Tíu staðreyndir um sæstrengsmöguleikann

Sæstrengur eða ekki sæstrengur? Það er spurningin. Nýlegar skýrslur um möguleikann á lagningu sæstrengs milli Íslands og Bretlands draga fram heildarmynd af risavöxnu mögulegu verkefni.

landsvirkjun
Auglýsing

Í fyrra­dag voru kynnt gögn um mögu­lega lagn­ingu sæstrengs milli Íslands og Bret­lands. Þar á meðal var ítar­leg skýrslu bank­ans Kviku, en ­Sig­urður Atli Jóns­son, for­stjóri bank­ans, kynnti hana á blaða­mann­fundi, sem Ragn­heið­ur­ Elín Árna­dótt­ir, iðn­að­ar- og við­skipta­ráð­herra, hélt. Í skýrsl­unni frá Kviku var farið yfir sæstrengs­verk­efnið heild­stætt.

Helstu atriði sem tengj­ast sæstrengnum voru til umfjöll­un­ar­, í kjöl­far fund­ar­ins, en mörg atriði til við­bótar við þau sem tengj­ast kostn­að­i og verk­fræði­legum for­sendum verk­efn­is­ins geta einnig haft mikið um fram­gangs ­máls­ins.

1.       Brex­it-­kosn­ing­arnar í Bret­landi, sem þegar hafa ­valdið miklum póli­tískum glund­roða í Bret­landi, geta haft mikil áhrif á verk­efn­ið. Með form­legri útgöngu Bret­lands úr Evr­ópu­sam­band­inu, sem ekki hef­ur átt sér stað ennþá og óvissa er um hvernig verður útfærð, missir Bret­land aðgang að nið­ur­greiðslu­sjóðum Evr­ópu­sam­bands­ins þegar kemur að upp­bygg­ing­u orku­mann­virkja, nema sér­stak­lega verði um það samið. Þessi nýi póli­tíski veru­leiki Bret­lands gæti því haft áhrif á fram­hald máls­ins, af hálfu Breta.

Auglýsing

2.       Sæstreng­ur­inn milli Íslands og Bret­lands yrði um ­þús­und kíló­metra lang­ur, og sá lengsti í heim­inum miðað við núver­andi stöð­u. Bretar eru hins vegar með mörg verk­efni á teikni­borð­inu, þegar kemur að ­sæ­strengj­um, eða níu tals­ins. Þetta var eitt af því sem var nefnt á blaða­manna­fund­in­um.

3.       Hvers vegna eru mörg risa­vax­in ­sæ­strengja­verk­efni nú í skoðun hjá Bretum og raunar mörgum fleiri þjóð­u­m? Á­stæðan er meðal ann­ars krafa um að styrkja orku­kerfi þjóða heims­ins, með­ teng­ing­um, til að stuðla að betri nýtni orkunnar og skapa for­sendur fyr­ir­ um­hverf­is­vænni orku, sem svo stuðlar að minni meng­un. Par­ís­ar­sam­komu­lag­ið svo­nefnda, þar sem þjóðir heims­ins skuld­bundu sig til aðgerða gegn hlýn­un jarðar og mengun af manna­völd­um, ýtir enn frekar undir lagn­ingu sæstrengja.

Sæstrengur milli Íslands og Bretlands kæmi að landi í Skotlandi.

4.       Kostn­aður við sæstreng­inn milli Íslands og Bret­lands er álit­inn á bil­inu 750 til 1000 millj­arðar króna, sé heild­ar­fram­kvæmdin skoð­uð. Það er tengi­mann­virki, við­bót­ar­virkjarnir og ­styrk­ing raf­orku­kerf­is­ins á Íslandi. Hægt er að fara ýmsar leiðir við fjár­mögnun verk­efn­is­ins. Ekki er gert ráð fyrir að ríkið fjár­magni sæstreng­inn og eigi hann.

5.       Verk­efn­is­stjórn sæstrengs hefur nú skil­að loka­skýrslum til iðn­að­ar- og við­skipta­ráð­herra vegna umræddra verk­efna. Með­al­ þess sem þær skýrslur fela í sér er heild­stæð kostn­að­ar- og ábata­grein­ing og ­mat á áhrifum sæstrengs á efna­hag, heim­ili og atvinnu­líf, kort­lagn­ing á eft­ir­spurn eftir raf­orku næstu árin, raf­orku­þörf sæstrengs og hvernig mæta eig­i henni, mat á afgangsorku, áhrif á flutn­ings­kerfi raf­orku, ýmis tækni­leg atrið­i, ­mat á nýt­ingu jarða og rekstri smærri virkj­ana, umhverf­is­á­hrif, þró­un orku­stefnu Evr­ópu­sam­bands­ins og reynsla Nor­egs.

6.       Ragn­heiður Elín lagði áherslu á aðrík­is­stjórn­in ­sem nú heldur um þræð­ina, myndi ekki taka neina ákvörðun um verk­efn­ið, held­ur frekar reyna að stuðla að meiri upp­lýs­ingu og dýpri umræðu.

7.       Kostn­að­ar- og ábata­grein­ing á sæstreng til­ Bret­lands leiðir í ljós að verk­efnið nær ekki lág­marks­arð­semi nema til kom­i beinn stuðn­ingur frá breskum stjórn­völd­um, segir í til­kynn­ingu stjórn­valda. Þessi staða, það er að Bretar þurfi að borga með því að eða að styrkja það ­sér­stak­lega, hefur raunar legið fyrir frá því sæstrengs­hug­myndin var rædd á nýjan leik. Á síð­ustu sex ára­tugum hefur sæstrengs­hug­myndin komið til umræð­u ­reglu­lega, en núna þykir alveg óum­deilt að verk­efnið er tækni­lega mögu­legt.

8.       Vegna sér­stöðu verk­efn­is­ins þarf að sér­sníða við­skipta­lík­an, stuðn­ings­kerfi og reglu­verk fyrir verk­efn­ið. Að því gefnu að það gangi eftir geta jákvæði áhrif á lands­fram­leiðslu verið umtals­verð (1,2-1,6%). Miðað við for­sendur verk­efn­is­ins, sem horft er til í skýrslu ­Kviku um það, þá gæti ábati fyrir Íslands og Bret­land numið tæp­lega 200 millj­örðum króna.

9.       Ramma­á­ætlun um virkjun og vernd­un, þar sem lín­urnar eru lagðar til fram­tíðar lit­ið, mun skipta sköpum um ­sæ­strengs­verk­efn­ið, og raun segja til um hvort það er yfir höfuð mögu­leiki.

10.   „Það er ekki þörf á tveimur Kára­hnjúka­­virkj­un­­um. Og það hefur hvergi komið fram að mér vit­andi, og svo sann­­ar­­lega ekki í þess­­ari skýrslu og ekki í nein­u ­sem við höfum lagt til. Skýrslan ­­gerir ein­­göngu ráð fyrir að það séu um 250 mega­vött úr hefð­bundnum virkj­unum eins og við þekkjum þær, sem er ígild­i einnar Hraun­eyj­­ar­­foss­­virkj­unnar eða innan við helm­ing af einni Kára­hnjúka­­virkj­un.“ Þetta sagði Hörður Arn­ar­son, for­stjóri Lands­virkj­un­ar, þegar hann var spurð­ur­ út í hvað þyrfti að virkja mikið til að sæstreng­ur­inn gæti orðið að veru­leika.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
„Í þrjú ár hafa þau þrjóskast við og tekið flokkshollustu og valdastóla fram yfir hagsmuni þjóðarinnar“
Píratar hafa sent frá sér yfirlýsingu vegna niðurstöðu yfirdeildar Mannréttindadómstóls Evrópu.
Kjarninn 1. desember 2020
Yfirdeild MDE kvað upp niðurstöðu í málinu í morgun.
Íslenska ríkið tapaði málinu fyrir yfirdeildinni
Yfirdeild Mannréttindadómstól Evrópu staðfesti í dag fyrri dóm réttarins í Landsréttarmálinu.
Kjarninn 1. desember 2020
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Rithöfundaspjall: Sagnaheimur og „neðanmittisvesen“
Kjarninn 1. desember 2020
Frumvarp Páls breytir litlu um samþjöppun í íslenskum sjávarútvegi
Þingmaður Sjálfstæðisflokksins hefur lagt fram frumvarp takmarkanir á úthlutaðri aflahlutdeild. Það gengur mun skemur en aðrar tillögur sem lagðar hafa verið fram til að draga úr samþjöppun í sjávarútvegi.
Kjarninn 1. desember 2020
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri Reykjavíkur.
Hefði verið gott að „átta sig fyrr á því að þessi bruni væri öðruvísi en aðrir“
Dagur B. Eggertsson segir að borgaryfirvöld verði að taka til sín þá gagnrýni sem eftirlifendur brunans á Bræðraborgarstíg hafa sett fram á þann stuðning og aðstoð sem þeir fengu.
Kjarninn 1. desember 2020
Barist við elda í Ástralíu.
Eldar helgarinnar slæmur fyrirboði
„Svarta sumarið“ er öllum Áströlum enn í fersku minni. Nú, ári seinna, hafa gróðureldar kviknað á ný og þó að slökkvistarf hafi gengið vel um helgina er óttast að framundan sé óvenju heit þurrkatíð.
Kjarninn 30. nóvember 2020
Húsarústirnar standa enn.
Dómstjóri synjar beiðni um lokað þinghald í manndrápsmálinu á Bræðraborgarstíg
Dómstjóri Héraðsdóms Reykjavíkur hefur synjað beiðni um lokað þinghald í máli mannsins sem er ákærður fyrir brennu og manndráp á Bræðraborgarstíg 1 í sumar. Þrír fórust í eldsvoðanum og tveir slösuðust alvarlega.
Kjarninn 30. nóvember 2020
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingmaður Pírata.
Vísaði frá kvörtun vegna ummæla Þórhildar Sunnu um merki á lögreglubúningum
Viðbrögð þingmanns Pírata í pontu Alþingis við umfjöllun í fjölmiðlum um þýðingu merkja sem lögreglumenn hefðu borið við störf sín fela ekki í sér brot á siðareglum þingmanna.
Kjarninn 30. nóvember 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None