Rússneski björninn brýnir klærnar

Eftir nokkra daga hefjast fjölmennar heræfingar Rússa, með þátttöku Hvít- Rússa. Hernaðarsérfræðingar telja að allt að 100 þúsund manns taki þátt í æfingunum en Rússar segja þátttakendur tæplega 13 þúsund.

Rússar héldu sýningu á herföngum sínum í St. Pétursborg í síðustu viku, í aðdraganda heræfingarinnar.
Rússar héldu sýningu á herföngum sínum í St. Pétursborg í síðustu viku, í aðdraganda heræfingarinnar.
Auglýsing

Heræfingar Rússa við landamæri Eistlands, Lettlands, Litháens, Póllands og Finnlands, sem ganga undir nafninu Zapad 2017 (Vestur 2017) munu hefjast 14. september næstkomandi. Slíkar æfingar fara fram á fjögurra ára fresti en þær sem núna eru að hefjast verða þær fjölmennustu sem haldnar hafa verið. Samkvæmt reglum Öryggis- og Samvinnustofnunar Evrópu ber Rússum að leyfa erlendum eftirlitsmönnum að fylgjast með æfingum af þessu tagi ef þátttakendur í æfingunum eru fleiri en 13 þúsund. Rússar segja að 5500 rússneskir hermenn og 7200 hermenn frá Hvíta- Rússlandi taki þátt í æfingunum. Evrópskir og bandarískir hernaðarsérfræðingar segja að þátttakendur verði margfalt fleiri, allt að 100 þúsund manns, talan sem Rússar gefi upp sé eingöngu til að sleppa við eftirlitsmennina. Hjá Rússum sé það nánast hefð, við þessar æfingar, að gefa upp tölur sem séu víðs fjarri sannleikanum. Þeir hafa hins vegar boðið fulltrúum nokkurra landa að fylgjast með æfingunum, sem áhorfendur en ekki eftirlitsmenn. Þessir boðsgestir fá einungis að fylgjast með æfingunum eina dagstund.

Ögrun

Nágrönnum Rússa, einkum íbúum Eystrasaltslandanna þriggja, Eistlands, Lettlands og Litháen, og sömuleiðis Pólverjum, stendur stuggur af þessum æfingum Rússa. Það gildir líka um íbúa Úkraínu sem á landamæri að Rússlandi og Hvíta- Rússlandi, þeir muna vel að átökin í Austur- Úkraínu og innlimun Rússa á svæðinu árið 2014 hófust með því sem Rússar kölluðu „heræfingu“. Evrópskir hernaðarsérfræðingar telja að nú vaki fyrst og fremst fyrir Rússum að vekja ótta og ugg og ekki síður að sýna Bandaríkjamönnum og öðrum NATO ríkjum klærnar.  Það hafi þeim reyndar tekist, segja sérfræðingarnir. 

Kínversk herskip æfðu með Rússum

Þótt heræfingarnar Zapad 2017 hefjist ekki formlega fyrr en 14. september eru þær í raun löngu hafnar. Í júlímánuði héldu rússneski sjóherinn og þrjú kínversk herskip sameiginlegar heræfingar á Eystrasalti. Sigling kínversku herskipanna um danskt hafsvæði vakti talsverða athygli en samkvæmt alþjóðasamningum var ekkert sem hindraði ferðir skipanna. Rússar hafa áður tekið þátt í svipuðum heræfingum á kínversku hafsvæði. 

heræfingar-rússa-sept2017.png heræfing grafík rússland 2017Þótt ekki sé um eiginlega hernaðarsamvinnu Rússa og Kínverja að ræða eru þessar sameiginlegu heræfingar táknrænar, segja hernaðarsérfræðingar. Í ágúst var rússneski flotinn með umfangsmiklar æfingar á Norðursvæðinu , norðan við Murmansk, það var einnig  einskonar upphitun fyrir Zapad 2017. 

Verjast árásum nágrannanna 

Þótt heræfingarnar hafi ekki sérstakan titil, annan en Zapad 2017, er viðfangsefnið sviðsetning á uppreisn „öfgamanna“ sem fá stuðning tveggja „vestrænna nágrannaríkja“. Þau eru ekki nafngreind en miðað við kort er þar um að ræða Pólland og Litháen, fjölmennustu æfingarnar verða syðst í Hvíta- Rússlandi, við borgina Brest. Sviðsetning Zapad æfinganna gengur alltaf út á að Rússland sé í vörn og bregðist við. „Þetta kemur ekki sérstaklega á óvart“ segja hernaðarsérfræðingar. Þetta kemur heim og saman við þau viðhorf Kremlverja að NATO sé ógnin. Tilgangurinn með Zapad 2017 sé að sýna NATO ríkjunum fram á að Eystrasalt sé ekki yfirráðasvæði þeirra, það sé alþjóðasvæði. 

Aurora 2017

Zapad 2017 eru ekki einu heræfingarnar sem haldnar eru í september. Á morgun (11. september) hefjast í Svíþjóð fjölmennustu heræfingar sem þar hafa verið haldnar um langt skeið, Aurora 2017. Um 20 þúsund Svíar taka þátt í æfingunum auk hermanna frá nokkrum NATO ríkjum.  Sænski varnarmálaráðherrann, Peter Hultqvist, sagði í viðtali við danska dagblaðið Berlingske að þessi samvinna væri ekki tákn um að Svíar væru að íhuga aðild að NATO. Peter Hultqvist sagði ekkert launungarmál að Svíum stæði stuggur af síauknu hernaðarbrölti og ögrunum Rússa. Það segir sína sögu að fyrir nokkrum árum hefði það verið óhugsandi að herir NATO ríkja tækju þátt í sænskum heræfingum en breyttar aðstæður valda því að Svíar leita aukinnar samvinnu við vinaþjóðirnar í NATO.

Auglýsing

Stóraukin samvinna Svía og Dana 

Claus Hjort Frederiksen varnarmálaráðherra Dana var fyrir nokkrum dögum í heimsókn hjá sænska varnarmálaráðherranum. Fundarefnið var aukin samvinna á hernaðarsviðinu en ráðherrarnir vildu lítið segja að fundinum loknum annað en að þeir væru sammála um að auka hernaðarsamvinnuna, það kæmi báðum þjóðum vel. Embættismaður í sænska varnarmálaráðuneytinu sagði dönskum blaðamönnum sem fylgdust með heimsókninni að Svíar hefðu mun meiri áhyggjur af auknum hernaðarumsvifum Rússa en aðrar þjóðir. 

Svíar innleiða herskylduna á ný

Frá og með næstu áramótum verður herskylda tekin upp á nýjan leik í Svíþjóð, hún var aflögð „sett í hvíld“ einsog það var kallað árið 2010. Eftir breytinguna skráðu mun færri sig í herinn en varnarmálaráðuneytið hafði reiknað með, afleiðingin er sú að nú vantar hermenn og því var brugðið á það ráð að innleiða herskylduna á nýjan leik. Svíar, jafnt karlar sem konur, sem fæddir eru árið 1999 eða 2000, fá á næstu vikum tilkynningu varðandi herskylduna og herinn býr sig undir að á næstu tveimur árum muni að minnsta kosti fjögur þúsund, hvort ár, fá þjálfun í hermennsku. Gert er ráð fyrir að þjálfunin standi í upp undir eitt ár. Áðurnefndur embættismaður í sænska varnarmálaráðuneytinu sagði að þetta væri ekki nein óska staða en hins vegar brýn nauðsyn. 

Auka útgjöld til hermála

Aukin hernaðarumsvif Svía kalla á aukin útgjöld sænska ríkisins. Í síðasta mánuði ákvað sænska ríkisstjórnin, í samvinnu  við fleiri flokka á sænska þinginu, að á næstu þremur árum, 2018 – 2020 skyldu útgjöld ríkisins samtals aukin um 8.1 milljarð króna (109 milljarða íslenska). Þessi útgjaldaaukning er fyrst og fremst tilkomin vegna fjölgunar í sænska herliðinu en í umræðum í sænska þinginu kom fram að stór hluti tækjakosts sænska hersins er orðinn gamall og þarfnast endurnýjunar. Viðbótarfjárveitingarnar sem þingið ákvað í síðasta mánuði duga hins vegar ekki til slíks.  

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Tibor starfar á Kaffibrennslunni á Laugavegi í Reykjavík.
„Ég get ekki grátið fyrir innan afgreiðsluborðið“
„Ég upplifi þessar bætur sem áverka ofan á áfallið sem við, þau sem lifðum af, vorum þegar að ganga í gegnum,“ segir Vasile Tibor Andor sem lifði eldsvoðann á Bræðraborgarstíg af. „Flest okkar misstu allt sem við eigum og heilsu okkar, von og framtíð.“
Kjarninn 19. júní 2021
Frá vígslu málverkanna í febrúar árið 2018. Síðan þá hafa þau ekki verið sýnd hlið við hlið.
Portrettmyndir Obama-hjónanna gera víðreist um Bandaríkin
Aðsóknarmet var slegið í National Portrait Gallery í Washington D.C. eftir að opinberar portrettmyndir Obama-hjónanna bættust í safneignina árið 2018. Nú eru myndirnar á leið í 11 mánaða reisu vítt og breitt um Bandaríkin.
Kjarninn 19. júní 2021
Stefan Löfven, forsætisráðherra Svíþjóðar.
Afnám leiguþaks gæti orðið Löfven að falli
Svíþjóð hefur, líkt og önnur lönd í Evrópu, reynt að sporna gegn hröðum leiguverðshækkunum með leiguþaki. Nú gæti farið svo að sænska ríkisstjórnin falli vegna áforma um að afnema slíkar takmarkanir fyrir nýbyggingar.
Kjarninn 18. júní 2021
Frá Akureyri.
Starfsfólki sagt upp á hjúkrunarheimilinu Hlíð á Akureyri
Forseti ASÍ gagnrýnir hagræðingaraðgerðir sem bitna fyrst og fremst á starfsfólki að hennar mati. Heilsuvernd tók við rekstri Öldrunarheimila Akureyrar í apríl á þessu ári.
Kjarninn 18. júní 2021
Kona gengur fram hjá minningarvegg um fórnarlömb COVID-19 í London.
Delta-afbrigðið á fleygiferð á Bretlandseyjum
Tilfellum af COVID-19 fjölgaði um 50 prósent í Bretlandi á einum mánuði frá 5. maí til 7. júní. Smitum af völdum Delta-afbrigðisins svokallaða fjölgaði um tæp 80 prósent milli vikna. Ný bylgja segja sumir en aðrir benda á að hún verði aldrei skæð.
Kjarninn 18. júní 2021
Komum erlendra ferðamanna til landsins fækkaði um 81 prósent milli 2019 og 2020.
Íslendingar eyddu minna á ferðalögum innanlands í fyrra heldur en árið 2019
Heildarútgjöld íslenskra ferðamanna innanlands námu 122 milljörðum króna í fyrra og drógust saman um 14 prósent frá 2019. Hlutfall ferðaþjónustu í landsframleiðslu dróst saman um rúmlega helming á tímabilinu, fór úr átta prósentum niður í 3,9 prósent.
Kjarninn 18. júní 2021
Upplýsingar um alla hluthafa og hversu mikið þeir eiga í skráðum félögum hafa legið fyrir á opinberum vettvangi undanfarið. Þetta telur Persónuvernd stríða gegn lögum.
Persónuvernd telur víðtæka birtingu hluthafalista fara gegn lögum
Vegna nýlegra lagabreytinga hefur verið hægt að nálgast heildarhluthafalista skráðra félaga í Kauphöllinni í samstæðureikningum á vef Skattsins. Persónuvernd telur þessa víðtæku birtingu fara gegn lögum.
Kjarninn 18. júní 2021
Flókið að fást við fólk sem lætur sannleikann ekki þvælast fyrir sér
Kerfið brást Helgu Björgu harðlega eftir að hún upplifði stöðugt áreiti borgarfulltrúa Miðflokksins í um tvö ár án þess að geta borið hönd fyrir höfuð sér. Málið hefur haft margvíslegar alvarlegar afleiðingar á andlega og líkamlega heilsu hennar.
Kjarninn 18. júní 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar