Boða áframhaldandi skoðun á óeðlilegum tilraunum til að hafa áhrif á kosningar

Nafnlaus áróður var áberandi í kosningunum 2016 og 2017. Nýtt frumvarp bannar flokkum og frambjóðendum þeirra að borga beint fyrir slíkan áróður, þótt enginn slíkur hafi orðið uppvís af því að gera slíkt hingað til. Það voru aðrir sem borguðu.

skatta kata
Auglýsing

Í frum­varpi um breyt­ingar á lögum um fjár­mál stjórn­mála­sam­taka og fram­bjóð­enda, sem lögð voru fram af full­trúum allra flokka á þingi í gær, er lagt til bann við stuðn­ingi slíkra við nafn­lausan kosn­inga­á­róð­ur. Þar segir að stjórn­mála­flokk­um, kjörnum full­trúum þeirra og fram­bjóð­end­um, sem og fram­bjóð­endum í per­sónu­kjöri, verði gert óheim­ilt að „fjár­magna, birta eða taka þátt í birt­ingu efnis eða aug­lýs­inga í tengslum við stjórn­mála­bar­áttu nema fram komi við birt­ingu að efnið sé birt að til­stuðlan eða með þátt­töku þeirra.“

Þeir sem brjóta gegn þessu munu sæta ótil­greindum sekt­um.

Í grein­ar­gerð sem fylgir frum­varp­inu kemur þó skýrt fram að full­trú­arnir telji bannið ein­ungis taka á hluta þess vanda­máls sem við sé að glíma og lýtur að „mögu­legum til­raunum ýmissa aðila til að hafa óeðli­leg áhrif á kosn­ingar eða draga taum til­tek­inna stjórn­mála­afla án þess að kjós­endur geti áttað sig á hver eigi í hlut eða varað sig á ann­ar­legum hvötum og hags­munum sem kunna að búa að baki. Sömu vanda­mál geta komið upp þegar um er að ræða her­ferðir í þágu til­tek­inna mál­efna án þess að þær teng­ist til­teknum stjórn­mála­sam­tök­um. Þessi atriði ásamt fleirum verða tekin til nán­ari skoð­unar í áfram­hald­andi vinnu af hálfu stjórn­valda.“

Auglýsing
Ástæða þessa hluta er ein­föld: ekk­ert hefur komið fram um að stjórn­mála­sam­tök eða fram­bjóð­endur hafi greitt fyrir starf­semi þeirra sem birtu og bjuggu til nafn­lausan kosn­inga­á­róður fyrir síð­ustu tvær kosn­ing­ar. Óþekktir þriðju aðil­ar, sem voru fjár­magn­aðir af huldu­mönn­um, sáu um slíkan rekstur og slíkar birt­ing­ar. Boð­aðar laga­breyt­ingar ná ekki með nokkrum hætti til slíkra.

Óeðli­leg áhrif á kosn­ingar

Í alþing­is­­kosn­­ingum árin 2016 og 2017 var nafn­­laus áróður gegn ákveðnum stjórn­­­mála­­flokkum áber­andi á sam­­fé­lags­mið­l­­um. Í mars lögðu þing­­menn fjög­­urra stjórn­­­mála­­flokka fram beiðni um skýrslu frá Katrínu Jak­obs­dóttur for­­sæt­is­ráð­herra um aðkomu og hlut­­deild huld­u­að­ila í kosn­­ingum til Alþing­­is. Þeir vildu meðal ann­­ars að kom­ist yrði að því hverjir stóðu að nafn­­lausum áróðri í kringum alþing­is­­kosn­­ing­­arnar 2016 og 2017 og kanna tengslin milli þeirra og stjórn­­­mála­­flokk­anna sem buðu fram til Alþing­­is.

Í beiðn­inni sagði að um hafi verið að ræða „rætnar og and­lýð­ræð­is­­legar her­­ferðir sem eng­inn vill gang­­ast við. Á skömmum tíma höfðu tug­­þús­undir ein­stak­l­inga séð og dreift umræddum mynd­­böndum og áróðri á sam­­fé­lags­miðlum (einkum á Face­book og YouTu­be) þar sem veist var að póli­­tískum and­­stæð­ingum í skjóli nafn­­leyndar og ráð­ist að þeim per­­són­u­­lega með ósann­indum og skrum­skæl­ingum án þess að kjós­­endum væri ljóst hverjir stæðu á bak við áróð­­ur­inn. Þær síður sem mest voru áber­andi voru ann­­ars vegar Face­­book-­­síð­­­urnar Kosn­­ingar 2016 og Kosn­­ingar 2017, sem beindu spjótum sínum að flokkum á vinstri væng stjórn­­­mál­anna, og hins vegar Face­­book-­­síðan Kosn­­inga­vakt­in, sem beindi spjótum sínum að hægri væng stjórn­­­mál­anna.

Auglýsing
Í skýrslu Örygg­is- og sam­vinn­u­­stofn­unar Evr­­ópu (ÖSE) í kjöl­far alþing­is­­kosn­­ing­anna árið 2017 kom m.a. fram að umboð eft­ir­lits­að­ila til eft­ir­lits með ólög­­mætum og nafn­­lausum kosn­­inga­á­róðri á net­miðlum væri ófull­nægj­andi. Athuga­­semdir ÖSE eru alvar­­legar og renna stoðum undir mik­il­vægi þess­­arar skýrslu­beiðn­­i.“

Ekk­ert hægt að skoða for­tíð­ina

For­sæt­is­ráð­herra skil­aði umræddri skýrslu í júní síð­ast­liðn­um. Nið­ur­staða hennar var að ekk­ert lægi fyrir um það hvaða huld­u­að­ilar stóðu að nafn­­lausum áróðri í kringum alþing­is­­­kosn­­­ing­­­arnar 2016 og 2017 og ekk­ert lægi fyrir hvort stjórn­­­mála­­sam­tök sem lúta eft­ir­liti Rík­­is­end­­ur­­skoð­unar hafi „staðið á bak við umræddar her­­ferðir eða notið góðs af þeim þannig að slíks fram­lags bæri að geta í reikn­ingum stjórn­­­mála­­sam­tak­anna eða ein­stakra fram­­bjóð­enda.“ Þá væri vand­­séð hvað stjórn­­völd geti gert til að graf­­ast fyrir um hverjir standi á bak við þær.

Því telja stjórn­völd sig ekki hafa neina heim­ild, né nein úrræði, til að rann­saka eða skýra það sem í frum­varp­inu sem var lagt fram í gær er kallað mögu­legar til­raunir „ým­issa aðila til að hafa óeðli­leg áhrif á kosn­ingar eða draga taum til­tek­inna stjórn­mála­afla án þess að kjós­endur geti áttað sig á hver eigi í hlut eða varað sig á ann­ar­legum hvötum og hags­munum sem kunna að búa að baki.“

Segir ríkasta hlutann kerfisbundið nýta sér glufur til að borga ekki skatta
Formaður VR segir að grunnstefið í baráttu verkalýðsfélaganna sé að laga stöðu þeirra sem nái ekki endum saman. Það þurfi kerfisbreytingar og hægt sé að búa til svigrúm til aðgerða með því að koma í veg fyrir 100 milljarða króna skattsvik.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Hallgerður Hauksdóttir
Óverjandi herferð gegn hvölum
Kjarninn 23. febrúar 2019
Hæfileikar eru alls staðar en tækifærin ekki
Fjöldi alþjóðlegra samtaka og einstaklinga hefur barist fyrir því að auka fjölbreytni og sýnileika minnihlutahópa innan hugbúnaðar- og tæknigeirans. Ein þeirra er Sheree Atcheson en hún hefur vakið athygli á alþjóðlegum vettvangi fyrir frumkvöðlavinnu.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Hefur ekki orðið var við mikla eftirspurn eftir íslenskum stjórnendum á alþjóðavettvangi
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, segir verkalýðsfélögin geta bent á hinar miklu hækkanir sem ráðamenn og bankastjórar hafi tekið sér þegar þeir ræða við sína félagsmenn um átök á vinnumarkaði.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Klikkið
Klikkið
Réttindi fatlaðs fólks - Viðtal við Sigurjón Unnar Sveinsson
Kjarninn 23. febrúar 2019
„Líkamar intersex fólks eru ekki mistök sem þarf að leiðrétta“
Samtökin Amnesty International skora á íslensk stjórnvöld að tryggja og vernda jafna meðferð einstaklinga með ódæmigerð líffræðileg kyneinkenni, bæði í lögum og framkvæmd. Yfir 68 börn fæðast hér á landi með ódæmigerð kyneinkenni á hverju ári.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Óútskýrt hvers vegna aðalfundi Íslandspósts var frestað
Íslandspóstur er í eigu ríkisins, en rekstur fyrirtækisins hefur gengið erfiðlega að undanförnu.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Viðar Freyr Guðmundsson
Mikill er máttur minnihlutans
Leslistinn 23. febrúar 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar