„Fátæktinni útrýmt“ með nýjum fjárlögum

Fyrsta fjármálafrumvarp nýrrar ríkisstjórnar Ítalíu verður tekið fyrir á þingi næstu dagana. Samkvæmt formanni eins ríkisstjórnarflokksins mun frumvarpið marka útrýmingu fátæktar í landinu, en aðrir eru ekki jafnsannfærðir um það.

Luigi Di Maio, atvinnuráðherra Ítalíu og leiðtogi Fimmstjörnuhreyfingarinnar, síðasta fimmtudagskvöld.
Luigi Di Maio, atvinnuráðherra Ítalíu og leiðtogi Fimmstjörnuhreyfingarinnar, síðasta fimmtudagskvöld.
Auglýsing

Síð­asta fimmtu­dags­kvöld steig Luigi Di Maio, for­maður ítölsku Fimm­stjörnu­hreyf­ing­ar­innar (M5S), út á svalir Chig­i-hall­ar­innar í Róm með sam­flokks­mönnum sínum og veif­aði til ljós­mynd­ara, sigri hrós­and­i.  

Ástæða fagn­að­ar­lát­anna var sú að rík­is­stjórn­in, sem sam­anstendur af popúlista­flokk­unum M5S og Lega Nord, hefur náð sam­komu­lagi um fjár­laga­frum­varp til næsta árs. Hins veg­ar, þrátt fyrir fagn­að­ar­læti Di Maio og félaga, er mögu­legt að frum­varpið gæti leitt til alvar­legra lang­tíma­af­leið­inga fyrir Ítalíu og jafn­vel Evr­ópu­sam­bandið í heild sinni.

Fátækt­inni útrýmt

„Við mun­um, með þessum aðgerðum og þessum fjár­lög­um, útrýma fátækt­inni með ákveðnum hætt­i,“ sagði Di Maio þegar hann var spurður út í fjár­laga­frum­varpið í ítölskum spjall­þætti fyrr í vik­unni

Auglýsing

Yfir­lýs­ingar hans eru í takt við kosn­inga­lof­orð M5S, en flokk­ur­inn lof­aði mik­illi útgjalda­aukn­ingu úr rík­is­sjóði, meðal ann­ars til að tryggja fátækum fjöl­skyldum borg­ara­laun og hækka elli­líf­eyri. Sam­hliða þessu lof­aði flokk­ur­inn einnig stór­felldri skatta­lækk­unum á fyr­ir­tæki, auk afnáms 400 „til­gangs­lausra“ reglu­gerða sem áttu að hægja á efna­hags­líf­inu.

Samið við Lega

Áherslur M5S í efna­hags­málum voru einnig sam­þykktar af hinum rík­is­stjórn­ar­flokkn­um, Lega Nord, þótt báðir flokk­arnir komi úr ólíkum átt­um. Sá fyrr­nefndi varð til sem gras­rót­ar­hreyf­ing gegn spill­ingu í ríkj­andi valda­flokk­um, en Lega á rætur sínar að rekja til fas­ism­ans og beinir jafnan spjótum sínum að inn­flytj­endum og róma­fólki. Svo virð­ist sem Lega hafi ákveðið að sam­þykkja efna­hags­stefnu M5S svo lengi sem rík­is­stjórnin sýni aukna hörku gagn­vart flótta­mönn­um, sam­kvæmt sam­eig­in­legri stefnu­yf­ir­lýs­ingu flokk­anna.

Gegn áformum fjár­mála­ráð­herra

Álits­gjafar og aðrir sér­fræð­ingar voru þó margir hverjir full­vissir um að lítið yrði úr lof­orðum beggja flokk­anna, þar sem rík­is­skuldir væru háar og mik­ill þrýst­ingur væri frá Evr­ópu­sam­band­inu um að ná þeim nið­ur. Þvert á vænt­ingar kynnti nýja rík­is­stjórnin mikla útgjalda­aukn­ingu í nýju frum­varpi, en gert er ráð fyrir að halli á fjár­lögum rík­is­sjóðs muni aukast úr 1,6 pró­sentum af lands­fram­leiðslu upp í 2,4 pró­sent.

Slíkur halli gæti gjör­breytt efna­hags­horfur lands­ins til langs tíma og eru langt umfram það sem fjár­mála­ráð­herra lands­ins taldi leyfi­legt. Ráð­herrann, sem er óflokks­bund­inn hag­fræði­pró­fess­or, hafði reiknað að halli rík­is­sjóðs mætti mesta lagi fara upp í 1,6 pró­sent ef skuldir hins opin­bera ættu ekki að aukast. Lík­legt er því að opin­berar skuldir muni aukast ef frum­varpið nær í gegn, en þær standa nú í 131 pró­senti af lands­fram­leiðslu Ítalíu og eru þær næst­hæstu í allri Evr­ópu, á eftir Grikk­landi.

Virðir ekki regl­urnar

Þrátt fyrir að til­lög­urnar boði meiri þenslu en fjár­mála­ráð­herr­ann mældi með hefur hann samt sem áður ákveðið að sitja enn sem ráð­herra og mun því að öllum lík­indum skrifa undir frum­varp­ið. Við­brögðin voru harð­ari í Brus­sel, en efna­hags­full­trúi Evr­ópu­sam­bands­ins Pierre Moscovici gaf ítölsku rík­is­stjórn­inni tón­inn á föstu­dag­inn. „Við höfum engan áhuga á krísu milli fram­kvæmda­stjórn Evr­ópu­sam­bands­ins og Ítal­íu, þar sem landið er mik­il­vægt á evru­svæð­inu. Hins vegar höfum við heldur engan áhuga á að Ítalía virði ekki regl­urnar og lækki ekki skuldir sín­ar, sem eru hættu­lega háar,“ sagði Moscovici í frönskum spjall­þætti nú á föstu­dag­inn. Einnig bætti hann við að nið­ur­greiðsla slíkrar skulda myndi þýða minni fjár­fest­ingu í vega­kerf­inu, menntun og félags­mál á Ítalíu í fram­tíð­inni.

Vand­ræði í stjórn­ar­skránni

Auk þess sem til­lögur Di Maio og félaga brjóta í bága við stefnu Evr­ópu­sam­bands­ins er einnig óljóst hvort þær séu leyfi­legar sam­kvæmt stjórn­ar­skrá lands­ins. Í nýrri grein stjórn­ar­skrár­inn­ar, sem bætt var við í kjöl­far evru­krepp­unnar árið 2012, er þess kraf­ist af rík­inu að reka fjár­lög með sem minnstum halla ef efna­hagur lands­ins er ekki í nið­ur­sveiflu. Di Maio hefur áður sagst vilja eyða umræddri grein úr stjórn­ar­skránni, en for­sæt­is­ráð­herra lands­ins, sem er óflokks­bund­inn, hefur þver­tekið fyrir það.

Mark­aðir óhressir

Fjár­mála­mark­aðir brugð­ust ekki vel við fagn­að­ar­lát­unum á svöl­unum í Róm síð­asta fimmtu­dag, en vextir til tíu ára ítal­skra rík­is­skulda­bréfa hækk­uðu ört eftir opnun mark­aða á föstu­dag­inn auk þess sem vísi­tala Kaup­hall­ar­innar í Mílanó lækk­aði um fjögur pró­sent. Munur á vöxtum ítal­skra og þýskra rík­is­skulda­bréfa hefur farið ört vax­andi frá myndun rík­is­stjórnar M5S og Lega, en hann end­ur­speglar þverr­andi traust fjár­festa á Ítal­íu.

Kosið verður um frum­varpið á næstu vik­um, en skiptar skoð­anir eru á því hver lang­tíma­á­hrif þess verða á ítalskt efna­hags­líf, nái það í gegn. Evr­ópu­sam­band­ið, fjár­festar og óflokks­bundnir ráð­herrar eru þó ekki enn sann­færðir um að Di Maio muni takast ætl­un­ar­verk sitt að „út­rýma fátækt“ fyrir fullt og allt. Þess í stað trúa margir þeirra að þenslan gæti leitt til enn meiri fátæktar á Ítalíu á næstu árum, þegar tími er kom­inn til þess að borga loks skuld­irn­ar.

Ásmundur Einar Daðason, félags- og jafnréttismálaráðherra.
Ráðherra skipar aðgerðahóp um verkefnið Karlar og jafnrétti
Meginhlutverk aðgerðahópsins er meðal annars að beita sér fyrir aðgerðum stjórnvalda um að auka þátttöku drengja og karla í öllu starfi og stefnumótun á sviði jafnréttismála.
Kjarninn 21. október 2018
Bergljót Kjartansdóttir
Friðarsamtal Dr. David Krieger og Dasaku Ikeda
Kjarninn 21. október 2018
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Að tileinka sér nýja hæfileika
Kjarninn 21. október 2018
Þinglýst eignarhald skilyrði skráningar heimagistingar
Til stendur að breyta lögum um heimagistingu en breytingarnar miða að því að bæta ferlið við skráningu og eftirlit og að samræma betur málsmeðferð og ákvörðun sekta milli leyfisskyldrar gististarfsemi og skráningarskyldrar heimagistingar.
Kjarninn 21. október 2018
Ari Trausti Guðmundsson
Lagabreyting er varðar fiskeldi
Kjarninn 21. október 2018
Glæpamenn í jakkafötum
„Þeir ganga um í jakkafötum en eru glæpamenn“. Þetta er lýsing danska forsætisráðherrans á mönnum sem hafa orðið uppvísir að einhverju stærsta skattsvikamáli sem sögur fara af. Um er að ræða jafngildi um það bil tíu þúsund milljarða íslenskra króna.
Kjarninn 21. október 2018
Íslendingar borga þriðjung af því sem Danir borga fyrir kalda vatnið
Ódýrast er að nota kalt vatn á Íslandi af Norðurlöndunum.
Kjarninn 20. október 2018
María Pétursdóttir
Starfsgetumat – Upp á líf og dauða
Kjarninn 20. október 2018
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar