Magasin du Nord, Den gamle dame, 150 ára

Íslendingar ættu flestir að þekkja Magasín du Nord úr heimsóknum sínum til Kaupmannahafnar og frá þeim tíma sem íslenskir athafnamenn áttu þessa sögufrægu verslun um stutt skeið. Hún á stórafmæli í ár.

Magasin du nord
Auglýsing

Árið 1868, þegar þeir Theodor Wessel og Emil Vett opnuðu verslun í Árósum undir heitinu Emil Vett & Co hefur þeim líklega ekki dottið í hug að það væri upphafið á rekstri einnar þekktustu verslunar á Norðurlöndum. Emil Vett & Co var vefnaðarvöruverslun, sem Danir kölluðu þá hvidevarer.

Verslunin í Árósum naut frá upphafi vinsælda og 1870, tveimur árum eftir stofnun fyrirtækisins, opnuðu þeir Wessel og Vett útibú í Álaborg. Sama ár settu þeir á laggirnar heildverslun á Østergade (hluti af því sem síðar fékk nafnið Strøget, Strikið). Árið 1871 var verslunin í Árósum flutt í stærra húsnæði og sama ár flutti heildverslunin í Kaupmannahöfn í hluta Hotel du Nord við Kóngsins Nýjatorg, og þar var jafnframt opnuð smásöluverslun. Verslunin við Kóngsins Nýjatorg fékk nafnið „De forenede Hvidevare Forretninger ved Th. Wessel & Co“. Viðskiptin gengu vel og vöruúrvalið var ekki einskorðað við vefnaðarvörur, í nýju búðinni voru jafnframt seld föt og húsgögn.

Magasin du Nord

Eins og áður sagði var „rífandi gangur“ í viðskiptunum og árið 1879 höfðu tvímenningarnir opnað fjölda útibúa víða um land, og breyttu jafnframt nafninu, fyrirtækið og allar verslanirnar fengu nú nafnið „Magasin du Nord“. Eigendurnir sögðu að þeim þætti við hæfi að tengja nafnið hinu þekkta hóteli í miðborg Kaupmannahafnar, Hotel du Nord. Þeir leigðu jafnframt æ stærri hlut hótelsins og árið 1890 höfðu þeir keypt allt húsið og jafnframt tvö hús við hliðina.

Auglýsing

Kaupmennirnir hugsuðu stórt og á árunum 1893 – 95 voru gamla hótelið og húsin við hliðina rifin og á lóðinni reist stórhýsið sem enn stendur og snýr framhliðinni að Konunglega leikhúsinu við torgið. Húsið er í frönskum ný-endurreisnarstíl, sama stíl og Konunglega leikhúsið sem er í næsta nágrenni. Athygli vekur að á framhlið verslunarhússins hefur frá upphafi staðið skrifað, gylltum stöfum, „Hotel du Nord“, það var gert í virðingarskyni við gamla hótelið sem á sínum tíma þótti afar glæsilegt. Arkitektar hússins voru Henri Glæsel og Albert Jensen, báðir þekktir á sínu sviði og byggingarmeistari var Olaus Mynster, sem bæði var lærður arkitekt og múrari, sömuleiðis þekktur og virtur fagmaður.

Magasin du Nord um allt land

Á síðasta áratug 19. aldarinnar og fyrstu áratugum þeirrar tuttugustu óx veldi Magasin du Nord hratt. Verslanir með Magasin nafninu spruttu upp en flestar þeirra voru í eigu einstaklinga eða fyrirtækja sem fengu að nota nafnið og selja sömu vörur. Árið 1892 voru 50 verslanir með Magasin du Nord nafninu í Danmörku, 1906 voru þær 98 og á þriðja áratug síðustu aldar voru 170 Magasin du Nord verslanir í landinu, flestar litlar. 1911 var opnuð verslun í Malmö í Svíþjóð, hún bar þó ekki Magasin du Nord nafnið, hét Th. Wessel & Vett.  Á árunum eftir 1950 ákvað stjórn Magasin du Nord að reka fáar, en stórar verslanir. Í dag eru Magasin verslanirnar sex talsins. Í Kaupmannahöfn er, auk verslunarinnar við Kóngsins Nýjatorg, minni verslun í Fields á Amager, í Lyngby er stór Magasin verslun, ein í Rødovre, í Óðinsvéum á Fjóni er ein verslun og sömuleiðis í Árósum á Jótlandi, þar sem fyrirtækið var stofnað. Á næstunni verður ein Magasin verslun til viðbótar opnuð, í Álaborg. Auk þess netverslun þar sem viðskiptin aukast jafnt og þétt. Af stofnendum Magasin du Nord, þeim Wessel og Vett er það að segja að þeir drógu sig að mestu út úr rekstrinum um aldamótin 1900, Wessel lést árið 1905 og Vett sex árum síðar.

Ekki fyrsta stórverslunin

Magasin du Nord var ekki fyrsta stórverslunin sem Danir kynntust. Í Kaupmannahöfn voru Fonnesbech (1847 – 1970), Crome & Goldschmidt (1860 – 1971). Síðar komu Messen (1875 – 1972) Illum (1891 -)  og Daells Varehus (1910 – 1999) og fleiri mætti nefna. Þessar verslanir, að Illum undantekinni, sem er í eigu ítalsks fyrirtækis, heyra sögunni til.

Kaupin á Illum og erfiðleikaáratugir   

Árið 1991 keypti Magasin erkikeppinautinn Illum. Ekki voru þau kaup ferð til fjár og síðasti áratugur síðustu aldar reyndist Magasin þungur í skauti. Magasin seldi 80% af Illum árið 2003 en ári síðar keypti Baugur Group verslunina Magasin og eignaðist þá jafnframt 20% hlut í Illum.

Rekstur Magasin var sömuleiðis erfiður á fyrstu árum þessarar aldar en smám saman rétti fyrirtækið úr kútnum. Saga Baugs Group verður ekki rakin hér en fyrirtækið komst í þrot árið 2009 og þá keypti breska fyrirtækið Debenhams Magasin og hefur rekið það síðan.

Sífelld endurnýjun og breytingar

Stundum er haft á orði að stöðnun og kyrrstaða beri dauðann með sér. Þetta á ekki síst við um verslanir, þar skiptir öllu máli að hafa í boði, á sanngjörnu verði, vörur sem viðskiptavinirnir vilja, bjóða góða þjónustu, koma með nýjungar, stunda öfluga og árangursríka auglýsinga- og kynningarstarfsemi, vera „á tánum“ eins og það er kallað. Líka er mikilvægt að innréttingar og fyrirkomulag breytist, slíkt þarf að gerast í litlum skrefum en þó nógu stórum til þess að viðskiptavinirnir skynji að ekki ríki stöðnun og allt sé „eins og það hefur alltaf verið“. Reyna að höfða til allra aldurshópa, óháð stétt og stöðu, láta viðskiptavinina finna að þeir séu velkomnir. Alla þessa þætti hefur Magasin lagt rækt við. Eitt verður þó að nefna sem ekki hefur í áratugi þótt ástæða til að breyta, það er firmamerkið. Núverandi merki var tekið í notkun árið 1954 og þá var nafn verslunarinnar líka stytt og hún hefur síðan verið nefnd Magasin. Í litlu Magasin sögusafni sem starfrækt er í sömu byggingu og verslunin við Kóngsins Nýjatorg má meðal annars sjá fjöldann allan af tímaritum og vörulistum sem Magasin hefur gefið út í áranna rás. Þar má sjá það nýjasta sem verslunin bauð upp á, á hverjum tíma. Þessi rit bera með sér að auglýsingunum hefur einkum verið beint að kvenþjóðinni, sem  alla tíð hefur verið stærsti kaupendahópurinn og konur eru 82% þeirra sem leggja leið sína í Magasin. Af einstökum vöruflokkum hefur fatnaður alla tíð, að fyrstu árunum undanteknum, vegið þyngst í sölunni en snyrtivörur eru sömuleiðis veigamikill þáttur. Enn fremur selur Magasin skótau, búsáhöld, leirtau, rúmfatnað, raftæki og heimilismuni margs konar.

Eins og áður var nefnt hefur verslun á netinu aukist jafnt og þétt og er nú rúmlega fjórðungur veltu Magasin.

Á síðasta ári komu rúmlega 20 milljónir viðskiptavina í verslanir Magasin. Flestir komu í Magasin í Kaupmannahöfn, um það bil 7.5 milljónir og næstflestir í Árósum, tæplega 4 milljónir. Starfsmenn eru um 3 þúsund.

„Den gamle dame“ í fullu fjöri

Síðustu ár hefur reksturinn gengið vel en á næstu árum verða umtalsverðar breytingar á næsta nágrenni verslunarinnar í Kaupmannahöfn, sem kalla má flaggskip fyrirtækisins. Breytingunum er ætlað að styrkja svæðið sem verslunar- og þjónustumiðju miðborgarinnar og Magasin ætlar sér bita af þeirri köku, einsog forstjórinn orðaði það í viðtali. Og, eins og áður sagði verður á þessu ári opnuð ný Magasin verslun í Álaborg Ekkert bendir því til annars en  „Den gamle dame“ eins og Magasin er stundum kallað muni hér eftir sem hingað til soga til sín viðskiptavini í þúsundatali á degi hverjum.

Að lokum má geta þess að í Kaupmannahöfn var 150 ára afmælinu  fagnað með útiskemmtun á Kóngsins Nýjatorgi 14. apríl síðastliðinn en 8. maí verður sérstök Magasin afmælishátíð í Árósum þar sem saga fyrirtækisins hófst.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hólmfríður Árnadóttir menntunarfræðingur og Heiða Guðný Ásgeirsdóttir bóndi skipa 1. og 2. sæti á lista Vinstri grænna í Suðurkjördæmi.
Þjórsáin okkar allra
Kjarninn 25. júlí 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir ríkisstjórnina ræða málin í þaula og hafa verið í meginatriðum samstíga um aðgerðir í faraldrinum hingað til.
Stjórnmálin falli ekki í þá freistni að gera sóttvarnir að „pólitísku bitbeini“
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir samstöðu í ríkisstjórn um þær hertu aðgerðir sem tóku gildi í dag. Hún segist vilja forðast að sóttvarnir verði að pólitísku bitbeini fyrir kosningar og telur að það muni reyna á stjórnmálin á næstu vikum.
Kjarninn 25. júlí 2021
Steypiregnið ógurlega
Steypiregn er klárlega orðið tíðara og umfangsmeira en áður var. Öll rök hníga að tengingu við hlýnun lofthjúps jarðar. Í tilviki flóðanna í Þýskalandi og víðar hefur landmótun, aukið þéttbýli og minni skilningur samfélaga á eðli vatnsfalla áhrif.
Kjarninn 25. júlí 2021
Ísraelsk stjórnvöld sömdu við lyfjafyrirtækið Pfizer um bóluefni og rannsóknir samhliða bólusetningum.
Alvarlega veikum fjölgar í Ísrael
Það er gjá á milli fjölda smita og fjölda alvarlegra veikra í Ísrael nú miðað við fyrstu bylgju faraldursins. Engu að síður hafa sérfræðingar áhyggjur af þróuninni. Um 60 prósent þjóðarinnar er bólusett.
Kjarninn 25. júlí 2021
Danska smurbrauðið nýtur nú aukinna vinsælda meðal matgæðinga í heimalandinu.
Endurkoma smurbrauðsins
Flestir Íslendingar kannast við danska smurbrauðið, smørrebrød. Eftir að alls kyns skyndibitar komu til sögunnar döluðu vinsældirnar en nú nýtur smurbrauðið sívaxandi vinsælda. Nýir staðir skjóta upp kollinum og þeir gömlu upplifa sannkallaða endurreisn.
Kjarninn 25. júlí 2021
Fjallahjólabrautin við Austurkór var eitt verkefna sem valið var til framkvæmda af íbúum í íbúðalýðræðisverkefninu Okkar Kópavogur í fyrra.
Kópavogsbær skoðar flötu fjallahjólabrautina betur eftir holskeflu athugasemda
Kópavogsbær hefur boðað að fjallahjólabraut við Austurkór í Kópavogi verði tekin til nánari skoðunar, eftir fjölda athugasemda frá svekktum íbúum þess efnis að brautin gagnist lítið við fjallahjólreiðar.
Kjarninn 24. júlí 2021
Með stafrænum kórónuveirupassa fæst QR kóði sem sýna þarf á hinum ýmsu stöðum.
Munu þurfa að framvísa kórónuveirupassa til að fara út að borða
Evrópska bólusetningarvottorðið hefur verið notað vegna ferðalaga innan álfunnar síðan í upphafi mánaðar. Í Danmörku hefur fólk þurft að sýna sambærilegt vottorð til að sækja samkomustaði og svipað er nú uppi á teningnum á Ítalíu og í Frakklandi.
Kjarninn 24. júlí 2021
Eldgosið í Geldingadölum hefur verið mikið sjónarspil. Nú virðist það í rénun.
Ráðherra veitir nafni nýja hraunsins formlega blessun sína
Eins og lög gera ráð fyrir hefur Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra staðfest nafngift nýja hraunsins í landi Grindavíkurbæjar. Fagradalshraun mun það heita um ókomna framtíð.
Kjarninn 24. júlí 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar