Abe boðar til þingkosninga í Japan

Shinzo Abe, forsætisráðherra Japans, hefur rofið þing og efnt til nýrra þingkosninga sem haldnar verða 22. október. Þær munu, að sögn Abe, gefa almenningi tækifæri til að meta viðbrögð ríkisstjórnarinnar við vaxandi spennu á Kóreuskaga.

Shinzo Abe, forsætisráðherra Japans.Nýr sameinaður stjórnarandstöðuflokkur undir forystu hins vinsæla borgarstjóra Tókýó, Yuriko Koike, gæti komið Abe á óvart en hann hefur tilkynnt að hann muni segja af sér ef hann fær ekki meirihluta á þingi.
Shinzo Abe, forsætisráðherra Japans.Nýr sameinaður stjórnarandstöðuflokkur undir forystu hins vinsæla borgarstjóra Tókýó, Yuriko Koike, gæti komið Abe á óvart en hann hefur tilkynnt að hann muni segja af sér ef hann fær ekki meirihluta á þingi.
Auglýsing

Heil­ir fjórtán mán­uðir voru eftir af kjör­tíma­bili Abe þegar hann ákvað að efna til þing­kosn­inga. Abe, sem hefur gegnt emb­ætti for­sæt­is­ráð­herra frá lok 2012, hefur gefið upp tvær meg­in­á­stæður fyrir því að rjúfa þing: ann­ars vegar til þess að sækj­ast eftir stað­fest­ingu á stuðn­ingi almenn­ings við við­brögð rík­is­stjórnar hans við auk­inni spennu á Kóreu­skaga og hins vegar til að meta stuðn­ing almenn­ings við áform hans um hvernig eigi að verja auknum tekjum rík­is­sjóðs sem afleið­ing af aukn­ingu í sölu­skatti í land­inu.

Abe brást harka­lega við þeg­ar norð­ur­-kóresk stjórn­völd skutu upp tveimur eld­flaugum sem flugu yfir Hokkaido-eyju í Norð­ur­-Japan og lentu í sjónum um 2200 kíló­metrum austan við eyj­una. Hann sagði að „þörf væri á því að láta Norð­u-Kóreu fatta að ef það heldur upp­teknum hætti mun landið ekki eiga bjarta fram­tíð“ og hvatti til herð­ingu við­skipta­banns­ins við Norð­ur­-Kóreu. Abe, sem er leið­togi hægri­flokks­ins Liberal Democratic Party (LDP), er hlynntur breyt­ingum á japönsku stjórn­ar­skránni sem setur skýr tak­mörk á stærð og aðgerðir jap­anska hers­ins og ekki er ólík­legt að spennan á Kóreu­skaga muni gera honum kleift að efna til þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um stjórn­ar­skrár­breyt­ingar á næsta kjör­tíma­bili.

Þá stendur til að hækka sölu­skatt í Japan úr 8% í 10% árið 2019 sem sam­kvæmt spám mun leiða til 45 millj­arða ­Banda­ríkja­dala til við­bótar í rík­is­sjóð. Þær tekjur áttu að fara til að greiða niður hluta af skuldum jap­anska rík­is­ins en Abe hef­ur lagt til að tæp­lega helm­ingur fari til mennta­mála. Abe seg­ist vilja bera þessa ákvörðun undir þjóð­ina í þing­kosn­ing­un­um.

Auglýsing

Stjórn­ar­and­staðan ekki eins sundruð og við fyrstu sýn

Þrátt fyrir ástæð­urnar sem Abe gaf upp fyrir að rjúfa þing eru aðrir þættir sem mögu­lega útskýra ákvörð­un­ina bet­ur. Eftir að hafa séð stuðn­ing við rík­is­stjórn sína hrynja í sumar vegna ítrek­aðra skandala, sem snú­ast að mestu um per­sónu Abe en upp hefur kom­ist um ýmsa greiða og fyr­ir­greiðslur til félaga sinna sem hann hefur staðið fyrir á síð­ustu miss­erum, jókst stuðn­ing­ur­inn við Abe aftur í kjöl­far aðgerða Kim Jong-un á Kóreu­skaga. Þá gekk stærsti stjórn­ar­and­stöðu­flokk­ur­inn, Democratic Party (DP), í gegnum mikla lægð í skoð­ana­könn­un­um og mæld­ist undir 10%, og hef­ur Abe séð sér leik á borði að tryggja heilt nýtt kjör­tíma­bil sem for­sæt­is­ráð­herra eftir að hafa komið í gegn breyt­ingum í LDP-­flokki sínum fyrr á árinu sem leyfa honum að leiða flokk­inn fram að árinu 2021. Leiðin virð­ist því vera til­tölu­lega greið fyr­ir Abe; rík­is­stjórnin hans hefur nú þegar tvo þriðju meiri­hluta þing­sæta og lík­legt þykir að þing­kosn­ing­arnar 22. októ­ber muni að minnsta kosti veita honum meiri­hluta. 

Þó er einn óvissu­þáttur sem gæti skemmt fyr­ir Abe. Hinn vin­sæli borg­ar­stjóri TókýoYuriko Koike, til­kynnti stofnun nýs stjórn­mála­flokks sama dag og Abe boð­aði til nýrra kosn­inga. Skömmu síðar til­kynnti DP að flokk­ur­inn myndi í raun leys­ast upp og hvöttu leið­togar flokks­ins fram­bjóð­endur sína að ganga til liðs við Koike og bjóða sig fram undir for­merkjum nýs flokks henn­ar, Party of HopeKoike, sem er fyrr­ver­andi ráð­herra í fyrstu, og skamm­lífustu, rík­is­stjórn Abe á milli 2006 og 2007, hefur skil­greint sig sem íhalds­sam­an pópu­lista og hefur þegar sýnt getu sína til að bjóða sig fram gegn LDP bæði með sigri í borg­ar­stjórn­ar­kosn­ingum Tókýó-­borgar og vel­gengn­i í sveita­stjórn­ar­kosn­ingum í sömu borg síð­ast­liðið sum­ar. Stefnur flokks Koike eru ekki fjarri því að sam­ræm­ast stefnum LDP-­flokks Abe en þó hef­ur Koike gagn­rýnt Abe fyrir sýna ekki aðhald í rík­is­fjár­málum ásamt því að heita því að binda enda á áform Abe um að end­ur­ræsa kjarn­orku­ver lands­ins eftir að þeim var lokað í kjöl­far Fukus­hima-ham­far­anna árið 2011. Fyrst og fremst aug­lýsir flokk­ur Koike sig sem val­mögu­leika við þá spill­ingu sem ein­kennt hefur hluta af stjórn­ar­tíð Abe-­rík­is­stjórn­ar­inn­ar. Til þess að Koike gæti átt mögu­leika á for­sæt­is­ráð­herra­stólnum yrði hún að segja af sér stöðu borg­ar­stjóra og form­lega skrá sig í fram­boð fyrir þing­sæti en hingað til hefur hún ekki viljað gera það.

Með því að rjúfa þing og boða til þing­kosn­inga er Abe að taka áhættu; annað hvort tekst honum að tryggja sér nýtt kjör­tíma­bil sem for­sæt­is­ráð­herra eftir erfitt kjör­tíma­bil þar sem stuðn­ingur við rík­is­stjórn­ina hefur sveifl­ast til og frá, eða þá mun hann bíða óvæntan ósigur vegna þreytu almenn­ings á stjórn­ar­háttum hans. Þá er fram­boð Koike einnig áhætta fyrir hana; ef hún telur að sigur í kosn­ing­unum sé innan seil­ing­ar, segir af sér sem borg­ar­stjóri Tókýó, og bíður síðan ósigur þá er stjórn­mála­fer­ill hennar í hættu. Að öllum lík­indum mun Abe ná að tryggja sér fjögur ný ár en ljóst er að kosn­inga­bar­áttan verður snún­ari en búist var við fyrir nokkrum vikum síð­an.

Íslendingar eyddu minna erlendis
Í júlí var mesti samdráttur í kortaveltu Íslendinga erlendis síðan í október 2009, alls dróst veltan saman um 5,3 prósent. Færri brottfarir Íslendinga í kjölfar falls WOW air skýra að hluta til samdráttinn.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Stefán Ólafsson
Verðbólguskot gengur yfir
Kjarninn 22. ágúst 2019
Pólverjar rjúfa 20 þúsund íbúa múrinn á Íslandi
Pólskum ríkisborgurum fjölgaði hér á landi um 5 prósent á átta mánuðum.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hörður Arnarson
Hið rétta um raforkuverð til stórnotenda
Kjarninn 22. ágúst 2019
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins.
Leggur til að Bretland gerist tímabundið aðili að EES-samningnum
Formaður Miðflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra telur að Bretar muni blómstra eftir útgöngu úr Evrópusambandinu.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Vilja koma í veg fyrir að almannaheillafélög verði misnotuð
Nýr fræðslubæklingur hefur verið gefinn út sem beinist að því að fræða almannaheillafélög um góða stjórnarhætti til að koma í veg fyrir að starfsemi þeirra sé misnotuð.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Raunlækkun á fasteignaverði síðustu 12 mánuði
Tólf mánaða hækkun vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu náði rúmlega átta ára lágmarki í júlí þegar hún mældist einungis 2,93 prósent. Á sama tíma mældist tólf mánaða verðbólga 3,1 prósent.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hreiðar Már Sigurðsson við meðferð CLN-málsins í héraði í sumar. Þar voru allir sakborningar sýknaðir.
CLN-málinu áfrýjað til Landsréttar
Hinu svokallaða CLN-máli gegn æðstu stjórnendum Kaupþings hefur verið áfrýjað til Landsréttar. Málið hefur flækst fram og til baka í dómskerfinu árum saman og búið er að greiða til baka hluta þeirra fjármuna sem taldir voru tapaðir.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Meira eftir höfundinnOddur Stefánsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar