Tíu staðreyndir um sæstrengsmöguleikann

Sæstrengur eða ekki sæstrengur? Það er spurningin. Nýlegar skýrslur um möguleikann á lagningu sæstrengs milli Íslands og Bretlands draga fram heildarmynd af risavöxnu mögulegu verkefni.

landsvirkjun
Auglýsing

Í fyrra­dag voru kynnt gögn um mögu­lega lagn­ingu sæstrengs milli Íslands og Bret­lands. Þar á meðal var ítar­leg skýrslu bank­ans Kviku, en ­Sig­urður Atli Jóns­son, for­stjóri bank­ans, kynnti hana á blaða­mann­fundi, sem Ragn­heið­ur­ Elín Árna­dótt­ir, iðn­að­ar- og við­skipta­ráð­herra, hélt. Í skýrsl­unni frá Kviku var farið yfir sæstrengs­verk­efnið heild­stætt.

Helstu atriði sem tengj­ast sæstrengnum voru til umfjöll­un­ar­, í kjöl­far fund­ar­ins, en mörg atriði til við­bótar við þau sem tengj­ast kostn­að­i og verk­fræði­legum for­sendum verk­efn­is­ins geta einnig haft mikið um fram­gangs ­máls­ins.

1.       Brex­it-­kosn­ing­arnar í Bret­landi, sem þegar hafa ­valdið miklum póli­tískum glund­roða í Bret­landi, geta haft mikil áhrif á verk­efn­ið. Með form­legri útgöngu Bret­lands úr Evr­ópu­sam­band­inu, sem ekki hef­ur átt sér stað ennþá og óvissa er um hvernig verður útfærð, missir Bret­land aðgang að nið­ur­greiðslu­sjóðum Evr­ópu­sam­bands­ins þegar kemur að upp­bygg­ing­u orku­mann­virkja, nema sér­stak­lega verði um það samið. Þessi nýi póli­tíski veru­leiki Bret­lands gæti því haft áhrif á fram­hald máls­ins, af hálfu Breta.

Auglýsing

2.       Sæstreng­ur­inn milli Íslands og Bret­lands yrði um ­þús­und kíló­metra lang­ur, og sá lengsti í heim­inum miðað við núver­andi stöð­u. Bretar eru hins vegar með mörg verk­efni á teikni­borð­inu, þegar kemur að ­sæ­strengj­um, eða níu tals­ins. Þetta var eitt af því sem var nefnt á blaða­manna­fund­in­um.

3.       Hvers vegna eru mörg risa­vax­in ­sæ­strengja­verk­efni nú í skoðun hjá Bretum og raunar mörgum fleiri þjóð­u­m? Á­stæðan er meðal ann­ars krafa um að styrkja orku­kerfi þjóða heims­ins, með­ teng­ing­um, til að stuðla að betri nýtni orkunnar og skapa for­sendur fyr­ir­ um­hverf­is­vænni orku, sem svo stuðlar að minni meng­un. Par­ís­ar­sam­komu­lag­ið svo­nefnda, þar sem þjóðir heims­ins skuld­bundu sig til aðgerða gegn hlýn­un jarðar og mengun af manna­völd­um, ýtir enn frekar undir lagn­ingu sæstrengja.

Sæstrengur milli Íslands og Bretlands kæmi að landi í Skotlandi.

4.       Kostn­aður við sæstreng­inn milli Íslands og Bret­lands er álit­inn á bil­inu 750 til 1000 millj­arðar króna, sé heild­ar­fram­kvæmdin skoð­uð. Það er tengi­mann­virki, við­bót­ar­virkjarnir og ­styrk­ing raf­orku­kerf­is­ins á Íslandi. Hægt er að fara ýmsar leiðir við fjár­mögnun verk­efn­is­ins. Ekki er gert ráð fyrir að ríkið fjár­magni sæstreng­inn og eigi hann.

5.       Verk­efn­is­stjórn sæstrengs hefur nú skil­að loka­skýrslum til iðn­að­ar- og við­skipta­ráð­herra vegna umræddra verk­efna. Með­al­ þess sem þær skýrslur fela í sér er heild­stæð kostn­að­ar- og ábata­grein­ing og ­mat á áhrifum sæstrengs á efna­hag, heim­ili og atvinnu­líf, kort­lagn­ing á eft­ir­spurn eftir raf­orku næstu árin, raf­orku­þörf sæstrengs og hvernig mæta eig­i henni, mat á afgangsorku, áhrif á flutn­ings­kerfi raf­orku, ýmis tækni­leg atrið­i, ­mat á nýt­ingu jarða og rekstri smærri virkj­ana, umhverf­is­á­hrif, þró­un orku­stefnu Evr­ópu­sam­bands­ins og reynsla Nor­egs.

6.       Ragn­heiður Elín lagði áherslu á aðrík­is­stjórn­in ­sem nú heldur um þræð­ina, myndi ekki taka neina ákvörðun um verk­efn­ið, held­ur frekar reyna að stuðla að meiri upp­lýs­ingu og dýpri umræðu.

7.       Kostn­að­ar- og ábata­grein­ing á sæstreng til­ Bret­lands leiðir í ljós að verk­efnið nær ekki lág­marks­arð­semi nema til kom­i beinn stuðn­ingur frá breskum stjórn­völd­um, segir í til­kynn­ingu stjórn­valda. Þessi staða, það er að Bretar þurfi að borga með því að eða að styrkja það ­sér­stak­lega, hefur raunar legið fyrir frá því sæstrengs­hug­myndin var rædd á nýjan leik. Á síð­ustu sex ára­tugum hefur sæstrengs­hug­myndin komið til umræð­u ­reglu­lega, en núna þykir alveg óum­deilt að verk­efnið er tækni­lega mögu­legt.

8.       Vegna sér­stöðu verk­efn­is­ins þarf að sér­sníða við­skipta­lík­an, stuðn­ings­kerfi og reglu­verk fyrir verk­efn­ið. Að því gefnu að það gangi eftir geta jákvæði áhrif á lands­fram­leiðslu verið umtals­verð (1,2-1,6%). Miðað við for­sendur verk­efn­is­ins, sem horft er til í skýrslu ­Kviku um það, þá gæti ábati fyrir Íslands og Bret­land numið tæp­lega 200 millj­örðum króna.

9.       Ramma­á­ætlun um virkjun og vernd­un, þar sem lín­urnar eru lagðar til fram­tíðar lit­ið, mun skipta sköpum um ­sæ­strengs­verk­efn­ið, og raun segja til um hvort það er yfir höfuð mögu­leiki.

10.   „Það er ekki þörf á tveimur Kára­hnjúka­­virkj­un­­um. Og það hefur hvergi komið fram að mér vit­andi, og svo sann­­ar­­lega ekki í þess­­ari skýrslu og ekki í nein­u ­sem við höfum lagt til. Skýrslan ­­gerir ein­­göngu ráð fyrir að það séu um 250 mega­vött úr hefð­bundnum virkj­unum eins og við þekkjum þær, sem er ígild­i einnar Hraun­eyj­­ar­­foss­­virkj­unnar eða innan við helm­ing af einni Kára­hnjúka­­virkj­un.“ Þetta sagði Hörður Arn­ar­son, for­stjóri Lands­virkj­un­ar, þegar hann var spurð­ur­ út í hvað þyrfti að virkja mikið til að sæstreng­ur­inn gæti orðið að veru­leika.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Íhaldsflokkur Boris Johnson í lykilstöðu samkvæmt útgönguspá
Brexit er líklegt til að verða að veruleika strax í janúar, gangi útgönguspár eftir í Bretlandi, en kjörstaðir lokuðu klukkan 22:00.
Kjarninn 12. desember 2019
Þjóðaröryggisráð ræddi „fordæmalaust ástand“
Fundað var í þjóðaröryggisráði í dag. Ofsaveður hefur leitt til rafmagnsleysis og fjarskiptatruflana víða.
Kjarninn 12. desember 2019
Árni Stefán Árnason
Mítlar og Matvælastofnun – Dýravernd í vanda
Kjarninn 12. desember 2019
Óli Björn Kárason er formaður efnahags- og viðskiptanefndar.
Dugar ekki til að koma Íslandi af gráa listanum
Það að flýta þeim fresti sem íslensk félög hafa til að skrá raunverulega eigendur sína mun ekki eitt og sér duga til að koma Íslandi af gráum lista vegna ónógra peningaþvættisvarna.
Kjarninn 12. desember 2019
Menntaðri Íslendingar lifa lengur
Munur á lífslíkum eftir menntunar- og tekjustigi hefur aukist til muna frá árinu 2011. Þá hafa þeir tekjulægstu þurft að neita sér mun oftar um læknisþjónustu vegna kostnaðar en þeir tekjuhæstu.
Kjarninn 12. desember 2019
Á myndinni sjást fyrirhugaðir fyrstu tveir áfangar Borgarlínu.  Rauð leið Hamraborg – Hlemmur og Græn leið Ártún – Hlemmur.
Skipa hönnunarteymi fyrir fyrstu tvo áfanga Borgarlínu
Verkefnastofa Borgarlínu hefur skipað hönnunarteymi fyrir fyrstu tvo áfanga Borgarlínu. Vinna við hönnun er þegar hafin.
Kjarninn 12. desember 2019
Hjálmar Árnason, Unnur Brá Konráðsdóttir, Ögmundur Jónasson og Össur Skarphéðinsson.
Fyrrverandi þingmenn standa að söfnun fyrir nauðstadda í Namibíu
Fjórir fyrrverandi þingmenn hafa efnt til söfnunar fyrir nauðstadda í Namibíu í samstarfi við Rauða krossinn.
Kjarninn 12. desember 2019
Fjölmiðlafrumvarpið á dagskrá þingsins í dag
Frumvarp um stuðning við einkarekna fjölmiðla er komið aftur á dagskrá Alþingis. Hluti þingflokks Sjálfstæðisflokks hefur barist hart gegn málinu.
Kjarninn 12. desember 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None