Ráðherrann á sjömílnaskónum

Fjölmiðlalandslagið hefur breyst mikið á undanförnum árum og Danir eru að boða róttækar breytingar á lögum um fjölmiðla og danska ríkisútvarpið.

DR
Auglýsing

,,Við stígum sjömílnaskref og tökum djúpa skóflustungu“ sagði Mette Bock menningarmálaráðherra Danmerkur þegar hún kynnti fyrirhugaða útfærslu  dönsku ríkisstjórnarinnar á samkomulagi um rekstrarumhverfi ljósvaka- og prentmiðla sl. fimmtudag. Ríkisstjórnin hafði áður greint frá því að framlög til Danska ríkisútvarpsins, DR,  yrðu skorin niður um 20 prósent á næstu fimm árum. Ríkisstjórnin stefnir að því að selja 40 prósent af sjónvarpsstöðinni TV2, slíkt hefur verið reynt áður en þá var ,,lík í lestinni“ sem gerði þær hugmyndir að engu.

Þegar fyrirætlanir dönsku ríkisstjórnarinnar um tuttugu prósenta niðurskurð Danska ríkisútvarpsins, DR, voru kynntar fyrir rúmum tveim vikum kom það mörgum á óvart að það var Kristian Jensen fjármálaráðherra, ásamt einum þingmanni Danska Þjóðarflokksins, sem styður stjórnina í flestu, sem gerði fréttamönnum grein fyrir ákvörðun stjórnarinnar. Ekki menningarmálaráðherrann, ráðherra málaflokksins. Fyrir utan niðurskurðinn hjá DR var helsta frétt þess fundar að í stað afnotagjalds verður tekinn upp nefskattur. Fjármálaráðherrann sagði að breytingin þýddi jafnframt skattalækkun. Á áðurnefndum fundi kom fram að stjórnarflokkarnir, ásamt Danska Þjóðarflokknum hefðu orðið sammála um niðurskurðinn og ef stjórnarandstöðuflokkarnir vildu taka þátt í gerð fjölmiðlasamnings næstu fjögurra ára yrðu þeir að samþykkja niðurskurðinn hjá DR. 

Þetta kölluðu stjórnarandstöðuflokkarnir ,,afarkosti“ og ekki er á þessari stundu ljóst hvort þeir taka þátt í gerð samningsins. Hvort þeir verða með eða ekki skiptir hinsvegar miklu máli. Ef þeir verða með verður ekki hróflað við samningunum næstu fjögur árin, frá árinu 2019, ef þeir verða ekki með en samningurinn  samþykktur á þingi er núverandi stjórnarandstaða óbundin af samningnum. Gæti þess vegna tekið hann upp strax eftir næstu kosningar, sem verða væntanlega á næsta ári.

Samningurinn     

Þess hafði verið beðið með nokkurri eftirvæntingu hverjar tillögur ríkisstjórnarinnar varðandi nýja rammasamninginn yrðu, aðrar en boðaður niðurskurður hjá DR. Og sl. fimmtudag voru tillögurnar kynntar, og að þessu sinni var það menningarmálaráðherrann, Mette Bock sem það gerði. Ráðherrann sagði að með þessum samningi væri stigið sjömílnaskref og tekin djúp skóflustunga. Nánar tiltekið að hér væri um að ræða mestu breytingar á dönsku fjölmiðlaumhverfi í áratugi.

Auglýsing
[Og breytingarnar eru vissulega umtalsverðar:

1. 20 prósent niðurskurður hjá DR. Gert ráð fyrir að sjónvarpsrásunum fækki um tvær, en þær eru nú sex. Danski þjóðarflokkurinn setti sem skilyrði fyrir stuðningnum að barnaefni yrði ekki skorið niður.

2. Stjórnin vill selja 40 prósent hlut í TV2, en ríkið eigi áfram 60 prósent, fyrst um sinn. Ráðherrann sagði að stefna stjórnarinnar væri að selja TV2, eins og það leggur sig, en það yrði ekki gert strax. En TV2 er með ,,lík í lestinni“ eins og blaðamaður Berlingske kallaði það, stöðin á hugsanlega yfir höfði sér milljarða sekt frá ESB, vegna ríkisstyrks. Þetta er gamalt mál og tengist því að stöðin er að stærstum hluta rekin á auglýsingatekjum. Fyrir meira en áratug var ætlunin að selja TV2 en þá fóru þær hugmyndir upp í loft, vegna þessara sömu mála. Mette Bock sagði fréttamönnum að hugsanlegir kaupendur að TV2 yrðu losaðir undan öllum slíkum ábyrgðum. Vitað er að margir renna hýru auga til TV2, þar á meðal nokkrar stærstu fjölmiðlasamsteypur Danmerkur. Danski Þjóðarflokkurinn vill að starfsemi TV2 verði í auknum mæli flutt til Óðinsvéa, á Fjóni, þar sem höfuðstöðvarnar eru. Starfsemin hefur í auknum mæli flust til Kaupmannahafnar og því vill Danski Þjóðarflokkurinn breyta.

3. Svæðisstöðvar TV2 eiga árlega að spara 2 prósent næstu fimm árin. Þetta vekur ekki mikla hrifningu hjá Danska þjóðarflokknum, óljóst er um viðhorf annarra.

4. Stjórnin vill sexfalda það sem kallað er ,,almannaþjónustupotturinn“. Þetta er sjóður sem sjálfstæðir framleiðendur geta sótt um styrki úr. Miðað er við að viðfangsefni sem styrk hlýtur varði danskt þjóðlíf, sögu og menningu. Þessi ,,pottur“ verður 220 milljónir(3.6 milljarðar íslenskir) á ári.

5. Stjórnin hyggst bjóða út rekstur nýrrar sjónvarpsrásar, sem sinni menningarmálum og upplýsingamiðlum ásamt útvarpsrás sem sendi sígilda tónlist og menningarefni.

6. Netmiðlar verði undanþegnir virðisaukaskatti, eins og nú gildir um prentmiðla

7. Krafa um að DR og TV2 kaupi danskar kvikmyndir verður afnumin. Styrkur til kvikmyndagerðar verður aukinn.  

8. Sérstakur sjóður verður myndaður, ætlaður til að styrkja svæðis- og vikufréttablöð, utan þéttbýliskjarna. Reglur varðandi þennan sjóð, og sama gildir um næsta lið hér fyrir neðan.

9. Styrkur til nýrra prent- og netmiðla verður aukinn frá því sem nú er.

10. Þegar starfsleyfi Radio24Syv rennur út í október 2019 verður starfsemin boðin út. Fjárveitingar til stöðvarinnar verða skornar niður um þriðjung. Þessi ákvörðun vekur mikla athygli því Radio24Syv, sem var sett á laggirnar árið 2010 og er talmálsrás, fréttir og umræðuþættir eru uppistaða dagskrárinnar. Sú ákvörðun að skera framlag til þessarar stöðvar niður hefur vakið undrun margra, sem og sú krafa Danska þjóðarflokksins að stöðin, sem nú er í Kaupmannahöfn, verði flutt til Vestur-Jótlands.

11. Öllum útvarpssendingum á FM bylgju verður hætt þegar helmingur hlustenda nýtir sér stafræna tækni við móttöku sendinga. Í síðasta lagi þó árið 2021.

Minni fjármunir en betra efni

Mette Bock ráðherra menningarmála sagði á fréttamannafundinum að DR myndi áfram gegna mikilvægu hlutverki í dönsku samfélagi. Tímarnir hefðu hinsvegar breyst og nú gætu margir aðrir framleitt og boðið uppá vandað efni, bæði í útvarpi og sjónvarpi. Hún teldi að niðurskurðurinn hjá DR yrði til að ,,skerpa fókusinn“ eins og hún komst að orði og DR myndi bjóða uppá vandaðra efni. Fréttamenn vildu fá útskýringar á því hvernig minni peningar þýddu betra efni.

Eins og vænta mátti hefur mikið verið fjallað um þetta mál í dönskum fjölmiðlum. Margir hafa lýst ákveðnum ótta við þessar breytingar, með minni umsvifum DR sjái erlendir aðilar  sér leik á borði til að ná auknum ítökum á dönskum sjónvarpsmarkaði. Hvort sú verður raunin er ókomið í ljós.

Hvað nú?

Nú kemur fjölmiðlasamningurinn til kasta þingsins. Búast má við miklum átökum því vitað er að margir þingmenn eru ósáttir við margt í fyrirætlunum stjórnarinnar. Í sumum fjölmiðlanna hefur það verið rifjað upp að Mette Bock menningarmálaráðherra hafi um fjögurra ára skeið verið aðalritstjóri og framkvæmdastjóri dagblaðsins JydskeVestkysten. Ýmsar ákvarðanir hennar urðu þess valdandi að blaðið var nærri farið á hausinn og hún hrökklaðist úr starfinu. Skömmu síðar var hún ráðin til DR, sem dagskrárstjóri, sú ráðning vakti undrun margra. Eftir tæplega tveggja ára veru þar sagði hún upp og fékk tveggja milljóna starfslokasamning (tæpar 33 milljónir íslenskar). ,,Er þetta rétta manneskjan til að segja DR að hysja upp um sig?“ spyr dálkahöfundur Politiken og lætur lesendum eftir að svara.

Nýr samningur á að taka gildi 1. janúar á næsta ári.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hólmfríður Árnadóttir menntunarfræðingur og Heiða Guðný Ásgeirsdóttir bóndi skipa 1. og 2. sæti á lista Vinstri grænna í Suðurkjördæmi.
Þjórsáin okkar allra
Kjarninn 25. júlí 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir ríkisstjórnina ræða málin í þaula og hafa verið í meginatriðum samstíga um aðgerðir í faraldrinum hingað til.
Stjórnmálin falli ekki í þá freistni að gera sóttvarnir að „pólitísku bitbeini“
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir samstöðu í ríkisstjórn um þær hertu aðgerðir sem tóku gildi í dag. Hún segist vilja forðast að sóttvarnir verði að pólitísku bitbeini fyrir kosningar og telur að það muni reyna á stjórnmálin á næstu vikum.
Kjarninn 25. júlí 2021
Steypiregnið ógurlega
Steypiregn er klárlega orðið tíðara og umfangsmeira en áður var. Öll rök hníga að tengingu við hlýnun lofthjúps jarðar. Í tilviki flóðanna í Þýskalandi og víðar hefur landmótun, aukið þéttbýli og minni skilningur samfélaga á eðli vatnsfalla áhrif.
Kjarninn 25. júlí 2021
Ísraelsk stjórnvöld sömdu við lyfjafyrirtækið Pfizer um bóluefni og rannsóknir samhliða bólusetningum.
Alvarlega veikum fjölgar í Ísrael
Það er gjá á milli fjölda smita og fjölda alvarlegra veikra í Ísrael nú miðað við fyrstu bylgju faraldursins. Engu að síður hafa sérfræðingar áhyggjur af þróuninni. Um 60 prósent þjóðarinnar er bólusett.
Kjarninn 25. júlí 2021
Danska smurbrauðið nýtur nú aukinna vinsælda meðal matgæðinga í heimalandinu.
Endurkoma smurbrauðsins
Flestir Íslendingar kannast við danska smurbrauðið, smørrebrød. Eftir að alls kyns skyndibitar komu til sögunnar döluðu vinsældirnar en nú nýtur smurbrauðið sívaxandi vinsælda. Nýir staðir skjóta upp kollinum og þeir gömlu upplifa sannkallaða endurreisn.
Kjarninn 25. júlí 2021
Fjallahjólabrautin við Austurkór var eitt verkefna sem valið var til framkvæmda af íbúum í íbúðalýðræðisverkefninu Okkar Kópavogur í fyrra.
Kópavogsbær skoðar flötu fjallahjólabrautina betur eftir holskeflu athugasemda
Kópavogsbær hefur boðað að fjallahjólabraut við Austurkór í Kópavogi verði tekin til nánari skoðunar, eftir fjölda athugasemda frá svekktum íbúum þess efnis að brautin gagnist lítið við fjallahjólreiðar.
Kjarninn 24. júlí 2021
Með stafrænum kórónuveirupassa fæst QR kóði sem sýna þarf á hinum ýmsu stöðum.
Munu þurfa að framvísa kórónuveirupassa til að fara út að borða
Evrópska bólusetningarvottorðið hefur verið notað vegna ferðalaga innan álfunnar síðan í upphafi mánaðar. Í Danmörku hefur fólk þurft að sýna sambærilegt vottorð til að sækja samkomustaði og svipað er nú uppi á teningnum á Ítalíu og í Frakklandi.
Kjarninn 24. júlí 2021
Eldgosið í Geldingadölum hefur verið mikið sjónarspil. Nú virðist það í rénun.
Ráðherra veitir nafni nýja hraunsins formlega blessun sína
Eins og lög gera ráð fyrir hefur Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra staðfest nafngift nýja hraunsins í landi Grindavíkurbæjar. Fagradalshraun mun það heita um ókomna framtíð.
Kjarninn 24. júlí 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar