„Fátæktinni útrýmt“ með nýjum fjárlögum

Fyrsta fjármálafrumvarp nýrrar ríkisstjórnar Ítalíu verður tekið fyrir á þingi næstu dagana. Samkvæmt formanni eins ríkisstjórnarflokksins mun frumvarpið marka útrýmingu fátæktar í landinu, en aðrir eru ekki jafnsannfærðir um það.

Luigi Di Maio, atvinnuráðherra Ítalíu og leiðtogi Fimmstjörnuhreyfingarinnar, síðasta fimmtudagskvöld.
Luigi Di Maio, atvinnuráðherra Ítalíu og leiðtogi Fimmstjörnuhreyfingarinnar, síðasta fimmtudagskvöld.
Auglýsing

Síð­asta fimmtu­dags­kvöld steig Luigi Di Maio, for­maður ítölsku Fimm­stjörnu­hreyf­ing­ar­innar (M5S), út á svalir Chig­i-hall­ar­innar í Róm með sam­flokks­mönnum sínum og veif­aði til ljós­mynd­ara, sigri hrós­and­i.  

Ástæða fagn­að­ar­lát­anna var sú að rík­is­stjórn­in, sem sam­anstendur af popúlista­flokk­unum M5S og Lega Nord, hefur náð sam­komu­lagi um fjár­laga­frum­varp til næsta árs. Hins veg­ar, þrátt fyrir fagn­að­ar­læti Di Maio og félaga, er mögu­legt að frum­varpið gæti leitt til alvar­legra lang­tíma­af­leið­inga fyrir Ítalíu og jafn­vel Evr­ópu­sam­bandið í heild sinni.

Fátækt­inni útrýmt

„Við mun­um, með þessum aðgerðum og þessum fjár­lög­um, útrýma fátækt­inni með ákveðnum hætt­i,“ sagði Di Maio þegar hann var spurður út í fjár­laga­frum­varpið í ítölskum spjall­þætti fyrr í vik­unni

Auglýsing

Yfir­lýs­ingar hans eru í takt við kosn­inga­lof­orð M5S, en flokk­ur­inn lof­aði mik­illi útgjalda­aukn­ingu úr rík­is­sjóði, meðal ann­ars til að tryggja fátækum fjöl­skyldum borg­ara­laun og hækka elli­líf­eyri. Sam­hliða þessu lof­aði flokk­ur­inn einnig stór­felldri skatta­lækk­unum á fyr­ir­tæki, auk afnáms 400 „til­gangs­lausra“ reglu­gerða sem áttu að hægja á efna­hags­líf­inu.

Samið við Lega

Áherslur M5S í efna­hags­málum voru einnig sam­þykktar af hinum rík­is­stjórn­ar­flokkn­um, Lega Nord, þótt báðir flokk­arnir komi úr ólíkum átt­um. Sá fyrr­nefndi varð til sem gras­rót­ar­hreyf­ing gegn spill­ingu í ríkj­andi valda­flokk­um, en Lega á rætur sínar að rekja til fas­ism­ans og beinir jafnan spjótum sínum að inn­flytj­endum og róma­fólki. Svo virð­ist sem Lega hafi ákveðið að sam­þykkja efna­hags­stefnu M5S svo lengi sem rík­is­stjórnin sýni aukna hörku gagn­vart flótta­mönn­um, sam­kvæmt sam­eig­in­legri stefnu­yf­ir­lýs­ingu flokk­anna.

Gegn áformum fjár­mála­ráð­herra

Álits­gjafar og aðrir sér­fræð­ingar voru þó margir hverjir full­vissir um að lítið yrði úr lof­orðum beggja flokk­anna, þar sem rík­is­skuldir væru háar og mik­ill þrýst­ingur væri frá Evr­ópu­sam­band­inu um að ná þeim nið­ur. Þvert á vænt­ingar kynnti nýja rík­is­stjórnin mikla útgjalda­aukn­ingu í nýju frum­varpi, en gert er ráð fyrir að halli á fjár­lögum rík­is­sjóðs muni aukast úr 1,6 pró­sentum af lands­fram­leiðslu upp í 2,4 pró­sent.

Slíkur halli gæti gjör­breytt efna­hags­horfur lands­ins til langs tíma og eru langt umfram það sem fjár­mála­ráð­herra lands­ins taldi leyfi­legt. Ráð­herrann, sem er óflokks­bund­inn hag­fræði­pró­fess­or, hafði reiknað að halli rík­is­sjóðs mætti mesta lagi fara upp í 1,6 pró­sent ef skuldir hins opin­bera ættu ekki að aukast. Lík­legt er því að opin­berar skuldir muni aukast ef frum­varpið nær í gegn, en þær standa nú í 131 pró­senti af lands­fram­leiðslu Ítalíu og eru þær næst­hæstu í allri Evr­ópu, á eftir Grikk­landi.

Virðir ekki regl­urnar

Þrátt fyrir að til­lög­urnar boði meiri þenslu en fjár­mála­ráð­herr­ann mældi með hefur hann samt sem áður ákveðið að sitja enn sem ráð­herra og mun því að öllum lík­indum skrifa undir frum­varp­ið. Við­brögðin voru harð­ari í Brus­sel, en efna­hags­full­trúi Evr­ópu­sam­bands­ins Pierre Moscovici gaf ítölsku rík­is­stjórn­inni tón­inn á föstu­dag­inn. „Við höfum engan áhuga á krísu milli fram­kvæmda­stjórn Evr­ópu­sam­bands­ins og Ítal­íu, þar sem landið er mik­il­vægt á evru­svæð­inu. Hins vegar höfum við heldur engan áhuga á að Ítalía virði ekki regl­urnar og lækki ekki skuldir sín­ar, sem eru hættu­lega háar,“ sagði Moscovici í frönskum spjall­þætti nú á föstu­dag­inn. Einnig bætti hann við að nið­ur­greiðsla slíkrar skulda myndi þýða minni fjár­fest­ingu í vega­kerf­inu, menntun og félags­mál á Ítalíu í fram­tíð­inni.

Vand­ræði í stjórn­ar­skránni

Auk þess sem til­lögur Di Maio og félaga brjóta í bága við stefnu Evr­ópu­sam­bands­ins er einnig óljóst hvort þær séu leyfi­legar sam­kvæmt stjórn­ar­skrá lands­ins. Í nýrri grein stjórn­ar­skrár­inn­ar, sem bætt var við í kjöl­far evru­krepp­unnar árið 2012, er þess kraf­ist af rík­inu að reka fjár­lög með sem minnstum halla ef efna­hagur lands­ins er ekki í nið­ur­sveiflu. Di Maio hefur áður sagst vilja eyða umræddri grein úr stjórn­ar­skránni, en for­sæt­is­ráð­herra lands­ins, sem er óflokks­bund­inn, hefur þver­tekið fyrir það.

Mark­aðir óhressir

Fjár­mála­mark­aðir brugð­ust ekki vel við fagn­að­ar­lát­unum á svöl­unum í Róm síð­asta fimmtu­dag, en vextir til tíu ára ítal­skra rík­is­skulda­bréfa hækk­uðu ört eftir opnun mark­aða á föstu­dag­inn auk þess sem vísi­tala Kaup­hall­ar­innar í Mílanó lækk­aði um fjögur pró­sent. Munur á vöxtum ítal­skra og þýskra rík­is­skulda­bréfa hefur farið ört vax­andi frá myndun rík­is­stjórnar M5S og Lega, en hann end­ur­speglar þverr­andi traust fjár­festa á Ítal­íu.

Kosið verður um frum­varpið á næstu vik­um, en skiptar skoð­anir eru á því hver lang­tíma­á­hrif þess verða á ítalskt efna­hags­líf, nái það í gegn. Evr­ópu­sam­band­ið, fjár­festar og óflokks­bundnir ráð­herrar eru þó ekki enn sann­færðir um að Di Maio muni takast ætl­un­ar­verk sitt að „út­rýma fátækt“ fyrir fullt og allt. Þess í stað trúa margir þeirra að þenslan gæti leitt til enn meiri fátæktar á Ítalíu á næstu árum, þegar tími er kom­inn til þess að borga loks skuld­irn­ar.

Pottersen
Pottersen
Pottersen 16. þáttur: Harry fer í bað
Kjarninn 24. maí 2019
Skattakóngar eða -drottningar verða ekki opinberaðar af skattinum
Ríkisskattstjóri mun ekki senda út upplýsingar til fjölmiðla um þá 40 einstaklinga sem greiða hæstu skattana, líkt og hann hefur gert árum saman. Ástæðan er ákvörðun Persónuverndar í máli gegn Tekjur.is.
Kjarninn 24. maí 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Huawei missir Android og ARM leyfi, nýjar Macbook Pro tölvur komnar á markað og Game of Thrones Galaxy Fold á leiðinni
Kjarninn 24. maí 2019
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR.
Þakkar Miðflokksmönnum staðfestu varðandi þriðja orkupakkann
Formaður VR skorar á ríkisstjórnina að fresta málinu um þriðja orkupakkann fram á haust og biður um að þjóðin fái andrými til að kynna sér málið betur.
Kjarninn 24. maí 2019
Ýmsar jurtamjólk­urtegundir eru fá­an­leg­arhér á landi.
Sala á jurtamjólk aukist um tæplega 400 prósent
Bæði eftirspurn og úrval jurtamjólkur hafa aukist til muna hér á landi á síðustu árum. Sala á jurtamjólka hefur aukist um 386 prósent hjá matvöruverslunum Krónunnar á síðustu þremur árum.
Kjarninn 24. maí 2019
Theresa May tilkynnti þessa ákvörðun sína í morgun.
Theresa May segir af sér
Theresa May mun láta af embætti forsætisráðherra Bretlands og hætta sem leiðtogi Íhaldsflokksins 7. júní næstkomandi.
Kjarninn 24. maí 2019
Fíknivandinn breiðir úr sér
Lítið hefur gengið að vinna gegn útbreiðslu fíkniefna. Það er óhætt að segja að það sé ekki íslenskt vandamál, því stríðið gegn fíkniefnum virðist með öllu óvinnandi. Á Íslandi hefur fjöldi ungs fólks fallið frá úr of stórum skammti á skömmum tíma.
Kjarninn 24. maí 2019
Skýrsla um neyðarlánið frestað í þriðja sinn á örfáum vikum
Skýrsla um afdrif neyðarláns Seðlabanka Íslands til Kaupþings, og hvernig unnið var úr veðinu sem tekið var vegna lánsins, hefur enn og aftur verið frestað. Lánið kostaði íslenska skattgreiðendur 35 milljarða en skýrslan hefur verið í vinnslu frá 2015.
Kjarninn 24. maí 2019
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar