Tekið fyrir að stjórnarmenn í lífeyrissjóðum geti átt í sömu fyrirtækjum og sjóðirnir

Nýtt samkomulag setur hömlur á hversu lengi sömu einstaklingar geta setið í stjórnum lífeyrissjóða. Það skikkar líka stjórnarmenn sem eiga hluti í fyrirtækjum sem lífeyrissjóðurinn á líka í til að selja þá eða koma þeim fyrir í eignastýringu.

Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, og Gylfi Arnbjörnsson, forseti ASÍ, skrifa undir samkomulagið í gær.
Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, og Gylfi Arnbjörnsson, forseti ASÍ, skrifa undir samkomulagið í gær.
Auglýsing

Stjórn­ar­menn í líf­eyr­is­sjóðum munu ein­ungis geta setið í átta ár, þeir mega ekki sitja í stjórn, eiga eign­ar­hlut eða stunda við­skipti fyrir eigin reikn­ing í fyr­ir­tækjum sem líf­eyr­is­sjóð­ur­inn á hlut í og árs­fundur líf­eyr­is­sjóða mun héðan í frá hafa æðsta vald í mál­efnum þeirra.

Þetta eru lyk­il­breyt­ingar í nýju sam­komu­lagi um stjórn­kerfi líf­eyr­is­sjóða, milli Alþýðu­sam­bands Íslands (ASÍ) og VR ann­ars vegar og sam­tök vinnu­veit­enda hins vegar sem und­ir­ritað var í gær. Sam­komu­lagið felur því í sér umtals­verðar breyt­ingar á því fyr­ir­komu­lagi sem verið hefur við val á stjórn­ar­mönnum í stjórnir líf­eyr­is­sjóða. Sam­komu­lagið kemur í stað eldri samn­inga frá árunum 1995 og 1996.

Ragnar Þór Ing­ólfs­son, for­maður VR, var einn þeirra sem und­ir­rit­uðu sam­komu­lagið í gær. Hann segir það vera jákvæða breyt­ingu í átt að auknu sjóð­fé­laga­lýð­ræði. „Það verður meiri fag­mennska við val og kjör á stjórn­ar­mönnum í stjórnir líf­eyr­is­sjóða.“

Auglýsing

Samn­ing­ur­inn nær til Birtu líf­eyr­is­sjóðs, Festu líf­eyr­is­sjóðs, Gild­is, Líf­eyr­is­sjóðs Rang­æ­inga, Líf­eyr­is­sjóðs verzl­un­ar­manna, Líf­eyr­is­sjóðs Vest­manna­eyja og Stapa líf­eyr­is­sjóðs.

Hægt er að lesa sam­komu­lagið í heild sinni hér.

Komið í veg fyrir hags­muna­á­rekstra

Líkt og áður sagði er um umtals­verðar breyt­ingar að ræða. Við­mæl­endur Kjarn­ans segja að um ákveð­inn milli­leik sé að ræða. Uppi hafi verið kröfur um stór­aukið sjóðs­fé­laga­lýð­ræði sem myndi losa tök ASÍ og Sam­taka atvinnu­lífs­ins (SA) á líf­eyr­is­sjóða­kerf­inu. Til þess að bregð­ast við þeirri stöðu hafi verið ákveðið að koma til móts við hluta þeirra krafna í þróun á stjórn­ar­hátt­um.Það var einnig undirritaður kjarasamningur um lífeyrismál milli VR annars vegar og Samtaka atvinnulífsins og Félags atvinnurekenda hins vegar sem lýtur einvörðungu að Lífeyrissjóði verzlunarmanna og kemur í stað kjarasamnings aðila frá 1996.

Helstu breyt­ing­arnar eru þær að nú má stjórn­ar­maður ein­ungis sitja í stjórn líf­eyr­is­sjóðs í átta ár en mátti áður sitja eins lengi og hann vildi. Þá mega stjórn­ar­menn eða starfs­menn líf­eyr­is­sjóða ekki lengur sitja í stjórnum fyr­ir­tækja sem sjóð­irnir eiga í í umboði hans og mun skýr­ari reglur eru settar til að koma í veg fyrir hags­muna­á­rekstra. Þar skiptir mestu máli að stjórn­ar­menn mega ekki sitja í stjórn, eiga eign­ar­hlut eða stunda við­skipti fyrir eigin reikn­ing í fyr­ir­tækjum sem líf­eyr­is­sjóð­ur­inn á hlut í nema um óveru­legar fjár­hæðir sé að ræða. Í sam­komu­lag­inu segir enn fremur að „eigi stjórn­ar­maður veru­legan hlut í fyr­ir­tæki á skráðum verð­bréfa­mark­aði við upp­haf stjórn­ar­setu ber honum að selja hlut­inn, koma honum í eigna­stýr­ingu hjá fjár­mála­fyr­ir­tæki eða eiga ekki við­skipti með við­kom­andi hluta­bréf á meðan hann á sæti í stjórn sjóðs­ins.“

Þá mun árs­fundur líf­eyr­is­sjóða hafa æðsta vald í mál­efnum þeirra.

Sér­stakt full­trúa­ráð skipað

Auk þess felst í sam­komu­lag­inu að skipað verður sér­stakt full­trúa­ráð sem verður að jöfnu skipað full­trúum stétt­ar­fé­laga sem aðild eiga að við­kom­andi líf­eyr­is­sjóði og full­trúum atvinnu­rek­enda.

Í sam­komu­lag­inu segir að full­trúar „í full­trúa­ráð­inu skulu koma úr hópi sjóð­fé­laga eða stjórn­enda fyr­ir­tækja sem eru greið­endur til sjóðs­ins. Stétt­ar­fé­lög sem aðild eiga að líf­eyr­is­sjóði skulu gera með sér form­legt sam­komu­lag um val og skipt­ingu full­trúa sinna í full­trúa­ráð­ið. Full­trúar sam­taka atvinnu­rek­enda skulu valdir úr hópi stærstu launa­greið­enda til sjóðs­ins eða hags­muna­sam­tökum atvinnu­rek­enda. Um fjölda full­trúa í full­trúa­ráði skal að öðru leyti kveða á um í sam­þykktum við­kom­andi líf­eyr­is­sjóðs.“

Þá munu stjórn­ar­menn og fram­kvæmda­stjórar líf­eyr­is­sjóða, sem falla undir gild­is­svið samn­ings­ins auk full­trúa frá ASÍ og SA, mynda sam­ráðs­hóp um líf­eyr­is­mál. „Hóp­ur­inn hitt­ist að jafn­aði tvisvar á ári til að ræða stöðu og þróun líf­eyr­is­kerf­is­ins, mál­efni líf­eyr­is­sjóð­anna og fram­vindu á grund­velli kjara­samn­ings þessa. ASÍ og SA bera ábyrgð á und­ir­bún­ingi og boðun fund­anna til skipt­is.“

Arf­leið Helga Magn­ús­sonar

Að stóru leyti er um sam­bæri­legar breyt­ingar að ræða og VR réðst í gagn­vart þeim stjórn­ar­mönnum sem sátu í stjórn Líf­eyr­is­sjóðs verzl­un­ar­manna fyrir rúmum tveimur árum. Þá ályktaði VR meðal ann­ars að óásætt­an­legt væri að stjórn­ar­menn í sjóðnum ættu hlut í fyr­irt­kjum sem sjóð­ur­inn fjár­festi í. Sam­tök iðn­að­ar­ins höfðu áður sett starfs­reglur hjá sér að full­trúi þeirra í sjóðnum mætti ein­ungis sitja í sex ár.Helgi Magnússon fjárfestir.

Á þeim tíma hverfð­ist umræðan mikið um per­sónu Helga Magn­ús­son­ar, þá vara­for­manns Líf­eyr­is­sjóðs verzl­un­ar­manna og fyrr­ver­andi stjórn­ar­for­manns sjóðs­ins sem á sama tíma var umsvifa­mik­ill fjár­festir í íslensku við­skipta­líf­i. Skýrsla sem Talna­könnun vann fyrir Sam­tök spari­fjár­eig­enda haustið 2016 sýndi að Helgi ætti eign­ar­hluti í Marel og N1 og að mark­aðsvirði þeirra væri nokkur hund­ruð millj­ónir króna. Hann sat í stjórnum beggja fyr­ir­tækja, ­sam­hliða stjórn­­­ar­­setu í Líf­eyr­is­­sjóði verzl­un­ar­manna, sem var hlut­hafi í þeim báð­um.

Helgi bauð sig ekki fram til áfram­hald­andi setu í stjórn sjóðs­ins vorið 2016, eftir að hafa setið í henni í níu ár. Margir við­mæl­enda Kjarn­ans nefndu Helga að fyrra bragði sem dæmi um ein­stak­ling sem gæti ekki setið í stjórn t.d. Líf­eyr­is­sjóðs verzl­un­ar­manna eftir þær breyt­ingar sem gerðar voru í gær.

CRIPSRi notað til að skoða erfðamengi baktería
Hvaða gen eru það sem bakteríur nýta sér til að verjast sýklalyfjum?
Kjarninn 19. janúar 2019
Viðar Freyr Guðmundsson
Máttlaus áhrif lækkunar hámarkshraða
Leslistinn 19. janúar 2019
Jóhann Bogason
Skömm sé Háskóla Íslands
Kjarninn 19. janúar 2019
Þolendur eiga ekki að þurfa að sitja undir Klausturmönnum
Helga Vala Helgadóttir, formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar, segir að Ágúst Ólafur Ágústsson muni ekki koma aftur til starfa í næstu viku. Hún veit ekkert um hvort Bergþór Ólason eða Gunnar Bragi Sveinsson ætli að gera það.
Kjarninn 19. janúar 2019
Koma svo!
Koma svo!
Koma svo - Fyrirgefðu en má ég vera til?
Kjarninn 19. janúar 2019
Tæknispá 2019
Þroskaðra sprotaumhverfi, Elon Musk í kringum tunglið, mannlegar hliðar tækni, hæpheiðar og -dalir og frú Sirrý á íslensku. Þetta er meðal þess sem fram kemur í árlegri tæknispá Hjálmars Gíslasonar.
Kjarninn 19. janúar 2019
Jón Baldvin: Ásakanir „hreinn uppspuni“ eða „skrumskæling á veruleikanum“
Jón Baldvin hefur verið sakaður um kynferðislega áreitni af fjölda kvenna að undanförnu.
Kjarninn 19. janúar 2019
Andlát og skilnaður valda titringi í Seattle-hagkerfinu
Ævintýraleg auðsöfnun stofnenda verðmætustu fyrirtækja heimsins, Microsoft og Amazon, hefur haft mikil áhrif á Seattle svæðið. Skyndilegt andlát Paul Allen og skilnaður Jeff Bezos, hafa valdið titringi í hagkerfi borgarinnar.
Kjarninn 18. janúar 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar