Enn verið að vinna úr gögnum um þá sem nýttu sér fjárfestingarleiðina

Skattrannsóknarstjóri fékk í apríl 2016 gögn frá Seðlabankanum um einstaklinga sem nýttu sér fjárfestingaleið hans. Samkeyrsla sýndi að 21 einstaklingur sem kom fyrir í Panamaskjölunum sem íslenska ríkið keypti kom líka fyrir í gögnunum.

Bryndís Kristjánsdóttir
Auglýsing

Emb­ætti skatt­rann­sókn­ar­stjóra er enn að vinna úr gögnum sem það fékk um þá aðila sem nýttu sér hina svoköll­uðu fjár­fest­ing­ar­leið Seðla­banka Íslands. Gögnin voru afhent í apríl 2016. Kjarn­inn óskaði eftir því hvar vinna vegna gagn­anna væri stödd með fyr­ir­spurn í maí í fyrra. Þá feng­ust þau svör að verið væri að vinna úr gögn­un­um. Alls hafi 21 ein­stak­lingur sem kom fram í skatta­skjóls­gögnum sem íslenska ríkið keypti einnig komið fram í gögn­unum sem Seðla­bank­inn afhenti skatt­rann­sókn­ar­stjóra. Þeir ein­stak­lingar nýttu sér fjár­fest­ing­ar­leið­ina á árunum 2012 til 2015.

Bryn­dís Krist­jáns­dóttir skatt­rann­sókn­ar­stjóri segir í svari við fyr­ir­spurn Kjarn­ans sem barst í gær að lítið væri við svarið frá því í maí að bæta. Enn væri verið að vinna úr gögn­un­um.

Emb­ættið óskaði eftir því að fá gögnin í kjöl­far þess að Pana­ma­skjölin sýndu 800 aflands­­fé­lög sem tengd­ust að minnsta kosti 600 Íslend­ingum og umfjöllun þeirra fjöl­miðla sem fjöll­uðu um þau sýndi að mörg þeirra félaga voru full af fé sem rök­studdur grunur væri um að hefði orðið til á Íslandi. Mörg aflands­­fé­lag­anna hafa verið að fjár­­­festa það fé á Íslandi eftir hrun.

Auglýsing

Ástæðan þess að vinnsla úr gögn­unum hefur frest­ast hefur m.a. verið sú að önnur vinna hefur verið í for­gangi hjá emb­ætt­inu, meðal ann­­ars vinna úr Pana­ma­­gögn­unum sem íslensk stjórn­­völd keyptu árið 2015. Alls koma 349 Íslend­ingar og 61 aflands­­­­fé­lög með íslenska kenn­i­­­­tölu fyrir í þeim gögn­um, sem keypt voru fyrir 37 millj­­ónir króna.

Kjarn­inn greindi frá því um miðjan nóv­­em­ber að emb­ætti hér­­aðs­sak­­sókn­­ara hefði fellt niður 62 mál þar sem grunur var um að ein­stak­l­ingar hefðu framið skatt­­svik. Fyrstu málin voru felld niður tæpum mán­uði áður.

Á meðal þeirra mála sem felld voru niður eru mál ein­stak­l­inga sem komu fyrir í Pana­ma­skjöl­unum svoköll­uðu. Og stór hluti mál­anna snýst um ein­stak­l­inga sem geymdu fjár­­muni utan Íslands til að kom­­ast hjá skatt­greiðsl­­um. Búist er við því að enn fleiri mál tengd ætl­­uðum skattsvikum verði felld niður á næst­unni, en alls voru 152 mál til með­­­ferðar hjá emb­ætti hér­­aðs­sak­­sókn­­ara. Alls er skatt­­stofn­inn í öllum þeim málum yfir 30 millj­­arðar króna.

Umrædd mál voru rann­sökuð hjá skatt­rann­sókn­ar­stjóra og send þaðan til hér­aðs­sak­sókn­ara.

794 inn­lendir aðilar

Fjár­­­­­­­fest­inga­­­­leið Seðla­­­­banka Íslands, sem einnig var nefnd 50/50 leið­in, var gríð­­­­ar­­­­lega umdeild aðferð sem Seðla­­­­bank­inn beitti til minnka hina svoköll­uðu snjó­­­­hengju, krón­u­­­­eignir erlendra aðila sem fastar voru innan fjár­­­­­­­magns­hafta og gerðu stjórn­­­­völdum erfitt fyrir að vinna að frek­­­­ari losun þeirra hafta. Sam­­­­kvæmt henni gátu þeir sem sam­­­­þykktu að koma með gjald­eyri til Íslands skipt þeim í íslenskar krónur á hag­­­­stæð­­­­ara gengi en ef þeir myndu gera það í næsta banka. Mun hag­­­­stæð­­­­ara gengi.

Þeir sem tóku á sig „tap­ið“ í þessum við­­­­skiptum voru aðilar sem áttu krónur fastar innan hafta en vildu kom­­­­ast út úr íslenska hag­­­­kerf­inu með þær. Þeir sem „græddu“ voru aðilar sem áttu erlendan gjald­eyri en voru til­­­­­­­búnir að koma til Íslands og fjár­­­­­­­festa fyrir hann. Seðla­­­­bank­inn var síðan í hlut­verki milli­­­­­­­göng­u­að­ila sem gerði við­­­­skiptin mög­u­­­­leg.  Líkt og verslun sem leiddi heild­­­­sala og neyt­endur sam­­­­an.

Alls fóru fram 21 útboð eftir fjár­­­­­­­fest­inga­­­­leið­inni frá því í febr­­­­úar 2012 til febr­­­­úar 2015, þegar síð­­­­asta útboðið fór fram. Alls komu um 1.100 millj­­­­ónir evra til lands­ins á grund­velli útboða fjár­­­­­­­fest­ing­­­­ar­­­­leið­­­­ar­inn­­­­ar, sem sam­svarar um 206 millj­­­­örðum króna.

Ef þeir sem komu með þennan gjald­eyri til Íslands hefðu skipt þeim á opin­beru gengi Seðla­­­­bank­ans, líkt og venju­­­­legt fólk þarf að gera, hefðu þeir fengið um 157 millj­­­­arða króna fyrir hann. Virð­is­aukn­ingin sem fjár­­­­­­­fest­inga­­­­leiðin færði eig­endur gjald­eyr­is­ins í íslenskum krónum var því 48,7 millj­­­­arðar króna. Skil­yrt var að binda þyrfti féð sem fært var inn í landið með þessu hætti í fast­­­­eign­um, verð­bréf­um, fyr­ir­tækjum eða öðrum fjár­­­­­­­fest­inga­­­­kost­­­­um. Því má segja að þeir sem hafi nýtt sér fjár­­­­­­­fest­ing­­­­ar­­­­leið­ina hafi fengið um 20 pró­­­­sent afslátt af þeim eignum sem þeir keyptu.

794 inn­­­­­­­lendir aðilar komu með pen­inga inn í íslenskt hag­­­­kerfi í gegnum útboð fjár­­­­­­­fest­ing­­­­ar­­­­leiðar Seðla­­­­banka Íslands. Pen­ingar þeirra námu 35 pró­­­­sent þeirrar fjár­­­­hæðar sem alls komu inn í landið með þess­­­­ari leið, en hún tryggði um 20 pró­­­­sent afslátt á eignum sem keyptar voru fyrir pen­ing­anna á Íslandi.

Alls fengu þessir aðilar 72 millj­­­­arða króna fyrir þann gjald­eyri sem þeir skiptu í íslenskar krónur sam­­­­kvæmt skil­­­­málum útboða fjár­­­­­­­fest­ing­­­­ar­­­­leið­­­­ar­inn­­­­ar. Afslátt­­­­ur­inn, eða virð­is­aukn­ing­in, sem þeir fengu með þessu umfram það ef þeir hefðu skipt gjald­eyr­inum á skráðu gengi Seðla­­­­bank­ans er um 17 millj­­­­arðar króna.

Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar