Klámið í kjallarageymslunum

Í geymslum danska útvarpsins, DR, leynast margar útvarps- og sjónvarpsperlur. Danir þekkja margar þeirra en í geymslunum er einnig að finna efni sem fæstir hafa nokkurn tíma heyrt minnst á, hvað þá heyrt eða séð.

DR
Auglýsing

Innan veggja danska útvarps­ins hefur um all­langt skeið verið á sveimi orðrómur þess efnis að í kjall­ara­geymslum stofn­un­ar­innar væru geymdar á þriðja tug gam­alla kvik­mynda, sem fæstir hefðu vitað að þar væri að finna. Varla teld­ist það frétt­næmt nema vegna þess að þetta eru klám­myndir sem á sínum tíma var strang­lega bannað að sýna, hvað þá selja. Klám­mynd­ir, sem jafn­vel enn í dag þykja grófar að ekki sé meira sagt. Mynd­irnar eru danskar, þýskar, franskar og banda­rískar, þær elstu frá byrjun síð­ustu aldar og þær yngstu frá sjötta ára­tugn­um. Þessar myndir eru svart hvítar og þögl­ar, lengdin   frá þremur upp í tíu mín­útn­ar, myndu í dag kall­ast stutt­mynd­ir.

Komust í eigu DR árið 1974

Þótt fæstir hafi, fyrr en nú, haft hug­mynd um til­vist þess­ara kvik­mynda í safni DR er ekki síður athygl­is­vert að eng­inn virt­ist lengi vel vita hvaðan þær komu, eða frá hverj­um. Mynd­irn­ar, sem eru rúm­lega 20 tals­ins, eru allar skráðar í safnið í des­em­ber árið 1974 og sagðar „Safn Meyer­s“. Eng­inn virt­ist vita neitt um þennan Meyer og ekki stendur neitt skráð um það (svo vitað sé) hver tók á móti mynd­unum og ekki stendur heldur neitt um ástæður þess að þær voru færðar DR til varð­veislu. Auk skrán­ing­ar­seð­ils safna­deildar DR, fylgir hverri mynd nákvæm lýs­ing á sögu­þræð­in­um, mynd­gæðum og sömu­leiðis mat skrá­setj­ara á frammi­stöðu leik­ar­anna. Ekki er vitað hver skrif­aði þessar upp­lýs­ingar en þær fylgdu mynd­unum þegar þær voru afhentar DR. Flestar kvik­mynd­anna eru teknar á 16 milli­metra filmu en nokkrar einnig á 35 milli­metra filmu. Kvik­mynda­sér­fræð­ing­ar, sem DR ræddi við, telja að í heim­inum séu til um 2000 myndir af sama tagi, og þær sem geymdar eru í kjall­ar­anum hjá DR. Frá upp­hafi kvik­mynda­gerðar og fram til árs­ins 1968.

1967 og 1969

Árið 1967 sam­þykkti danska þing­ið, Fol­ket­in­get, lög um klám. Þar var útgáfa klám- rita og bóka heim­il­uð. Fram til þess tíma var útgáfa og sala á bókum og blöðum sem inni­héldu klám­fengið efni bönn­uð. Eigi að síður var tals­vert af slíku efni í umferð, en eins og einn gam­all kaup­maður orð­aði það í sam­tali við DR „maður var með þetta undir afgreiðslu­borð­inu en ekki í hill­un­um.“ Eftir laga­breyt­ing­una 1967 streymdu á mark­að­inn í Dan­mörku alls kyns tíma­rit og bækur sem inni­héldu klám og klám­fengið efn­ið. Tveimur árum síð­ar, 1. júlí 1969,  sam­þykkti danska þingið lög sem heim­il­uðu útgáfu og sölu á myndefni sem inni­héldi klám, Danir voru fyrsta þjóðin í heim­inum sem heim­il­aði slíkt. Ári eftir setn­ingu lag­ann kom á mark­að­inn kvik­myndin „Rauði rúbín­inn“ með Ole Søltoft í aðal­hlut­verk­inu. Hann hefur iðu­lega verið nefndur fyrsti danski kvik­mynda­elsk­hug­inn og lék á árunum eftir 1970 meðal ann­ars í hinum þekktu „rúm­stokks­mynd­um“ sem nutu mik­illa vin­sælda. Þessar myndir hafa stundum verið kallað gam­an­myndir með klám­kenndu ívafi.

Auglýsing

Er eitt­hvað merki­legt við þessar mynd­ir?

Skráning myndasafnsins.Þess­ari spurn­ingu svar­aði einn af sér­fræð­ingum DR ját­andi og í sama streng tók sagn­fræð­ing­ur­inn Thomas Old­rup sem segir „Safn Meyers“ mjög merki­legt. Til­tölu­lega fáar myndir af þessu tagi séu til í heim­inum og „Meyer“ hafi greini­lega vandað valið þegar hann keypti. Old­rup segir að þótt mynd­irnar eigi ekki erindi í sjón­varpið séu þær merki­legir safn­gripir og þær beri að varð­veita.

Hver var Meyer?

Eftir að yfir­menn DR  ákváðu að gera upp­lýs­ing­arnar um klám­mynd­irnar opin­berar fóru frétta­menn að reyna að graf­ast fyrir um þennan Meyer, sem ekk­ert var vitað um. Ein­hver benti þeim á Ole Brage fyrr­ver­andi starfs­mann safna­deild­ar­innar sem hugs­an­lega vissi eitt­hvað um mál­ið. Það reynd­ust orð að sönnu. Ole Brage kann­að­ist vel við mynda­safnið og það sem meira var, hann hafði kynnst Meyer og vissi að það var hann sem hafði afhent DR mynd­irnar og fengið smá­vægi­lega borgun fyr­ir. Þarna voru frétta­menn­irnir komnir á sporið og komust í sam­band við fjöl­skyldu Meyers. Meyer, sem var silf­ur­vöru­fram­leið­andi, dó fyrir ell­efu árum. Hann var safn­ari, átti stærsta safn sem til var á Norð­ur­löndum af alls kyns orð­um, safn­aði líka spari­bauk­um, skot­vopnum og mörgu fleiru. Frétta­menn­irnir komust líka að því að Meyer hafði átt miklu fleiri klám­myndir en þær sem hann afhenti DR. Ole Brage taldi að kannski hefðu mynd­irnar sem fóru til DR verið þær merki­leg­ustu að mati Meyer­s.  

DR hefur und­an­farið birt nokkrar greinar um „Klám­mynd­irnar í kjall­ar­an­um“ eins og frétta­menn kalla það. Þeir eru ekki hætt­ir, ætla nú að reyna að kom­ast að því hvar Meyer fékk mynd­irnar og líka hvað varð um mynd­irnar sem fóru ekki til DR.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hildur Björnsdóttir vill verða borgarstjóri – Ætlar að velta Eyþóri Arnalds úr oddvitasæti
Það stefnir i oddvitaslag hjá Sjálfstæðisflokknum í Reykjavík í prófkjöri flokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Hildur Björnsdóttir ætlar að skora Eyþór Arnalds á hólm.
Kjarninn 8. desember 2021
Um þriðjungi allra matvæla sem framleidd eru í heiminum er hent.
Minni matarsóun en markmiðum ekki náð
Matarsóun Norðmanna dróst saman um 10 prósent á árunum 2015 til 2020. Í því fellst vissulega árangur en hann er engu að síður langt frá þeim markmiðum sem sett hafa verið. Umhverfisstofnun Noregs segir enn skorta yfirsýn í málaflokknum.
Kjarninn 8. desember 2021
Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir þingmaður Pírata.
Þingmaður fékk netfang upp á 53 stafbil
Nýr þingmaður Pírata biðlar til forseta Alþingis að beita sér fyrir því að þingið „þurfi ekki að beygja sig undir óþarfa duttlunga stjórnsýslunnar“.
Kjarninn 8. desember 2021
Árni Stefán Árnason
Blóðmeraníðið – fjandsamleg yfirhylming MAST og fordæming FEIF – Hluti II
Kjarninn 8. desember 2021
Ragnar Sigurðsson, fyrrverandi landsliðsmaður í knattspyrnu.
Fyrrverandi eiginkona Ragnar Sigurðssonar segir landsliðsnefndarmann ljúga
Magnús Gylfason, fyrrverandi landsliðsnefndarmaður hjá KSÍ, sagði við úttektarnefnd að hann hefði hitt Ragnar Sigurðsson og þáverandi eiginkonu hans á kaffihúsi daginn eftir að hann var talinn hafa beitt hana ofbeldi. Konan segir þetta ekki rétt.
Kjarninn 8. desember 2021
Róbert segist meðal annars ætla að fara aftur í fjallaleiðsögn.
Róbert hættir sem upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar – „Frelsinu feginn“
Upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar mun hætta störfum um áramótin. Hann segist vera þakklátur fyrir dýrmæta reynslu með frábærum vinnufélögum en líka frelsinu feginn.
Kjarninn 8. desember 2021
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Samskiptasaga Kína og Íslands
Kjarninn 8. desember 2021
Stjórnmálaflokkar fá rúmlega 3,6 milljarða króna úr ríkissjóði á fimm árum
Níu stjórnmálaflokkar skipta með sér 728 milljónum krónum úr ríkissjóði árlega. Áætluð framlög voru 442 milljónum krónum lægri í upphafi síðasta kjörtímabils.
Kjarninn 8. desember 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar