Bjarni lofaði þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við ESB

Staðreyndavakt Kjarnans skoðar fullyrðingu Bjarna Benediktssonar um að það hafi verið rangt að Sjálfstæðisflokkurinn hafi lofað þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi viðræður um aðild að Evrópusambandinu.

Bjarni Benediktsson
Auglýsing

 Bjarni Bene­dikts­son, for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins, sagði að það væri rangt að hann eða flokkur hans hefði lofað þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um áfram­hald aðild­ar­við­ræðna að Evr­ópu­sam­band­inu í aðdrag­anda alþing­is­kosn­inga 2013. Þetta kom fram í leið­togaum­ræðu­þætti á RÚV í gær­kvöldi.

Bene­dikt Jóhann­es­son, for­maður Við­reisn­ar, sagði þar að sá sem stæði vinstra ­meg­in­ við hann í umræð­un­um, Bjarni Bene­dikts­son, hafi lofað „rétt fyrir kosn­ingar að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn muni berj­ast fyrir því að verði kosið um Evr­ópu­sam­bands­að­ild á fyrri hluta kjör­tíma­bils­ins. Þetta var svo heil­agt lof­orð að það var sér­stak­lega tekið fram: Og við það munum við standa.“

Bjarni svar­aði: „Þetta er bara rangt að þetta hafi verið helsta lof­orð okk­ar. Okkar lof­orð hefur staðið til þess að halda Íslandi utan Evr­ópu­sam­bands­ins[...] Í kjarn­ann vorum við að segja það að við vorum viljug til að beita þjóð­ar­at­kvæða­greiðslum til að höggva á hnút­a.“

Auglýsing

Kjarn­inn ákvað að kanna hvort sú full­yrð­ing Bjarna, að það sé rangt að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn og hann hafi lofað þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um aðild­ar­við­ræður að Evr­ópu­sam­band­inu - heldur hafi lof­orðið staðið um að halda Íslandi utan Evr­ópu­sam­bands­ins - í aðdrag­anda síð­ustu kosn­inga, eigi við rök að styðj­ast.

Odd­vitar lofa þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu

Þann 10. mars 2013 mætti Ill­ugi Gunn­ars­son, annar leið­togi Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Reykja­vík, í umræðu­þátt­inn Silfur Egils. Þar sagð­ist hann vilja stöðva við­ræður um aðild að Evr­ópu­sam­band­inu, en ekki hægja á eða gera hlé á þeim. „Og síðan verði þjóð­ar­at­kvæða­greiðsla og þjóðin fái að segja sig hug hvort hún vilji klára þetta eða ekki. Ef það er þannig að þjóðin segir já við því, þá eru allir menn og allir flokkar bundnir af þeirri nið­ur­stöð­u.“

17. mars mætti hinn odd­viti flokks­ins í Reykja­vík, Hanna Birna Krist­jáns­dótt­ir, í Silfur Egils og sagði að sá tíma­punktur sem þjóð­ar­at­kvæða­greiðsla um aðild­ar­við­ræður að Evr­ópu­sam­band­inu ætti að fara fram væri á næsta kjör­tíma­bili. „Að sjálf­sögðu mun Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn standa við það að þjóðin fái að ráða hvort það verði gengið lengra í þessu máli. Það er þjóð­ar­innar en ekki ein­stakra stjórn­mála­manna.“

Í apríl var Ragn­heiður Elín Árna­dótt­ir, þáver­andi odd­viti Sjálf­stæð­is­manna í Suð­ur­kjör­dæmi, mætt í kosn­inga­sjón­varp RÚV og fékk þar spurn­ingu um áfram­hald­andi við­ræð­ur. Þar sagði hún að það sem henni þætti mestu máli skipta „er að þjóðin fái að greiða um það atkvæði hvort að þessu verði haldið áfram eða ekki. Ég treysti þjóð­inni til þess að taka upp­lýsta ákvörðun vegna þess hversu mikið ágrein­ings­mál þetta er milli flokka, milli þjóð­ar­inn­ar, milli lands­byggðar og höf­uð­borg­ar. Þetta fer í gegnum fjöl­skyld­ur. Eina leiðin til þess að kom­ast að nið­ur­stöðu um hvert skuli halda núna er að spyrja þjóð­ina“.

Enn einn odd­vit­inn, Krist­ján Þór Júl­í­us­son úr Norð­aust­ur­kjör­dæmi, mætti í kosn­inga­sjón­varp Stöðvar 2 18. apríl 2013 og sagði að, líkt og for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins hefði lýst yfir, „að hann telur að við eigum að bera það undir þjóð­ina á fyrri hluta kjör­tíma­bils­ins hvort við eigum ekki að halda þessu ferli áfram eða ekki.“

23. apr­íl, í kosn­inga­sjón­varpi Stöðvar 2, sagði Ill­ugi síðan að á stórum fundi á Nor­dica hót­eli ein­hverjum vikum áður, sem 500-600 manns hefðu verið á, þá hafi Bjarni Bene­dikts­son sagt nákvæm­lega hvað lof­orð Sjálf­stæð­is­manna í mál­inu þýddi. „Það þýddi það að þessum við­ræðum verður hætt, það er að segja að við munum ekki halda áfram þessu aðlög­un­ar­ferli, en síð­an, og hann nefndi sér­stak­lega fyrri hluta kjör­tíma­bils­ins, myndi fara fram þjóð­ar­at­kvæða­greiðsla. Það væri hans skoð­un, þannig hef ég alltaf skilið þetta og mér finnst þetta vera býsna skýrt.“

Bjarni lofar þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu

Bjarni Bene­dikts­son lét ekki sitt eftir liggja við að tjá sig um þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um aðild­ar­við­ræður að ­Evr­ópu­sam­band­inu. Í fréttum Stöðvar 2 í aðdrag­anda kosn­inga 2013 sagði Bjarni: „Í Evr­ópu­sam­bands­mál­inu þá munum við standa við það sem við höfum ályktað um að fram fari þjóð­ar­at­kvæða­greiðsla. Hún gæti farið fram á fyrri hluta þessa kjör­tíma­bils til dæmis í tengslum við sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­arn­ar, en við munum standa við það að hlusta eftir því sem fólkið í land­inu vill.“

Þann 23. mars 2013 sagði Bjarni í við­tali við RÚV: „Ég tel að að sé vel raun­hæft að gera þetta á fyrri hluta kjör­tíma­bils­ins næsta[...]­Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn styður að fram fari þjóð­ar­at­kvæða­greiðsla um þetta mál.“

Þann 24 apríl 2013, þremur dögum fyrir kosn­ing­ar, var Bjarni í við­tali við Frétta­blað­ið. Þar sagði hann: „Ég er sjálfur þeirrar skoð­unar að við eigum ekki að ganga í Evr­ópu­sam­bandið og greiddi atkvæði gegn umsókn, en við höfum haft það sem hluta af okkar stefnu að opna fyrir þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu til að útkljá þetta mál og við munum standa við það“.

Í kosn­inga­sjón­varpi Stöðvar 2 nokkrum dögum fyrir kosn­ingar sagði Bjarni að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hefði opnað fyrir þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu. „Ég tel rétt að stefna að henni á fyrri hluta kjör­tíma­bils­ins. Ég er opinn fyrir því að nýta þjóð­ar­at­kvæði til þess að leiða fram þjóð­ar­vilj­ann í þessu máli.“

Á fundi VÍB í aðdrag­anda kosn­inga 2013 þar sem leið­togar allra stjórn­mála­flokka voru spurði stjórn­andi fund­ar­ins, frétta­mað­ur­inn Þor­björn Þórð­ar­son, bæði Sig­mund Davíð Gunn­laugs­son og Bjarna hvort að þjóð­ar­at­kvæða­greiðsla um áfram­hald við­ræðna yrði hald­in, kæmust þeir til valda. Sig­mundur Davíð sagði: „Það held ég að hljóti að ver­a.“

Bjarni sagði að hann hefði margoft tekið það fram að sér þætti „það mjög gott og æski­legt ef hægt yrði að halda þessa þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu á fyrri hluta kjör­tíma­bils­ins.“

Þor­björn sagði þá: „Gott og æski­legt, en ekki að þetta verður gert?“ Sig­mundur Davíð svar­aði þá til: „en með sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­um, hvernig líst þér á það?“

Þegar Sig­mundur Davíð og Bjarni kynntu rík­is­stjórn­ar­sam­starf sitt á Laug­ar­vatni að loknum kosn­ingum spurði frétta­maður á staðn­um: „Getum við treyst því að það verði þjóð­ar­at­kvæða­greiðsla um áfram­hald­andi við­ræð­ur?“

Sig­mundur Davíð svar­aði: „Að sjálf­sögðu kemur til þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu.“

Hægt er að sjá mynd­band af ofan­greindum ummælum hér að neð­an:



Nið­ur­staða Stað­reynd­ar­vakt­ar­innar

Fjórir af þeim sex þing­mönnum Sjálf­stæð­is­flokks­ins sem leiddu kjör­dæmi flokks­ins fyrir síð­ustu kosn­ingar lof­uðu því að áfram­hald við­ræðna um aðild að Evr­ópu­sam­band­inu yrði sett í þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu á kjör­tíma­bil­inu sem nú er að líða. Allir fjórir urðu síðar ráð­herrar í þeirri rík­is­stjórn sem tók við völdum vorið 2013. Engir fyr­ir­varar um meiri­hluta á Alþingi, meiri­hluta innan rík­is­stjórnar eða sýni­legan þjóð­ar­vilja í skoð­ana­könn­unum voru settir fram. Bjarni Bene­dikts­son sagði það oftar en nokkur annar Sjálf­stæð­is­maður að þjóð­ar­at­kvæðið myndi fara fram og að flokkur hans myndi standa við það. 

Bjarni sagði reyndar líka að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn myndi hlusta eftir því sem fólkið í land­inu vildi.

Frétta­blaðið fram­kvæmdi skoð­ana­könnun nokkrum dögum fyrir kosn­ing­arnar 2013 þar sem spurt var: Hvernig vilt þú að fram­haldi aðild­ar­við­ræðna við Evr­ópu­sam­bandið verði hátt­að?

Af þeim sem tóku afstöðu sögð­ust 34 pró­sent vilja draga umsókn­ina til baka en 55 pró­sent vildu klára við­ræð­urnar og leggja samn­ing­inn í þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu. Í jan­úar 2014 fram­kvæmdi Mask­ína skoð­ana­könn­un ­fyrir sam­tökin Já Ísland. Nið­ur­staða hennar var sú að 67,5 pró­sent þeirra sem tóku afstöðu vildu að haldin yrði þjóð­ar­at­kvæða­greiðsla um fram­hald aðild­ar­við­ræðna Íslands við Evr­ópu­sam­bandið en 32,5 pró­sent ekki. Frétta­blaðið birti nið­ur­stöðu ann­arr­ar slíkrar könn­unar í byrjun mars 2014. Sam­kvæmt henni vildi rúm­lega 64 pró­sent Íslend­inga klára við­ræð­urnar en 36 pró­sent vildu slíta þeim.

Það er því nið­ur­staða Stað­reynd­ar­vakt­ar­innar að full­yrð­ing Bjarna um að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hafi ekki lofað þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um áfram­hald við­ræðna um aðild að Evr­ópu­sam­band­inu, heldur hafi lof­orð flokks­ins verið að standa utan Evr­ópu­sam­bands­ins, sé hauga­lyg­i. 

skali_stadreyndavaktin.png

Ertu með ábend­ingu fyrir Stað­­reynda­vakt Kjarn­ans? Sendu hana á sta­d­reynda­vakt­in@kjarn­inn.­­is.

*Þessi stað­reynda­vakt hefur verið upp­færð þar sem skerpt var á orða­lagi í fjórðu máls­grein.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ráðast þyrfti í nauðsynlegar styrkingar vega vegna þungaflutninganna til og frá Mýrdalssandi.
Vikurnám á Mýrdalssandi myndi hafa „verulegan kostnað fyrir samfélagið“
Fullhlaðinn sex öxla vörubíll slítur burðarlagi á við 20-30 þúsund fólksbíla, bendir Umhverfisstofnun á varðandi áformaða vikurflutninga frá Mýrdalssandi til Þorlákshafnar. Ráðast þyrfti í mikla uppbyggingu vegakerfis vegna flutninganna.
Kjarninn 6. október 2022
Ólafur Þ. Harðarson prófessor emerítus í stjórnmálafræði.
„Íslendingar eiga langt í land“ með jöfnuð atkvæðavægis eftir búsetu
Frumvarp sem formaður Viðreisnar mælti fyrir á þingi í september myndi eyða misvægi atkvæða milli bæði flokka og kjördæma, eins og kostur er. Ólafur Þ. Harðarson telur að þingið ætti að samþykkja breytingarnar.
Kjarninn 6. október 2022
Fóru inn í tölvupósta Sólveigar Önnu og Viðars
Þá starfandi formaður Eflingar hafði aðgang að tölvupósthólfum fyrirrennara síns, Sólveigar Önnu Jónsdóttur, og fyrrverandi framkvæmdastjóra Eflingar, Viðars Þorsteinssonar, frá því í janúar á þessu ári og fram í apríl.
Kjarninn 6. október 2022
Hallarekstur SÁÁ stefnir í 450 milljónir
Færri innlagnir, færri meðferðir við ópíóðafíkn og sumarlokanir verður staðan hjá SÁÁ á næsta ári miðað við fyrirliggjandi fjárlagafrumvarp. Samtökin áætla að rekstrargrunnur samtakanna verði vanfjármagnaður um 450 milljónir króna á næsta ári.
Kjarninn 6. október 2022
Seðlabankinn hafnar því að aflétta leynd um ESÍ á grundvelli almannahagsmuna
Árið 2019 var ákvæði bætt við lög um Seðlabanka Íslands sem veitir bankanum heimild til að víkja frá þagnarskylduákvæði ef hagsmunir almennings af birtingu gagna vega þyngra en hagsmunir sem mæla með leynd.
Kjarninn 6. október 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Komdu í leirkerið 请君入瓮
Kjarninn 6. október 2022
Jón Björnsson, forstjóri Origo.
Eigið fé Origo margfaldast við söluna í Tempo fyrir 28 milljarða króna
Árið 2009 stofnuðu starfsmenn TM Software lítið hugbúnaðarfyrirtæki, sem nefnt var Tempo. Í dag er það metið á 85,4 milljarða króna og Origo var að selja hlut sinn í því á 28 milljarða króna. Við það fer eigið fé Origo úr níu milljörðum í 31 milljarða.
Kjarninn 6. október 2022
Kjartan Magnússon borgarfulltrúi bar tillöguna fram í borgarstjórn.
Borgarhverfi framtíðarinnar eða loftslagsskógur á Geldinganesi?
Tillögu sjálfstæðismanna í borgarstjórn Reykjavíkur um að skipuleggja Geldinganes undir íbúabyggð var hafnað á fundi borgarstjórnar á þriðjudag. Afar mismunandi sjónarmið komu fram um það hvernig skyldi nýta nesið til framtíðar.
Kjarninn 5. október 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiStaðreyndavaktin
None