„Fátæktinni útrýmt“ með nýjum fjárlögum

Fyrsta fjármálafrumvarp nýrrar ríkisstjórnar Ítalíu verður tekið fyrir á þingi næstu dagana. Samkvæmt formanni eins ríkisstjórnarflokksins mun frumvarpið marka útrýmingu fátæktar í landinu, en aðrir eru ekki jafnsannfærðir um það.

Luigi Di Maio, atvinnuráðherra Ítalíu og leiðtogi Fimmstjörnuhreyfingarinnar, síðasta fimmtudagskvöld.
Luigi Di Maio, atvinnuráðherra Ítalíu og leiðtogi Fimmstjörnuhreyfingarinnar, síðasta fimmtudagskvöld.
Auglýsing

Síð­asta fimmtu­dags­kvöld steig Luigi Di Maio, for­maður ítölsku Fimm­stjörnu­hreyf­ing­ar­innar (M5S), út á svalir Chig­i-hall­ar­innar í Róm með sam­flokks­mönnum sínum og veif­aði til ljós­mynd­ara, sigri hrós­and­i.  

Ástæða fagn­að­ar­lát­anna var sú að rík­is­stjórn­in, sem sam­anstendur af popúlista­flokk­unum M5S og Lega Nord, hefur náð sam­komu­lagi um fjár­laga­frum­varp til næsta árs. Hins veg­ar, þrátt fyrir fagn­að­ar­læti Di Maio og félaga, er mögu­legt að frum­varpið gæti leitt til alvar­legra lang­tíma­af­leið­inga fyrir Ítalíu og jafn­vel Evr­ópu­sam­bandið í heild sinni.

Fátækt­inni útrýmt

„Við mun­um, með þessum aðgerðum og þessum fjár­lög­um, útrýma fátækt­inni með ákveðnum hætt­i,“ sagði Di Maio þegar hann var spurður út í fjár­laga­frum­varpið í ítölskum spjall­þætti fyrr í vik­unni

Auglýsing

Yfir­lýs­ingar hans eru í takt við kosn­inga­lof­orð M5S, en flokk­ur­inn lof­aði mik­illi útgjalda­aukn­ingu úr rík­is­sjóði, meðal ann­ars til að tryggja fátækum fjöl­skyldum borg­ara­laun og hækka elli­líf­eyri. Sam­hliða þessu lof­aði flokk­ur­inn einnig stór­felldri skatta­lækk­unum á fyr­ir­tæki, auk afnáms 400 „til­gangs­lausra“ reglu­gerða sem áttu að hægja á efna­hags­líf­inu.

Samið við Lega

Áherslur M5S í efna­hags­málum voru einnig sam­þykktar af hinum rík­is­stjórn­ar­flokkn­um, Lega Nord, þótt báðir flokk­arnir komi úr ólíkum átt­um. Sá fyrr­nefndi varð til sem gras­rót­ar­hreyf­ing gegn spill­ingu í ríkj­andi valda­flokk­um, en Lega á rætur sínar að rekja til fas­ism­ans og beinir jafnan spjótum sínum að inn­flytj­endum og róma­fólki. Svo virð­ist sem Lega hafi ákveðið að sam­þykkja efna­hags­stefnu M5S svo lengi sem rík­is­stjórnin sýni aukna hörku gagn­vart flótta­mönn­um, sam­kvæmt sam­eig­in­legri stefnu­yf­ir­lýs­ingu flokk­anna.

Gegn áformum fjár­mála­ráð­herra

Álits­gjafar og aðrir sér­fræð­ingar voru þó margir hverjir full­vissir um að lítið yrði úr lof­orðum beggja flokk­anna, þar sem rík­is­skuldir væru háar og mik­ill þrýst­ingur væri frá Evr­ópu­sam­band­inu um að ná þeim nið­ur. Þvert á vænt­ingar kynnti nýja rík­is­stjórnin mikla útgjalda­aukn­ingu í nýju frum­varpi, en gert er ráð fyrir að halli á fjár­lögum rík­is­sjóðs muni aukast úr 1,6 pró­sentum af lands­fram­leiðslu upp í 2,4 pró­sent.

Slíkur halli gæti gjör­breytt efna­hags­horfur lands­ins til langs tíma og eru langt umfram það sem fjár­mála­ráð­herra lands­ins taldi leyfi­legt. Ráð­herrann, sem er óflokks­bund­inn hag­fræði­pró­fess­or, hafði reiknað að halli rík­is­sjóðs mætti mesta lagi fara upp í 1,6 pró­sent ef skuldir hins opin­bera ættu ekki að aukast. Lík­legt er því að opin­berar skuldir muni aukast ef frum­varpið nær í gegn, en þær standa nú í 131 pró­senti af lands­fram­leiðslu Ítalíu og eru þær næst­hæstu í allri Evr­ópu, á eftir Grikk­landi.

Virðir ekki regl­urnar

Þrátt fyrir að til­lög­urnar boði meiri þenslu en fjár­mála­ráð­herr­ann mældi með hefur hann samt sem áður ákveðið að sitja enn sem ráð­herra og mun því að öllum lík­indum skrifa undir frum­varp­ið. Við­brögðin voru harð­ari í Brus­sel, en efna­hags­full­trúi Evr­ópu­sam­bands­ins Pierre Moscovici gaf ítölsku rík­is­stjórn­inni tón­inn á föstu­dag­inn. „Við höfum engan áhuga á krísu milli fram­kvæmda­stjórn Evr­ópu­sam­bands­ins og Ítal­íu, þar sem landið er mik­il­vægt á evru­svæð­inu. Hins vegar höfum við heldur engan áhuga á að Ítalía virði ekki regl­urnar og lækki ekki skuldir sín­ar, sem eru hættu­lega háar,“ sagði Moscovici í frönskum spjall­þætti nú á föstu­dag­inn. Einnig bætti hann við að nið­ur­greiðsla slíkrar skulda myndi þýða minni fjár­fest­ingu í vega­kerf­inu, menntun og félags­mál á Ítalíu í fram­tíð­inni.

Vand­ræði í stjórn­ar­skránni

Auk þess sem til­lögur Di Maio og félaga brjóta í bága við stefnu Evr­ópu­sam­bands­ins er einnig óljóst hvort þær séu leyfi­legar sam­kvæmt stjórn­ar­skrá lands­ins. Í nýrri grein stjórn­ar­skrár­inn­ar, sem bætt var við í kjöl­far evru­krepp­unnar árið 2012, er þess kraf­ist af rík­inu að reka fjár­lög með sem minnstum halla ef efna­hagur lands­ins er ekki í nið­ur­sveiflu. Di Maio hefur áður sagst vilja eyða umræddri grein úr stjórn­ar­skránni, en for­sæt­is­ráð­herra lands­ins, sem er óflokks­bund­inn, hefur þver­tekið fyrir það.

Mark­aðir óhressir

Fjár­mála­mark­aðir brugð­ust ekki vel við fagn­að­ar­lát­unum á svöl­unum í Róm síð­asta fimmtu­dag, en vextir til tíu ára ítal­skra rík­is­skulda­bréfa hækk­uðu ört eftir opnun mark­aða á föstu­dag­inn auk þess sem vísi­tala Kaup­hall­ar­innar í Mílanó lækk­aði um fjögur pró­sent. Munur á vöxtum ítal­skra og þýskra rík­is­skulda­bréfa hefur farið ört vax­andi frá myndun rík­is­stjórnar M5S og Lega, en hann end­ur­speglar þverr­andi traust fjár­festa á Ítal­íu.

Kosið verður um frum­varpið á næstu vik­um, en skiptar skoð­anir eru á því hver lang­tíma­á­hrif þess verða á ítalskt efna­hags­líf, nái það í gegn. Evr­ópu­sam­band­ið, fjár­festar og óflokks­bundnir ráð­herrar eru þó ekki enn sann­færðir um að Di Maio muni takast ætl­un­ar­verk sitt að „út­rýma fátækt“ fyrir fullt og allt. Þess í stað trúa margir þeirra að þenslan gæti leitt til enn meiri fátæktar á Ítalíu á næstu árum, þegar tími er kom­inn til þess að borga loks skuld­irn­ar.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra.
FAO vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra mun hafa frumkvæði að því Alþjóðamatvælastofnunin vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða sem stunda veiðar og eiga í viðskiptum með aflaheimildir í þróunarlöndum.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Björgólfur úr stjórn Sjóvá „vegna anna“
Björgólfur Jóhannsson hefur ákveðið að víkja tímabundið úr stjórn Sjóvá. Hann var stjórnarformaður félagsins. Björgólfur tók nýverið við forstjórastöðunni hjá Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Julian Assange
Rannsókn gegn Assange felld niður
Samkvæmt WikiLeaks hefur rannsókn á hendur Julian Assange verið felld niður. Ritstjóri miðilsins, Kristinn Hrafnsson, segir að um réttarfarsskandal sé að ræða.
Kjarninn 19. nóvember 2019
GAMMA lokar starfsstöð sinni í Garðarstræti og flytur til Kviku
GAMMA, sem fór mikinn í íslensku fjármálalífi síðastliðinn áratug, er nú vart til nema að nafninu til. Starfsemi fyrirtækisins hefur verið flutt í nýjar höfuðstöðvar Kviku.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Fjármálaráðherra Noregs segir að DNB þurfi að leggja öll spil á borðið
Siv Jensen, fjármálaráðherra Noregs segir að rannsaka þurfi í kjölinn það sem norskir fjölmiðlar hafa kallað stærsta peningaþvættishneyksli í sögu þjóðarinnar. Það snýst um viðskipti ríkisbankans DNB við íslenska fyrirtækið Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri.
„Lágmarkskrafa að Eyþór Arnalds og Samherji geri hreint fyrir sínum dyrum“
Borgarstjóri segir að birting Samherjaskjalanna sýni viðskipti Eyþór Arnalds, oddvita Sjálfstæðisflokksins í borgarstjórn, við Samherja um hlut í Morgunblaðinu í nýju ljósi. Hann segir að það gangi ekki að enn sé ótal spurningum ósvarað um þau viðskipti.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Svavar Guðmundsson
Þoþfbsoemssoh
Kjarninn 19. nóvember 2019
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands.
Íslendingar verði að geta borið höfuðið hátt í útlöndum
Forseti Íslands segir að Íslendingar verði að geta borið höfuðið hátt í útlöndum, ekki síst þau sem hafi notið trausts til trúnaðarstarfa fyrir land og þjóð.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar