Klámið í kjallarageymslunum

Í geymslum danska útvarpsins, DR, leynast margar útvarps- og sjónvarpsperlur. Danir þekkja margar þeirra en í geymslunum er einnig að finna efni sem fæstir hafa nokkurn tíma heyrt minnst á, hvað þá heyrt eða séð.

DR
Auglýsing

Innan veggja danska útvarps­ins hefur um all­langt skeið verið á sveimi orðrómur þess efnis að í kjall­ara­geymslum stofn­un­ar­innar væru geymdar á þriðja tug gam­alla kvik­mynda, sem fæstir hefðu vitað að þar væri að finna. Varla teld­ist það frétt­næmt nema vegna þess að þetta eru klám­myndir sem á sínum tíma var strang­lega bannað að sýna, hvað þá selja. Klám­mynd­ir, sem jafn­vel enn í dag þykja grófar að ekki sé meira sagt. Mynd­irnar eru danskar, þýskar, franskar og banda­rískar, þær elstu frá byrjun síð­ustu aldar og þær yngstu frá sjötta ára­tugn­um. Þessar myndir eru svart hvítar og þögl­ar, lengdin   frá þremur upp í tíu mín­útn­ar, myndu í dag kall­ast stutt­mynd­ir.

Komust í eigu DR árið 1974

Þótt fæstir hafi, fyrr en nú, haft hug­mynd um til­vist þess­ara kvik­mynda í safni DR er ekki síður athygl­is­vert að eng­inn virt­ist lengi vel vita hvaðan þær komu, eða frá hverj­um. Mynd­irn­ar, sem eru rúm­lega 20 tals­ins, eru allar skráðar í safnið í des­em­ber árið 1974 og sagðar „Safn Meyer­s“. Eng­inn virt­ist vita neitt um þennan Meyer og ekki stendur neitt skráð um það (svo vitað sé) hver tók á móti mynd­unum og ekki stendur heldur neitt um ástæður þess að þær voru færðar DR til varð­veislu. Auk skrán­ing­ar­seð­ils safna­deildar DR, fylgir hverri mynd nákvæm lýs­ing á sögu­þræð­in­um, mynd­gæðum og sömu­leiðis mat skrá­setj­ara á frammi­stöðu leik­ar­anna. Ekki er vitað hver skrif­aði þessar upp­lýs­ingar en þær fylgdu mynd­unum þegar þær voru afhentar DR. Flestar kvik­mynd­anna eru teknar á 16 milli­metra filmu en nokkrar einnig á 35 milli­metra filmu. Kvik­mynda­sér­fræð­ing­ar, sem DR ræddi við, telja að í heim­inum séu til um 2000 myndir af sama tagi, og þær sem geymdar eru í kjall­ar­anum hjá DR. Frá upp­hafi kvik­mynda­gerðar og fram til árs­ins 1968.

1967 og 1969

Árið 1967 sam­þykkti danska þing­ið, Fol­ket­in­get, lög um klám. Þar var útgáfa klám- rita og bóka heim­il­uð. Fram til þess tíma var útgáfa og sala á bókum og blöðum sem inni­héldu klám­fengið efni bönn­uð. Eigi að síður var tals­vert af slíku efni í umferð, en eins og einn gam­all kaup­maður orð­aði það í sam­tali við DR „maður var með þetta undir afgreiðslu­borð­inu en ekki í hill­un­um.“ Eftir laga­breyt­ing­una 1967 streymdu á mark­að­inn í Dan­mörku alls kyns tíma­rit og bækur sem inni­héldu klám og klám­fengið efn­ið. Tveimur árum síð­ar, 1. júlí 1969,  sam­þykkti danska þingið lög sem heim­il­uðu útgáfu og sölu á myndefni sem inni­héldi klám, Danir voru fyrsta þjóðin í heim­inum sem heim­il­aði slíkt. Ári eftir setn­ingu lag­ann kom á mark­að­inn kvik­myndin „Rauði rúbín­inn“ með Ole Søltoft í aðal­hlut­verk­inu. Hann hefur iðu­lega verið nefndur fyrsti danski kvik­mynda­elsk­hug­inn og lék á árunum eftir 1970 meðal ann­ars í hinum þekktu „rúm­stokks­mynd­um“ sem nutu mik­illa vin­sælda. Þessar myndir hafa stundum verið kallað gam­an­myndir með klám­kenndu ívafi.

Auglýsing

Er eitt­hvað merki­legt við þessar mynd­ir?

Skráning myndasafnsins.Þess­ari spurn­ingu svar­aði einn af sér­fræð­ingum DR ját­andi og í sama streng tók sagn­fræð­ing­ur­inn Thomas Old­rup sem segir „Safn Meyers“ mjög merki­legt. Til­tölu­lega fáar myndir af þessu tagi séu til í heim­inum og „Meyer“ hafi greini­lega vandað valið þegar hann keypti. Old­rup segir að þótt mynd­irnar eigi ekki erindi í sjón­varpið séu þær merki­legir safn­gripir og þær beri að varð­veita.

Hver var Meyer?

Eftir að yfir­menn DR  ákváðu að gera upp­lýs­ing­arnar um klám­mynd­irnar opin­berar fóru frétta­menn að reyna að graf­ast fyrir um þennan Meyer, sem ekk­ert var vitað um. Ein­hver benti þeim á Ole Brage fyrr­ver­andi starfs­mann safna­deild­ar­innar sem hugs­an­lega vissi eitt­hvað um mál­ið. Það reynd­ust orð að sönnu. Ole Brage kann­að­ist vel við mynda­safnið og það sem meira var, hann hafði kynnst Meyer og vissi að það var hann sem hafði afhent DR mynd­irnar og fengið smá­vægi­lega borgun fyr­ir. Þarna voru frétta­menn­irnir komnir á sporið og komust í sam­band við fjöl­skyldu Meyers. Meyer, sem var silf­ur­vöru­fram­leið­andi, dó fyrir ell­efu árum. Hann var safn­ari, átti stærsta safn sem til var á Norð­ur­löndum af alls kyns orð­um, safn­aði líka spari­bauk­um, skot­vopnum og mörgu fleiru. Frétta­menn­irnir komust líka að því að Meyer hafði átt miklu fleiri klám­myndir en þær sem hann afhenti DR. Ole Brage taldi að kannski hefðu mynd­irnar sem fóru til DR verið þær merki­leg­ustu að mati Meyer­s.  

DR hefur und­an­farið birt nokkrar greinar um „Klám­mynd­irnar í kjall­ar­an­um“ eins og frétta­menn kalla það. Þeir eru ekki hætt­ir, ætla nú að reyna að kom­ast að því hvar Meyer fékk mynd­irnar og líka hvað varð um mynd­irnar sem fóru ekki til DR.

Skuldabréfaeigendur tilbúnir að leggja sitt af mörkum - Lítill tími til stefnu
Skuldabréfaeigendur WOW air eru tilbúnir að taka hlut í félaginu í skiptum fyrir niðurfellingu skulda.
Kjarninn 25. mars 2019
Aflýsa flugi frá London - Rauðglóandi síminn hjá Neytendasamtökunum
Forsvarsmenn WOW air reyna nú allt til að bjarga félaginu frá gjaldþroti.
Kjarninn 25. mars 2019
Ríkislögmaður neitar að afhenda gögn - Kjarninn kærir
Kjarninn óskaði eftir því frá forsætisráðuneytinu, að fá afhent sérfræðiálit og gögn frá þeim sem veittu Ríkislögmanni ráðgjöf í hinu svokallaða Landsréttarmáli.
Kjarninn 25. mars 2019
Þröstur Ólafsson
Samábyrgð og þau afétnu
Kjarninn 25. mars 2019
Bjarni Benediktsson
Ríkisstjórnin með tilbúnar áætlanir ef rekstur WOW air stöðvast
Fjármála- og efnahagsráðherra segir stjórnvöld vera viðbúin ef rekstur WOW air stöðvast. Hann segir þó ekki réttlætanlegt að setja skattfé inn í áhætturekstur sem þennan.
Kjarninn 25. mars 2019
Flestar áskriftir Alþingis eru að Morgunblaðinu
Alþingi er með 13 áskriftir að Morgunblaðinu auk netáskrifta, sem og aðgang að gagnasafni mbl.is.
Kjarninn 25. mars 2019
HS Orka á tvö orkuver, í Svartsengi og svo Reykjanesvirkjun.
Meirihlutinn í HS Orku seldur fyrir 37 milljarða króna
Búið er að skrifa undir kaupsamning á meirihluta hlutafjár í eina íslenska orkufyrirtækinu sem er í einkaeigu.
Kjarninn 25. mars 2019
Dauðastríðið hjá WOW air á lokametrunum
Það ætti að skýrast í dag eða í síðasta lagi á allra næstu dögum hvort flugfélagið WOW air verði áfram til. Forsvarsmenn þess eru nú í kappi við tímann að ná fram nýrri lausn eftir að bæði Indigo Partners og Icelandair ákváðu að fjárfesta ekki í félaginu.
Kjarninn 25. mars 2019
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar