Árangur Kína í stríðinu gegn mengun

Eftir að stjórnvöld í Kína lýstu yfir stríði gegn mengun vorið 2014 hafa þau sett sér ýmis loftslagsmarkmið, fullgilt Parísarsáttmálann og aukið fjárfestingar til endurnýjanlegrar orkuvinnslu. Kolabrennsla þeirra er þó gríðarlegt vandamál á heimsvísu.

Kína
Auglýsing

Á vetr­ar­mán­uðum viðrar oft sér­stak­lega vel til loft­meng­unar í Pekíng og upp­lifðu borg­ar­búar að loft­mengun mæld­ist 24 sinnum hærri en það sem telst skað­legt fyrir heilsu af Alþjóð­heil­brigð­is­mála­stofn­un­inni (WHO) á nýárs­dag. Ástandið í Pekíng, og víðs vegar í Kína, er áminn­ing um þann meng­un­ar­vanda sem blasir enn við þrátt fyrir miklar fram­farir í aðgerðum gegn loft­mengun á und­an­förnum árum. Loft­mengun í Kína orsakast að miklu leyti af útblæstri frá kolaknúnum stál­verk­smiðjum og raf­orku­stöðvum í norð­ur­hluta lands­ins og sú losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda sem fylgir hefur mikil áhrif á lofts­lags­mál á heims­vísu.

Fylgi­fiskar örar þró­unar

Ör hag­vöxtur og þróun í Kína frá lok átt­unda ára­tug­ar­ins hef­ur lyft yfir 800 milljón manns úr fátækt og hefur í kjöl­farið gert landið að því landi í heim­inum sem stendur fyrir mestri losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda eða rúm­lega einn fjórða af heild­ar­los­un. 

Auglýsing

Með­al­l­osun á íbúa í Kína er þó lægri en með­al­talið fyrir ríki Evr­ópu­sam­bands­ins, Japan og Banda­ríkin enda er landið það fjöl­menn­asta í heimi. Raf­orku­fram­leiðsla stóð fyrir um 78,5% af losun í Kína árið 2012 og kola­notkun stóð fyrir um 66% af orku­neyslu í land­inu árið 2014. 



Gríðarleg mengunarþoka hefur legið yfir stórum borgum í Kína nú í byrjun árs. Skyggni er víða undir 200 metrum, meðal annars í höfuðborginni Peking. MYND:EPAÁ und­an­förnum árum hefur Kína miðað að því að auka „gæði hag­vaxtar úr þeim fram­leiðslu­mið­aða hag­vexti sem ein­kenndi þróun lands­ins frá níunda ára­tugi síð­ustu aldar til fyrsta ára­tug­ar 21. ald­ar­inn­ar. Þessi breyt­ing hefur haft í för með sér að hag­vöxtur hefur minnkað á síð­ustu árum og er mark­mið 13. fimm ára áætl­un­ar­innar (2016-2020) 6,5% árlegur vöxtur. Þjón­ustu­geir­inn hefur á und­an­förnum árum aukið vægi sitt – hann stendur nú fyrir um 57% af hag­kerfi lands­ins – og er mark­miðið að gera neyslu inn­an­lands, frekar en útflutn­ing og fjár­fest­ing­ar, að meg­in­stoð hag­kerf­is­ins. 

Þessi þróun hefur stuðlað að því að fram­leiðslu­geta lands­ins á stáli og kol­um, horn­steinar hag­vaxtar fyrri ára, er talin vera of há sem veldur bæði lof­st­lagstengdri áhættu en einnig deilum við ESB og Banda­ríkin vegna meintra brota á sam­keppn­is­lögum í alþjóða­við­skiptum við útflutn­ing á nið­ur­greiddu stáli. Kín­versk stjórn­völd hafa sett mark­mið um að minnka fram­leiðslu­getu á kolum um 9% og stáli um 13% á næstu fimm árum. Þá kynntu stjórn­völd nú á dög­unum að þau ætla sér að draga úr fram­leiðslu­getu á kolum um 300 milljón tonn á ári fram til árs­ins 2020 en á sama tíma auka fram­leiðslu úr 3,75 millj­örðum tonna í 3,9 millj­arða tonna. Ætl­unin með­ því er að færa fram­leiðslu til skil­virk­ari verk­smiðna.

Stríð gegn mengun

Fjár­fest­ingar í innviðum og hröðun á borg­ar­væð­ingu er mik­il­vægur hlekkur í átt að þróun hag­kerf­is­ins í átt að inn­an­lands­neyslu. Sú mikla loft­mengun sem er stað­reynd í mörgum af stærstu borgum lands­ins hefur stuðlað að auk­inni óánægju meðal almenn­ings á versn­andi meng­unar­á­standi. Þessi þrýst­ingur knúði stjórn­völd til að lýsa yfir „stríði gegn mengun vorið 2014 og hefur ákveðin árangur náð­st; bæði í mörgum af stærstu borgum lands­ins þar sem hertar reglu­gerðir um umhverf­is­vernd og bætt eft­ir­fylgni þeirra, ásamt betri og nákvæm­ari mæl­ingum hafa leitt til minn­kunnar á loft­meng­un, en líka á alþjóða­vett­vangi þar sem stjórn­völd hafa stigið stór skref á und­an­förnum árum.

Xi Jin­p­ing, for­seti Kína, og Barack Obama, for­seti Banda­ríkj­anna, komust að sam­komu­lagi í nóv­em­ber 2014 þar sem Kína skuld­batt sig til að ná hámarki los­unar gróð­ur­húsa­loft­teg­unda í síð­asta lagið árið 2030 og til að auka vægi end­ur­nýj­an­legra orku­gjafa í orku­neyslu lands­ins til 20%. Í sept­em­ber 2015 til­kynnti Xi Jin­p­ing að landið myndi koma á svoköll­uðu „cap-and-tra­de“-kerfi fyrir losun kolefna árið 2017. Í sept­em­ber síð­ast­liðnum und­ir­rit­uðu svo Xi og Obama Par­ís­ar­sátt­mál­ann en Kína gegndi lyk­il­hlut­verki í að leiða sátt­mála­við­ræð­urnar að far­sælum enda.

Þá hefur Kína stór­aukið nýjar fjár­fest­ingar til end­ur­nýj­an­legra orku­auð­linda og varði meira en 100 millj­örð­u­m ­Banda­ríkja­dala til þeirra árið 2015. Landið hefur mestu fram­leiðslu­getu í heim­inum innan vind- og sól­ar­orku. Sam­hliða mark­miði um að auka vægi end­ur­nýj­an­legra orku­auð­linda miðar Kína einnig að því að lækka koltví­sýr­ings­stig í orku­fram­leiðslu um 60-65% fyrir árið 2030. 

Vænt­ingar milli­stétt­ar­innar

Í landi þar sem lífs­kjör hafa auk­ist hratt hafa vænt­ingar hinnar nýju, og gríð­ar­lega stóru, milli­stéttar auk­ist að sama skapi. Stjórn­völd í Kína hafa á síð­ustu ára­tug­um reitt sig á að geta skilað háum hag­vexti og skil­virkri upp­ræt­ingu á fátækt sem meg­in­að­ferð til að koma til móts við almenn­ing. Eftir því sem um helm­ingur borg­ar­búa í Kína er undir 35 ára aldri, og hefur ekki upp­lifað fátækt og hall­æri átt­unda og sjö­unda ára­tug­ar­ins, eru vænt­ingar þeirra til stjórn­valda um að draga úr mengun háar og eru þau lík­legri til að láta heyra í óánægju sinni á sam­fé­lags­miðlum eða í gegnum mót­mæl­is­að­gerð­ir. Aðgerðir Kína til að minnka losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda og nútíma­væða hag­kerfið eru því ekki ein­ungis gerðar til að styrkja efna­hag lands­ins eða taka leið­toga­hlut­verk á alþjóða­vett­vangi heldur eru þær bráð­nauð­syn­legar fyrir sam­fé­lags­sátt­mála stjórn­valda og nýrrar milli­stétt­ar.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þeir skipta þúsundum, tannburstarnir í norska skóginum.
Tannburstarnir í skóginum
Jordan, tannburstaframleiðandinn þekkti, hefur auglýst eftir notuðum tannburstum sem áhugi er á að reyna að endurvinna. Í norskum skógi hafa fleiri þúsund tannburstar frá Jordan legið í áratugi og rifist er um hver beri ábyrgð á að tína þá upp.
Kjarninn 30. september 2022
Orri Hauksson, forstjóri Símans.
Síminn vill greiða hluthöfum 31,5 milljarða vegna sölunnar á Mílu – og svo sennilega meira
Franska fyrirtækið Ardian er búið að gera upp við Símann vegna kaupanna á Mílu. Síminn ætlar að leggja tillögu um að greiða hluthöfum 31,5 milljarða króna af söluandvirðinu fyrir hluthafafund í lok október.
Kjarninn 30. september 2022
Á fjórum stöðum streymir gas upp af leiðslunni í Eystrasalti.
„Um viljaverk var að ræða“
Götin á Nord Stream-gasleiðslunum er mjög stór og gríðarlegt magn metans streymir enn út í andrúmsloftið. Danir og Svíar ætla að gæta þess að á fundi öryggisráðs Sþ í kvöld verði fjallað um staðreyndir, „nefnilega þær að um viljaverk var að ræða“.
Kjarninn 30. september 2022
Fleiri íbúar landsbyggðarinnar en höfuðborgarsvæðisins telja sig hafa verið bitna af lúsmýi og mest er aukningin á Norðurlandi.
Lúsmýið virðist hafa náð fótfestu á Norðurlandi í sumar
Áttunda sumarið í röð herjaði lúsmýið á landann. Nærri þrefalt fleiri landsmenn telja sig hafa verið bitna af lúsmýi í sumar, tvöfalt fleiri en fyrir þremur árum. Mest var aukningin á Norðurlandi.
Kjarninn 30. september 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Deng Xiaoping - seinni hluti 邓小平 下半
Kjarninn 30. september 2022
Gatnamótin sem um ræðir eru við norðurenda stokksins og yrðu mislæg, en þó í plani við umhverfið í kring.
Borgin vill sjá útfærslu umfangsminni gatnamóta við mynni Sæbrautarstokks
Allt að sex akreinar verða á hluta Kleppsmýrarvegar samkvæmt einu tillögunni að nýjum mislægum gatnamótum við mynni Sæbrautarstokks sem lögð var fram í matsáætlun. Reykjavíkurborg vill að umfangsminni gatnamót verði skoðuð til samanburðar.
Kjarninn 30. september 2022
Gylfi Helgason
Staða menningarmála: Fornleifar
Kjarninn 30. september 2022
Vilhjálmur Árnason (t.v.) er fyrsti flutningsmaður tillögunnar. Bergþór Ólason þingmaður Miðflokksins er á meðal alls 22 meðflutningsmanna Vilhjálms.
Yfir tuttugu þingmenn vilja að Ísland verði leiðandi í rannsóknum á hugvíkkandi efnum
Stór hópur þingmanna úr öllum flokkum nema Vinstrihreyfingunni – grænu framboði vill sjá heilbrigðisráðherra skapa löglegan farveg fyrir rannsóknir á virka efninu í ofskynjunarsveppum hér á landi, þannig að Ísland verði „leiðandi“ í rannsóknum á efninu.
Kjarninn 30. september 2022
Meira eftir höfundinnOddur Stefánsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None