Spekingar spá í opnunarleikinn á HM - Olíuleikur tveggja landa ójafnaðar

Opnunarleikur heimsmeistaramótsins í knattspyrnu fer fram nú á eftir þar sem mætast gestgjafaþjóðin Rússar og lið Sádi-Arabíu. Kjarninn fékk tvo fótbolta- , fjármála- og geopólitíska sérfræðinga til að spá í spilin fyrir þennan fyrsta leik mótsins.

Stefán Björn
Auglýsing

Opn­un­ar­leikur heims­meist­ara­móts­ins í knatt­spyrnu fer fram nú á eftir þar sem mæt­ast gest­gjafa­þjóðin Rússar og lið Sádi-­Ar­ab­íu. Kjarn­inn fékk tvo fót­bolta- og geopóli­tíska sér­fræð­inga til að spá í spilin fyrir þennan fyrsta leik móts­ins, sem er kannski ekki sá mest spenn­andi knatt­spyrnu­lega séð, en út frá alþjóða­stjórn­mála­fræð­inni er hann hins vegar mjög áhuga­verð­ur. Báðir spá síðan fyrir um úrslit­in.

Miklir pen­ingar í deild­unum

Stefán Páls­son sagn­fræð­ingur segir löndin tvö koma úr tölu­vert ólíkum átt­um. Rúss­land sé með langa og mikla fót­bolta­hefð á meðan Sádi-­Ar­abía sé í því til­liti ein­hvers konar nýríki. Hann segir Sádana hafa notað pen­inga sína grimmt og keypt mikið af gömlum evr­ópskum stjörnum í þjálf­un. „Án þess að hafa skoðað það sér­stak­lega þá reikna ég með að tölu­verður hluti af lands­lið­inu sé ekki fæddur í Sádi-­Ar­abíu heldur verið fluttir þangað inn ungir frá norður Afr­íku til að spila og fengið rík­is­fang.“

Mynd: FifaStefán segir liðin bæði eiga það sam­eig­in­legt að vera í þeirri stöðu að deild­irnar í heima­land­inu greiði það há laun, þvert á gæði deild­anna, sem gerir það að verkum að obb­inn af leik­mönn­unum spili í við­kom­andi landi. Rúss­arnir spili í Rúss­landi og Sádi-­Ara­bara í Saudi-­Ar­ab­íu. „Það er ekki endi­lega gott fyrir fót­bolt­ann á við­kom­andi stöð­um. Leik­menn­irnir eru ekki að fara í sterk­ari deildir og verða þar með betri. Það þarf alla­vega hel­víti fín til­boð til að lokka þá í burt­u.“

Auglýsing

Lítið gert úr þætti Sádi-­Ar­abíu í stríðs­rekstr­inum í Jemen

Bæði þessi lönd hafa verið í eld­lín­unni á alþjóða­vett­vangi. Stefán segir Sádana fara miklu meira undir rad­ar­inn, „á meðan að heim­ur­inn var alveg á inn­sog­inu fyrir fáeinum vikum yfir því hvort Rúss­arnir hafi drepið ein­hvern njósn­ara, sem nú er allur orð­inn hress­ari og gæti jafn­vel bara skellt sér á leik­inn.“ Hann segir að á móti sé furðu lítið gert úr stríð­inu sem Sádarnir herji nú á Jemen. „Bara í gær gerðu þeir árás eða til­raun til að taka hafn­ar­borg í Jemen sem hefur verið aðal dreif­ing­ar­mið­stöðin fyrir mat og lyf til stórs hluta lands­ins. Sam­ein­uðu þjóð­irnar hafa lýst áhyggjum af því að þetta geti þýtt massífa hung­ursneyð og leit til dauða tug­þús­unda manna. Við gætum verið að horfa upp á svim­andi mann­fall í tengslum við þetta. Þetta hefur verið að mestu talið óáreitt af Vest­ur­lönd­um. Kannski af því að fólkið í Jemen flýr ekki til Evr­ópu, það kemst ekki svo lang­t.“

Stefán Segir Sádi-­Ar­abíu eyða meiru í vopn heldur en Rúss­land. „Sem er alveg galin stað­reynd. Þeir eru eitt allra stærsta vopna­kaupa­land í heimi og er land sem að er alveg stór­kost­lega ábyrgt fyrir stöðu mála í Mið-Aust­ur­lönd­um, þá fyrst og fremst sem fjár­magn­andi og upp­runa­land fyrir vopn. Þeir eru ekki bara að safna þessum gríð­ar­legu vopna­búrum í geymslur sínar heldur hafa þeir miðlað þeim áfram í þessum borg­ara­stríðum í grann­ríkj­un­um,“ segir Stef­án.

Auð­velt póli­tískt val

Þeir sem hafi til­hneig­ingu til þess að velja sér lið út frá ein­hverjum póli­tískum for­sendum í HM eiga þægi­legt val fyrir höndum í þessum leik að mati Stef­áns.

En hvernig fer þetta? Stefán segir að þegar horft sé á sög­una hafi það lengi verið þannig að opn­un­ar­leikur á HM var ávísun upp á annað hvort marka­laust jafn­tefli eða óvænt úrslit. Í seinni tíð hafi kúr­s­inn breyst örlítið og heima­menn náð að landa sigri. „Ég held að svo verði, Rúss­arnir vinni 2-1 en verð ekki hissa ef þeir verða orðnir smá stress­aðir þegar fyrsta markið kemur loks­ins.“

Sádar tvö­falt rík­ari á mann en Rússar

Ríkin tvö eru stærstu olíuútflutningsríki heims.Björn Berg Gunn­ars­son fræðslu­stjóri Íslands­banka og fót­boltaunn­andi segir þennan leik Rússa gegn Sádi-Aröbum mjög áhuga­verðan út frá efna­hags­mál­um. „Þetta er olíu­leik­ur. Löndin tvö eru tveir stærstu olíu­út­flytj­endur í heimi. Heild­ar­út­flutn­ingur Sádi-­Ar­abíu á hrá­olíu er 16 pró­sent af heild­inni og 11 pró­sent hjá Rúss­um. Og þetta eru alvöru upp­hæð­ir. Útflutn­ingur Sádanna var að and­virði 13.400 millj­arða króna á síð­asta ári og Rússar fluttu út hrá­olíu fyrir 9.300 millj­arða króna. Þetta eru tveir lang­sam­lega stærstu aðil­arnir á mark­aðn­um.

Björn segir að sé horft til ann­arra helstu hag­stærða þá sé mun­ur­inn milli ríkj­anna tölu­verð­ur.

„Ef við skoðum lands­fram­leiðslu á hvern íbúða í þessum lönd­um, sem er reyndar frekar lítið að marka þar sem ójöfn­uð­ur­inn er svo mik­il, þá er hún tvisvar sinnum hærri í Sádi-­Ar­abíu en Rúss­landi. Sádar er því tvö­falt rík­ari á mann en Rúss­ar. Þeir eru bara miklu færri og þar er miklu meiri vel­meg­un. Í Sádi-­Ar­abíu er miklu meiri olía á hvern íbúa en í Rúss­landi. Og Rússar standa alveg hræði­lega í efna­hags­legu til­liti. Þar hefur verið ofboðs­legur sam­dráttur í lands­fram­leiðslu í síð­asta ára­tug­inn. Til dæmis hefur rúblan fallið um helm­ing frá 2014. Myntin ríal­inn í Sádi-­Ar­abíu er hins vegar fastur við dollar þannig að hann er hvað það varðar til­tölu­lega stöð­ug­ur.

Eng­inn inn­flutn­ingur á fólki í Rúss­landi

Björn segir einnig áhuga­vert að athuga að fólks­fjöld­inn hefur síð­asta ára­tug­inn staðið í stað í Rúss­landi. „Þeim hefur fjölgað um 1 pró­sent síð­asta ára­tug­inn en Sádi-Aröbum um 31 pró­sent á sama tíma. Þetta er rosa­legur mun­ur. Sádarnir dirfnir áfram af erlendu vinnu­afli en það er nátt­úru­lega eng­inn inn­flutn­ingur á fólki í Rúss­land­i.“

Ef löndin eru borin saman við Ísland í efna­hags­legu til­liti þá er hér á landi sjö sinnum meiri lands­fram­leiðsla á mann heldur en í Rúss­landi. „En ef við leið­réttum fyrir kaup­mætti sem að segir í raun­inni þá hversu langt nær hver króna, það er ódýrt að búa í Rúss­landi enda lífs­gæðin minni, þá er Ísland með tvö­falt hærri lands­fram­leiðslu á mann, í stað sjö sinnum hærri og eig­in­lega alveg á pari við Sádana. Mun­ur­inn er að hér er miklu meiri jöfn­uður heldur en á báðum stöðum sem skekkir þennan sam­an­burð.

Allt muni ganga með heimalið­inu

Björn spáir Rússum sigri líkt og Stef­án. „Vegna þess að þeir eru á heima­velli. Opn­un­ar­leik­ur­inn hefur oft verið „ant­iclimax“, valdið von­brigð­um. Ég held að Rúss­arnir muni vera á þessu móti eins og Suð­ur­-Kórea var árið 2002 - að allt gangi með þeim.“



Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Nicola Sturgeon fyrsti ráðherra Skotlands.
Stefnir á atkvæðagreiðslu um sjálfstætt Skotland í október 2023
Nicola Sturgeon leiðtogi Skoska þjóðarflokksins stefnir á að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði Skotlands á ný næsta haust – með eða án leyfis bresku ríkisstjórnarinnar.
Kjarninn 28. júní 2022
Guðmundur Andri Thorsson
Ráfað um í Keflavíkurgöngu
Kjarninn 28. júní 2022
Samkvæmt tilkynningu frá Borgarlínu er gert ráð fyrir því að vagnar Borgarlínunnar byrji að ganga á milli Hamraborgar og Háskóla Íslands árið 2025, þrátt fyrir að framkvæmdum á þeim kafla verði ekki að fullu lokið þá.
Tímalínu framkvæmda við fyrstu lotu Borgarlínu seinkað
Endurskoðuð tímaáætlun framkvæmda við fyrstu lotu Borgarlínu gerir ráð fyrir því að framkvæmdalok verði á árunum 2026 og 2027, en ekki 2024 eða 2025 eins og lagt var upp með. Samstilling við aðrar framkvæmdir, eins og Sæbrautarstokk, spila inn í.
Kjarninn 28. júní 2022
Það að vera kvenkyns lögmaður eykur líkur á að mál falli umbjóðandanum í vil samkvæmt nýrri íslenskri rannsókn.
Kvenkyns lögmenn líklegri til að vinna mál í héraði
Kvenkyns málflytjendur skila betri árangri fyrir dómstólum og eldri dómarar eru líklegri til að dæma varnaraðila í vil en þeir sem yngri eru, samkvæmt nýrri íslenskri rannsókn.
Kjarninn 28. júní 2022
Örn Bárður Jónsson
Þungunarrof, samkynhneigð og kynusli
Kjarninn 28. júní 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, og Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.
Ætlar ekki að láta Seðlabankann afhenda sér gögn um ráðstöfun opinberra hagsmuna
Seðlabanki Íslands hefur ekki viljað leggja mat á hagsmuni almennings af birtingu upplýsinga um þá sem fengu að nýta sér fjárfestingaleið hans né af því að stöðugleikasamnirnir við kröfuhafa verði gerðir opinberir.
Kjarninn 28. júní 2022
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar.
Kristrún íhugar formannsframboð
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, segist „íhuga alvarlega“ að bjóða sig fram til formanns á landsfundi flokksins í október. Logi Einarsson tilkynnti um miðjan júní að hann muni ekki bjóða sig fram að nýju.
Kjarninn 28. júní 2022
„Bleika húsið“, heilsugæsla sem þjónustar konur í Mississippi er eina heilsugæslan í ríkinu sem veitir þungunarrofsþjónustu. Henni verður að öllum líkindum lokað innan nokkurra daga.
Síðustu dagar „bleika hússins“ í Mississippi
Eigandi einu heilsugæslunnar í Mississippi sem veitir þungunarrofsþjónustu ætlar að halda ótrauð áfram, í öðru ríki ef þarf, eftir að Hæstiréttur Bandaríkjanna felldi rétt til þungunarrofs úr gildi.
Kjarninn 27. júní 2022
Meira eftir höfundinnFanney Birna Jónsdóttir
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar