Handahreyfingar og höfuðhnykkir

Það er misjafnt milli þjóða hvernig fólk notar líkamann til að tjá sig. Líkamstjáningin getur sagt mikið af því sem sjaldan er komið í orð, hvort sem það er viljandi eða ekki. Borgþór Arngrímsson kynnti sér danska rannsókn á líkamsbeitingu við tjáningu.

Fingrabendingar
Auglýsing

Stundum er haft á orði að margt sé líkt með Íslend­ingum og Finn­um. Fremur þumb­ara­legir og þög­ulir við fyrstu kynni, muldri eitt­hvað lítt skilj­an­legt þegar þeir eru ávarp­aðir og engu lík­ara en að neðri kjálk­inn sé fros­inn fast­ur. Að þessu leyti séu þjóð­irnar tvær ólíkar frænd­þjóð­un­um, Dön­um, Norð­mönnum og Svíum, að ekki sé minnst á þær þjóðir sem sunnar búa í álf­unni. Þetta er þó hug­lægt mat enda hafa ekki verið gerðar margar sam­an­burð­ar­rann­sóknir á þessu sviði. Fas og fram­koma þjóða heims eru nú orðin við­fangs- og rann­sókn­ar­efni sér­fræð­inga.

Fyrir mörgum árum var pistla­höf­undur á sam­kundu þar sem tveir menn fluttu ræður um til­gang lífs­ins. Annar þeirra stóð nán­ast graf­kyrr í pont­unni meðan hann flutti mál sitt, hélt fast um ræðupúltið og leit annað veifið yfir áheyr­enda­hóp­inn. Hinn ræðu­mað­ur­inn hélt sig sjaldn­ast við pont­una, gekk fram og aftur á sviði sam­komu­húss­ins meðan hann tal­aði og not­aði hendur og búk til að leggja áherslu á mál sitt. Þegar leið á ræð­una gekk hann svo niður af svið­inu og gekk með­fram áheyr­enda­sæt­unum og áður en ræð­unni var lokið hafði hann farið nokkra hringi í salnum og end­aði svo á svið­inu. Þetta var Þór­bergur Þórð­ar­son rit­höf­und­ur. Ekki man pistla­höf­und­ur, sem var korn­ung­ur, margt af því sem sagt var en þeim mun betur eftir lát­bragði og áherslu­hreyf­ingum rit­höf­und­ar­ins frá Hala í Suð­ur­sveit. Man líka að full­orðna fólkið tal­aði um að Þór­bergur væri „bara eins og leik­ari“. 

Mik­il­vægi tján­ing­ar­innar

Í dag þykir það sjálf­sagður hluti almennrar skóla­göngu að nem­endur fái þjálfun í að tjá sig fyrir framan aðra, nokkuð sem mjög fáir skól­ar, að minnsta kosti á Íslandi, lögðu rækt við fyrir til­tölu­lega fáum árum. Að tala ekki til­breyt­ing­ar­laust í belg og biðu er mik­il­vægt og sömu­leiðis að nota lík­ams­tján­ingu til að leggja áherslu á orð sín og halda athygli við­staddra.  

Auglýsing

Fas­ráð­stefn­an 

Í lið­inni viku var haldin í Kaup­manna­höfn tveggja daga ráð­stefna um lík­ams­tján­ingu og fas. Þátt­tak­endur frá fjöl­mörgum Evr­ópu­löndum sóttu ráð­stefn­una sem Hafn­ar­há­skóli skipu­lagði. Við skól­ann starfa fjórir mál­vís­inda­sér­fræð­ingar sem rann­saka lík­ams­tján­ingu. Að sögn þeirra eru rann­sóknir af þessu tagi nýjar af nál­inni, ekki séu nema tveir til þrír ára­tugir síðan þær hófust þótt Grikkir og Róm­verjar til forna hafi verið mjög með­vit­aðir um gildi handa­hreyf­inga og lík­ams­tján­ing­ar.

Ráð­stefn­unni í Kaup­manna­höfn var ekki ætlað að kom­ast að ein­hverri til­tek­inni nið­ur­stöðu, til­gang­ur­inn var að „bera saman bæk­ur“.

Ólíkar venjur

Matteo Renzi, forsætisráðherra Ítalíu, talar með höndnum eins og venja er á Ítalíu.Eins og áður sagði vinna fjórir sér­fræð­ingar við Hafn­ar­há­skóla að rann­sóknum og skrán­ingu á því sem þeir kalla tján­ing­ar­mynstur þjóða. Þótt rann­sóknir þeirra séu, að eigin sögn, ein­ungis komnar skammt á veg er þar margt for­vitni­legt. Danir og Svíar hreyfa höf­uðið einu sinni á sek­úndu þegar þeir tala en Finn­arnir aðra hverja sek­úndu. Danir og Finnar kinka kolli (hök­una nið­ur), stundum margoft, þegar þeir hlusta og eru sam­mála en Sví­arnir láta duga að nikka einu sinni (hök­una upp) til að sam­sinna þeim sem tal­ar. Íbúar Skand­in­avíu nota færri og minni lík­ams­hreyf­ingar en til dæmis Ítal­ir. Dönsku sér­fræð­ing­arnir segja að ítalska tungu­málið geri bein­línis ráð fyrir handa- og höf­uð­hreyf­ing­um. Dan­irnir hafa fylgst með sölu­mönnum á götu­mark­aði í Napólí og hlið­stæðum mark­aði í Dan­mörku og segja þar ólíku saman að jafna. Ítal­irnir séu til­þrifa­miklir við sölu­mennsk­una, það sama verði ekki sagt um Danina, það gildi jafnt um lík­ams­tján­ingu og radd­beit­ing­u. 

Lík­ami og rödd eru verk­færi kenn­ar­ans og stjórn­mála­manns­ins

Barack Obama beitir höndunum á sérstakan hátt til þess að leggja áherslu á mál sitt. Sér­fræð­ing­arnir við Hafn­ar­há­skóla telja sig geta sýnt fram á að nem­endur nái bæði betri og skjót­ari árangri við nám í erlendum tungu­málum ef kenn­ar­inn notar lát­bragð, handa­hreyf­ingar ásamt blæ­brigða­ríkri radd­beit­ingu. Reyndar gildi þetta um flestar náms­grein­ar. Sömu sögu sé að segja um stjórn­mála­menn, þar skipti ofan­greind atriði mjög miklu máli. Sumir stjórn­mála­menn koma sér upp ákveðnum hreyf­ingum og töktum til að leggja áherslu á mál sitt. Dæmi um þetta er Barack Obama. Hann notar krepptan hnefa, þar sem þum­al­fing­ur­inn hvílir á efri lið vísi­fing­urs, til að leggja áherslu á mál sitt, notar hann sem eins­konar tón­sprota, til áherslu­auka og sem bendiprik. Dönsku sér­fræð­ing­arnir lýsa Banda­ríkja­for­seta sem hinum full­komna ræðu­manni þar sem rödd, lát­bragð og lík­ami vinni sam­an. Þeir segja það líka skipta mjög miklu máli fyrir þá sem hafi mikil sam­skipti við íbúa ann­arra ríkja að þekkja siði og venj­ur, sem oft geti verið ólíkar þeirra eig­in. Þar er nefnt sem dæmi hvernig Taí­lend­ingar heilsa og kveðja með því að leggja saman lóf­ana þannig að fingur vísi upp og hneigi höf­uðið um leið. Því nær sem fing­ur­brodd­arnir eru hök­unni því meiri virð­ing er gest­inum sýnd. 

Sumt alþjóð­legt, annað ekki

Flestir vita hvað það merkir þegar hnefa er lyft og þum­al­fingur vísar upp og eins þegar þum­al­l­inn vísar nið­ur. Þessi tákn segja dönsku sér­fræð­ing­arnir upp­haf­lega komin frá Banda­ríkj­unum en séu nán­ast orðin alþjóð­leg. Mörg fleiri handa­tákn má segja að séu alþjóð­leg. Bros, undrun og ang­ist­ar­svipur sömu­leið­is.

Dan­irnir nefna líka dæmi um ýmis­legt sem er öðru­vísi en við eigum að venj­ast. Þegar íbúar Laos benda nota þeir ekki hend­urnar heldur setja stút á var­irnar sem þeir beina svo í átt­ina. Og þegar Búlgarar hrista höf­uðið þýðir það já en kinki þeir kolli merkir það nei. Til er gömul saga af hjónum sem fóru til Búlgaríu og skyldu ekk­ert í því fyrsta dag­inn að þjónn á veit­inga­stað, og ekki tal­aði annað en sitt móð­ur­mál, hristi höf­uðið þegar þau bentu á eitt­hvað á mat­seðl­in­um. Þegar þau höfðu bent á hvern rétt­inn á fætur öðrum setti þjónn­inn upp (al­þjóð­legan) undr­un­ar­svip en átt­aði sig svo og gat komið hjón­unum í skiln­ing um að allt á seðl­inum væri í boði.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Dagatalið mitt
Ásta Júlía Hreinsdóttir safnar fyrir útgáfukostnaði fyrir Dagatalið mitt, sem er fjölnota afmælisdagatal með texta og myndum eftir hana.
Kjarninn 20. október 2019
Árni Már Jensson
Að skilja okkur sjálf: Annar hluti
Kjarninn 20. október 2019
Paul Copley, forstjóri Kaupþings ehf.
6.400 kröfuhafar höfðu ekki sótt peningana sína
Nokkur þúsund kröfuhafa í bú Kaupþings hafa ekki sótt þá fjármuni sem þeir eiga að fá greitt í samræmi við nauðasamninga félagsins. Þeir fjármunir sem geymdir eru á vörslureikningi eru um 8,5 milljarða króna virði á gengi dagsins í dag.
Kjarninn 20. október 2019
Hvar endar tap Arion banka á United Silicon?
Arion banki á kísilmálsverksmiðju Í Helguvík sem hefur ekki verið í starfsemi í þrjú ár. Bankinn hefur fjárfest í úrbótum en óljóst er hvort að þær dugi til að koma verksmiðjunni aftur í gang. Í vikunni var bókfært virði hennar fært niður um 1,5 milljarð.
Kjarninn 20. október 2019
Örn Bárður Jónsson
Afmæliskveðja til Alþingis
Kjarninn 20. október 2019
Leikskólakennurum fækkað um 360 frá árinu 2013
Börnum af erlendum uppruna hefur fjölgað mikið á skömmum tíma. Meira en helmingur þeirra sem starfar við uppeldi og menntun er ófaglærður.
Kjarninn 20. október 2019
Jean Claude Juncker er forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.
Atvinnuleysi innan ESB ekki mælst minna frá því að mælingar hófust
Atvinnuleysi hjá ríkjum Evrópusambandsins hefur dregist verulega saman á undanförnum árum, en er samt umtalsvert meira en í Bandaríkjunum og á Íslandi.
Kjarninn 19. október 2019
Séra Jakob Rolland, prestur kaþólsku kirkjunnar í Reykjavík.
Kaþólska kirkjan vill hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi
Prestur innan kaþólsku kirkjunnar segir að kaþólska kirkjan myndi vissulega vilja hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi. Hann segir að rödd kaþólsku kirkjunnar hafi þó fengið lítinn hljómgrunn hjá stjórnvöldum á Íslandi hingað til.
Kjarninn 19. október 2019
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None