Tekið fyrir að stjórnarmenn í lífeyrissjóðum geti átt í sömu fyrirtækjum og sjóðirnir

Nýtt samkomulag setur hömlur á hversu lengi sömu einstaklingar geta setið í stjórnum lífeyrissjóða. Það skikkar líka stjórnarmenn sem eiga hluti í fyrirtækjum sem lífeyrissjóðurinn á líka í til að selja þá eða koma þeim fyrir í eignastýringu.

Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, og Gylfi Arnbjörnsson, forseti ASÍ, skrifa undir samkomulagið í gær.
Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, og Gylfi Arnbjörnsson, forseti ASÍ, skrifa undir samkomulagið í gær.
Auglýsing

Stjórn­ar­menn í líf­eyr­is­sjóðum munu ein­ungis geta setið í átta ár, þeir mega ekki sitja í stjórn, eiga eign­ar­hlut eða stunda við­skipti fyrir eigin reikn­ing í fyr­ir­tækjum sem líf­eyr­is­sjóð­ur­inn á hlut í og árs­fundur líf­eyr­is­sjóða mun héðan í frá hafa æðsta vald í mál­efnum þeirra.

Þetta eru lyk­il­breyt­ingar í nýju sam­komu­lagi um stjórn­kerfi líf­eyr­is­sjóða, milli Alþýðu­sam­bands Íslands (ASÍ) og VR ann­ars vegar og sam­tök vinnu­veit­enda hins vegar sem und­ir­ritað var í gær. Sam­komu­lagið felur því í sér umtals­verðar breyt­ingar á því fyr­ir­komu­lagi sem verið hefur við val á stjórn­ar­mönnum í stjórnir líf­eyr­is­sjóða. Sam­komu­lagið kemur í stað eldri samn­inga frá árunum 1995 og 1996.

Ragnar Þór Ing­ólfs­son, for­maður VR, var einn þeirra sem und­ir­rit­uðu sam­komu­lagið í gær. Hann segir það vera jákvæða breyt­ingu í átt að auknu sjóð­fé­laga­lýð­ræði. „Það verður meiri fag­mennska við val og kjör á stjórn­ar­mönnum í stjórnir líf­eyr­is­sjóða.“

Auglýsing

Samn­ing­ur­inn nær til Birtu líf­eyr­is­sjóðs, Festu líf­eyr­is­sjóðs, Gild­is, Líf­eyr­is­sjóðs Rang­æ­inga, Líf­eyr­is­sjóðs verzl­un­ar­manna, Líf­eyr­is­sjóðs Vest­manna­eyja og Stapa líf­eyr­is­sjóðs.

Hægt er að lesa sam­komu­lagið í heild sinni hér.

Komið í veg fyrir hags­muna­á­rekstra

Líkt og áður sagði er um umtals­verðar breyt­ingar að ræða. Við­mæl­endur Kjarn­ans segja að um ákveð­inn milli­leik sé að ræða. Uppi hafi verið kröfur um stór­aukið sjóðs­fé­laga­lýð­ræði sem myndi losa tök ASÍ og Sam­taka atvinnu­lífs­ins (SA) á líf­eyr­is­sjóða­kerf­inu. Til þess að bregð­ast við þeirri stöðu hafi verið ákveðið að koma til móts við hluta þeirra krafna í þróun á stjórn­ar­hátt­um.Það var einnig undirritaður kjarasamningur um lífeyrismál milli VR annars vegar og Samtaka atvinnulífsins og Félags atvinnurekenda hins vegar sem lýtur einvörðungu að Lífeyrissjóði verzlunarmanna og kemur í stað kjarasamnings aðila frá 1996.

Helstu breyt­ing­arnar eru þær að nú má stjórn­ar­maður ein­ungis sitja í stjórn líf­eyr­is­sjóðs í átta ár en mátti áður sitja eins lengi og hann vildi. Þá mega stjórn­ar­menn eða starfs­menn líf­eyr­is­sjóða ekki lengur sitja í stjórnum fyr­ir­tækja sem sjóð­irnir eiga í í umboði hans og mun skýr­ari reglur eru settar til að koma í veg fyrir hags­muna­á­rekstra. Þar skiptir mestu máli að stjórn­ar­menn mega ekki sitja í stjórn, eiga eign­ar­hlut eða stunda við­skipti fyrir eigin reikn­ing í fyr­ir­tækjum sem líf­eyr­is­sjóð­ur­inn á hlut í nema um óveru­legar fjár­hæðir sé að ræða. Í sam­komu­lag­inu segir enn fremur að „eigi stjórn­ar­maður veru­legan hlut í fyr­ir­tæki á skráðum verð­bréfa­mark­aði við upp­haf stjórn­ar­setu ber honum að selja hlut­inn, koma honum í eigna­stýr­ingu hjá fjár­mála­fyr­ir­tæki eða eiga ekki við­skipti með við­kom­andi hluta­bréf á meðan hann á sæti í stjórn sjóðs­ins.“

Þá mun árs­fundur líf­eyr­is­sjóða hafa æðsta vald í mál­efnum þeirra.

Sér­stakt full­trúa­ráð skipað

Auk þess felst í sam­komu­lag­inu að skipað verður sér­stakt full­trúa­ráð sem verður að jöfnu skipað full­trúum stétt­ar­fé­laga sem aðild eiga að við­kom­andi líf­eyr­is­sjóði og full­trúum atvinnu­rek­enda.

Í sam­komu­lag­inu segir að full­trúar „í full­trúa­ráð­inu skulu koma úr hópi sjóð­fé­laga eða stjórn­enda fyr­ir­tækja sem eru greið­endur til sjóðs­ins. Stétt­ar­fé­lög sem aðild eiga að líf­eyr­is­sjóði skulu gera með sér form­legt sam­komu­lag um val og skipt­ingu full­trúa sinna í full­trúa­ráð­ið. Full­trúar sam­taka atvinnu­rek­enda skulu valdir úr hópi stærstu launa­greið­enda til sjóðs­ins eða hags­muna­sam­tökum atvinnu­rek­enda. Um fjölda full­trúa í full­trúa­ráði skal að öðru leyti kveða á um í sam­þykktum við­kom­andi líf­eyr­is­sjóðs.“

Þá munu stjórn­ar­menn og fram­kvæmda­stjórar líf­eyr­is­sjóða, sem falla undir gild­is­svið samn­ings­ins auk full­trúa frá ASÍ og SA, mynda sam­ráðs­hóp um líf­eyr­is­mál. „Hóp­ur­inn hitt­ist að jafn­aði tvisvar á ári til að ræða stöðu og þróun líf­eyr­is­kerf­is­ins, mál­efni líf­eyr­is­sjóð­anna og fram­vindu á grund­velli kjara­samn­ings þessa. ASÍ og SA bera ábyrgð á und­ir­bún­ingi og boðun fund­anna til skipt­is.“

Arf­leið Helga Magn­ús­sonar

Að stóru leyti er um sam­bæri­legar breyt­ingar að ræða og VR réðst í gagn­vart þeim stjórn­ar­mönnum sem sátu í stjórn Líf­eyr­is­sjóðs verzl­un­ar­manna fyrir rúmum tveimur árum. Þá ályktaði VR meðal ann­ars að óásætt­an­legt væri að stjórn­ar­menn í sjóðnum ættu hlut í fyr­irt­kjum sem sjóð­ur­inn fjár­festi í. Sam­tök iðn­að­ar­ins höfðu áður sett starfs­reglur hjá sér að full­trúi þeirra í sjóðnum mætti ein­ungis sitja í sex ár.Helgi Magnússon fjárfestir.

Á þeim tíma hverfð­ist umræðan mikið um per­sónu Helga Magn­ús­son­ar, þá vara­for­manns Líf­eyr­is­sjóðs verzl­un­ar­manna og fyrr­ver­andi stjórn­ar­for­manns sjóðs­ins sem á sama tíma var umsvifa­mik­ill fjár­festir í íslensku við­skipta­líf­i. Skýrsla sem Talna­könnun vann fyrir Sam­tök spari­fjár­eig­enda haustið 2016 sýndi að Helgi ætti eign­ar­hluti í Marel og N1 og að mark­aðsvirði þeirra væri nokkur hund­ruð millj­ónir króna. Hann sat í stjórnum beggja fyr­ir­tækja, ­sam­hliða stjórn­­­ar­­setu í Líf­eyr­is­­sjóði verzl­un­ar­manna, sem var hlut­hafi í þeim báð­um.

Helgi bauð sig ekki fram til áfram­hald­andi setu í stjórn sjóðs­ins vorið 2016, eftir að hafa setið í henni í níu ár. Margir við­mæl­enda Kjarn­ans nefndu Helga að fyrra bragði sem dæmi um ein­stak­ling sem gæti ekki setið í stjórn t.d. Líf­eyr­is­sjóðs verzl­un­ar­manna eftir þær breyt­ingar sem gerðar voru í gær.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Áfram munu fjöldamörk miðast við tíu manns - að minnsta kosti í viku í viðbót.
Óbreyttar sóttvarnaaðgerðir í viku í viðbót
Ákveðið hefur verið að framlengja gildandi sóttvarnaráðstafanir til 9. desember. Til stóð að gera tilslakanir en vegna þróunar faraldursins síðustu daga var ákveðið að halda gildandi aðgerðum áfram.
Kjarninn 1. desember 2020
„Í þrjú ár hafa þau þrjóskast við og tekið flokkshollustu og valdastóla fram yfir hagsmuni þjóðarinnar“
Píratar hafa sent frá sér yfirlýsingu vegna niðurstöðu yfirdeildar Mannréttindadómstóls Evrópu.
Kjarninn 1. desember 2020
Yfirdeild MDE kvað upp niðurstöðu í málinu í morgun.
Íslenska ríkið tapaði málinu fyrir yfirdeildinni
Yfirdeild Mannréttindadómstól Evrópu staðfesti í dag fyrri dóm réttarins í Landsréttarmálinu.
Kjarninn 1. desember 2020
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Rithöfundaspjall: Sagnaheimur og „neðanmittisvesen“
Kjarninn 1. desember 2020
Frumvarp Páls breytir litlu um samþjöppun í íslenskum sjávarútvegi
Þingmaður Sjálfstæðisflokksins hefur lagt fram frumvarp takmarkanir á úthlutaðri aflahlutdeild. Það gengur mun skemur en aðrar tillögur sem lagðar hafa verið fram til að draga úr samþjöppun í sjávarútvegi.
Kjarninn 1. desember 2020
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri Reykjavíkur.
Hefði verið gott að „átta sig fyrr á því að þessi bruni væri öðruvísi en aðrir“
Dagur B. Eggertsson segir að borgaryfirvöld verði að taka til sín þá gagnrýni sem eftirlifendur brunans á Bræðraborgarstíg hafa sett fram á þann stuðning og aðstoð sem þeir fengu.
Kjarninn 1. desember 2020
Barist við elda í Ástralíu.
Eldar helgarinnar slæmur fyrirboði
„Svarta sumarið“ er öllum Áströlum enn í fersku minni. Nú, ári seinna, hafa gróðureldar kviknað á ný og þó að slökkvistarf hafi gengið vel um helgina er óttast að framundan sé óvenju heit þurrkatíð.
Kjarninn 30. nóvember 2020
Húsarústirnar standa enn.
Dómstjóri synjar beiðni um lokað þinghald í manndrápsmálinu á Bræðraborgarstíg
Dómstjóri Héraðsdóms Reykjavíkur hefur synjað beiðni um lokað þinghald í máli mannsins sem er ákærður fyrir brennu og manndráp á Bræðraborgarstíg 1 í sumar. Þrír fórust í eldsvoðanum og tveir slösuðust alvarlega.
Kjarninn 30. nóvember 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar