Klámið í kjallarageymslunum

Í geymslum danska útvarpsins, DR, leynast margar útvarps- og sjónvarpsperlur. Danir þekkja margar þeirra en í geymslunum er einnig að finna efni sem fæstir hafa nokkurn tíma heyrt minnst á, hvað þá heyrt eða séð.

DR
Auglýsing

Innan veggja danska útvarps­ins hefur um all­langt skeið verið á sveimi orðrómur þess efnis að í kjall­ara­geymslum stofn­un­ar­innar væru geymdar á þriðja tug gam­alla kvik­mynda, sem fæstir hefðu vitað að þar væri að finna. Varla teld­ist það frétt­næmt nema vegna þess að þetta eru klám­myndir sem á sínum tíma var strang­lega bannað að sýna, hvað þá selja. Klám­mynd­ir, sem jafn­vel enn í dag þykja grófar að ekki sé meira sagt. Mynd­irnar eru danskar, þýskar, franskar og banda­rískar, þær elstu frá byrjun síð­ustu aldar og þær yngstu frá sjötta ára­tugn­um. Þessar myndir eru svart hvítar og þögl­ar, lengdin   frá þremur upp í tíu mín­útn­ar, myndu í dag kall­ast stutt­mynd­ir.

Komust í eigu DR árið 1974

Þótt fæstir hafi, fyrr en nú, haft hug­mynd um til­vist þess­ara kvik­mynda í safni DR er ekki síður athygl­is­vert að eng­inn virt­ist lengi vel vita hvaðan þær komu, eða frá hverj­um. Mynd­irn­ar, sem eru rúm­lega 20 tals­ins, eru allar skráðar í safnið í des­em­ber árið 1974 og sagðar „Safn Meyer­s“. Eng­inn virt­ist vita neitt um þennan Meyer og ekki stendur neitt skráð um það (svo vitað sé) hver tók á móti mynd­unum og ekki stendur heldur neitt um ástæður þess að þær voru færðar DR til varð­veislu. Auk skrán­ing­ar­seð­ils safna­deildar DR, fylgir hverri mynd nákvæm lýs­ing á sögu­þræð­in­um, mynd­gæðum og sömu­leiðis mat skrá­setj­ara á frammi­stöðu leik­ar­anna. Ekki er vitað hver skrif­aði þessar upp­lýs­ingar en þær fylgdu mynd­unum þegar þær voru afhentar DR. Flestar kvik­mynd­anna eru teknar á 16 milli­metra filmu en nokkrar einnig á 35 milli­metra filmu. Kvik­mynda­sér­fræð­ing­ar, sem DR ræddi við, telja að í heim­inum séu til um 2000 myndir af sama tagi, og þær sem geymdar eru í kjall­ar­anum hjá DR. Frá upp­hafi kvik­mynda­gerðar og fram til árs­ins 1968.

1967 og 1969

Árið 1967 sam­þykkti danska þing­ið, Fol­ket­in­get, lög um klám. Þar var útgáfa klám- rita og bóka heim­il­uð. Fram til þess tíma var útgáfa og sala á bókum og blöðum sem inni­héldu klám­fengið efni bönn­uð. Eigi að síður var tals­vert af slíku efni í umferð, en eins og einn gam­all kaup­maður orð­aði það í sam­tali við DR „maður var með þetta undir afgreiðslu­borð­inu en ekki í hill­un­um.“ Eftir laga­breyt­ing­una 1967 streymdu á mark­að­inn í Dan­mörku alls kyns tíma­rit og bækur sem inni­héldu klám og klám­fengið efn­ið. Tveimur árum síð­ar, 1. júlí 1969,  sam­þykkti danska þingið lög sem heim­il­uðu útgáfu og sölu á myndefni sem inni­héldi klám, Danir voru fyrsta þjóðin í heim­inum sem heim­il­aði slíkt. Ári eftir setn­ingu lag­ann kom á mark­að­inn kvik­myndin „Rauði rúbín­inn“ með Ole Søltoft í aðal­hlut­verk­inu. Hann hefur iðu­lega verið nefndur fyrsti danski kvik­mynda­elsk­hug­inn og lék á árunum eftir 1970 meðal ann­ars í hinum þekktu „rúm­stokks­mynd­um“ sem nutu mik­illa vin­sælda. Þessar myndir hafa stundum verið kallað gam­an­myndir með klám­kenndu ívafi.

Auglýsing

Er eitt­hvað merki­legt við þessar mynd­ir?

Skráning myndasafnsins.Þess­ari spurn­ingu svar­aði einn af sér­fræð­ingum DR ját­andi og í sama streng tók sagn­fræð­ing­ur­inn Thomas Old­rup sem segir „Safn Meyers“ mjög merki­legt. Til­tölu­lega fáar myndir af þessu tagi séu til í heim­inum og „Meyer“ hafi greini­lega vandað valið þegar hann keypti. Old­rup segir að þótt mynd­irnar eigi ekki erindi í sjón­varpið séu þær merki­legir safn­gripir og þær beri að varð­veita.

Hver var Meyer?

Eftir að yfir­menn DR  ákváðu að gera upp­lýs­ing­arnar um klám­mynd­irnar opin­berar fóru frétta­menn að reyna að graf­ast fyrir um þennan Meyer, sem ekk­ert var vitað um. Ein­hver benti þeim á Ole Brage fyrr­ver­andi starfs­mann safna­deild­ar­innar sem hugs­an­lega vissi eitt­hvað um mál­ið. Það reynd­ust orð að sönnu. Ole Brage kann­að­ist vel við mynda­safnið og það sem meira var, hann hafði kynnst Meyer og vissi að það var hann sem hafði afhent DR mynd­irnar og fengið smá­vægi­lega borgun fyr­ir. Þarna voru frétta­menn­irnir komnir á sporið og komust í sam­band við fjöl­skyldu Meyers. Meyer, sem var silf­ur­vöru­fram­leið­andi, dó fyrir ell­efu árum. Hann var safn­ari, átti stærsta safn sem til var á Norð­ur­löndum af alls kyns orð­um, safn­aði líka spari­bauk­um, skot­vopnum og mörgu fleiru. Frétta­menn­irnir komust líka að því að Meyer hafði átt miklu fleiri klám­myndir en þær sem hann afhenti DR. Ole Brage taldi að kannski hefðu mynd­irnar sem fóru til DR verið þær merki­leg­ustu að mati Meyer­s.  

DR hefur und­an­farið birt nokkrar greinar um „Klám­mynd­irnar í kjall­ar­an­um“ eins og frétta­menn kalla það. Þeir eru ekki hætt­ir, ætla nú að reyna að kom­ast að því hvar Meyer fékk mynd­irnar og líka hvað varð um mynd­irnar sem fóru ekki til DR.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bogi Nils Bogason, forstjóri Icelandair
Bætur frá Boeing vega þungt
Afkoma Icelandair fyrir vaxtagreiðslur og skatta var jákvæð um hálfan milljarð íslenskra króna á nýliðnum ársfjórðungi, þökk sé bótagreiðslum frá Boeing.
Kjarninn 27. október 2020
Milljónir hektara af regnskógum í Indónesíu og Malasíu hafa verið ruddir síðustu ár til vinnslu pálmaolíu.
Vilja takmarka notkun pálmaolíu í íslenskri framleiðslu
Pálmaolía er þrisvar sinnum verri en jarðefnaeldsneyti þegar kemur að losun gróðurhúsalofttegunda. Notkun hennar sem eldsneyti hefur aukist síðustu ár og hópur þingmanna vill banna hana í lífdísil og takmarka í allri framleiðslu á Íslandi.
Kjarninn 27. október 2020
Óróinn kokkaður upp inni á skrifstofu SA
„Sú hætta er raunverulega fyrir hendi að ungt fólk finni ekkert að gera eftir nám. Við getum þá siglt inn í aðstæður sem eru svipaðar og í sunnanverðri Evrópu þar sem atvinnuleysi ungs fólks er gríðarlegt.“ Þetta segir Þórunn Sveinbjarnardóttir.
Kjarninn 27. október 2020
Lilja Alfreðsdóttir
Fjárfesting í fólki og nýsköpun ræður úrslitum
Kjarninn 27. október 2020
Nær helmingur atvinnulausra er undir 35 ára
Atvinnuleysi yngri aldurshópa er töluvert meira en þeirra eldri, samkvæmt tölum Vinnumálastofnunar og Hagstofu. Munurinn er enn meiri þegar tekið er tillit til atvinnulausra námsmanna.
Kjarninn 27. október 2020
Gunnþór B. Ingvason, framkvæmdastjóri Síldarvinnslunnar.
Samherja-blokkin bætir enn við sig kvóta – heldur nú á 17,5 prósent
Útgerð í eigu Síldarvinnslunnar hefur keypt aðra útgerð sem heldur á 0,36 prósent af heildarkvóta. Við það eykst aflahlutdeild þeirra útgerðarfyrirtækja sem tengjast Samherjasamstæðunni um sama hlutfall.
Kjarninn 26. október 2020
Björn Gunnar Ólafsson
Uppskrift að verðbólgu
Kjarninn 26. október 2020
Flóttafólk mótmælti í mars á síðasta ári.
Flóttafólk lýsir slæmum aðstæðum í búðunum á Ásbrú
Flóttafólk segir Útlendingastofnun hafa skert réttindi sín og frelsi með sóttvarnaaðgerðum. Stofnunin segir þetta misskilning og að sótt­varna­ráð­staf­anir mæl­ist eðli­lega mis­vel fyrir. Hún geri sitt besta til að leiðrétta allan misskilning.
Kjarninn 26. október 2020
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar