Innflytjendur þiggja minna af félagslegum greiðslum en aðrir íbúar

Þeir íbúar Íslands sem eru flokkaðir sem innlendir þiggja mun meiri félagslega framfærslu en innflytjendur, hvort sem miðað er við meðaltalsgreiðslur eða miðgildi. Samhliða mikilli fjölgun innflytjenda hafa meðaltalsgreiðslur til þeirra dregist saman.

Fjöldi erlendra ríkisborgarar sem flutt hefur til landsins hefur aukist mikið á síðustu árum samhliða bættu efnahagsástandi. Þannig er um helmingur félagsmanna Eflingar fólk af erlendum uppruna.
Fjöldi erlendra ríkisborgarar sem flutt hefur til landsins hefur aukist mikið á síðustu árum samhliða bættu efnahagsástandi. Þannig er um helmingur félagsmanna Eflingar fólk af erlendum uppruna.
Auglýsing

Sam­kvæmt tölum Hag­stofu Íslands þá var með­al­tal „ann­arra tekna“ hjá inn­lendum íbúum Íslands um 1,3 millj­ónir króna á árinu 2017. Á sama tíma var það 626 þús­und krónur hjá inn­flytj­end­um, eða rúm­lega 50 pró­sent lægra.

„Aðrar tekj­ur“ eru sam­tala ýmissa félags­legra greiðsla, svo sem líf­eyr­is­greiðsl­ur, greiðslur frá Trygg­inga­stofnun rík­is­ins og aðrar bóta­greiðslur á borð við atvinnu­leys­is­bæt­ur, vaxta- og barna­bæt­ur. Auk þess telj­ast til ann­arra tekna náms- og rann­sókn­ar­styrkir, vinn­ingar og ýmsar aðrar tekj­ur.

Þegar mið­gildi þess­ara talna (helm­ingur með lægri aðrar tekjur en það og helm­ingur með hærri aðrar tekj­ur) er skoðað kom í ljós að það var 136 þús­und krónur á ári hjá inn­lendum íbúum en 72 þús­und krónur hjá inn­flytj­end­um. Þar er mun­ur­inn líka tæp­lega 50 pró­sent.

Inn­flytj­endum til Íslands hefur fjölgað mjög hratt á síð­ustu árum. Þeir eru nú 45.130 og hefur fjölgað um 49 pró­sent frá byrjun árs 2017 og um 113 pró­sent frá byrjun árs 2011.

Sam­hliða þess­ari miklu aukn­ingu hefur bilið á milli með­al­tals „ann­arra tekna“ inn­lendra og inn­flytj­enda auk­ist. Þ.e. með­al­tals­greiðslur til inn­lendra íbúa hafa vaxið hraðar á síð­ustu árum en með­al­tals­greiðslur inn­flytj­enda.Mynd og heimild: Hagstofa Íslands 

Með­al­tals­greiðslur til inn­lendra íbúa hafa farið úr 998 þús­und krónum í 1,3 millj­ónir króna á árunum 2012-2017. Á sama tíma lækk­uðu með­al­tals­greiðslur til inn­flytj­enda úr 644 þús­und krónum í 626 þús­und krón­ur.

Auglýsing
Tölurnar sýna því að sam­hliða for­dæma­lausri fjölgum erlendra rík­is­borg­ara á Íslandi þá hafa félags­legar greiðslur til inn­flytj­enda ekki auk­ist að með­al­tali og að þær eru langt undir með­al­tali þeirra félags­legra greiðslna sem rata til ann­arra íbúa lands­ins.

Raunar hafa greiðslur sveit­ar­fé­laga vegna félags­legrar fram­færslu dreg­ist veru­lega saman á und­an­förnum árum. Árið 2015 greiddu þau 3,4 millj­arða króna í húsa­leigu­bæt­ur, félags­lega aðstoð og styrki. Á árinu 2017 var sú upp­hæð 2,4 millj­arðar króna.

Gæti átt sér eðli­legar skýr­ingar

Í fram­sögu sem Gró Ein­ars­dótt­ir, sér­fræð­ingur hjá Hag­stofu Íslands, flutti um félags­legar greiðslur til inn­flytj­enda og inn­lendra á morg­un­verð­ar­fundi EAPN á Íslandi í lok mars, kom fram að mun­ur­inn á milli hópanna gæti átt sér eðli­legar skýr­ing­ar.Mynd og heimild: Hagstofa Íslands

Hlut­fall karla og yngra fólks á meðal inn­flytj­enda væri til að mynda að jafn­aði hærra. Þeir ættu líka að jafn­aði færri börn og væru því ólík­legri þiggj­endur barna­bóta. Á móti kæmi að inn­flytj­endur byggi oftar í leigu­hús­næði sem væri að jafn­aði dýr­ara en eigið hús­næði.  

Í fram­sög­unni kom einnig fram að mun­ur­inn gæti að hluta til skýrst af því að inn­flytj­endur ættu ekki sama bóta­rétt og inn­lend­ir, ein­fald­lega vegna þess að margir þeirra hafa dvalið stuttan tíma á Íslandi. Þeir hefðu því ekki unnið sér inn rétt á félags­legum greiðsl­um.

Þegar mið­gildi ann­arra tekna þeirra inn­flytj­enda sem hafa dvalið lengur á Íslandi er skoðað þá er það hærra en hjá heild­inni.

Gró sagði að fyrir inn­flytj­endur sem hafa dvalist á Íslandi í ára­tug eða lengur þá sé mið­gildi ann­arra tekna nán­ast það sama og hjá inn­lendum íbú­um.

Mikil aukn­ing á fáum árum

Erlendum rík­is­borg­urum hefur fjölgað mjög hratt á Íslandi á und­an­förnum árum. Alls voru erlendir rík­is­borg­arar á Íslandi 45.130 í byrjun mars síð­ast­liðn­um.

Flestir þeirra erlendu rík­­is­­borg­­ara sem búa á Íslandi koma frá Pól­landi. Í byrjun mar­s­mán­aðar voru þeir 19.466 tals­ins sem þýðir að 43 pró­­sent allra erlendra rík­­is­­borg­­ara sem hér búa eru upp­­runa­­lega frá Pól­landi.

Í lok síð­­asta árs bjuggu lang­flestir erlendu rík­­is­­borg­­ar­­arnir sem búa hér­­­lendis í Reykja­vík, eða 18.470 tals­ins. Á þeim tíma bjuggu því alls um 42 pró­­sent þeirra í höf­uð­­borg­inni, og tæp 62 pró­­sent á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu. Frá byrjun árs 2015 hefur fjöldi erlendra rík­­is­­borg­­ara í Reykja­vík auk­ist um 80 pró­­sent.

Auglýsing
Mest hefur aukn­ingin hins vegar verið á Suð­­ur­­nesjum, og þá sér­­stak­­lega í Reykja­­nes­bæ. Sú aukn­ing teng­ist beint auknum umsvifum vegna fjölg­unar ferða­­manna sem koma til lands­ins í gegnum Kefla­vík­­­ur­flug­­völl. Í byrjun árs 2015 bjuggu þar 1.590 erlendir rík­­is­­borg­­ar­­ar. Í upp­­hafi þessa árs voru þeir orðnir 4.590 og fjöldi þeirra því næstum þre­fald­­ast á örfáum árum. Erlendir rík­­is­­borg­­arar voru 10,6 pró­­sent íbúa í Reykja­­nesbæ í byrjun árs 2015 en 24,2 pró­­sent þeirra í byrjun árs 2019.

Með lægri laun en Íslend­ingar

Um síð­ustu ára­mót voru inn­flytj­endur 12,4 pró­sent af öllum íbúum lands­ins. Hlut­fall inn­flytj­enda á Íslandi er nú svipað og það er í Nor­egi (14,1 pró­sent) og í Dan­mörku (10,2 pró­sent) í árs­lok 2017. Enn vantar þó tölu­vert upp á að ná Sví­þjóð þar sem inn­flytj­endur voru 18,6 pró­sent íbúa í lok þess árs. Sam­kvæmt upp­lýs­ingum frá Hag­stofu Íslands eru töl­urnar þó ekki að öllu leyti sam­bæri­legar þar sem skil­grein­ingar á inn­flytj­endum og ann­arrar kyn­slóðar inn­flytj­endum eru ekki að öllu leyti þær sömu.

Inn­­flytj­endur eru að jafn­­aði með tæp­­lega átta pró­­sent lægri laun en inn­­­lendir hér á landi. Það er að teknu til­­liti til kyns, ald­­ur­s, ­­mennt­un­­ar, fjöl­­skyld­u­haga, búsetu og ýmissa starfstengdra þátta en með því að leið­rétta fyrir þessum þáttum fæst skýr­­ari mynd af þeim áhrifum sem bak­grunnur hefur á laun hér á land­i. 

Þetta kom fram í nýlegri grein­ingu Hag­­stofu Íslands á launa­mun inn­­flytj­enda og inn­­­lendra fyrir tíma­bilið 2008 til 2017 sem unnin var í sam­vinnu við inn­flytj­enda­ráð. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hópuppsögn hjá Icelandair Group
Icelandair Group, sem sótti sér 23 milljarða króna í nýtt hlutafé fyrr í mánuðinum, hefur sagt upp 88 manns.
Kjarninn 29. september 2020
Búast má við mikilli innspýtingu í opinberum fjárfestingum, samkvæmt Íslandsbanka
Mikill samdráttur í ár en hraður viðsnúningur
Ný þjóðhagsspá Íslandsbanka gerir ráð fyrir töluvert meiri samdrætti en Seðlabankinn gerir ráð fyrir í ár. Hins vegar er búist við „skarpri viðspyrnu“ á næsta og þarnæsta ári.
Kjarninn 29. september 2020
PAR á nú innan við tvö prósent í Icelandair
Bandarískur fjárfestingasjóður sem keypti stóran hlut í Icelandair í vor og varð að stærsta einkafjárfesti félagsins er ekki lengur með stærstu eigendum þess.
Kjarninn 29. september 2020
Bjarni Már Magnússon
Basic að birta
Kjarninn 29. september 2020
Halldór Benjamín Þorbergsson er framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.
Samtök atvinnulífsins segja ekki upp kjarasamningum
Eftir að stjórnvöld kynntu 25 milljarða króna aðgerðarpakka í morgun ákvað framkvæmdastjórn Samtaka atvinnulífsins að atkvæðagreiðsla um Lífskjarasamninginn myndi ekki fara fram. Kjarasamningar gilda því áfram.
Kjarninn 29. september 2020
Vísindamennirnir telja að enn eigi töluverður fjöldi eftir að greinast með COVID-19 í þessari bylgju faraldursins.
Um 300 til 1.100 gætu smitast á næstu þremur vikum
Í þriðju bylgju faraldurs COVID-19, sem hófst 11. september, hafa 506 greinst með sjúkdóminn. Vísindamenn við Háskóla Íslands spá því að næstu daga haldi áfram að greinast 20-40 ný smit á dag.
Kjarninn 29. september 2020
Rúmlega þrjátíu Íslendingar hafa greinst með veiruna í landamæraskimun
Af þeim 119 sem greindust með COVID-19 í landamæraskimun frá 15. júní til 18. september voru 32 með íslenskt ríkisfang, 23 frá Póllandi og 13 frá Rúmeníu og færri frá 23 ríkjum til viðbótar.
Kjarninn 29. september 2020
Drífa Snædal er forseti ASÍ.
ASÍ mótmælir lækkun á tryggingagjaldi – Efling segir opinberu fé ausið til efnafólks
ASÍ mótmælir fyrirhugaðri lækkun á tryggingagjaldi og segir að það sé „nánast eini skatturinn sem fyrirtæki greiða“. Sambandið vill að ríkisstjórnin gefi vilyrði um hækkun atvinnuleysisbóta samhliða því að nýjum aðgerðarpakka verði hrint í framkvæmd.
Kjarninn 29. september 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar