ÁTVR greinir ekki á milli munntóbaks og neftóbaks

Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins framleiðir grófkornað neftóbak. Kannanir sýna að langflestir nota það sem munntóbak. Samkvæmt lögum er neftóbak löglegt en munntóbak ólöglegt. Enn eitt sölumetið var sett í fyrra.

neftobak_800_030214.jpg
Auglýsing

Áfeng­is- og tóbaks­verslun rík­is­ins (ÁTVR) treystir sér ekki lengur til að greina á milli munn­tó­baks og nef­tó­baks og hefur leitað leið­bein­inga hjá heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu um hvernig eigi að greina á milli. Kann­anir sýna  að nef­tó­bak sem ÁTVR fram­leiðir og sel­ur, oft kall­aður „Rudd­i“, er í yfir­gnæf­andi til­vika tekið í munn og að not­endum þess séu að stórum hluta ungt fólk. Sala á munn­tó­baki er ólög­leg en sala á nef­tó­baki er lög­leg.

Í árs­skýrslu ÁTVR fyrir árið 2016 fjallar for­stjóri stofn­un­ar­inn­ar, Ívar J. Arn­dal, um þetta mál og segir að ÁTVR treysti sér ekki lengur til þess að greina á milli þess hvort tóbakið sem stofn­unin fram­leiðir sem nef­tó­bak sé slíkt eða munn­tó­bak. Sala á nef­tó­baki fram­leiddu af ÁTVR hefur stór­auk­ist á und­an­förnum árum.

Árið 2000 seld­ust ríf­­lega 10 tonn af nef­tó­baki, en síðan þá hefur salan auk­ist jafnt og þétt. Eina und­an­­tekn­ingin er að salan minn­k­aði árin 2012 og 2013 áður en hún jókst á ný. ÁTVR segir að salan hafi dreg­ist lít­il­­lega saman þessi ár eftir að tóbaks­­­gjald á nef­tó­bak var tvö­­fald­að. Salan fór niður í 27,6 tonn árið 2013 en hefur svo auk­ist mikið á ný. Í fyrra seld­ust um 40 tonn af nef­tó­baki, sem er sölu­met. Fyrra met var sett árið 2015 þegar 36,1 tonn seld­ust.

Ein­okun frá árinu 2002

Í jan­úar 2002 var fín­kornað munn- og nef­tó­bak bannað með lögum á Íslandi. Það þýðir að nef­tó­bakið sem ÁTVR fram­­­­leiðir hefur verið í nán­­­­ast ein­ok­un­­­­ar­­­­stöðu á mark­aðnum síðan lögin voru sett. Sam­hliða hefur neysla á munn­tó­baki auk­ist tölu­vert og þeir sem neyta þess kaupa ann­að­hvort smygl­varn­ing á svörtum mark­aði, þar sem er mikið fram­­­­boð, eða nota nef­tó­bakið sem ÁTVR fram­­­­leið­ir, hinn svo­­­­kall­aða „Rudda“, sem munn­tó­bak.

Auglýsing
Þessi aukna neysla hefur skilað auknum tekjum í vasa hins opin­bera svo um mun­­­­ar, bæði vegna hækk­­­­unar á tóbaks­­­­gjaldi og stór­auk­innar eft­ir­­­­spurn­­­­ar. Tóbaks­­­­­­­gjald á nef­tó­bak hækk­­­­aði til að mynda um 100 pró­­­­sent 1. jan­úar 2013.

Við síð­ustu fjár­laga­gerð skil­aði for­stjóri ÁTVR umsögn til efna­hags- og við­skipta­nefndar þar sem hann lagði til að tóbaks­gjald yrði hækkað um 55,2-69 pró­sent.  Til­­­gang­­ur­inn væri að sam­ræma tóbaks­­gjald, en í þágild­andi lögum væri það svo að nef­tó­bak og annað tóbak bæri tals­vert lægra tóbaks­­­gjald en sígar­ettur og vind­l­ing­­ar. Það hafi verið umtals­vert mis­­ræmi í gjald­­töku eftir tóbak­s­teg­undum allt frá því að tóbaks­­gjaldið var tekið upp árið 2001.

Þetta var sam­þykkt og gert er ráð fyrir að hækkun á tóbaks­gjald­inu skili rík­is­sjóði um hálfum millj­arði króna í við­bót­ar­tekjur í ár.

Við þessa breyt­ingu hækk­aði hefð­bundið verð fyrir dós af nef­tó­baki fram­leiddu af ÁTVR úr 1.463 krónum í 2.352 krón­ur, eða um 889 krón­ur.

Miklar tekjur af sölu á rík­is­fram­leiddu tóbaki

Tekjur ÁTVR af sölu tóbaks dróg­ust í heild saman í fyrra. Þær voru tveimur pró­sentum lægri en árið 2015 eða alls 9,3 millj­arðar króna. Þar munar mestu um að sala á sígar­ettum dróst saman um 6,1 pró­sent og á vindlum um 7,5 pró­sent.

Sala á nef­tó­baki hélt hins veg­ar, líkt og áður sagði, áfram að aukast og jókst sam­tals um 10,7 pró­sent á árinu. Salan skil­aði alls 827,6 millj­ónum króna í kass­ann í fyrra án virð­is­auka­skatts. Árið 2015 var selt rík­is­fram­leitt tóbak fyrir 748 millj­ónir króna.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meiri áhugi virðist vera á íbúðum utan höfuðborgarsvæðisins.
Fleiri kaupa utan Reykjavíkur
Talið er að vaxtalækkanir Seðlabankans hafi komið í veg fyrir mikla niðursveiflu á íbúðamarkaðnum, sem tekið hefur við sér að nokkru leyti á síðustu mánuðum. Fleiri kjósa þó að kaupa íbúð utan höfuðborgarsvæðisins heldur en innan þess.
Kjarninn 12. júlí 2020
Trump stígur í vænginn við Færeyinga
Bandaríkjamenn hafa mikinn áhuga á aukinni samvinnu við Færeyinga. Þótt í orði kveðnu snúist sá áhugi ekki um hernaðarsamvinnu dylst engum hvað að baki býr.
Kjarninn 12. júlí 2020
Fé á leið til slátrunar.
Bændum á Íslandi heimilt að aflífa dýr utan sláturhúsa með ýmsum aðferðum
Yrði sláturhús á Íslandi óstarfhæft vegna hópsmits yrði fyrsti kosturinn sá að senda dýr til slátrunar í annað sláturhús. Ef aflífa þarf dýr utan sláturhúsa mega bændur beita til þess ýmsum aðferðum, m.a. gösun, höfuðhöggi og pinnabyssu.
Kjarninn 12. júlí 2020
Þriðjungsfjölgun í Siðmennt á rúmu einu og hálfu ári
Af trúfélögum bætti Stofnun múslima á Íslandi við sig hlutfallslega flestum meðlimum á síðustu mánuðum. Meðlimum þjóðkirkjunnar heldur áfram að fækka en hlutfallslega var mesta fækkunin hjá Zúistum.
Kjarninn 11. júlí 2020
Aldís Hafsteinsdóttir, formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga og bæjarstjóri Hveragerðis.
„Við þurfum fleiri ferðamenn“
Formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga telur nauðsynlegt að fleiri ferðamenn komi til Íslands sem fyrst og vill breytingar á fyrirkomulagi skimana á Keflavíkurflugvelli.
Kjarninn 11. júlí 2020
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Frekju og yfirgangi Ísraels engin takmörk sett
Kjarninn 11. júlí 2020
Sjávarútvegurinn hefur bætt við sig störfum á meðan hart hefur verið í ári hjá ferðaþjónustunni.
Ferðaþjónustan skreppur saman en sjávarútvegurinn er í sókn
Rúmlega helmingi færri störfuðu í ferðaþjónustu á síðasta ársfjórðungi miðað við árið á undan. Störfum í sjávarútvegi hefur hins vegar fjölgað um helming.
Kjarninn 11. júlí 2020
„Þegar dætrum mínum var ógnað, náðu þeir mér“
Þegar Guðrún Jónsdóttir gekk inn í Kvennaathvarfið árið 1988 til að taka sína fyrstu vakt mætti henni kasólétt kona með glóðarauga. Hún hafði gengið inn í heim sem hafði fram til þessa verið henni gjörsamlega hulinn. „Ég grét í heilan sólarhring.“
Kjarninn 11. júlí 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar