1% líkur á 27 þingmönnum Vinstri grænna

Mestar líkur eru á að Vinstri græn muni verða stærsti flokkurinn á þingi eftir kosningar. 69 prósent líkur eru á að Sjálfstæðisflokkur og Vinstri græn munu samanlagt geta myndað meirihluta á þinginu. Annars eru meirihlutar þriggja flokka líklegastir.

Vinstri hreyf­ingin - grænt fram­boð mælist enn vin­sælasta fram­boðið á lands­vísu í kosn­inga­spá Kjarn­ans og Bald­urs Héð­ins­son­ar. Miðað við nið­ur­stöður nýj­ustu kosn­inga­spár­inn­ar, sem unnin var í morg­un, má í fyrsta sinn rýna í lík­legan þing­manna­fjölda út frá nið­ur­stöðum á lands­vísu í svo­kall­aðri þing­sæta­spá.

Þing­sæta­spáin er reikni­líkan sem fram­kvæmir 100.000 „sýnd­ar­kosn­ing­ar“ þar sem nið­ur­stöður fyr­ir­liggj­andi kann­ana eru hafðar til grund­vall­ar. Nið­ur­stöður kosn­inga­spár­innar á lands­vísu eru not­aðar sem lík­leg­asta nið­ur­staða kosn­inga, en til þess að gera ráð fyrir mis­ræmi í fylgi flokka á milli kjör­dæma er munstur síð­ustu þriggja Alþing­is­kosn­inga haft til hlið­sjón­ar.

Í þessum 100.000 sýnd­ar­kosn­ingum fékk vin­sælasta fram­boð­ið, Vinstri græn, 27 þing­menn í eitt pró­sent til­vika. Til sam­an­burð­ar, og til þess að und­ir­strika hversu öfl­ugur stuðn­ingur við flokk Katrínar Jak­obs­dóttur er þá fékk Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn mest 23 þing­menn í einu pró­sent til­vika í sýnd­ar­kosn­ing­un­um.

Stuðningur við framboð 4. október 2017

Mældur stuðningur við stjórnmálaflokka sem bjóða fram í Alþingiskosningunum næstkomandi, miðað við kosningaspána.

Sögu­lega hefur Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn oft­ast haft mest fylgi allra fram­boða í kosn­ing­um. Eftir þing­kosn­ing­arnar í fyrra fékk Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn flest atkvæði og réð stærsta þing­flokknum á þingi með 21 þing­mann, miðað við 10 þing­menn Vinstri grænna.

Líkur á fjölda þingsæta fyrir helstu framboðÍ töflunni má sjá dreifingu á fjölda tilvika þar sem flokkur fékk ákveðinn fjölda þingmanna kjörinn í 100.000 sýndarkosningum, miðað við fylgi flokka á landsvísu í kosningaspánni.
Þingmenn A B C D F M P S V
27
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
1%
26
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
1%
25
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
2%
24
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
2%
23
0%
0%
0%
1%
0%
0%
0%
0%
4%
22
0%
0%
0%
1%
0%
0%
0%
0%
6%
21
0%
0%
0%
3%
0%
0%
0%
0%
7%
20
0%
0%
0%
5%
0%
0%
0%
0%
10%
19
0%
0%
0%
7%
0%
0%
0%
0%
12%
18
0%
0%
0%
9%
0%
0%
0%
0%
12%
17
0%
0%
0%
11%
0%
0%
0%
0%
12%
16
0%
0%
0%
12%
0%
0%
0%
0%
10%
15
0%
0%
0%
12%
0%
0%
0%
0%
8%
14
0%
0%
0%
12%
0%
0%
0%
0%
5%
13
0%
0%
0%
10%
0%
0%
1%
0%
4%
12
0%
0%
0%
7%
0%
0%
2%
1%
2%
11
0%
1%
0%
4%
1%
0%
4%
2%
1%
10
0%
2%
0%
3%
2%
1%
7%
5%
1%
9
0%
3%
0%
2%
4%
2%
11%
8%
0%
8
1%
6%
1%
1%
7%
4%
14%
11%
0%
7
2%
10%
2%
0%
10%
8%
15%
14%
0%
6
4%
13%
4%
0%
13%
12%
14%
15%
0%
5
7%
15%
8%
0%
15%
17%
11%
14%
0%
4
12%
18%
13%
0%
15%
18%
9%
12%
0%
3
9%
13%
11%
0%
8%
10%
4%
5%
0%
2
2%
9%
2%
0%
2%
4%
1%
1%
0%
1
17%
7%
18%
0%
9%
11%
3%
5%
0%
0
47%
3%
41%
0%
15%
13%
3%
6%
0%
Samanlagðar líkur á fjölda þingmanna eftir flokkumGögnin úr töflunni hér á undan má einnig setja fram á þennan hátt. Hér er búið að leggja saman líkurnar á því að fjöldi þingmanna er kjörinn. Í tilfelli Bjartrar framtíðar þá eru 53% líkur á að flokkurinn fái í það minnsta einn þingmann kjörinn, 36% líkur á að fá tvo eða fleiri og svo koll af kolli.
Þingmenn A B C D F M P S V
>=27
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
1%
>=26
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
2%
>=25
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
3%
>=24
0%
0%
0%
1%
0%
0%
0%
0%
6%
>=23
0%
0%
0%
2%
0%
0%
0%
0%
10%
>=22
0%
0%
0%
3%
0%
0%
0%
0%
16%
>=21
0%
0%
0%
6%
0%
0%
0%
0%
23%
>=20
0%
0%
0%
10%
0%
0%
0%
0%
33%
>=19
0%
0%
0%
18%
0%
0%
0%
0%
45%
>=18
0%
0%
0%
27%
0%
0%
0%
0%
57%
>=17
0%
0%
0%
38%
0%
0%
0%
0%
69%
>=16
0%
0%
0%
50%
0%
0%
0%
0%
79%
>=15
0%
0%
0%
62%
0%
0%
0%
0%
87%
>=14
0%
0%
0%
74%
0%
0%
1%
0%
93%
>=13
0%
0%
0%
84%
0%
0%
2%
1%
96%
>=12
0%
1%
0%
91%
1%
0%
4%
2%
98%
>=11
0%
1%
0%
95%
1%
0%
8%
4%
99%
>=10
0%
3%
0%
97%
3%
1%
15%
9%
100%
>=9
0%
7%
0%
99%
7%
3%
26%
17%
100%
>=8
1%
13%
1%
100%
14%
7%
40%
27%
100%
>=7
3%
23%
3%
100%
23%
15%
55%
41%
100%
>=6
6%
35%
7%
100%
37%
27%
69%
56%
100%
>=5
13%
51%
16%
100%
51%
44%
81%
70%
100%
>=4
25%
69%
29%
100%
67%
62%
89%
82%
100%
>=3
34%
82%
40%
100%
75%
72%
93%
87%
100%
>=2
36%
91%
42%
100%
76%
76%
94%
89%
100%
>=1
53%
97%
59%
100%
85%
87%
97%
94%
100%

Þriggja flokka stjórn í kort­unum

Þegar líkur á fjölda þing­sæta þess­ara fram­boða eru lagðar saman eru 69 pró­sent líkur á því að rík­is­stjórn­ar­sam­starf Vinstri grænna og Sjálf­stæð­is­flokks­ins geti orðið að praktískum mögu­leika. Þá ætti auð­vitað eftir að semja um mál­efnin milli þess­ara flokka, sem raða sér á sinn væng­inn hvor í íslenskum stjórn­mál­um.

Ólík­legt er að hægt verði að mynda meiri­hluta­sam­starf ann­arra tveggja flokka en Sjálf­stæð­is­flokks og Vinstri grænna. Fimm pró­sent líkur eru á að Píratar og Vinstri græn fái að minnsta kosti 32 þing­menn, 3 pró­sent líkur á að hægt verði að end­ur­nýja rík­is­stjórn­ar­sam­starf Vinstri grænna og Sam­fylk­ing­ar.

Mun lík­legra er að þrjá flokka þurfi til að mynda meiri­hluta eins og staðan er núna. Þannig eru 25 pró­sent líkur á að Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn, Sam­fylk­ingin og Vinstri græn geti myndað meiri­hluta á þingi eftir kosn­ing­ar. Sam­an­lagt gátu Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn, Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn og Mið­flokk­ur­inn myndað meiri­hluta í þrjú pró­sent til­vika í sýnd­ar­kosn­ing­unum 100.000.

Líkur á samanlögðum þingmannafjöldaLíkur á að samanlagður þingmannafjöldi framboðslista nái meirihluta á þingi. Til að fá eins manns meirilhuta á Alþingi þarf samanlagður fjöldi að vera 32 þingmenn. Rauða strikið í töflunni hér að neðan er sláin sem þarf að komast yfir.
Þingmenn ACD BD BDM BSV DV PV SV VF
>=46
0%
0%
0%
0%
1%
0%
0%
0%
>=45
0%
0%
0%
0%
1%
0%
0%
0%
>=44
0%
0%
0%
0%
2%
0%
0%
0%
>=43
0%
0%
0%
0%
2%
0%
0%
0%
>=42
0%
0%
0%
0%
4%
0%
0%
0%
>=41
0%
0%
0%
0%
6%
0%
0%
0%
>=40
0%
0%
0%
1%
9%
0%
0%
0%
>=39
0%
0%
0%
1%
13%
0%
0%
0%
>=38
0%
0%
0%
2%
18%
0%
0%
0%
>=37
0%
0%
0%
3%
25%
0%
0%
0%
>=36
0%
0%
0%
5%
33%
0%
0%
0%
>=35
0%
0%
1%
8%
41%
1%
0%
0%
>=34
0%
0%
1%
12%
51%
1%
1%
0%
>=33
0%
0%
2%
18%
61%
3%
2%
1%
>=32
0%
0%
3%
25%
69%
5%
3%
1%
>=31
0%
0%
6%
33%
78%
7%
5%
2%
>=30
1%
1%
9%
42%
85%
12%
8%
4%
>=29
1%
2%
14%
52%
90%
17%
12%
7%
>=28
2%
3%
20%
61%
94%
25%
18%
11%
>=27
4%
5%
28%
70%
96%
34%
25%
16%
>=26
6%
8%
37%
78%
98%
44%
34%
23%
>=25
9%
13%
47%
84%
99%
55%
44%
31%
>=24
14%
19%
57%
89%
99%
64%
55%
41%
>=23
19%
27%
67%
93%
100%
74%
65%
51%
>=22
27%
36%
75%
96%
100%
82%
74%
61%
>=21
36%
47%
82%
98%
100%
88%
82%
70%
>=20
46%
57%
88%
99%
100%
92%
88%
79%
>=19
57%
68%
92%
99%
100%
95%
92%
85%
>=18
67%
77%
95%
100%
100%
97%
95%
90%

Tæp­lega helm­ings líkur á að falla út

Rík­is­stjórn­ar­flokk­arnir Björt fram­tíð og Við­reisn hafa mælst með lítið fylgi und­an­farnar vikur og hafa ekki náð að afla stuðn­ings eftir að rík­is­stjórn þeirra og Sjálf­stæð­is­flokks­ins féll 15. sept­em­ber síð­ast­lið­inn.

Í þing­sæta­spá kosn­inga­spár­innar sem unnin var í morgun kom það í ljós að nærri því helm­ings líkur eru á því að Björt fram­tíð falli af þingi, eða 47 pró­sent. Við­reisn á meiri mögu­leika á að halda í það minnsta einu þing­sæti, en fékk engan þing­mann í 41 pró­sent til­vika sýnd­ar­kosn­ing­anna.

Þróun stuðnings við stjórnmálaflokka í kosningaspánni

Mældur stuðningur við stjórnmálaflokka sem bjóða fram í Alþingiskosningunum næstkomandi, miðað við kosningaspána.

A B C D F M P S V Aðrir

Þing­sæta­spáin var unnin út frá fyr­ir­liggj­andi könn­unum sem mældu fylgi fram­boða á lands­vísu. Þegar kann­anir á fylgi fram­boða innan hvers kjör­dæmis liggja fyrir verður hægt að gera nákvæm­ari þing­sæta­spá, þar sem reikn­aðar verða líkur á því að hver og einn fram­bjóð­andi nái kjöri. Kjarn­inn birti sams­konar spá í aðdrag­anda kosn­ing­anna í fyrra.

Hvað er kosn­­inga­­spá­in?

Fyrir hverjar kosn­ingar um allan heim birta fjöl­miðlar gríð­ar­legt magn af upp­lýs­ing­um. Þessar upp­lýs­ingar eru oftar en ekki töl­fræði­leg­ar, byggðar á skoð­ana­könn­unum þar sem fólk hefur verið spurt hvernig það upp­lifir stjórn­málin og hvað það getur ímyndað sér að kjósa. Stjórn­mála­fræð­ingar og fjöl­miðlar kepp­ast svo við að túlka nið­ur­stöð­urnar og veita almenn­ingi enn meiri upp­lýs­ingar um stöð­una í heimi stjórn­mál­anna.

Allar þessar kann­anir og allar mögu­legar túlk­anir á nið­ur­stöðum þeirra kunna að vera rugl­andi fyrir hinn almenna neyt­anda. Einn kannar skoð­anir fólks yfir ákveðið tíma­bil og annar kannar sömu skoð­anir á öðrum tíma og með öðrum aðferð­um. Hvor könn­unin er nákvæm­ari? Hverri skal treysta bet­ur? Svarið er oftar en ekki óljóst því vand­inn er að hinn almenni kjós­andi hefur ekki for­sendur til að meta áreið­an­leika hverrar könn­un­ar.

Þar kemur kosn­inga­spáin til sög­unn­ar.

Kosn­­­inga­­­spálíkan Bald­­­urs Héð­ins­­­sonar miðar að því að setja upp­­­lýs­ing­­­arnar sem skoð­ana­kann­­­anir veita í sam­hengi. Fyr­ir­liggj­andi skoð­ana­kann­­­anir eru teknar saman og þeim gefið vægi til þess að spá fyrir um úrslit kosn­­­inga. Nið­ur­stöður spálík­ans­ins eru svo birtar hér á Kjarn­anum reglu­lega í aðdrag­anda kosn­inga.

Til útskýr­ingar má segja að vægi kann­ana er gefið eftir því hversu næmur könn­un­ar­að­il­inn og aðferðir hans eru á raun­veru­legar hreyf­ingar í sam­fé­lag­inu. Kosn­ingar eru auð­vitað eini mæli­kvarð­inn á það hversu vel könn­un­ar­að­ilum tekst upp svo miðað er við sögu­leg gögn og þau borin saman við kosn­inga­úr­slit til að ákvarða áreið­an­leika. Þá skiptir máli hversu langt er liðið síðan könn­unin var gerð og hversu margir tóku þátt í henni.

Kjarn­inn birti Kosn­­­inga­­­spá Bald­­­urs fyrst í aðdrag­anda sveit­­­ar­­­stjórn­­­­­ar­­­kosn­­­ing­­a 2014 og reynd­ist sú til­­­raun vel. Á vefnum kosn­­­inga­­­spá.is má lesa nið­­­ur­­­stöður þeirrar spár og hvernig vægi kann­ana var í takt við frá­­­vik kann­ana miðað við kosn­­­inga­úr­slit­in.

Kosn­­­inga­­­spá Kjarn­ans og Bald­­­urs Héð­ins­­­sonar er nú keyrð í aðdrag­anda Alþing­is­kosn­inga 28. októ­ber í annað sinn. Kosn­inga­spáin fékk mikla athygli fyrir síð­ustu Alþing­is­kosn­ingar 2016, ekki síst fyrir þing­sæta­spána þar sem spáð var um hvaða fram­bjóð­endur myndu ná kjöri. Nánar um það hér að neð­an.

Í nýj­­­ustu kosn­­­inga­­­spánni hverju sinni eru nýj­ustu kann­anir könn­un­ar­að­ila vegnar eftir áreið­an­leika. Fylgi ein­stakra fram­boða er svo fundið með vegnu með­al­tali úr þeim könn­unum sem liggja til grund­vallar hverri spá fyrir sig. Spálíkanið sem Baldur hefur útbúið byggir að veru­legu leyti á aðferðum Nate Sil­ver. Um það má lesa hér. Vægi hverrar könn­unar fyrir sig er metið út frá fyr­ir­fram gefnum for­send­um, eins og stærð úrtaks, fjölda svar­enda, lengd könn­un­ar­tíma­bils og áreið­an­leika könn­un­ar­að­ila. Áreið­an­leiki könn­un­ar­að­ila byggir á því hversu nærri kann­an­irnar hafa kom­ist nið­ur­stöðum kosn­inga á und­an­förnum árum.

Þær kann­anir sem teknar eru gildar í kosn­inga­spánni verða að upp­fylla lág­marks skil­yrði töl­fræði­legrar aðferða­fræði. Þar er litið til stærðar úrtaks­ins, fjölda svar­enda, könn­un­ar­tíma­bils og þess hvort úrtakið stand­ist kröfur til að reyn­ast mark­tækt, svo fátt eitt sé nefnt.

Þing­sæta­spáin

Þing­sæta­spáin er ítar­legri grein­ing á gögnum kosn­inga­spár­innar sem mælir lík­indi þess að ein­staka fram­bjóð­andi nái kjöri í Alþing­is­kosn­ing­um. Nið­ur­stöð­urnar byggja á fyr­ir­liggj­andi könn­unum á fylgi fram­boða í öllum sex kjör­dæmum lands­ins hverju sinni og eru nið­ur­stöð­urnar birtar hér á vefn­um.

Fyrir kjör­dæmin

Líkur á því að ein­staka fram­bjóð­andi nái kjöri byggja á reikni­lík­ani stærð­fræð­ing­anna Bald­urs Héð­ins­sonar og Stef­áns Inga Valdi­mars­son­ar. Í stuttu máli er aðferða­fræðin sú að fylgi fram­boða í skoð­ana­könn­unum er talin lík­leg­asta nið­ur­staða kosn­inga að við­bættri óvissu sem byggir á sögu­legu frá­viki kann­ana frá kosn­inga­úr­slit­um. Sögu­leg gögn sýna að fylgni er á milli þess að ofmeta/van­meta fylgi flokks í einu kjör­dæmi og að ofmeta/van­meta fylgi flokks­ins í öðrum kjör­dæm­um. Frá­vikið frá lík­leg­ustu nið­ur­stöðu fyrir flokk er því ekki óháð milli kjör­dæma. Ef frá­vikið er nei­kvætt í einu kjör­dæmi fyrir ákveð­inn flokk aukast lík­urnar á að það sé sömu­leiðis nei­kvætt í öðrum kjör­dæm­um.

Reikni­líkanið hermir 100.000 „sýnd­ar­kosn­ing­ar“ og úthlutar kjör­dæma- og jöfn­un­ar­sætum út frá nið­ur­stöð­un­um. Líkur fram­bjóð­anda á að ná kjöri er þess vegna hlut­fall „sýnd­ar­kosn­inga“ þar sem fram­bjóð­and­inn nær kjöri.

Tökum ímyndað fram­boð X-list­ans í Norð­vest­ur­kjör­dæmi sem dæmi: Fram­boðið mælist með 20 pró­sent fylgi. Í flestum „sýnd­ar­kosn­ing­un­um“ fær X-list­inn 2 þing­menn en þó kemur fyrir að fylgið í kjör­dæm­inu dreif­ist þannig að nið­ur­staðan er aðeins einn þing­mað­ur. Sömu­leiðis kemur fyrir að X-list­inn fær þrjá þing­menn í kjör­dæm­inu og í örfáum til­vikum eru fjórir þing­menn í höfn.

Ef skoðað er í hversu mörgum „sýnd­ar­kosn­ing­um“ hver fram­bjóð­andi komst inn sem hlut­fall af heild­ar­fjölda fást lík­urnar á að sá fram­bjóð­andi nái kjöri. Sem dæmi, hafi fram­bjóð­and­inn í 2. sæti X-list­ans í Norð­vest­ur­kjör­dæmi náð kjöri í 90.000 af 100.000 „sýnd­ar­kosn­ing­um“ þá reikn­ast lík­urnar á því að hann nái kjöri í Alþing­is­kosn­ing­unum 90 pró­sent.

Skoð­ana­kann­anir í aðdrag­anda Alþing­is­kosn­inga 2009 og 2013 voru not­aðar til að sann­prófa þing­sæta­spánna, þar sem spáin er borin saman við end­an­lega úthlutun þing­sæta. Þing­sæta­spáin var jafn­framt birt í fyrsta sinn í aðdrag­anda Alþing­is­kosn­inga 2016.

Fyrir landið í heild

Þegar nið­ur­stöður í öllum kjör­dæmum liggja fyrir er hægt taka nið­ur­stöð­urnar saman fyrir landið í heild og reikna út líkur á því hversu marga þing­menn hver flokkur fær á lands­vísu. X-list­inn gæti, svo dæm­inu hér að ofan sé haldið áfram, feng­ið:

  • 8 þing­menn í 4% til­fella
  • 9 þing­menn í 25% til­fella
  • 10 þing­menn í 42% til­fella
  • 11 þing­menn í 25% til­fella
  • 12 þing­menn í 4% til­fella

Þetta veitir tæki­færi til þess að máta flokka saman reyna að mynda meiri­hluta þing­manna og skoða líkur á því hvaða flokkar muni ná meiri­hluta á þingi að afstöðnum kosn­ing­um. Ef X-list­inn er einn af þeim flokkum sem myndar meiri­hluta að loknum kosn­ingnum er þing­manna­fram­lag hans til meiri­hlut­ans aldrei færri en 8 þing­menn, í 96% til­fella a.m.k. 9 þing­menn, í 71% til­fella a.m.k. 10 þing­menn o.s.frv. Lands­líkur X-list­ans eru því settar fram á form­inu:

  • = > 8 þing­menn í 100% til­fella
  • = > 9 þing­menn í 96% til­fella
  • = > 10 þing­menn í 71% til­fella
  • = > 11 þing­menn í 29% til­fella
  • = > 12 þing­menn í 4% til­fella
  • = > 13 þing­menn í 0% til­fella

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar