Baráttan um Brókina

Þeir sem í síðustu viku ætluðu að smella sér inn á Skindbuksen (Brókina) í miðborg Kaupmannahafnar og fá sér hakkebøf, biksemad eða skipperlabskovs hafa líklega hrokkið við þegar þeir komu þar að læstum dyrum. Óljóst er hvað verður um staðinn.

Skindbuksen
Auglýsing

Upphaf Skindbuksen, í kjallaranum á Lille Kongensgade 4 við Kóngsins Nýjatorg, má rekja til þess að á efri hæð hússins var veitingastaðurinn Grand Café sem þótti bæði fínn og virðulegur. Í kjallaranum var bar og veitingastaður,einskonar útibú frá veitingastaðnum, sýnu alþýðlegra. Meðal viðskiptavina voru vagnmenn (kúskar, droskekuskere) sem fluttu farþega, á hestvögnum, milli staða líkt og leigubílstjórar nútímans. Milli ferða fengu þeir sér hressingu í kjallaranum sem fékk nafnið Kúskakjallarinn (Droskekælderen). Þegar sjálfrenningarnir (eins og opnir bílar voru fyrst kallaðir) leystu hestvagnana af hólmi breyttist nafnið í Bílstjórakjallarann. Bílstjórarnir klæddust iðulega skinnbuxum og árið 1930 var nafni staðarins breytt í Skindbuksen.

Vinsæll meðal Íslendinga

Margar sögur, sannar og ósannar, eru til um veru Íslendinga í Kaupmannahöfn fyrr á tímum. Í frásögnum koma vertshúsin á svæðinu kringum Kóngsins Nýjatorg mjög við sögu. Stephan a Porta, Hviids vinstue, Pedrini, Pleisch, Genelli og Skindbuksen. Íslendingar gáfu þessum stöðum íslensk nöfn; Mjóni (eftir veitingamanninum Mini) Hvítur, Pétur drengur, Blesi, Njáll og Brókin. Flestir þessara staða heyra nú sögunni til, ef frá eru taldir Hvítur og Brókin. Í minningum Íslendinga, einkum frá 18. og 19. öld eru þessir tveir ásamt Mjóna fyrirferðarmestir. Brókin var frá upphafi bæði bar og matsölustaður. Þótt enginn væri matseðillinn vissu fastagestir alltaf hvað var á boðstólum, ekki bara í dag heldur líka á morgun. Með því að skoða matseðil Grand Cafe, á efri hæðinni, var ætíð hægt að reikna út hvað „gefið yrði á garðann á Brókinni daginn eftir“ (orðalag Björns Th. Björnssonar í bók hans um Kaupmannahöfn). Biksemad, með spæleggi hefur í áratugi verið einn vinsælasti og ódýrasti réttur staðarins og svo er enn, kostaði, þegar skrifari þessa kíkti á matseðilinn fyrir skömmu kr. 129.- ( 2.170.- íslenskar).

Griðastaður listamanna

Vinsældir Brókarinnar hafa í gegnum árin ekki verið bundnar við Íslendinga. Staðurinn hefur notið mikilla vinsælda listamanna, sem þar hafa „rætt málin og farið yfir sviðið“ eins og yfirþjónn staðarins komst að orði í blaðaviðtali fyrir nokkru. Veggi og loft veitingasalarins prýða fjölmargar myndir, sumar málaðar beint á steininn. Þar má sjá andlitsmyndir fjölmargra þekktra danskra listamanna og framámanna í dönsku menningarlífi, blaðamanna, og Íslendinga. Í áðurnefndu viðtali sagði yfirþjónn staðarins að stundum hefðu listamenn, með létta pyngju, boðið mynd sem greiðslu fyrir veitingarnar. Meðal Íslendinga sem héldu tryggð við Brókina og sátu þar tíðum var Alfreð Flóki og ljósmynd af honum hefur árum saman hangið þar á vegg. 

Auglýsing

Gamalt norrænt eldhús

Á undanförnum tveimur áratugum hefur hinum gömlu dönsku veitingastöðum sem bjóða uppá það sem sumir kalla gamaldags mat fækkað nokkuð. Hakkabuff, purusteik, áðurnefndur biksimatur og fleira af því tagi naut skyndilega ekki sömu vinsælda og áður. Pizzur og pasta ásamt margs konar skyndibita komu í staðinn. Svo kom „nýja norræna eldhúsið“. Staðir eins og Brókin þóttu gamaldags, höfðu ekki aðlagað sig breyttum tímum var gjarna sagt. Títtnefndur yfirþjónn á Brókinni sagði í viðtali við dagblaðið Politiken að þar á bæ hefðu menn hugsað sér að halda sig við „gamla norræna eldhúsið“ eins og hann kallaði það. Án þess að gert sé lítið úr öllu því nýja hefur það gamla sótt í sig veðrið á nýjan leik, ekki síst „smørrebrauðsstaðirnir“ sem um skeið voru orðnir mjög fáir í Kaupmannahöfn, og víðar í Danmörku.

Miklar breytingar í miðborg Kaupmannahafnar

Á síðustu árum hafa orðið miklar breytingar á miðborg Kaupmannahafnar. Margar gamalgrónar verslanir hafa lagt upp laupana, ekki síst á Strikinu. Í staðinn hafa komið útibú verslana sem finna má nánast í hvaða borg sem er. Sama gildir um matsölustaðina. Fyrir nokkrum árum var til dæmis veitingastaðnum Stephan a Porta (Mjóna), elsta kaffihúsi Kaupmannahafnar lokað og þar er nú McDonalds hamborgarastaður.

Mörgum hugnast ekki breytingar af þessu tagi, segja að með allri „alþjóðavæðingunni“ hverfi sérstaðan. Útlendingar komi ekki til Danmerkur til að setjast inn á fjölþjóðlega hamborgarastaði eða skoða úrvalið í verslunum, sem séu þær sömu og heima hjá þeim.

Ferðamönnum hefur fjölgað mjög á síðustu árum í Kaupmannahöfn og það hefur orðið til þess að verð á húsnæði í miðborginni hefur hækkað mikið. Eignamenn og stöndug fyrirtæki sækjast í auknum mæli eftir að komast yfir húseignir og freistingin þegar vel er boðið er því mikil fyrir þá sem eiga húsnæði í miðborginni. Lille Kongensgade, sem liggur frá Kóngsins Nýjatorgi, við hlið Magasin du Nord, er ein þeirra gatna sem eignamenn hafa beint sjónum sínum að. Húsalengjan sem Brókin er hluti af, er nú nánast öll í eigu eins athafnamanns, eða fyrirtækis í hans nafni. Þessi maður hefur lengi rennt hýru auga til kjallarans sem hýsir Brókina og Hvít en þessir stað eru hlið við hlið.

Fram til þessa hafa eigendur þessara tveggja staða ekki ljáð máls á því að selja þrátt fyrir mikinn þrýsting.

Lok lok og læs á Brókinni  

Eins nefnt var í upphafi þessa pistils komu gestir að lokuðum dyrum á Brókinni í byrjun liðinnar viku. Fljótlega spurðist út að nú hefði eigandinn húsnæðisins (reksturinn var í annarra höndum) hreinlega látið undan og væri búinn að selja áðurnefndum athafnamanni og starfsemin þess vegna stöðvast. Einn starfsmanna veitingastaðarins sagði í viðtali að hann hefði átt í viðræðum við eiganda húsnæðisins um kaup á því en athafnamaðurinn greinilega boðið betur.

Enginn veit hvað verður

Á þessari stundu veit enginn hvað verður. Athafnamaðurinn, núverandi eigandi Brókarinnar, hafði í viðtölum fyrr á árinu gefið í skyn að ef hann eignaðist húsnæðið yrðu breytingar. Hann vildi þó lítið segja í hverju þær breytingar gætu falist. Dagblaðið Politiken greindi hins vegar frá því fyrir nokkrum dögum að hinn nýi eigandi hefði tjáð blaðamanni að staðurinn yrði að sjálfsögðu áfram til og rekinn með sama sniði og áður. Samningar við starfsfólk væru í vinnslu og þegar þeir yrðu frágengnir yrði opnað á ný. Eigandinn sagði að eina breytingin sem til stæði væri betri loftræsting. Blaðamaður Politiken sagði að vonandi yrði ný loftræsting ekki til þess að eyðileggja andrúmsloftið á staðnum.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Steypiregnið ógurlega
Steypiregn er klárlega orðið tíðara og umfangsmeira en áður var. Öll rök hníga að tengingu við hlýnun lofthjúps jarðar. Í tilviki flóðanna í Þýskalandi og víðar hefur landmótun, aukið þéttbýli og minni skilningur samfélaga á eðli vatnsfalla áhrif.
Kjarninn 25. júlí 2021
Ísraelsk stjórnvöld sömdu við lyfjafyrirtækið Pfizer um bóluefni og rannsóknir samhliða bólusetningum.
Alvarlega veikum fjölgar í Ísrael
Það er gjá á milli fjölda smita og fjölda alvarlegra veikra í Ísrael nú miðað við fyrstu bylgju faraldursins. Engu að síður hafa sérfræðingar áhyggjur af þróuninni. Um 60 prósent þjóðarinnar er bólusett.
Kjarninn 25. júlí 2021
Danska smurbrauðið nýtur nú aukinna vinsælda meðal matgæðinga í heimalandinu.
Endurkoma smurbrauðsins
Flestir Íslendingar kannast við danska smurbrauðið, smørrebrød. Eftir að alls kyns skyndibitar komu til sögunnar döluðu vinsældirnar en nú nýtur smurbrauðið sívaxandi vinsælda. Nýir staðir skjóta upp kollinum og þeir gömlu upplifa sannkallaða endurreisn.
Kjarninn 25. júlí 2021
Fjallahjólabrautin við Austurkór var eitt verkefna sem valið var til framkvæmda af íbúum í íbúðalýðræðisverkefninu Okkar Kópavogur í fyrra.
Kópavogsbær skoðar flötu fjallahjólabrautina betur eftir holskeflu athugasemda
Kópavogsbær hefur boðað að fjallahjólabraut við Austurkór í Kópavogi verði tekin til nánari skoðunar, eftir fjölda athugasemda frá svekktum íbúum þess efnis að brautin gagnist lítið við fjallahjólreiðar.
Kjarninn 24. júlí 2021
Með stafrænum kórónuveirupassa fæst QR kóði sem sýna þarf á hinum ýmsu stöðum.
Munu þurfa að framvísa kórónuveirupassa til að fara út að borða
Evrópska bólusetningarvottorðið hefur verið notað vegna ferðalaga innan álfunnar síðan í upphafi mánaðar. Í Danmörku hefur fólk þurft að sýna sambærilegt vottorð til að sækja samkomustaði og svipað er nú uppi á teningnum á Ítalíu og í Frakklandi.
Kjarninn 24. júlí 2021
Eldgosið í Geldingadölum hefur verið mikið sjónarspil. Nú virðist það í rénun.
Ráðherra veitir nafni nýja hraunsins formlega blessun sína
Eins og lög gera ráð fyrir hefur Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra staðfest nafngift nýja hraunsins í landi Grindavíkurbæjar. Fagradalshraun mun það heita um ókomna framtíð.
Kjarninn 24. júlí 2021
Ferðamenn við Skógafoss.
Lágur smitfjöldi talinn mikilvægur fyrir heilsu og hagsmuni ferðaþjónustu
Ótti við að lenda á rauðum listum sóttvarnayfirvalda í Evrópu og Bandaríkjunum var tekinn inn í heildarhagsmunamat ríkisstjórnarinnar varðandi nýjar sóttvarnaráðstafanir innanlands. Á morgun verður mannlífið heft á ný vegna veirunnar.
Kjarninn 24. júlí 2021
Einkabílaeign á Ísland er hlutfallslega sú hæsta í Evrópu.
Getur Ísland keyrt sig út úr loftslagsvandanum?
Orkuskipti í samgöngum er eitt helsta framlag íslenskra stjórnvalda í baráttunni við loftslagshamfarir. Rafbílar eru hins vegar ekki sú töfralausn sem oft er haldið fram. Vandamálið er ekki bensíndrifnir bílar heldur bíladrifin menning.
Kjarninn 24. júlí 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar