Tíu staðreyndir um sæstrengsmöguleikann

Sæstrengur eða ekki sæstrengur? Það er spurningin. Nýlegar skýrslur um möguleikann á lagningu sæstrengs milli Íslands og Bretlands draga fram heildarmynd af risavöxnu mögulegu verkefni.

landsvirkjun
Auglýsing

Í fyrra­dag voru kynnt gögn um mögu­lega lagn­ingu sæstrengs milli Íslands og Bret­lands. Þar á meðal var ítar­leg skýrslu bank­ans Kviku, en ­Sig­urður Atli Jóns­son, for­stjóri bank­ans, kynnti hana á blaða­mann­fundi, sem Ragn­heið­ur­ Elín Árna­dótt­ir, iðn­að­ar- og við­skipta­ráð­herra, hélt. Í skýrsl­unni frá Kviku var farið yfir sæstrengs­verk­efnið heild­stætt.

Helstu atriði sem tengj­ast sæstrengnum voru til umfjöll­un­ar­, í kjöl­far fund­ar­ins, en mörg atriði til við­bótar við þau sem tengj­ast kostn­að­i og verk­fræði­legum for­sendum verk­efn­is­ins geta einnig haft mikið um fram­gangs ­máls­ins.

1.       Brex­it-­kosn­ing­arnar í Bret­landi, sem þegar hafa ­valdið miklum póli­tískum glund­roða í Bret­landi, geta haft mikil áhrif á verk­efn­ið. Með form­legri útgöngu Bret­lands úr Evr­ópu­sam­band­inu, sem ekki hef­ur átt sér stað ennþá og óvissa er um hvernig verður útfærð, missir Bret­land aðgang að nið­ur­greiðslu­sjóðum Evr­ópu­sam­bands­ins þegar kemur að upp­bygg­ing­u orku­mann­virkja, nema sér­stak­lega verði um það samið. Þessi nýi póli­tíski veru­leiki Bret­lands gæti því haft áhrif á fram­hald máls­ins, af hálfu Breta.

Auglýsing

2.       Sæstreng­ur­inn milli Íslands og Bret­lands yrði um ­þús­und kíló­metra lang­ur, og sá lengsti í heim­inum miðað við núver­andi stöð­u. Bretar eru hins vegar með mörg verk­efni á teikni­borð­inu, þegar kemur að ­sæ­strengj­um, eða níu tals­ins. Þetta var eitt af því sem var nefnt á blaða­manna­fund­in­um.

3.       Hvers vegna eru mörg risa­vax­in ­sæ­strengja­verk­efni nú í skoðun hjá Bretum og raunar mörgum fleiri þjóð­u­m? Á­stæðan er meðal ann­ars krafa um að styrkja orku­kerfi þjóða heims­ins, með­ teng­ing­um, til að stuðla að betri nýtni orkunnar og skapa for­sendur fyr­ir­ um­hverf­is­vænni orku, sem svo stuðlar að minni meng­un. Par­ís­ar­sam­komu­lag­ið svo­nefnda, þar sem þjóðir heims­ins skuld­bundu sig til aðgerða gegn hlýn­un jarðar og mengun af manna­völd­um, ýtir enn frekar undir lagn­ingu sæstrengja.

Sæstrengur milli Íslands og Bretlands kæmi að landi í Skotlandi.

4.       Kostn­aður við sæstreng­inn milli Íslands og Bret­lands er álit­inn á bil­inu 750 til 1000 millj­arðar króna, sé heild­ar­fram­kvæmdin skoð­uð. Það er tengi­mann­virki, við­bót­ar­virkjarnir og ­styrk­ing raf­orku­kerf­is­ins á Íslandi. Hægt er að fara ýmsar leiðir við fjár­mögnun verk­efn­is­ins. Ekki er gert ráð fyrir að ríkið fjár­magni sæstreng­inn og eigi hann.

5.       Verk­efn­is­stjórn sæstrengs hefur nú skil­að loka­skýrslum til iðn­að­ar- og við­skipta­ráð­herra vegna umræddra verk­efna. Með­al­ þess sem þær skýrslur fela í sér er heild­stæð kostn­að­ar- og ábata­grein­ing og ­mat á áhrifum sæstrengs á efna­hag, heim­ili og atvinnu­líf, kort­lagn­ing á eft­ir­spurn eftir raf­orku næstu árin, raf­orku­þörf sæstrengs og hvernig mæta eig­i henni, mat á afgangsorku, áhrif á flutn­ings­kerfi raf­orku, ýmis tækni­leg atrið­i, ­mat á nýt­ingu jarða og rekstri smærri virkj­ana, umhverf­is­á­hrif, þró­un orku­stefnu Evr­ópu­sam­bands­ins og reynsla Nor­egs.

6.       Ragn­heiður Elín lagði áherslu á aðrík­is­stjórn­in ­sem nú heldur um þræð­ina, myndi ekki taka neina ákvörðun um verk­efn­ið, held­ur frekar reyna að stuðla að meiri upp­lýs­ingu og dýpri umræðu.

7.       Kostn­að­ar- og ábata­grein­ing á sæstreng til­ Bret­lands leiðir í ljós að verk­efnið nær ekki lág­marks­arð­semi nema til kom­i beinn stuðn­ingur frá breskum stjórn­völd­um, segir í til­kynn­ingu stjórn­valda. Þessi staða, það er að Bretar þurfi að borga með því að eða að styrkja það ­sér­stak­lega, hefur raunar legið fyrir frá því sæstrengs­hug­myndin var rædd á nýjan leik. Á síð­ustu sex ára­tugum hefur sæstrengs­hug­myndin komið til umræð­u ­reglu­lega, en núna þykir alveg óum­deilt að verk­efnið er tækni­lega mögu­legt.

8.       Vegna sér­stöðu verk­efn­is­ins þarf að sér­sníða við­skipta­lík­an, stuðn­ings­kerfi og reglu­verk fyrir verk­efn­ið. Að því gefnu að það gangi eftir geta jákvæði áhrif á lands­fram­leiðslu verið umtals­verð (1,2-1,6%). Miðað við for­sendur verk­efn­is­ins, sem horft er til í skýrslu ­Kviku um það, þá gæti ábati fyrir Íslands og Bret­land numið tæp­lega 200 millj­örðum króna.

9.       Ramma­á­ætlun um virkjun og vernd­un, þar sem lín­urnar eru lagðar til fram­tíðar lit­ið, mun skipta sköpum um ­sæ­strengs­verk­efn­ið, og raun segja til um hvort það er yfir höfuð mögu­leiki.

10.   „Það er ekki þörf á tveimur Kára­hnjúka­­virkj­un­­um. Og það hefur hvergi komið fram að mér vit­andi, og svo sann­­ar­­lega ekki í þess­­ari skýrslu og ekki í nein­u ­sem við höfum lagt til. Skýrslan ­­gerir ein­­göngu ráð fyrir að það séu um 250 mega­vött úr hefð­bundnum virkj­unum eins og við þekkjum þær, sem er ígild­i einnar Hraun­eyj­­ar­­foss­­virkj­unnar eða innan við helm­ing af einni Kára­hnjúka­­virkj­un.“ Þetta sagði Hörður Arn­ar­son, for­stjóri Lands­virkj­un­ar, þegar hann var spurð­ur­ út í hvað þyrfti að virkja mikið til að sæstreng­ur­inn gæti orðið að veru­leika.

Pottersen
Pottersen
Pottersen 16. þáttur: Harry fer í bað
Kjarninn 24. maí 2019
Skattakóngar eða -drottningar verða ekki opinberaðar af skattinum
Ríkisskattstjóri mun ekki senda út upplýsingar til fjölmiðla um þá 40 einstaklinga sem greiða hæstu skattana, líkt og hann hefur gert árum saman. Ástæðan er ákvörðun Persónuverndar í máli gegn Tekjur.is.
Kjarninn 24. maí 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Huawei missir Android og ARM leyfi, nýjar Macbook Pro tölvur komnar á markað og Game of Thrones Galaxy Fold á leiðinni
Kjarninn 24. maí 2019
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR.
Þakkar Miðflokksmönnum staðfestu varðandi þriðja orkupakkann
Formaður VR skorar á ríkisstjórnina að fresta málinu um þriðja orkupakkann fram á haust og biður um að þjóðin fái andrými til að kynna sér málið betur.
Kjarninn 24. maí 2019
Ýmsar jurtamjólk­urtegundir eru fá­an­leg­arhér á landi.
Sala á jurtamjólk aukist um tæplega 400 prósent
Bæði eftirspurn og úrval jurtamjólkur hafa aukist til muna hér á landi á síðustu árum. Sala á jurtamjólka hefur aukist um 386 prósent hjá matvöruverslunum Krónunnar á síðustu þremur árum.
Kjarninn 24. maí 2019
Theresa May tilkynnti þessa ákvörðun sína í morgun.
Theresa May segir af sér
Theresa May mun láta af embætti forsætisráðherra Bretlands og hætta sem leiðtogi Íhaldsflokksins 7. júní næstkomandi.
Kjarninn 24. maí 2019
Fíknivandinn breiðir úr sér
Lítið hefur gengið að vinna gegn útbreiðslu fíkniefna. Það er óhætt að segja að það sé ekki íslenskt vandamál, því stríðið gegn fíkniefnum virðist með öllu óvinnandi. Á Íslandi hefur fjöldi ungs fólks fallið frá úr of stórum skammti á skömmum tíma.
Kjarninn 24. maí 2019
Skýrsla um neyðarlánið frestað í þriðja sinn á örfáum vikum
Skýrsla um afdrif neyðarláns Seðlabanka Íslands til Kaupþings, og hvernig unnið var úr veðinu sem tekið var vegna lánsins, hefur enn og aftur verið frestað. Lánið kostaði íslenska skattgreiðendur 35 milljarða en skýrslan hefur verið í vinnslu frá 2015.
Kjarninn 24. maí 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None