Baráttan um Brókina

Þeir sem í síðustu viku ætluðu að smella sér inn á Skindbuksen (Brókina) í miðborg Kaupmannahafnar og fá sér hakkebøf, biksemad eða skipperlabskovs hafa líklega hrokkið við þegar þeir komu þar að læstum dyrum. Óljóst er hvað verður um staðinn.

Skindbuksen
Auglýsing

Upp­haf Skind­buksen, í kjall­ar­anum á Lille Kon­g­ens­gade 4 við Kóngs­ins Nýja­torg, má rekja til þess að á efri hæð húss­ins var veit­inga­stað­ur­inn Grand Café sem þótti bæði fínn og virðu­leg­ur. Í kjall­ar­anum var bar og veit­inga­stað­ur­,eins­konar útibú frá veit­inga­staðn­um, sýnu alþýð­legra. Meðal við­skipta­vina voru vagn­menn (kúskar, droskeku­skere) sem fluttu far­þega, á hest­vögn­um, milli staða líkt og leigu­bíl­stjórar nútím­ans. Milli ferða fengu þeir sér hress­ingu í kjall­ar­anum sem fékk nafnið Kúska­kjall­ar­inn (Droskekæld­er­en). Þegar sjálfrenn­ing­arnir (eins og opnir bílar voru fyrst kall­að­ir) leystu hest­vagn­ana af hólmi breytt­ist nafnið í Bíl­stjóra­kjall­ar­ann. Bíl­stjór­arnir klædd­ust iðu­lega skinn­buxum og árið 1930 var nafni stað­ar­ins breytt í Skind­buk­sen.

Vin­sæll meðal Íslend­inga

Margar sög­ur, sannar og ósann­ar, eru til um veru Íslend­inga í Kaup­manna­höfn fyrr á tím­um. Í frá­sögnum koma verts­húsin á svæð­inu kringum Kóngs­ins Nýja­torg mjög við sögu. Stephan a Porta, Hvi­ids vinstue, Pedr­ini, Pleisch, Gen­elli og Skind­buk­sen. Íslend­ingar gáfu þessum stöðum íslensk nöfn; Mjóni (eftir veit­inga­mann­inum Mini) Hvít­ur, Pétur dreng­ur, Blesi, Njáll og Brók­in. Flestir þess­ara staða heyra nú sög­unni til, ef frá eru taldir Hvítur og Brók­in. Í minn­ingum Íslend­inga, einkum frá 18. og 19. öld eru þessir tveir ásamt Mjóna fyr­ir­ferð­ar­mest­ir. Brókin var frá upp­hafi bæði bar og mat­sölu­stað­ur. Þótt eng­inn væri mat­seð­ill­inn vissu fasta­gestir alltaf hvað var á boðstól­um, ekki bara í dag heldur líka á morg­un. Með því að skoða mat­seðil Grand Cafe, á efri hæð­inni, var ætíð hægt að reikna út hvað „gefið yrði á garð­ann á Brók­inni dag­inn eft­ir“ (orða­lag Björns Th. Björns­sonar í bók hans um Kaup­mannahöfn). Biksemad, með spæ­leggi hefur í ára­tugi verið einn vin­sæl­asti og ódýr­asti réttur stað­ar­ins og svo er enn, kost­aði, þegar skrif­ari þessa kíkti á mat­seð­il­inn fyrir skömmu kr. 129.- ( 2.170.- íslenskar).

Griða­staður lista­manna

Vin­sældir Brók­ar­innar hafa í gegnum árin ekki verið bundnar við Íslend­inga. Stað­ur­inn hefur notið mik­illa vin­sælda lista­manna, sem þar hafa „rætt málin og farið yfir svið­ið“ eins og yfir­þjónn stað­ar­ins komst að orði í blaða­við­tali fyrir nokkru. Veggi og loft veit­inga­sal­ar­ins prýða fjöl­margar mynd­ir, sumar mál­aðar beint á stein­inn. Þar má sjá and­lits­myndir fjöl­margra þekktra danskra lista­manna og framá­manna í dönsku menn­ing­ar­lífi, blaða­manna, og Íslend­inga. Í áður­nefndu við­tali sagði yfir­þjónn stað­ar­ins að stundum hefðu lista­menn, með létta pyngju, boðið mynd sem greiðslu fyrir veit­ing­arn­ar. Meðal Íslend­inga sem héldu tryggð við Brók­ina og sátu þar tíðum var Alfreð Flóki og ljós­mynd af honum hefur árum saman hangið þar á vegg. 

Auglýsing

Gam­alt nor­rænt eld­hús

Á und­an­förnum tveimur ára­tugum hefur hinum gömlu dönsku veit­inga­stöðum sem bjóða uppá það sem sumir kalla gam­al­dags mat fækkað nokk­uð. Hakka­buff, pur­u­steik, áður­nefndur biksi­matur og fleira af því tagi naut skyndi­lega ekki sömu vin­sælda og áður. Pizzur og pasta ásamt margs konar skyndi­bita komu í stað­inn. Svo kom „nýja nor­ræna eld­hús­ið“. Staðir eins og Brókin þóttu gam­al­dags, höfðu ekki aðlagað sig breyttum tímum var gjarna sagt. Títt­nefndur yfir­þjónn á Brók­inni sagði í við­tali við dag­blaðið Politi­ken að þar á bæ hefðu menn hugsað sér að halda sig við „gamla nor­ræna eld­hús­ið“ eins og hann kall­aði það. Án þess að gert sé lítið úr öllu því nýja hefur það gamla sótt í sig veðrið á nýjan leik, ekki síst „smør­rebr­auðs­stað­irn­ir“ sem um skeið voru orðnir mjög fáir í Kaup­manna­höfn, og víðar í Dan­mörku.

Miklar breyt­ingar í mið­borg Kaup­manna­hafnar

Á síð­ustu árum hafa orðið miklar breyt­ingar á mið­borg Kaup­manna­hafn­ar. Margar gam­al­grónar versl­anir hafa lagt upp laupana, ekki síst á Strik­inu. Í stað­inn hafa komið útibú versl­ana sem finna má nán­ast í hvaða borg sem er. Sama gildir um mat­sölu­stað­ina. Fyrir nokkrum árum var til dæmis veit­inga­staðnum Stephan a Porta (Mjóna), elsta kaffi­húsi Kaup­manna­hafnar lokað og þar er nú McDon­alds ham­borg­ara­stað­ur.

Mörgum hugn­ast ekki breyt­ingar af þessu tagi, segja að með allri „al­þjóða­væð­ing­unni“ hverfi sér­stað­an. Útlend­ingar komi ekki til Dan­merkur til að setj­ast inn á fjöl­þjóð­lega ham­borg­ara­staði eða skoða úrvalið í versl­un­um, sem séu þær sömu og heima hjá þeim.

Ferða­mönnum hefur fjölgað mjög á síð­ustu árum í Kaup­manna­höfn og það hefur orðið til þess að verð á hús­næði í mið­borg­inni hefur hækkað mik­ið. Eigna­menn og stöndug fyr­ir­tæki sækj­ast í auknum mæli eftir að kom­ast yfir hús­eignir og freist­ingin þegar vel er boðið er því mikil fyrir þá sem eiga hús­næði í mið­borg­inni. Lille Kon­g­ens­ga­de, sem liggur frá Kóngs­ins Nýja­torgi, við hlið Magasin du Nord, er ein þeirra gatna sem eigna­menn hafa beint sjónum sínum að. Húsa­lengjan sem Brókin er hluti af, er nú nán­ast öll í eigu eins athafna­manns, eða fyr­ir­tækis í hans nafni. Þessi maður hefur lengi rennt hýru auga til kjallar­ans sem hýsir Brók­ina og Hvít en þessir stað eru hlið við hlið.

Fram til þessa hafa eig­endur þess­ara tveggja staða ekki ljáð máls á því að selja þrátt fyrir mik­inn þrýst­ing.

Lok lok og læs á Brók­inn­i  

Eins nefnt var í upp­hafi þessa pistils komu gestir að lok­uðum dyrum á Brók­inni í byrjun lið­innar viku. Fljót­lega spurð­ist út að nú hefði eig­and­inn hús­næð­is­ins (rekst­ur­inn var í ann­arra hönd­um) hrein­lega látið undan og væri búinn að selja áður­nefndum athafna­manni og starf­semin þess vegna stöðvast. Einn starfs­manna veit­inga­stað­ar­ins sagði í við­tali að hann hefði átt í við­ræðum við eig­anda hús­næð­is­ins um kaup á því en athafna­mað­ur­inn greini­lega boðið bet­ur.

Eng­inn veit hvað verður

Á þess­ari stundu veit eng­inn hvað verð­ur. Athafna­mað­ur­inn, núver­andi eig­andi Brók­ar­inn­ar, hafði í við­tölum fyrr á árinu gefið í skyn að ef hann eign­að­ist hús­næðið yrðu breyt­ing­ar. Hann vildi þó lítið segja í hverju þær breyt­ingar gætu falist. Dag­blaðið Politi­ken greindi hins vegar frá því fyrir nokkrum dögum að hinn nýi eig­andi hefði tjáð blaða­manni að stað­ur­inn yrði að sjálf­sögðu áfram til og rek­inn með sama sniði og áður. Samn­ingar við starfs­fólk væru í vinnslu og þegar þeir yrðu frá­gengnir yrði opnað á ný. Eig­and­inn sagði að eina breyt­ingin sem til stæði væri betri loft­ræst­ing. Blaða­maður Politi­ken sagði að von­andi yrði ný loft­ræst­ing ekki til þess að eyði­leggja and­rúms­loftið á staðn­um.

Myndin er frá mótmælunum í Hong Kong í júní.
Evrópuþingið gagnrýnir aðstæður í Hong Kong
Bæði yfirvöld í Hong Kong og Beijing hafa gagnrýnt Evrópuþingið fyrir ályktunina og segja hana vera hræsni af hálfu þingsins.
Kjarninn 19. júlí 2019
Skora á Almenna innheimtu ehf. að hætta innheimtu á ólöglegum lánum
Fyrir liggur að vextir á smálánum eru margfalt hærri en heimilt er samkvæmt lögum, en þrátt fyrir það eru lántakendur enn krafðir um endurgreiðslu á ólöglegum vöxtum af innheimtufyrirtækinu Almenn innheimta ehf..
Kjarninn 19. júlí 2019
Birna Lárusdóttir
Viljum við fara aftur á byrjunarreit?
Kjarninn 19. júlí 2019
Húsavík á kortið í alþjóðlegu strandhreinsunarátaki
Húsavík heimsækja árlega yfir 100 þúsund ferðamenn í þeim tilgangi að skoða hvali. Ferðaþjónustufyrirtæki á svæðinu sameinuðust í átaki í að hreins strandlengjuna, og vel tókst til.
Kjarninn 19. júlí 2019
Sjálfstæðisflokkur ekki mælst minni frá hruni – Miðjan í andstöðunni nú stærri en stjórnin
Fylgi Sjálfstæðisflokksins hefur ekki mælst lægra frá hruni, samanlagt fylgi ríkisstjórnarflokkanna hefur ekki mælst lægra á kjörtímabilinu og frjálslynda miðjublokkin er nú stærri en ríkisstjórnin.
Kjarninn 19. júlí 2019
Fylgi Miðflokks hærra en Vinstri grænna
Fylgi Miðflokksins eykst verulega á milli mánaða og mælist nú 14,4 prósent. Fylgi flokksins mælist nú hærra en bæði Vinstri grænna og Samfylkingarinnar.
Kjarninn 19. júlí 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Apple Pay og Enski Boltinn í boði fyrir alla
Kjarninn 19. júlí 2019
Þota ALC flogin til Evrópu
Bandaríska flugleigufélagið ALC hefur átt í deilum við Isavia um þotuna. Isavia vildi kyrrsetja vélina til að tryggja greiðslur upp í tveggja milljarða króna skuldir WOW air.
Kjarninn 19. júlí 2019
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar