fyrir forseta Íslands um skattamál hans og eiginkonu hans fyrir tveimur mánuðum síðan. Embætti forseta hefur ekki viljað svarað fyrirspurninni né hvort til standi að gera það. Margt er á huldu um skattamál forsetahjónanna.

Ólafur Ragnar og Dorrit
Auglýsing

Ólafur Ragnar Gríms­son, for­seti Íslands, og skrif­stofa for­seta­emb­ætt­is­ins hafa ekki viljað svara fyr­ir­spurn Kjarn­ans um skatta­mál for­set­ans og eig­in­konu hans, Dor­ritar Moussai­eff. Kjarn­inn beindi spurn­ingum í sjö liðum til skrif­stofu for­set­ans þann 5. maí 2016. For­seta­rit­ari stað­festi mót­t­töku fyr­ir­spurn­ar­innar tveimur dögum síðar og kom henni á fram­færi við for­seta.

Síðan þá hefur Kjarn­inn ítrekað verið í sam­bandi við for­seta­rit­ara og skrif­stofu­stjóra á skrif­stofu for­seta Íslands til að reyna að fá fyr­ir­spurn sinni svar­að. Það hefur ekki tek­ist þrátt fyrir að í lið­inni viku hafi verið tveir mán­uðir verið liðnir frá því að þær voru send­ar. Auk þess hafa starfs­menn skrif­stofu for­seta Íslands ekki feng­ist til þess að svara hvort til standi að svara fyr­ir­spurn­inni eða ekki.

For­set­inn sem hætti við

Fyr­ir­spurnin var send eftir að Ólafur Ragnar til­kynnti að hann ætl­aði að bjóða sig aftur fram til emb­ættis for­seta Íslands en áður en hann dró þá ákvörðun til baka. Það gerði Ólafur Ragnar 9. maí 2016 í kjöl­far þess að Guðni Th. Jóhann­es­son og Davíð Odds­son til­kynntu um fram­boð sín. Í yfir­lýs­ingu sem Ólafur Ragnar sendi þá frá sér kom fram að með fram­boði þeirra ætti þjóðin nú „kost á að velja fram­­bjóð­endur sem hafa umfangs­­mikla þekk­ingu á eðli, sögu og verk­efnum for­­seta­emb­ætt­is­ins; nið­­ur­­staða kosn­­ing­anna gæti orðið áþekk­ur ­stuðn­­ingur við nýjan for­­seta og fyrri for­­setar fengu við sitt fyrsta kjör. Við þessar aðstæður er bæði lýð­ræð­is­­legt og eðli­­legt, eftir að hafa gegnt emb­ætt­inu í 20 ár, að fylgja í ljósi alls þessa rök­­semda­­færslu, grein­ingu og ­nið­­ur­­stöðu sem ég lýsti í nýársávarp­in­u. Ég hef því ákveðið að til­­kynna með þess­­ari yfir­­lýs­ingu þá ákvörðun mína að gefa ekki kost á mér til end­­ur­­kjör­s."

Auglýsing

Þær upp­lýs­ingar sem Kjarn­inn óskaði eftir voru eft­ir­far­andi:

1. Hafa for­seta­hjónin talið fram til skatts, saman eða í sitt hvoru lagi? Svar óskast sund­ur­liðað eftir árunum 2006-2015.

2. Hverjar voru fram­taldar tekjur for­seta­frú­ar­innar eft­ir­talin ár:

2006

2007

2008

2009

2010

2011 og

2012?

3. Hverjar voru eignir for­seta­frú­ar­innar sam­kvæmt skatt­fram­tölum árin 2006-2012?

4. Hver var reikn­aður stofn til greiðslu auð­legð­ar­skatts og við­bót­ar­auð­legð­ar­skatts fyrir eft­ir­talin ár:

2010

2011

2012?

5. Hversu mikið greiddi for­seta­frúin í auð­legð­ar­skatt og við­bót­ar­auð­legð­ar­skatt fyrir sömu ár?

6. Hafa skatta­mál for­seta og for­seta­frú­ar­innar verið til sér­stakrar skoð­unar skatta­yf­ir­valda á tíma­bil­inu 2006-2015? Hafa ein­hver sam­skipti verið við emb­ætti Rík­is­skatt­stjora eða Skatt­rann­sókn­ar­stjora á sama tíma?

7. Hefur for­seti ein­hvern tíma nýtt sér ónýttan per­sónu­af­slátt maka síns, á tíma­bil­inu 2006-2012?

Færði lög­heim­ili sitt

Skatta­mál Dor­ritar hafa lengi verið óljós og tölu­verð umræða farið fram um þau í íslenskum fjöl­miðl­um. Dor­­rit og Ólafur Ragnar giftu sig þann 14. maí 2003. Ólafur hafði þá verið for­­set­i Ís­lands í sjö ár. Á heima­­síðu for­­seta­emb­ætt­is­ins segir að Dor­­rit hafi um „ára­bil feng­ist við skart­­gripa­við­­skipti með áherslu á sjald­­gæfa steina og einnig stundað ýmis önnur við­­skipt­i."

Tæpum níu árum síð­­­ar, þann 27. des­em­ber 2012, flutti Dor­­rit lög­­heim­ili sitt frá Bessa­­stöðum til Bret­lands. Sá ­gjörn­ingur vakti mikla athygli og umræður á Íslandi þar sem íslensk lög ger­a ráð fyrir því að hjón eigi að hafa lög­­heim­ili í sama landi. Eftir að Frétta­­blaðið greindi frá þessu í júní 2013 sendi Dor­­rit frá sér yfir­­lýs­ingu þar ­sem hún sagði meðal ann­­ars:

„Þegar horfur voru á að eig­in­­maður minn yrði ekki lengur for­­set­i ­gerði ég ráð­staf­­anir til að geta sinnt meira fyrri störfum mínum í London, einkum í ljósi þess að for­eldrar mín­ir, sem stjórnað hafa ­fjöl­­skyld­u­­fyr­ir­tæk­inu, eru nú háaldr­að­­ir.“ Færslan á lög­­heim­ili hafi verið gerð á grund­velli skatta­laga og í sam­ræmi við ráð­­gjöf sér­­fræð­inga.

Dorrit Moussaeiff færði lögheimili sitt í lok árs 2012. Skömmu síðar ákvað Ólafur Ragnar að bjóða sig aftur fram til forseta.Í nýj­ársávarpi sínu 2012 til­­kynnti Ólafur Ragnar að hann ætl­­aði ekki að bjóða sig fram aft­ur til emb­ættis for­­seta Íslands. Honum snérist síðar hugur og sigr­aði í kosn­­ing­um það sum­­­ar, nokkrum mán­uðum áður að Dor­­rit færði lög­­heim­ili sitt.

Ólafur Ragn­ar til­­kynnti síðan í síð­­asta nýj­ársávarpi að hann ætl­­aði ekki að bjóða sig aftur fram til for­­seta. Hann hefur gegnt emb­ætt­inu frá árinu 1996. Þann 18. apríl boð­að­i hann skynd­i­­lega til blaða­­manna­fundar og greindi frá því að honum hafi aft­ur snú­ist hugur og ætli að sækj­­ast eftir því að sitja sem for­­seti í fjögur ár til­ við­­bót­­ar. Hann hætti síðan við að hætta við að hætta við 9. maí, líkt og áður sagði.

Nokkrum dögum áður hafði dag­blaðið The Guar­dian greint frá því að Dor­rit væri ekki með skráð lög­heim­ili í Bret­landi líkt og fyrri yfir­lýs­ingar hennar hefðu bent til, heldur væri hún skráð án lög­heim­ilis eða heim­il­is­festu í Bret­landi vegna skatta­mála.

Fjöl­skylda Dor­ritar í Panama­skjöl­unum

Vik­urnar á undan hafði verið fjallað um aflands­fé­lög í eigu fjöl­skyldu Dor­ritar í íslenskum og erlendum fjöl­miðl­um. Kjarn­inn og Reykja­vík Grapevine greindu frá því þann 25. apríl að félag í eigu fjöl­skyldu hennar hafi átt skráð félag á Bresku Jóm­frú­­areyj­unum frá árinu 1999 til árs­ins 2005. Félag­ið, sem heitir Lasca Fin­ance Limited, er að finna í  gögnum frá­ panamísku lög­­fræð­i­­stof­unni Mossack Fon­­seca. Árið 2005 seld­i ­fjöl­­skyld­u­­fyr­ir­tækið Moussa­i­eff Jewell­ers Ltd. tíu pró­­senta hlut sinn í Lasca F­in­ance til hinna tveggja eig­enda þess. Þeir voru S. Moussa­i­eff og „Mr­s." Moussa­i­eff.

Nokkrum dögum áður hafði Ólafur Ragn­ar ­farið í við­­tal til frétta­­kon­unar Christ­i­ane Aman­po­­ur, á banda­rísku ­sjón­varps­­stöð­inni CNN. Aman­pour spurði Ólaf Ragnar um Pana­ma­skjölin og hreint út hvort hann eða fjöl­­skylda hans væri tengd aflands­­fé­lög­um:

„Átt þú ein­hverja aflands­­reikn­inga? Á eig­in­­kona þín ein­hverja aflands­­reikn­inga? Á eitt­hvað eftir að koma í ljós varð­andi þig og fjöl­­skyld­u þína?” spurði hún. Ólafur var afdrátt­­ar­­laus í svörum: „Nei, nei, nei, nei, ­nei. Það verður ekki þannig.”

Fyr­ir­tæki Moussa­i­eff ­fjöl­­skyld­unnar heitir Moussa­i­eff Jewell­ers Limited. Í árs­­reikn­ingum félags­­ins frá árunum 1999 til­ 2005 kemur fram að fyr­ir­tæki Moussa­i­eff-­­fjöl­­skyld­unnar ætti hlut í félagi sem heitir Lasca Fin­ance Limited, sem sett var á fót árið 1999. Eig­end­ur ­fyr­ir­tæk­is­ins voru S. Moussa­i­eff og A. Moussa­i­eff, sem áttu ráð­andi hlut og Moussa­i­eff Jewell­ers Limited sem átti tíu pró­­sent.

Lasca Fin­ance er með heim­il­is­­fest­i á Bresku Jóm­frú­­areyj­un­­um. Í skjölum sem Kjarn­inn hefur undir höndum kemur fram að félagið var á þeim tíma í umsjón panamísku lög­­fræð­i­­stof­unnar Mossack Fon­­seca og greiddi árgjald fyrir þá þjón­ust­u.  Í árs­­reikn­ingum Moussa­i­eff Jewell­ers Limited, sem skilað var til fyr­ir­tækja­­skrá­ar í Bret­landi, kemur fram að Lasca Fin­ance fái greitt umtals­verðar fjár­­hæðir í vexti á hverju ári (e. inter­est receivable), sem gefur til kynna að Lasca hafi lánað ein­hverjum fé. Sam­an­lögð fjár­­hæð þeirra vaxta sem Lasca átti að fá greitt frá árinu 2000 til 2005 er tæp­­lega sjö millj­­ónir punda. Á gengi dags­ins í dag er sú upp­­hæð jafn­­virð­i 1.262 millj­­ónum íslenskra króna.

Á árinu 2005 seldi Moussa­i­eff Jewell­ers Ltd. tíu pró­­sent hlut sinn í Lasca Fin­ance. Sam­­kvæmt árs­­reikn­ingi Moussa­i­eff Jewell­ers Limited voru kaup­end­­urnir S. Moussa­i­eff og „Mr­s." Moussa­i­eff. Kaup­verðið var 375 þús­und pund, eða 68 millj­­ónir íslenskra króna. Eftir þann tíma er félagið ekki lengur skráð í bókum Moussa­i­eff Jewell­ers Limited.

Annar leki

Viku síð­ar, 2. maí, birt­ust fréttir víða í heims­press­unni um að Dor­rit tengd­ist að minnsta kosti fimm banka­reikn­ingum í Sviss í gegnum fjöl­skyldu sína og að minnsta kosti tveimur aflands­fé­lög­um. Þetta kom fram í gögnum em upp­­­ljóstr­­arar létu Le Monde, Südd­eutshe Zeit­ung og ICJ fá og kall­­ast Swiss Leaks og Panama Papers. Greint frá mál­inu í frétt á heima­­síðu Reykja­vik Media.

Þar sagði einnig að Dor­rit hafi ekki viljað svara spurn­ingum um hvort hún tengd­ist félög­unum þegar eftir því var leit­að. Við­skipti sín hefðu alltaf verið í sam­ræmi við lög og að þau væru einka­­mál.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þorsteinn Már Baldvinsson, annar forstjóra Samherja.
Samherji segir namibísku lögregluna ekki leita sinna manna
Í yfirlýsingu frá Samherja segir að namibísk yfirvöld hafi ekki reynt að hafa afskipti af núverandi né fyrrverandi starfsmönnum fyrirtækisins. Hvorki fyrrverandi stjórnendur félagsins í Namibíu né aðrir séu á flótta undan réttvísinni.
Kjarninn 3. desember 2020
Halldór Gunnarsson
Mismunun og ranglæti gagnvart lífeyrisþegum
Kjarninn 3. desember 2020
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
„Misnotkun á valdi og bolabrögð hafa verið einkenni Sjálfstæðisflokksins í langan tíma“
Þingmaður Pírata segir að koma þurfi í veg fyrir að Sjálfstæðisflokkurinn fái að koma nálægt völdum en hann fjallaði um landsréttarmálið á þingi í morgun. Þingflokksformaður Sjálfstæðisflokksins segir að horfa verði á málið í ákveðnu samhengi.
Kjarninn 3. desember 2020
Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalags Íslands.
Öryrkjabandalagið fagnar hugmynd Brynjars um rannsókn á bótasvikum
Þingmaður Sjálfstæðisflokks vill láta rannsaka hvor öryrkjar og bótaþegar sigli undir fölsku flaggi. ÖBÍ fagnar þeirri hugmynd en segja rannsókn ekki nauðsynlega til að staðfesta ríkjandi fordóma og andúð gegn fötluðu fólki í samfélaginu.
Kjarninn 3. desember 2020
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra.
Stjórnvöld vona að hjarðónæmi verði náð á fyrsta ársfjórðungi
Í tilkynningu frá heilbrigðisráðuneytinu segir að vonir standi til þess að markmiðum bólusetningar verði náð á fyrsta ársfjórðungi. Búið er að ná samkomulagi um bóluefni fyrir 200.000 manns, en ólíklegt er að það komi allt til landsins á sama tíma.
Kjarninn 3. desember 2020
Þórólfur: Ekki hægt að ganga að því vísu að bólusetning hefjist fljótlega eftir áramót
Sóttvarnalæknir hvetur til raunhæfrar bjartsýni þegar kemur að tímasetningu bólusetningar við COVID-19 á Íslandi. Það megi ekki láta jákvæðar fréttir leiða til þess að landsmenn passi sig ekki í sóttvörnum.
Kjarninn 3. desember 2020
Þorsteinn Vilhjálmsson
Lítil eru geð guma – Um Landsrétt og Sjálfstæðisflokkinn
Kjarninn 3. desember 2020
Borgarfulltrúi vill ráðningarbann hjá Reykjavíkurborg
Reykjavíkurborg ætlar að verja milljarði króna til að búa til ný störf fyrir fólk sem annars þyrfti fjárhagsaðstoð eða færi á atvinnuleysisbætur. Hildur Björnsdóttir, borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokks, vill ráðningarbann í borginni.
Kjarninn 3. desember 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None